장음표시 사용
511쪽
natio earum ab inhio facta non esset. Sin autem pecunia numerata Aia . . .
legata sit, & legatarius neque si ijussores' habuerit, neque idoneus sit:
tune ille a quo legatum ei relicium est , tertiam centcsinae ustirarum non nomine ei praestet, donec ad secundas '' pervenerit nuptias, vel Saceta legi uris, dotio fuerit consecratus: ut nulla spes nuptiarum supersit, vel mortuus fuerit legatarius. Nam siquidem secundas contraxerit nuptias, reddat quas acceperit usuras. Sin autem ad Sacerdotium venerit, vel mortuus sit: capiat aut ipse sortem, aut heres ejus. Haec autem om- ἀοῦ -- nia observare decet V, & si non maritus uxori, vel uxor marito, sed extraneus quicumque sub eadem conditione legatum reliquerit. Nam χ ο ει hic '' eadem teneant, quae in marito diximus de uxore, ut ante- efata cautio detur , siquidem institutio particularis sit, coheredibus: si autem legatum vel fideicommisium neredibus vel substitutis : ne- ' --. rei inimine autem ex his apparente, his '' cautio praestetur, qui ab intestato . Eis, ad successionem destincti vocantur : nisi sorte specialiter tessitor talem cautionem dari prohibuerit. Nam dein - ' voluntatem ejus --hoe custodiri aequum est.
a Tertiam centesima J A. A. Pro usura triente quae post 3oo. menses aequat sortem. Novcll. 1. cap. 4. Novcll. La. cap. 23. Pith. L. cum quidam, g. ult. E. de usuri Tearis c. τοκος- ι - ἐκ το ς, ἔγλυ ἐφ' rem inri . tertia pars centesima. L. eos qui . C. de usur.
C L OC I. Mulier , quae fecundus nuptias contraxerit, auemadmodum' filii sui successisnem capiat tam ex testamento , quam ab intestato. Loquitur autem in eodem capite Cr de fratrum successone. 31. Si filius decedens testamento suo matrem heredem instituerit, i. sic institutio ejus habeatur, quasi quivis alius extraneus a ' defuncto a heres in testimento scriptus fuisset. ideoque omnia, quae filius reli- ,--.querit ad matrem perveniant, nulla d cretione habita, utrum res, quas filius dereliquit, ex paterna subitantia ad eum devolutae sint, an non. Undecumque enim res quae ad filium pervenerunt transmittuntur ad matrem: nullaque eidem matri quaeitio ab aliis filiis suis, id 'est, fratribus destincti moveatur: quia de si alius extraneus a defuncto filio heres institutus esset: nihilominus omnes res testatoris accepisset. Haec si mater in testimento a filio suo heres initituta est, nulla habita differentia, utrum ad secundas migraverit nuptias, an non. Sin v autem intestatus filius defunctus est, de mater vel jam ad secundas migraverit, vel postea migraverit, vocetur quidem & ipsa cum fratribushlii sui ad successioliem ejus. Sed earum quidem rerum, quae ex pa- ves-- terna linea ad destinctum filium pervenerunt, tantum usum fructum habeat mater, si secundas nuptias contraxit, vel si postea contrax rit. Sin autem res ex alia causa filio destincto adquisitae sunt: tunc
in iisdem rebus portione cum fratribus desum hi siti sei succedat: Gii & non soluin jus utendi fruendi, sed etiam proprietatem in iisdem habeat rebus, excepta videlicci propter nuptias donatione. Ea enim
512쪽
ut pertinuerunt quoquo volue Tu uindo earum quidem
4 uintum habeat mussa habet ν aruie ut eom. positio a sint ε. -Mis δἰ ζ. . friti. a. edicimus. omnimodo i illam eonstitu.
quam . ire principi . at . i. 'ormisi fideicomata
IMPERAT. IUSTINIANI NOVELLARUM
suis finibus regitur, & nullam innovationem ab hac constitutione patitur. Sed S: in hoc toto juris capite ingratitudinis ratio habenda cst, non solum ad matrem, sed etiam ad fratres. Causae autem ingratia tudinis in alia inferiore Constitutione exponentur Illud autem cer tum est, quod hoc caput Constitutionis ad futuros casus non ad praeteritos pertinct.
