Dissertatio medico-chirurgica inauguralis de phlebotome ...

21쪽

occluduntur, inde obstructio, de ab aucta in parte resistentia major pulsatio dc inflammatio, quae, perdurante Causa, augetur, ad ipsius nervi originem vel gangliones proserpit,

diversos tumores plerumque variis in locis procreans, partes musculosas, tendinosias, nervosias earum que membranas ad-

fCienS, a quarum cum cerebro, cerebello, & spinali medulla Communicatione inquietudines, deliria, spasmi, convulsiones dc id genus alia.

32. Omnia haec Symplomata 3o dc 3 i) cum funestissima dctape letalia evadant, omne molimen requirunt ut in initio Praecaveantur. quare simulac eX signis 3 o) pateat, nervum esse laesum, statim pauxillum calidi, dc penetrantissimi V. G. Ol. Tereb. Bais. Peruv. dcc. loco assecto infundatur, vel spatula calida quantum fieri potest imprimatur: Aer frigidus, quippe nervis inimicus ut Hipp. bene monuit Aphor. 18. Sect. U. arceatur, dc hoc modo nervus quasi cauterio aduritur, densum amittit, dc omnia Symplomata praeveniuntur ut Celeb. Pareus, aliique tradiderunt. 33 Hoc vero si non succedat, aut neglectum sit, dc Symplomata illa 3o se manifestant, eadem quae in magnis i nam mationibus solemus, adhibenda, dc omni studio incumbendum , ut pars dc aeger integre serventur. Mittatur ergo sangius ingenti copia, licet enim V. S. huic infestissimo malo ansam dederit , omnino tamen necessaria est, utpote in omni inflammatione ingenti primarium remedium praebens ;Clysimata refrigerantia, nitrosa injiciantur , dc purgantia antiphlogistica dentur, ut alvus retineatur laXa. Victus sit tenuis, corporis dc animi quies concilietur, Veneris usus de hujus moesi plura quae nervos Valde adficere solent summopere vitanda. interim parti vulneratae adplicentur talia quae inflammationi maxime resistunt; qualia sunt V. g. Unguent. Alb. Camphorat. toti parti adfectae magna in quantitate imponendum, vel fomentum aut Cataplasma resolvens, quale vide

apud Cl. Ddenhamum ad finem Capitis de Pleuritide. Si vero his non cedat inflammatio neque resolvendo est, indicatio est mutanda, ejusque loco adhibenda sunt emollientia, C a 'digeri

22쪽

digerentia δί maturantia fomenta, d cataplasmata; quae unusi quisque pro suo lubit A componere potest, in summo enim gangi sense dc sphaceli periculo versatur pars adsedi a ; nec praetereundum hic quod a multis Authoribus in primo initio commendatur . & mirum levamen saepius adfert, s . orificium ipsus vulneris incidere ut aperiatur- magis ; nervo denudato plumaceolum balsamo quodam ipsi amico imbutum imponatur, aer frigidus arceatur, dc quoties deligatio fit, calidus, suffumigio ex Mastyche, Olibano vel simili impraepnetur. Hisce medicamentis si in abscessus terminatur haecce summa inflammatio, variis in locis se m an i se stantes, hi aperiendi, mundandi, ut dicunt, dc Curandi sunt s. a. Nonnulli Autores integrum nervum ire su m moX discindi volunt, quibus facile adstipulor, omnis enim dolor, Convulsio, tensio dcc. inde dependens, hoc modo tollitur. Quibus omnibus nunc recensitis si malum non debelletur, sed continue incro-1cat inflammatio, eique sita perveniat Gangraena vel Sphacelus, pars ilico amputanda, cujus operationis descriptionem quum a scopo meo nimis deviaret , praeteribo. 3 . Symplomata Venae sectionem male peractam subsequentia , una Cum iis quibus illis succurrere solemus sitis superque demonstrasse mihi videor. Licet enim quandoque Variae Fluxiones, vel inflammationes, eX singulari corporum diathesi, superveniant, haud magni momenti sunt, vel alibi ubertim docentur. Restat demum ut Coronidis loco paucis perstringamus, quibus nam in Casibus conVeniat, quibus vero noceat Phleboto me. Quam latissimus hic mihi campus aperiretur si per singula quaeque divagarer, si quaslibet discrepantium in hisce Autorum sententias, toto coelo differentes referrem & singulorum rationes ponderarem I deposito itaque quantum fieri possit, omni praejudicio, sincere&brevius ad paucas quasdam regulas me restringam, quibus CX positis haud dissicile forte erit omnia reliqua intelligere, eoque reser

3s. Cuilibet ad ipsam rem attendensi patebit clare, Venae sectionem proprie nihil aliud essicae, quam sanguinis quanti ta

