Anatomes publicae anno MDCCV. Stockholmiae habitae lectio tertia, sive, Omnipotentis mirabilia circa generationem humanam

41쪽

novam & miram, non statim rejiciem'; sed potius quasdam probabiles rationes

in medium adducamus, quae hanc sen-ttantiam credibiliorem vobis etiam , A.

reddere possint. Quidni enim in dii ficili & philosophica quaestione , qualis

utique haec est , aliorum etiam sententias & audire placide & circumsipecte ponderare liceret Observamus itaque naturam a minutissimis sua opera inchoare solere, saltem seminum primordia ubique tenerrima sunt, jam autem hoc

animalculum ovulo infinitis modis exilius , videtur illi recte includi debere, ut res mollior duriori, nobilior Viliori. Praeterea cum quomodo peragatur OVifoecundatio ope geniturae maris , non dum explicari plane potuit , aliis miXtu ram seminum & imediatum contactum, aliis auram vel spiritum inficientem quam si quodam contagio, aliis admixtum tomti massae sanguineae virile fermentum,& per omnia viscera oberranS, suppo

nentibus; ex hae utique hypothesi res jam redditur clara & perceptibilis. Videtur insuper exigere dignitas masculini sexus, ut praeCipuum conferat ad procreationem sobolis, commista matri

munerea

42쪽

munere, ut in sinu foveat nutriatq; quod

recepit: eodem modo ac terrae mandantur quidem grana plantarum ut germinent, ipsa interim illa vegetativa vis in semine haeret, terra stolummodo nutrimentum, subministrante; & objici quidem potest animalculum proximius suum alimentum ex utero ipso capere posse, quam ex oVo longius dissito: Verum AUD. H. similitudine quadam hanc etiadiluam dissicultatem & conficiam. NOnne enim Videmus, quomodo ancillae 3c servi nostri, ubi excitandus & struendus ignis est in foco, scintillas ex chalybe excutiant, non in ligna dura & viridia adhuc, sed primo in mollissimum fomitem eX linteo combusto, Vel re si1-mili paratum, ubi haeret & restat scintilla, cujus alias non nisi momentanea duratio est, fomitemque depascenS augetur , donec accendatur interim sui, phuratum, dein candela, post aridiora lignorum siegmenta tandemque ignis in stipitibus majoribus in flammam erumpat: certe eodem ingenio natura .

Videtur hic progredi. Nam exilissimum animalculum primum excipitur molli sotu maturi ovuli, ubi sumienter ali

43쪽

tur, donec robore aucto per umbilicalia jam vasa nutritium succum in utero secretum eXcipere valeat , &sic porro. Sed ne sim vobis taedio hisce speculationibus, hanc rem mittamus, cumque Ulaim veria haec hypothesis videatur indigere quadam digestione ulteriore, aliis illam excolendam lubenter relinquamus : &ad eos nos sermone nostro Con Vertamus, qui ex ovario vel teste foemineo dextro masculos prognasci, & ex sinistro foemellaSputant: talia, A. H. commenta facile eXcogitantur, redarguuntur autem difficile , quis enim determinabit ex quo latere o Vulum fuerit primo devolutum in

matri Cem, si ne mater quidem ipsa id liquido asserere poterit .eSt tamen haec opinio falsitatis Convicta ex observatione quadam haud ita diu fasta a celebri medico & Lithotomo Amstelo lamensi Cypriano , ubi refertur de foemina Cui foetus fuit exsectus e Fallopiana tuba, ita ut aegra pristinae sanitati restitueretur οῦ quae postea denuo concepit peperitque gemellos, sed sexus diVersi, quo

rum rudimenta Vel OVula ex uno eodemque Ovario provenere procul omni

44쪽

dubio nam alterum ex OVariis erat jamynte plane destructum. Suffcit autem indicasse auctorem, quem per otium qui V0let perlegere poterit. Quomodo autem continget, AUD. H. quod metus nascantur sexus diversi ' an & hujus discrepantiae prima rudimenta etiam in ovo nondum foecundato praeexistere