C LXII. Si niater alienare moluerit ea, quae ex filii successeἡe ad eam devoluta sunt. 31. Liceat matri in his rebus, quae non ex taterna linea ad stium defunctum pereenerunt si heres ei extitit, & testari, de ali cnare, &ad quem moluerit modum ' disponere. Quod si res permixtae & tam ex paterna linea, quam ex diversis aliis causis adquisiae: veluti ex testimento, ex donatione , ex legato vel alio hujuscemodi casu : eorum quidem , quae ex paterna linea filio defuncto obvenerunt, habeat 'usumfructum: aliauim autem rerum pleno jure habeat proprietatem. Hoc autem Constitutionis caput non solum in futuris cassis , sed etiam in praeteritis negotiis locum habeat nisi forte vel judiciali sententia, vel amicali transeritione ' sopita sunt '. Studeant autem parentes filios suos tam ex priori matrimonio natos, quam ex secundis nuptiis procreatos ex aequis partibus heredes scribere: nisi forte quidam inter eos ingrati appareant. Hoc autem quasi persia adentes magis quam legis necessitatem imponentes Acimus DAT. XV.
C L X III. Quae cause repudii sunt.
33. Causas autem repudii in ista ' Constitutione positas ideo non diximus: quia in inferiore Constitutione hoc caput plenissime invenitur : & omnino si quid praetermissum est in hac Constitutione quasi deletum, ut superfluum expositum non est. Et ideo alius Constitutiones legere debes, quas ' tibi tituli competentes ostenderint.
C L X I V. Si quis unum ex liberis suis heredem instituerit mel
extraneum scribere heredem Cr rogare voluerit eum , ut tempore quo moritur hereditatem alii restituat.
quis unum ex liberis suis heredem instituerit, id est, filium
filiamve, nepotem neptemve , de deinceps, sive quosdam ex hu sive omnes simul: & rogaverit eos, ut tempore, quo moriantur, vel postquam mortui fuerint, aliis restituant hereditatem : primum quidem unicuique eorum legis Falcidiae modus in praecipuum ' deducatur, & non supponatur fideicommissi gravamini: ceteras autem partes fideicomminario restituat integras : ita tamen, ut si propter nu-
513쪽
ptias donationem uxori vel dotem inatim dare maluerit persona sidcu A,... in commissio gravata, liceat ei hoc facere etiam ex aliis rebus, quae fidelia commisso iuppositae sunt, & reliquas res tantum fideicommissatio cogatur restituere. Haec autem Constitutio non habet locum in
praeteritis substitutionibus, seu restitutionibus, sed magis in futuris casibus. Nullum autem avsmentum dotibus vel propter nuptias donationibus fiat ad insidias 1ubstitutionis seu restitutionis. Nam etsi quid callide perpetratum fuerit: nihilominus restitutio Dei missi integra manebit, post deductionem scilicet legitimae Falcidiae partis. Hoc autem quod de Falcidiae deductione loquitur Constitutio, in li- Homim Paberis locum habet, quibus & pars Falcidiae debetur. Quod si heres institutus ex liberis non sit: contentus esse .lcbet deductione dotis mel propter nuptias donationis : & reliquas res hereditarias fidei ae commissario restituere. Dotem autem vel propter nuptias donatio nem dari lex praecipit honestim, id est, neque satis modicam, ut sit dedecus heredi: neque satis immodicam, ut sit grave fideicommisi rio: sed medietatis cu usdam moderatione honoratam. C LXV. Si seluto matrimonio fecundas qui lem non contraxerit nuptias, ante annum aurem impletum ab aliquo stuprata sit.
a. Si mulier defuncto marito antequam annus legitimus transeat, ε. ἰώπι- α ad secundas quidem nuptias non migraverit: more autem meretri-
cum ab aliquo stuprata conceperit & pepeterit: ut sit clarum id quod
natum est defunm mariti' non esse: easdem poenas patiatur, quas ex 'odestincto superiore Constitutione patitur ea, quae ante tempus legitimum nuptias secundas contraxit t. Ideoque & ante nuptias donatione careat, 3 eon uitur nee tantum habeat jus utendi fluendi : aliisque poenis antentis , di subjiciatur ': de sit stupri quoque criminis obnoxia. Pejus est enim
maprari, quam secundas nuptias mulieres ante legitimum tempus contrahere. DAT. K. MAIAs Coss. BEL Is ARIO V. C. C o N S.
