장음표시 사용
301쪽
tamen prius illud &vetustius nobis ut imperfectium displicuit, nunc
autem hoc visum est debere obtinere. Nam prohibemus, illis inposterum uti: laoc autem sola oiae vati in Republica,& obtinere con cedimus & sancimus: ita ut qui conatus fuerit ex prioribus libris, &non ex his duobus solis, S Constitutionum libro a nobis compositis, vel factis, uti quibusdam aestibus vel eas in judiciis legere, vel si quis judicaverit ex his apud se recitati eas passus: falsi reus erit, & publicorum criminum judicatus, &poenae addictus: quod eis non diceremus, vel ex hoc ipse manifes
1 o. Sed&hoc optimum fore judicavimus, praeponere Digeiatorum volumini, & veteres juris Conditores, & illorum volumina,& unde collectio facta sit legum nunc a nobis congcstarum: quod& fieri jussimus: & factum est: &smul ea, quae de his rebus conscripta sunt, supponi huic divinae nostrae Constitutioni praecepimus: ut omnibus sat manifestium, & quid prioris inexperientiae simul, & in certitudinis esset, & quid a nobis sit adinventum. Legislatores autem seu legum Interpretes illos congeia simus, qui apud omnes probati &recepti erant, & prioribus Imperatoribus placuerant, & qui ab his
nominari meruerunt. Si enim alia quis nondum veteribus Legislat ribus cognitus est: nos & huic interdiximus hujus voluminis com municationem. Omnibus sane hic positis unum ordinem & dignitatem parem dedimus e nulli cuipiam majore, quam caeteris, data praerogativa. Si enim his, quae ab αλυαπιλες ε νώ mori.
302쪽
ENU CL EANDO, M. 28sillis scripta sinit omnibus Imperi lium Constitutionum dedimus r bur : quid est, quod in his amplius, quodque minus haberi debeat 3j. xi. Illud autem, quod statim, cum hanc compositionem legum congregari mandaremus, jussimus: iterum & nunc sancimus illud confirmando : omnibus similiter interdicimus, ne quis audeat hominum qui sunt nunc, aut in posterum erunt, commentarios scribere harum lcgum, praeterquam si velit quis in Graecam linguam haec transferre, quem etiam volumus sola secundum pedem seu iis πολι nuncupata uti legum interpretatione : & si quid secundum nominatorum parvitiorum ut conveniens est in adscribere voluerint usum: aliud autem nihil omnino ne tantillum quidem circa ea facere, nec rumim dare sediti nis, de dubitationis, aut infinitae multitudinis legibus occasionem: id quod antea in antiqui edicti factum est ordinatione: ita ut illud brevissimum constitutum ex disserentium commentariorum di ferentia seu diversitate in infinitam extenderetur multitudinem. Si quid enim forte ambiguum fueritvissem, vel litium certatoribus, vel
his qui rebus judicandis praesunt:
hoc Imperator interpretaoitur recte: nam haec facultas illi soli a legibus permissa est. Itaque quinquis ausus fuerit ad hanc nostram legum compositionem commentarium aliquod adjicere, aliter a
que nostrae hujus justionis forma praescribit: is sciat, quod & ipstat si reo legibus futuro, & quod composia erit, eripietur, & modis
303쪽
F. 22. Eadcin poena imposta& advcrsiis eos, qui notis seu Ggnis quibusdam in scriptura utemtur, quae signa singlas vocant de qui per ea conturbare scripturam
tentaverint, nec per totam consequentiam litterarum numeros, &nomina veterum Prudentum, &t
tam legum positionem scripserint. Sciant etiam librorum ita bcriptorum comparatores se inutilis fore libri dominos di neque enim damus licentiam talibus libris in judiciis uti, & aliquid agere: etiamsi contingat librum in ea ipsa parte quae recitatur, nullum habere tale signum aut notam, sed in alia quacunque sui parte, quamvis semel tantum id admissum sit. Itaque ipse quidem eum librum pro non scripto prorsus habebit. Is autem, qui cum scripserit, & ignoranti emptori dederit: duplum solvet ejus aestimationis ei, qui ita in quantitate damnum passus fuerit: nihilominus infligenda criminali poena. Hoc etenim,& in aliis Constituti nibus ea de re positis scripsimus, tam his quae Latina processeriint Voce, quam ea quae Graecoriam lingua, quam quidem ad legum Pr tessores rescripsimus. f. χ 3. Haec igitur volumina Institutorum & Digestarum diei mus in ex fine tertii nostri felicissimi
Consulatus suum robur obtinere sancimus, id est , ex ante tertium Kalendarum Ianuariarum praesentis duodecimae Indictionis, in omne aevum valitura, & una cum Imperialibus Constitutionibus vigorem, de locum habitura tam ii illas quae postea emerserint, quam in his quae in judiciis adhuc pendent te dum amicalibus tradita sunt trans
304쪽
ENUCLEANDO, M. 28sactionibus ; quodcunque enim hactenus, vel judicatum vel transactum est, retractari non sustinenius. Qitem quidem Consillatum tortium nobis nominatissimum d
dit Deus: quando & sub ipso pax
cum Persis confirmata cst, de noctantum legum volumen repositum est: quod a nemine majorum unquam excogitatum fuit: atque adnaec tertia 'ars mundi dicimus autem totam Lybiamὶ nostris adjuncta est sceptris: omnia haec a. summo Deo & Servatore nostro I Esu CHRIs To dona tertio nostro Consulatu indulta. 1. 24. Omnes itaque laudatin sini nostrae Reipublicae Magistratus Divinam hanc nostram suscipientes Constitutionem, ut uim
tur praedictis nostris legibus, unusquisque in suo procur sit judicio.