23쪽

ritatem & velocitatem vel motum imminuere, minime vero' qualitatem ; licet haud inficias eam, sanguinis qualitatem V. S. saepius corrigi: verum hoc solummodo essectum esse ipsius naturae sic voco omnes functiones corporis simul sumtas

in suam conservationem, simulac obstacula removeantur, operantis , minime vero sanguinis missionis, quis non videt pingens enim multorum error es crassos, Coagulatos & loca,

obstructa aut adsecta obstipantes humores venae sectione elici posse sic curari, dum Contra mobilissimus & maxime agilis sanguis primus eXeat. EX quibus nunc manifeste patet Venae sectionem omnino necessariam esse in quolibet morbo ubi sanguis quantitate peccat, velocitate, in toto corpore. vel quadam parte. 36. Huc ergo omnium primo plethora pertinet, quae simpliciter observata nihil aliud est , quam boni sanguinis copia major quam qua nostra natura ad functiones suas rite eX cer- Cendas opus habet, unde turbantur illae. Morbi ex plet hora inducti ut V. g. Inflammatio, cordis palpitatio seX nimis dis flentis vasis vim liquidi haud superare potentibus) id genus plura alia ; V. S. summopere desiderant, Copiam enim deminuendo tonum naturalem vasorum restituit, obstructiones imminentes praecavet, natas, solvit & revellit, Concretiones impedit, sicque omnes secretiones & eXCretiones mutatas vel impeditas restaurat. Idem de Apoplexia, Lethargo, SusFocatione Se similibus morbis CX eadem Causa natis statuendum est 37. Nec minorem essicaciam praestat V. S. in morbis ex motu sanguinis aucto, ortis, nimis unde saepissime destructiones partium mors , vel obstrumones errore loci h. c. globulis sanguineis in. vasa serosa adactis &. tranare non potentibus sic in caeteris , hinc inflammationes varii generis . a stagnatione enim liquidi arterio si , dissipata permotum suidiori materia ad eX tremitates vasorum. Capillarium obstructione nata , humores a, tUrgo, propellentes & in loca obstructa arietantes, continuitio mot Um

24쪽

- a e 1 DISSERTATIO MEDICO - CHIRURGICA

scopiis suis Leeuwenhoeuio , hinc calor augetur, dum vasa jam in farcta dc turgida vicina Comprimunt, Obstruditones dc inflammationes assidue augentur. Ergo sanguis mittatur majori, minorive Copia, pro aetate, seXu, morbi vehementia, reliquisque circumstantiis: quo sanguis minori Copia dc velocitate ad loca obstructa appellens, aucta fibrarum arieriarum vi contractili, dc tono utcunque restituto, impacti resolutio dcrevulsio egregie essicitur ; quae omnia latius eruere a scopo meo nimium deviarent, imprimis cum infinitis CXperimentis haecce evidentissima stat. Ergo in omni inflammatione tam eXterna quam interna conducit V. S. sive sit Phrenitis, Pleuritis, Peripneumonia, Nephritis, aliorum viscerum partium Ve inflammatio, imprimis florente aetate δύ virium vigore. in variolis magno cum successu se saepissime Vente sectionem adhibuisse testatur Doctiss. B livius. Quo autem morbus velocior, acutior, initio propior dc vis vitalis fortior, eo magis neccssaria, imo saepe repetenda quando Symplomata nihil remittant. 98. Huc referri etiam debent omnes illi casus, in quibus licet inflammatio praesens nondum sit, certissime tamen subsecuturam cernimus eX signis praesentibus, ut in magnis contusionibus, Luxationibus, ossium Fracturis, praesertim ubi summi dolores ad sint, de quandoque in ECChymosi magna; ubi vasa coarctata, distenta dc compresia vel turgida obstru-dh1ones , dc inde natas possimαs indammationes Sc Suppurationes procreant, quae eo pejores quo pars inflammata nobilior, obstructio major, dc vis vitalis fortior fuerit. quantum boni in hisce V. S. praestet, humorum in loca infarcha irruentium copiam dc vim minuendo, Vasa reliqua evacuando, sic hinc resolutionem dc revulsionem, imo resorptum jam in rctorum promovendo H. Boerhaze Celeberrimus Profess. Bajus Academiae illustre decus; in Aphorismorum libro, suisque praelectionibus practicis luculenter demonstravit, dc

variis eXperimentis ConfirmaVit. 39. Omnes animi corporisque motus vehementes dc mutationes subitaneae V. S. summopere effagitant; Sanguis enim