De Officio Quaestoris Exercitus de designatis quinque Provinciis ei subjectis.
I. a ac Constitutio quendam ' virum magnificum Bonum no II mine Quaestorem exercitus ' fecit. Nam de more antiquo duplex erat QSaestorum Magistratus: de unus quidem circa latus principis erat, alter autem .stor exercitui praeerat. Disposuit autem praesens Constitutio etiam annonas Quaestoris & Consiliarii ejus. Apparitionem quoque ei dedit ad imitationem quandam Praefecti Praetorio, id est Ieriniarios ', de Abacus de Praecones 3e Commentarienses & Lampadatios de omnem deinceps ordinem. Sed α
514쪽
496 IMPERAT. IusTINIANI: NOVELLARUM
annonas militum tam Comitatensium F, quam Limitensium h dis suit, quomodo distribui debent. subjecit autem ci & quinque Provincias, id est Sythiam & Mysiam, S: Cariam, & omnes Cycladas insulas, S: Cyprum totam Sacrum quoque auditorium habere ei concessit , ut non objiciatur ei fori praescriptio. Subjunxit autem& notitiam impensarum. Et cst promulgata haec Constitutio Kal. P. Cons y, Iunias, Indictione quintadecima P. Q Bili fam
aec Coniniuria quemdam , Oc. J A. Haec Constitutio in Iuliam &Authenticorum libris desideratur. Venetus liber partem Novellar t. hic repstit. Id Scrinigerus & Agylaeus etiam asserunt. Addo in codem libro adscripti inhv iis Constitutionis initium fuisse, recte nobis. sic igitur statuo hanc Consti trutionem Latinam fuisse ejusdem sententiae cum quadragesima prima Graeca. In Basilicis hanc quoque insertam non fuisse Graeci affrinant.
vincialis. Cura ejus est actis praeesse quae coram Magistratu fiunt. In notitia dignitatum Orientis de Occidentis in ossicio multorum Magistratuum numerat ut Abactis. Actuarius etiam idem dicitur, vel qui sub co acta scribit. Vide lib. ii. C. tit. de numerariis actuariis. Ab actis fori l. per hanc C. de Ad vocat. divers. Judic. Vet. lap. Ab actis sori pr. pr. signiscat option. Auximi in Piceno C. Oppio C. F. Velina Basso P. P. P. C. pr. i. d Aux. lcg. mi. Fl. sel
de leg. ir. tr. D. Eu . Aug. ab act. Dr. pr. pr. mil. coli II. pr. & cob. xa Ir. de xiiii. Urb. omnibus ossiciis in caliga functo Centuriones leg. it. Tr.i jam ' fortis. In notitia dignitatum Orientis de Occidentis Oiscium viri illustris Praefecti Praetorio Orientis enumerax . Princeps Corniculatius. Adiutor. Commentariensis. Ab actis. Numarii. Subadjuvae. Cura Epistularum. Regendarius. Adjutores. Singularii. Qui iurgantibus acta restituunt. L. i. C. Theod. de Ossic.
Praecones J Tith. L. 7 . C. Theodos. de decurionib. Cli' stomus decollatione Rcgis cum Monacho.. - βρης Σπλαδενως τέ διρυφοειας Sed hoc te, Petre frater, memini tractare picnius, doctius, politius Adversariorum subsecivorum lib. I. cap. I s.