dicamus 8 Mihi si probabilem reddere

hujus rei causam licebit , proferam . quam a clariss. olim Professore Medico Lugduni Batavorum Theod. CRAAN EN accepimus, quotquot eo tempore hujus & singularis ingenii & acerrimi judicii Senis eramus auditores & discipuli. Assimilabat autem ille memineos testes, testibus masculiniS, uterum scroto, clitoridem coli; & docebat quomodo, si eontingeret uterum eXtra corpus propelli, & subsiequentia tum ovaria in hanc bursiam quasi excipi, & Carneam illam glandem, tentiginem dictam prolongari, foemina talis deberet reddi masculo per omnia simillima. Rursus inverso ordine demonstrabat, qu mo do si masculo recederent testiculi intra abdomen, & subsequens scrotum cavitatem formaret intro - spectantem , &propendent.

45쪽

propendens penis abbreviaretur in sese, ut exilitatem anserini calami vix superaret; in viro tali omnia forent organa

a muliebribus vi Perib' nihil abludetia: hisce addebat fieri facile posse in illa prima membrorum delinea tione , & istis momentis ubi in tenerrimo embryone constituenda futura viscera sunt, ut invalescente tunc intestina sermentatione vel propellerentur organa & masculus embryo formaretur , vel ut eadem illa quam dicimus fermentatione existente casu aliquo debiliore, adeoque retentis intra visceribus, puellula maneret; Forsan, A. H. haec joci gratia proferri a me creditis, sed addere ego nisce jam dictis possum, quod multa sint quae argu

ant tardiorem puellularum intra matris alvum maturitatem, tum quoad consormationem membrorum , tum quoad partum ipsum, imo foem nam toto postea curriculo vitae debilioris ut plurimum esse & tenerioris naturae prae maribus omnes facile agnos Cimus. Ovulo Vero maturo S ad generationem idoneo in matricem delato, claudere statim sese eandem quasi praescientia quadam ad exacte retinendum, quod receperat,

ferunt

46쪽

ferunt: quod verum quidem est, sed ita

tamen ut illa clausura eX mechanicis procedat causis. Transactis videlicet tribus vel quatuor post copulationees foecundam diebus & oborta quadam in ovulo intumescentia claudi osculum V teri sensim observatur. Nam Osculum hoc sive amphidaeum cum antea oblongum esset & mucronatum seu acuminatum, jam distento fundo, ut retrahatur ille apex ad centrum suum necesse est, unde sensim angustari, tandemque occludi debet. Tertio itam vel quarto die clausum esse uterum taetu explorare obstetrix callida potest, de qua Clausu'ra Cum sussicienter egerim in dissertatione hic loci Anno 169 impressa in nostratium gratiam titulo Obstetricis Sue tuae libro I. cap. 6. ubi orifiCii uterini per totum gestationis tempus variatio& variationis causae describuntur, iam eadem prolixius repetere non erit ne cesse; praecipue cum libellum in manu quorundam Vestrorum hic etiam animadvertam. Id addam, quod ex hoc contactu liceat cognoscere non illa solum quae praegnationem partumque

spectant,

47쪽

*ectant, an mulier gravida sit nec ne, an tempus pariendi instet, an genuinis corripiatur doloribus , an facilis vel disificilis sit futurus partus & similia unde

quam sit obstetricantibus summe necessaria fundamentalis tactus cognitio facile patet. Sed erit & ejus usius in aliis item casibus , exempli gratia; Observavi jam stopius mulieres laborare qUO-dam praeternaturali tumore abdominis, ita ut insolita quasi massa ad tactum interdum dura sentiatur, haesi tentsi medici num vel mola sit, vel ovarii tumor, vel aliud induratum Viscus, Vel Carnea excrescentia, itemque haesitent de ejusdem genuino latibulo: tunc, si explora- tbre digito talis orificii uterini formatura