Proponet autem eam in maxima& regia hac urbe, & ejus gloriosissimus Praefectus. Curae autem erit excellentissimo&laudatillimo no tro Magistro, de gloriosissimis atque beatissimis Praefectis lacrorum nostrorum Praetoriorum i tam in his quae ad Solem Orientem; quam his quae in Illyridet necnon his e
tiam quae in Libya sunt; per si a Edicta hi, qui sub ipss ordinati
sunt, de ista facere manifesta, ad omnium nostrorum subditorum inexcusabilem notitiam. Data XV D. Kalend. Ianuar. Domino nostro Ius TiNIANO perpetuo Augusto ii I. CONS. 1 3.
MM Usque ab Edicti perpetui compositore Hadriano repetitas , quem de Atheniensibus jura composuisse Eusebius scribit. Traianus nunquam libellis respondit, ne ad alias causas proserantur quae ad gratiam composita viderentur. in Macria st. ' As - ἀν λαJ Ως --ομελ-mλλά. . uti Eunapius loquitur : sei hi A calx ελα - μυο - --ν, ut Sudas. D , , Εἰς seli μι άδεα ε - τι ostrissim mωεγκεν. --γ- in Pam biis. Συρς
305쪽
- Mediocrem emendationem praeparandam esse censuimus, ut sub ea colorati de quasi primitiis omnium in uult. Tassius Horunsior Ut hi qui purpuram poliunt, sussiciunt prius medicamentis quibusdam lanam, sicliteris talibusque doruinis ante excoli animos, ad sapientiam concipiendam imbui , & praeparari decet. Depravate vulgo qui purpuram volunt. Easinin:
/ Instituta i Sicut indicta, petita. Int. G s. Institura, i μα Instituta, oes χ τα, ὁ ταξεις, οι. Gessarius Basiliensis: εἰ-γγη, Inductio, I troductio, Institutio, Institutum. Πομά μ-πεγκεν αυνουργῶν ἡ φύος I Unde de haec sententia sumpta si nescio, qua aliquoties utitur in Novellis justinianus.' Ιουλανον mei, -J Antiochum maxime Theodosius, Arianum Alaricus, Tribonianum Justiniatius, Sabbatium Leo cognomento Sapiens.' T cet, Dirλωνὶ vel si quid ibistam per indices titulo
306쪽
DE JURIs ET FACTI IGNORANTIA. 28
rbras vocanti sunt O laris literae, uti Gellius loquitur M. x vir. Op. Ix. Vesut suetonius, nora, Op. ivt. Iulii Cisris cap. lxxxvio. Augussi: Et apud Isidor. m. t. cap. de mi. Iiteram Iustinianus de concutio. Dimp. Jubemus non ror singulorum captiones de compendiosa aenigmata. sic & Florentiae editum est ex varietate Archctypit unde Sc singulares, rit. de P ea. Praetor. A c. qui singulis, sive, uti per apocopen dicuntur , m Mie scribi t. Nec ine Auidem sententiae hujus poenituit poli quam doctissim. virum eam non improbare legi. Sic fibula Sadas παρκω, n pnis uole Sic Vigilia Anastasio biblio thecario, βουλα Cedreno est. Nicephor. Itiel et M o e ααλέγχου. tis. Mi , -υν Θων, ominis m , inquit, ουδ. -αὶ αἱ πιτα medii ri α νονας' - ω ονος it λας Eί ου i λυλ αν, γ,ο- ος - ων---ν--ς κιννας ta υεν ν ν. Sic quem Uti: G ΚαπικλειουZmaras, nave L, Cedrenus vocat, a cancellis puto dictum. Non dissimiliter ab Aspero quo Seneca 5e suetonius utuntur quod cliam in vasis levio nitur. Juvenal. Hic leve argentum, vasa aspera tergeat alter a Sic a. Vet. Asprum genus Numismatis Turcis ctiam hodie in commerciis frequens, ducitur. Gust Niceta arare . ἰαρις. Gloss Basitiens. Asprum, δί- ιον λαῶν. Et Aspratum serte, L. Munerum. s. Parrimoniorum. D. ae munerib. Florent. Osm-tura. Retin Glossarito