ς sommentariensis J A. Novell. 4r. Commentariensis numeratur inter Apparitores Praesidum. Saepe carceri praeerat : a Commentariis sive libellis dictus. Vide C. de custod. reorum lib. s. Pith. Cod. Theodos. lib. 8. tit. 4. l. s. de his quae administr. Firmic. lib. 3. Matth. cap. 6. Glossarium verborum quae ad jus pertinent. Κυιδ ταείσαι, Λα-χάφων πραττο ων
minit l. ri. C. Th. de appellatio. Idem Athanasiis. Καὶ iso e βαρ- . udarios J g. Novell. 4i. Lampadarius inter Apparitores num ratur, a lampade serenda. Ejus mentio est in notitia dignitatum. Vide insignia Praefecti Praetorio in notitia. Chrysostomus in Act. Apostol. i. Edict. 8.ύ. κώρυ,--quatuor. Auam de ossiciis Constantinopol
-μά -- - , dcc. Herodianus quidem inter insignia Principatus, ignis praelati
515쪽
praelati meminit lib. i. i. 7. Histor. Vide Novell. Valentinian. de Lampadariis ad Opilionem Magistr. Oisc. g nomitate tam J Videnda l. 39. C. TEeodos de decurionib. notitia Occiaentat. Comitatenses largitionales l. 6. C. Theodos. de diversis Offetis dicuntur. O - εἰ Comitatus γ -υ ψ
Quatuor Armeniae Provinciae, id est prima & secunda tertia vel quarta qualibus sint decoratae judicibus. C LXVII. De Comite tertiae Armenia.
i. T v K c Constitutio ptius ciuidem ' narrat de duabus Armeniis, L a quemadmodum adminiuratae sunt, deinde de tertia Armenia
loquitur, cujus Comiti septingentos solidos annonarum nomine dedit , & Consiliario ejus septuaginta duos aureos, & apparitioni sex ginta. Loquitur autem & de quarta Armenia, cui praestitit ' Martyropolytanam civitatem, & locum, qui clariacon ' appellatur,&Praesidem ejus Consularem esse jussit. Quattuor itaque Armeniis ' constitutis, primae quidem Armeniae proconsulem, item tertiae Comitem inter spectibiles viros fecit. Secundae autem Armeniae & quartae M gistratus ordinarios esse praecepit.
fora . cui Pt vinciat adiecit vel cuius Piae adjecita Graiidim , M. T coa
516쪽
α- --. producatur. . si est 3 nulitates
98 IMPERAT. IUSTINIANI NOVEΣLARUM
C Lx VIII. Si in secunda Amenia appellatio porrem si x. Si appellatio litis usque ad quingentos solidos pertinentis in se
cunda Armenia orta fuerit, ad Proconsulis auditorium primae Arm niae perducatur. Sin autem in quarta Armenia similis appellatio orta fuerit, in tertiam perducatur De Sacerdotibus autem, vel conse crationibus, vel de Metropolitano jure Episcoporum nihil Constitii-tio innovavit. Tertiae autem Armeniae Comiti etiam militessubjecit L& jussit eum audire & criminales causas militum, & legitimo calculo
Ut Tabelliones ipsi per se conveniant cum eis quam maxime qui litteras nesciunt, de instrumenta quaedam inter se facere volunt. Et ut chartisqxue protocolla habent instrumenta conficiant.
C L XIX. De Tabellionibus De instrumentorum fide. i. 'Abelliones ' ipsi per se conveniant cum eis, qui instrumenta
quaedam componere ' volunt: & non aliter chartam complere audeant, nisi causam ' cognoscant, ut interrogati a judicibus, respondeant, qualis est ' causa, propter quam instrumenta composuerunt:& maxime si litterarum imperiti fuerint hi '. qui instrumenta fieri de meraverunt . Hoc autem obtineat tam in Constantinopolitana civitate , quam in aliis provinciis. Poenam autem Constitutio definit a versus eos ' Tabelliones, qui aliter secerint, stationum k amissonem:
ita ', ut si discipulus eorum admissus suerit ad instrumenti compositionem, ipse habeat jus stationis. Quod si indignus sit disseipulux
auctoritatem stationis committi': prior quidem Tabellio modis omnibus removeatur, alius autem pro eo dignus istationem accipiat: ita tamen, ut nullum sentiat damnum dominus P stationis, sed habeat reditus integros: Tabellio autem amittat jus stationis, quia dedignatus est convenire cum eis, qui instrumenta componi sibi desideraverunt. Nullam autem excusationem habeant Tabelliones morbi vesoccupationis. duorum enim alterum necesse est, vel causas eos V c gnoscere, & instrumenta earum facere: vel si ignorent, nec Iacere In Con tantinopolitana autem civitate ' liberam habeant secultatem --nes Tabelliones unum Tabellionem apud Magistrum census propone re , Se licentiam ei dare & instrumenta facere desiderantibus in e rum statione, & in absolvendis instimentia venire, de nulli alii li-
517쪽
centiam esse hoc facere, nisi ei, qui a Tabellionibus praepositus st
ud Masti m census, sicut jam diximus. Caeterum si aliter ol servatum fuerit, ea poena Tabellionibus immineat, quam superius diximus. Instrumentum autem propter hoc solum non sit imitum, sed
utilitatis contrahentium causa valcat. . Tase aes,cte. J A. Haec est Constitutio septima collationis qua tae, in libr. Authentic. tit. de Tabellioni b. Edita quoque est ab Haloandro Graece & Latine. ustiis. Vid. sup. Constitui. 7. cap. t.b- . A. Σφεις, pro Tabellionis loco, in quo scribit. Nov. q.