25쪽

motu ipsius corporis aut animi adfectibus v. g. ira, gaudio, terrore magno, Velocius agitatus ; vel in motu suo mire mutatus, obstructiones omnium generum facile creat, inflammatorias, sciri hos as dic. imprimis si motum illum summa quies excipiat, quae ut plurimum liberali sanguinis missone in ortu suo prosiligantur, adhibitis simul aliis medicamentis ipsi morbo oppositis. 4O. Conducit praeterea maximopere ad obtinendam revulsionem vel attractionem, h. e. quando Medicus sanguinis circuitum quadam in parte diminuere, ad aliam augere Velit. fluida enim nostri corporis eo versus magis propelluntur, ubi minima datur resistentia, ubi vena secatur, ibi pars corporis eo tempore debilitatur', dc derivatur velocitas motus in hanc, quod in Pleuritide, Apoplexia s1 milibus morbis adeo manifestum est, ut totum curationis arcanum in eo fere solum Consistat ελ hac revulsione derivatione dirissimae inflammationes Optime praecaventur , natae diminuuntur , & resol-Vuntur impacta, ut supra jam innuimus, quod etiam inprimis locum habet in magnis haemorrhagiis, haem Opto e pulmonis & aliis singuinis emtixionibus nimiis: quo autem lOCus adfectus a Vena aperienda sit remotior dum interim libera fuerit Communicatio) eo felicior succedit revulsio , ut in Apoplecticis haemorrhoidum solutio vel saph cena secta longe Plus praestare solet, quam quidem aliarum Venarum apertioneS. sic in delirio similibus. ex quibus quaestio illa sponte solvi

tur; num, quaenam di GrCritia fit io Cligendis venis secan

dis, quod Hippoc. minime latuit ; qui dicit sedi. III. De Natura Hom. Hae mittendi sanguinis rationes servandae sunt, sude dumque es, ut quam longissime a locis in quibus dolores seri sanguis colligi consuevit, Cenarum semones fant. s. Exilisce a ad AI) nobis patuit, quid, quando dc quibus in casibus&morbis V. S. proficiat, & viX scio ullos dari qui ad haecce referri non possent. SiC V. g. quibus menstrua suppressa sunt, venae sectionem saepe necessariam ese, etiam eX Hippocrate notum est, sed quid est quod illam

indicat Z Plethora, de qua ante. Similiter in quibusdam

26쪽

14 DISSERTATIO MED CO-CHIRURGIC A

Epidemicis, Endemicisve morbis V. S. Conducit, quod ex ipsius natura quae ad classes eorum quae dicta sunt facile re ferri poterit, petendum est. E. Enim ro licet plurimi dentur morbi, quibus sanguinis missio summum levamen adserat, imo saepe unice profligat, non minoreS tamen sunt, quibus maXime nocet, ideoque optimum Venerandi senis monitum est: conare ut te naturalem

Medicum exlibeas , ad hominis habitum V vires respiciendo. ac dolendum sane est, Medicorum multorum praejudicium, dum hi cum Botallo venam ubique & in quolibet morbo, illi cum montio ejusque sequacibus nusquam secare suadent, in summum aegrotantium & Medicae artis gloriae da um. Nos mediam viam ingresi1, Venae sectionis utilitatem & nccessitatem plurimis in morbis summis laubibus extollimus atque omnino commendamus, in aliis vero summopere dissuademus, in primis vero omnibus iis , ubi nec copia neque velocitas motus sanguinis diminuendus , imo vero promovendus sit, quales fere omnes morbi Chronici, ut

Phlisis, Lucophlegmatia, Hydrops, scorbutus & id genus plures. quo etiam pertinent dissicillimi illi morbi Hypochon-driaci, & Melancholici, in quibus Hepar Lienque obstru-

im dc crassii, lenta, atrabitaria materie in Arctum omnia illa mala patrant, his pessimo cum successu sanguis elicitur, quia humorum fluidiorum diminuta copia dc volo citate, Obstruestiones maxime augentur, vis vitalis ad eas deobstruendas debilitatur. Huc pertinent quoque corpora dc morbi ubi debilitas, flacciditas, acidum, vel pituita praedominantur, sive ex propria vasorum diathesi, siVe Virium prostratu a magnis evacuationibus, haemorrhagia, lochiorum fluxu, diat hara δ c. nec non Ubicus 'ue parum fluidi cruoris in corpore superest ut in emaciatis, at trophicis , eo enim educto, reliquus ad circuitum non erit sussciens. Senes ergo & infantes ob rationes jam pror missas ventu sectione eXcipi debent, nisi

summa urgente necessitate, tUm parva tantum copia.

His adjungi possent adhuc alia quaedam obser 'ata, VerUm quia haec variis locis exhibita sunt, reliquaque facile a perito adnectantur, ne disiertationis limites eXtendam, dictis hisce supersedebo, FINIS.