Aspratura, κόμυζαν. An vero potius Asperum, sive Acrium mavclis, δει τό λ,ίκον vocaverunt i Glos Ni ια. ei ειν, λ καινι R. λαπις, me . Glo . Rasitiens. - ίκον, Asprum. Et ita Iudaeorum Archipher sis Asperum Graecis laban iive album iuci notant,& Asperi Et noctris, Vanc. Italis Lanco. Germanis Utonit sive vrooit. de moesicini Hispanis, uoca, monetae species est. Εν δ si ei α πολιτά. hJ Ex tali codice in judicium aliquid recitare. δε- venatu M. Eνδοξα -- Υ asel Et praecipue vir excelsus huius almae urbis Praestabis. M. Aurelius Antoninus. Eυκλει-- -Mα *J Haec desunt in Latina Constitutione. Novellae Constitutiones omnes quae ad jus civile pertinent Leonis Imp. scriptae sunt Σαυ-
I. Imp. ANTONINus A. Maximo Militi. OU A M VI s, cum causam tuam ageres, ignorantia juris propi
simplicitatem armatae militiae allegationes competentes omis ris: tamen si nondum satisfecisti, permitto tibi, si coeperis ex sente tia conveniri, defensionibus tuis uti. Dat. v II. Kalend. Maii, duo,
II. Imp. GORDIANUS A. Iuvenali. CV M ignorantia juris facile excivis non possis, si major annis
vigintiquinque hereditati matris tuae renunciasti, sera prece
307쪽
g CODICIS LIB. I. TIT. XVIII. subVeniti tibi desideras. Data xii . Kalend. Maii, AR1Auo &
Oe bonorem possessione omissa. III. amp. PHILIPPUS A. Marcella.
SI emancipata a patre, intra Unum bonorum possessionem petereeessasti, praetendere juris ignorantiam nullis rationibus potes. Dat. xvi. Kal. Iul. PERLGRINO & AEMILIANO CONss. 2 s. V AUFme Sr testamenti mitio.
IV. Impp. DIOCLET.&MAXIMIANUS A Α. Iulianae. . SI post divisionem factam, testamenti vitium in lucem emerserit: ex his quae per ignorantiam consecta sunt, praejudicium tibi non comparabitur. Ostende igitur hoc lapud Couinorem, Virum
Clarissimum amicum nostrum, testamentum, vel fide veri deficere, vel juris ratione stare non posse: ut infirmata scriptura, quae test menti vice prolata est, solidam successionem obtineas. Dat. VII r. Idib. Iul. Dioc LETIANO IV. & MAXIMIANO III. ΑΑ.
Ne fusa resensior. V. Iidem ΑΑ.&CONSTANTINUS A MAXIMIAM. Nobilissimi Caes. Martiali.
CUM falsa demonstratione mutari substantia veritatis minime positi, re iidendo id, quod paternum erat, ex maternis esse bonis, nihil egisti. Dat. Prid. Kalend. Ianuar. DIOCLETIANO V.& MAxi Mi ANO IV. A A. CoN s. x93- .
Te promissione indebiti pro parte. VI. Iidem Α Α. & C C. Tauro dc Pollioni. SI non transactionis causa, sed indebitam, errore iacti, olei m
teriam vos Archantico stipulanti spopondisse Rector Provinciae' animiaverterit, reddito quod debetis, residui liberationem condicentcs audiet. Dat. V. Kalend. Maii, CC. CONs S. xs . Se causa decisa vel non.
ER RO R facti, necdum sinito negotio, nemini nocet: Nam causa decisa velamento tali non instauratur. Datum vi. Non. Iul.
308쪽
VIII. Iidem Α A. de CC. Dionysiae.
CV M testamentum nullo jure constiterit: ex ejus qui ab intestato successit, professione sola, veluti ex testamento libertos per erro rem prostentis, Orcini vel proprii liberti, si non ipsus accessit judi
cium cum errantis voluntas nulla st) cffci non potuerunt. Dat. v. Kalend. septemb. CC. IV.CONS S. Io 2.