CLXX. Idem. L. Tabelliones non scribant instrumenta in aliis chartis, quam his quae Protocolla habent: ut tamen Protocollum ' tale sit, quod habeat nomen gloriosissimi Comitis largitionum, & tempus quo charta facta est. Alioquin si Liam scripturam ' charia '' habeat, non admita vers. I. tant eam Tabelliones. Hoc autem jus teneat in sola Constantino- 'o Icilitana civitate. Quod si adversus ea fecerint, poenae falsitatis subjiciantur. DAT. x v i. KAL. SEPT. CP. PosT BILIS. V. C.
CONs. ANNO SECUNDO. - . A. Προι τοκογλω. Novelli. cap. 2. Chartae genus erasi non ut vulgo creditur exemplar, sive matrix. Pith. Novell. o. cap. 2. Σ μῖα Noveli. H - . Nili sic dicatur initium chartae in quo ejusmodi notae scribebantur. Vet. Interor. Authem. Ut Tabelliones non in alia charta scribant documenta, nisi in illa quae in initio, quod vocatur Protocollum , per tempora gloriosissimi Comitis sacrarum largitionum habeat appellationem, le tempus quo charta facta est, de quaecumque in talibus scributitur, & ut Ptolocollum non incidant, sed insertum relinquant. Novimus enim multas falsitates ex talibus chartis ostensas. Ideoque licet aliqua charta sit habens protocollum non ita conscriptum, sed aliam quandam scripturam g rens, 5 .h ra J A. Pro scriptura vel instrumento. Novell. - . & ς'. cap. 2.
C LXXI. ve Jutiis er Samaritis, Haereticis curidius.
i. 'T Eque Iudaeus, neque Samarita, neque quivis haereticus ' civriae et uilius muneribus excipiatur propter hoc solum qu Catholicae fidei non est. Sed er munera curialia subeat& nullo honore curiali potiatur '. Nam curiales habent quaedam privilegia, veluti ut p -- tormentis non subjiciantur, ut non ab alia in aliam provinciam retra. hantur. Et in summa, qui contra fidem Catholicam sentit, munera quidem curialia subeat: honorem autem vel privilegium nullum habeat. Novell. 38. cap. r. r. 4. Novell. s. cap. i. Novell. 7o. De Aurionum sue Curialium Senatus. Hinc curiae tradere.. Novell. 6. cap. 7. . N
518쪽
soo IMPERAT. IUSTINIANI NOVELLA Ru M
oll. i23. cap. 1i. & 46. Pro Decurionem vel Curialem ei licere. Vide Novellam ultimam Theodosii de bonis Decurionum de de naturalibus sitis eorum i icia riam mittendis, heredibusque scribendis. D. Augustin. Psalm. iri. Tisi bus rion nomine alio proprie dici possunt, sed vicino curve. Nam proprie si dixerimus curias, non intelliguntur nisi curiae quae sunt in civitatibus singulis sit gulae. Unde Curiales & Decuriones, id est qui sunt in Curia vel Decuria. Et
nostis quia tales curias singulas habent singulae civitates. Sunt autem vel erant aliquando in istis quoque civitatibus curiae etiam populorum, & una civitas multas curias habet, sicut Roma triginta & quinque curias habet populi. Hae dicuntur Tribus. D. Ambrosius L. ad Timoth. hos constit in societatem Romanorum receptos, ut de caetero appellarentur Romani, idcirco necesse est eos curiam habere, in quam more Romanorum, penulati veniant. Vetus lapis Te gestae. Impetrando uti Carni Catarique attributi a Divo Augusto Pio R. P. N. prout qui meruissent talia absque censu per aedilitatis gradum in curiam nosia tram admitterentur, ac per hoc civitatem Romanam adipiscerentur.