percipitur , qualis es in gravidis debet utique intra matricem haerebit ,

quidquid illud tandem sit, sin aliter sese osculum habet, alibi erit heterogeneum illud Corpus quaerendum. Oris uterivarius certe habitus est, tum initio gravidationis, tum ingruente partu, ubi dehiscit, recluditur & dilatatur: initio quidem durus & solidior quasi nodus sentitur, qui postea urgente in tu S contenta mole, complanatur & molle sicit quasi, sive attenuatur, tandem distenditur ad

ambitum,

48쪽

ambitum infantilis capitis, dum margo interim amplificati & complanati oris catenuis est instar cujusdam membranae Non autem debetis, AUD. hanc uterinam apertionem ita vestris repraesenstare animis, ad si fieret subito, adsimilitudinem intestinatis cujusda in gradiore aliquo animali, sphincteris relaxati &sua contenta est undentis: Nam hic sensim omnia procedunt. Et quemadmodum solet natura in suis operibus majoris momenti lente festinare, ita & per gradus ad hanc dehiscentiam disponitur uterus, & totum gestationis tempus in illa orificii mutatione consiimitur. Donec jnfans veluti maturus quidam fructu ex dehiscente suo involucro, e tenebris in lucem, e claustris in aerem liberum proferatur. sed redeundum nobis ad OVulum est. .Cuius in utero mutatio nes , & quomodo indies augescendo maiorem perfectionem nanciscatur, quo*ordine singulae partes perficiantur, id in Avibus, Cuniculis, aliisq; animantibus

cum Cura observatum abunde tradide runt Harvaeus η, Graasius Malpigi us & ocularis praeterea inspectio,

saltem in praedictis generibus facilitate obvia

49쪽

Dbvia haberi a studiosis potest : quaecum non aliter in principe omnium animalium homine procedant , possumus inde doceri, quam sint exilia, tenuia &fere abjecta omnium viventium initia hoc autem loco, AUD. H. illa jam prolixius non recensebuntur : summa tamen & praeCipia' non negligemuS , quae inter umbili cales arteriae merito Q primo numerandae sunt. IIae postquam per Varios gyros & tortuoso ductu processerunt, dividuntur in ramOS, qui in divisiones ulteriores & subdivisiones, tandemq; capillaria vasa abeunt; quae dum ubique impingunt in concavam superficiem uteri, reflectuntur, &involvunt plane ovulum, non aliter ac in urnis angustioribus nostri Hortulani observant arbuscularum exoticarum &fruticum radices mire intricataS & conuolutas. Sanguis interim circulans pervenarum exiles origines lente renuit in unum truncum, qui inde capacitate arterias duas simul sumptas facile superat. Sanguifera ista vasa una cum Uracho tunica involuta vaginali funiculum constituunt umbilicalem, quem , ave stramgeu

50쪽

' dicimus, complicatum locis Variis, unde nodi in eo consipicui, quos sollicite numerare solent obstetrices, credulisq; matribus ostendere , tanquam indices subsequentium liberorum. Hae ita rami ficationeS Vasorum componunt substantiam illam sui generis, carneam , molem foetum ejusq; tegumenta ob Vol Ventem. non aliter ac vitellum ambiri videmus& includi ab ovi album ine : haec eSt, quae postea uterinam placentam Vel uterinum hepar constituit: Deu Mutur-Κuinem , ut Germanis dicitur , Nostris inpliciter interbo raestu appellarunt, capitque intra breve tempus insigne incrementum , adeo ut superet anserini ovi magnitudinem , dum interim inclusus foetulus muscam majorem Vel cariophyllum Indicum vix aeque .

Talis ovi descriptionem habet Ruischius in suis observationibus , habet &PORTALIUS, egregius in arte obstetricia scriptor. in suarum observationum ultima, ubi delineatur figura referens' secundinarum parenchyma per medium

dissectum, plurimis scatens hydatidibus,

in centro gereS, membranaceae cavitati inclusam aquam & embryonem tenerri-