De liberali cos. M X. Iidem A A. & C C. C o & Anthemio. Non idcirco ininus, quod a vobis velut a liberis debitam accepisse pecuniam Sanius dicitur cum nullus sit errantis co sensus in movere status quaestionem prohibentur ejus heredes. Dat. vi. Id. Decemb. CC. V. CONss. 3os.
flatione indebiti. X. Iidem Α A. & CC. Araphiae. CV M quis jus ignorans, indubitam pecuniam solveriti cessat repetitio. Per ignorantiam enim facti tantum repetitionem inde biti soluti competere tibi notum est. Dat. V. Kal. Ianuar. CC. VI.
sexu aetate. XI. Imp. CONs TANTINUS A. Valeriano agenti Vicariam Praefecturam. U 1 M vis in lucro nec foeminis ius ignorantibus subveniri si,
leat: attamen contra matem adhuc imperfectam locum hoc Sabere, retro Principum statuta declarant. Dat. III. Gl. Maii, GALLic ANO & SYMMACHO CONSs. 33o. . De Constitutionibus Principum.. X II. Imppp. VALENT. THEOD. dc ARCA D. AA A. Flaviano P F. Illyrici & Italiae.
CONsTiτ υτ ios Es Principum nec ianorare quemqua ecdissimulare permittimus. Dat. vi. Iun. vincentiae, TA-
309쪽
NE pissim licen mulieribus omnes suos contractus retractare, in his quae praetermis int vel ignoraverint: statuimus, si per ignorantiam juris damnum aliquod circa jus vel si bstantiam suam patiantur, in his tantum casibus, in quibus praeteritarum legum at choritas eis suffragatur, subveniri. Dat. Kal. Iulii, M ARTi ΑNo de
osserendis: dc de quibus rebus supplicare liceat, vel non. De mcibo a semias ouuis. I. Impp. DIOCLET. & MAXIMIAN. A A. Firminae. LIc ετ servilis conditio deferendae precis ficile capax non siit:
tamen admissi sceleris atrocitas de laudabilis fidei exemplum si per vindicanda caede domini tui, nobis hortamento ibit, ut Praefecto Praetorio juxta annotationis nostiae decretum demandaremus i quem adire cura auditis his quae in libello contulisti, & reos investigare,& severissimam vindictim juxta legum censuram exigere curet. Datum v m. Id. Octobr. DIOCLETIAN. v I. & MAXIMIANO III. A A. CONss. Ne exceptionibus.
II. Imp. CONSTANTINUS A. Severo P. F. V. OUOTi Es rescripto nostro moratoria praescriptio permittitur, aditus supplicanti pandatur. Quod autem totius negotii cognitionem tollit, de vires principalis negotii exhaurit: sine gravi partis alterius dispendio convelli non potes . Nec praescriptionis igitur pe zmptoriae relaxatio petatur. Dat. X. Kal. Iun. Niceae , P A U LIN od LiANO CONss. 321. - .umnosii lco , ve jimi contra .
NEo damnosa fisco, nec juri contraria postulari oportet. Dat.
310쪽
DE PRECIBUs IMPERATORI, &c. v. dititisse se lumnis. IV. Imppp. GRATIANUS, VA LENT. &THEOD. A A A. Floriano P. P. VNivERs A rescripta, quae in debitorum causis super praentandis dilationibus promulgantur; non aliter valeant illid jussio idonea si per debiti solutionc praebeatur. Dat. v III. Kal. Mart. Constantinop. ANTONIO de SYAGRIO CONss. 381. sententiis Praesectorum Praetorio.
V. Impp. VALENT.&VALENSA A. ad Volusianum P. RSI quis adversus Priesectoriam Praetorio sententias duxerit supplicandum, victusque defierit: nullam habebit licentiam iterum sit per eadem causa supplicandi. Dat. TV. Kalend. Octob. Rome VALENTINIANO dc VALENTE A A. CONss. 3 cf. 'In ΑυτHENT. Ut sponsa. lar. f. Aliud. collat. s. tit. a. seu Novell. iis . cap. 1. Ο ' δε--P . , vel emran Cons riῶ, - - irimaeuuatim intra δε-- dies mst semensem -- s. m. μω,
IDMeatra non aliter ex ti Mu mana iur, nisi victrix pars asi M. Miu onem V Merit totu- resstaremii cum uotimis πιν mentis, quantam serit in condemnam
De eo, per pum pracre o Mitur.
VI. Imp. HONOR. & THEOD. AA. Isidoro P. P. I Niv εκ sis sines hanc observantiam remittimus e ut a qu
liberae conditionis constituto, vel servo supplicante impetratum ruerit rescriptum, minime requiratur, per quem preces Obla laesint. Datum III. Idib. Nov. THEOD. v II. A. de PALLADIO CONss. AIO. contrariis .
VII. in p. THEob. dc VALENT IN. Α A. ad Senatui n. RE c RipτA contra jus elicita, ab omnibus Iudicibus refutari praecipimus : nisi forte sit aliquid, quod non laedat alium, de
petenti, vel crimen supplicantibus indulgeat. Dat. v III. Id. Novemb. Ravennae,THEODosio x M. dc VALENTINIANO II. A A. CONss. -