, lihg t, ν licet cuique . d. b. a a euriali triuis te se subusiatis vel ex
C LX XII. De testimoniis Haereticorum.1. Si Haereticus contra Haereticum litiget liceat cultis ' eorum Haereticum testem adducere : sin autem orthodoxus contra Haeret . cum litiget, pro Orthodoxo quidem etiam Haeretici testimonium valeat : contra Orthodoxum autem solius Orthodoxi testimonii ivaleat. Orthodoxis autem litigantibus, ad testimonium nullus Hae . retico pateat aditus. Interdum autem etiam adversus Orthodoxum
Haeretici testimonium probabile est. Quod continsit, si Orthodoxus
in curialem conditionem trahatur ': tunc enim Haereticus adversus eum
recte testis producitur, ut dicat se scire eum curialem esse, curiali
patre genitum. DAT. XV. KAL. SEPT. P. C. BILIsARII.
modo in publicis monumentis sive omnibus instrumentis quae ubique per Tabelliones celebrantur, nomen Domini nostri Principis, dc annus Imperii ejus, sue Consulis nomen ac dies debeat s ociari.
C LXXIII. Se praefatione in umentorum.
instrumenta, . Me 3 Consulum . obier Mittam x eo urbantia.. Fixe
i. Ublica monumenta ', tam ea, quae in judiciis conficiuntur, quam ea, quae apud Magistrum cenuis sive apud Defensores consis tunt : Instrumenta etiam, quae Tabelliones lub qualicumque figura conficiunt tam in Constantinopolitana civitate, quam in Provinciis: haec omnia hujusmodi ' initium totius scripturae suae habeant, Impe runte illo dito Augusto de Imperii anno igo. Et post haec inserant Consens quoque appellationem, de omnem veterem obfirmationem ' ins trumentorum custodiant. Et si sorte tempora quoque civitatum Prinvincialium instrumentis scribi solitum est: ea consueto more scri antur Hujus aut juris praeceptio a prima indictione incipiat. CLXXIIII. De litteris in inpumento non Icrgendis. i. Qui scribunt tempora in monumentis publicis, non ut r
519쪽
litteris illis vetetibus obscuris r sed per Graecas litteras tem ra . scribantur, si monumenta Graece composita sint. Sin autem Latine vastium ista monumenta' confecta fuerint, Latinis quidem litteris tempora scri bantur, sed Τ claris litteris quas potest quicumque biteratus Lati- aenus 3 cognosccre. DAT. PRID. KAL. SEPT. CP. IMP. DN. : ita I s T. PP. A. ANN. XI. POST BIO S. V. C. CON s.
C L x X V. Si quis modum substantiae suae in scriptis declaraeterit. i. U I quis sua manu conscripserit, vel alterius manui subscripserit,
o suo testimento , sive sine testamento quavis' chartula Cr modum substanti ae suae declaraverit, idque fecerit, heredibus suis omni biit Praesentibus, vel omnibus absentibus, vel quibusdam ex his praesentibus, quibusdam absentibus non liceat heredibus ejus talem lcripturam recusare: nec dicere , quod unus ex coheredibus res quasiadam a testatore relictas subripuit ' & celavit Si enim testator cum sacramento expressit, nihil aliud sibi superesse extra ea, quae in praefata scriptura continentur : necesse habeant heredes scripturam ejus sequi, sive liberi ejus sint, sive extranei : cr neque servi hereditarii tormentis subjiciantur, neque alia ulla probatione veritas ' exquiratur. Hoc autem totum jus pertinet ad heredes. Nam creditoribus nullum praejudicium facit vox testatoris, ejusdςmque debitoris. Liceat cnim creditoribus omnia Pers rutari, & veritatem exquirere, & suo commodo uti : sed & heredes necesse es' sequi ea, quae '' testator di-x it, scripserit V, subscripserit, etei quocumque modo declaraverit. Caeterum si vocem testatoris reprobant, etiam hereditatem eius amittant : quod non statum in suturis casibus, sed etiam in causis
adlluc pendentibus teneat. DAT. xv. KAL. SEPT. CP. Pos Tui LisARil. V C. CONS. ANN. II.
Ut eo qui appellavit a discussione sent tiae desiliente liceat ejus adversisto in fine biennii de sententia pro se recitata perae e. tuta per Tabellionem non composita collatio fieri debeat litterarum. Et quae Et quando etiam chara litigatoribus jusjurandi merito post praestitum de litis calumnia sacramentum videntur adjecta.
C LX XVI. Ive tempori in appellationum. i. C I quis adversis sententiam judicis provocaverit, & in iudicio rises L s appellationibus destinato pro non fuerit, liceat litigato
adversario ejus ' intrare in judicium , in quo provocatio exerceri de- eius absentabeat: intra biennium tamen, de ut inius, verbi gratia, mensis ita-
Ursit, & dicat suas allegationes judicibus etiam absente eo, qui pro-RRr . iij
520쪽
ejutalem manus . inaria praetebat . chartam ι de nos constia ruinius prius
t de mensa ν in umentis ν videt ut eo arationes.
μα IMPERAT. IUSTINIANI NOVELLA Ru s
vocavit. Iudices autem non omni modo pro eo, qui praejsto ' in, set tentiam dicant sed interdum etiam pro absente eo, qui provocavit, judices victricem calculum ferant, scilicet si bonam causam habeat. Ne autem absentia ejus impunita relinquatur, omnimodo provocationis impensas adversario suo praestet, sive vicerit, sive victus fuerit. Quod si utrique pos quam statuto legibus die Direaverunt in absentia fuerint, maneat prior sententia. Cctcra autem omnia jura,
quae de appcllationibus posita sunt, in suo permaneant' statu. Nam haec Constitutio de his Ioquituri qui in absentia suerint, postquam
C L X X V I I. De comparatione litterarum sive ex puMico instrumento, Rie ex Alrog apho. 1. Est quaedam Constitutio in quarto libro Codicis posita , qua
cavetur, ut si de fide litterarum dubitatio emerserit, comparatio e rum ' sat cx instrumento publico, quod per Tabellioncm factiunest. Unde ' quaest io emersit ex causa cujusdam, quae erat ' talis. Quidam proferebat , chartulam sine Tabellione compositam, & ex ea intentiones si iis probabat: sed & adversarius ejusdem manus aliam chartulam sine Tabellione compositam proferebat, & suas allegati nes confirmabat. Sed alter ex litigatoribus dicebat ei litteras chai tuti ' inscriptas ' ejusdem non esse. Ideoque comparationem seri li terarum ex publico instrumento exigebat. Ille putem dicebat susscere comparationem fieri cum c a chartula V, quam ipse producebat V ad e sarius: sed ex contrario ei respondebatur, illam chartulam sne Tabellione compositam esse. t. rebatur quid juris sit : & n. er Imperator constituit' in hoc casti etiam ex chartula sine Tabellione composita recte fieri comparationem litterarum. Ipse enim, qui tale in trumentum produxit fidem ejus probasse primus '' intelligitur. Fiant autem comparationes & ex puuicis scriniis , veluti si apocha pro
lata fiderit a mens glorios mini praefecti praetorio Sed & quod
ex publicis monumentis prolatum fuerit, hoc quoque idoneum τι-deatur '' ad comparationem, quippe cum publico testimonio confir
metur. Omnes autem litterarum comparatores prius sacramentum praeitcnt, & tunc deinde faciant comparationem Tal Pionem J Supra ad Constitui. - . cap. I. y int,iam J Vide quae dicta supra ad cap. i. Constitur. o. in verb. Charta. Γι M. Severus Sulpitius in Vit. Martini. Ex Novella Theodosii S: Valentiniani de Indulg. Expetere securitates annorum seric M vetustate consumptas, de eis non extantibiis inde praedae occasionem captare, extantium accepti lationem divendere, denique spud improbum rei a bitrum nocere chartulam cum periit, nihil proficere cum extat. Gregorius in epistol. De sex unciis Domus si Authenticam chartulam non videmus, ad exem-saria nihil possumus sacere. L. inter Cod. de jur. sse. .asticis Frisi l Vide quae dicta ad Constitui. 3o. cap. s. - gloriosi mi Pr ecti Praetorio J A. Novesi. o. cap. z. Pr -