장음표시 사용
821쪽
causa geret)', non videatiu hominis occidendi causa portare., Teli autem appellatione non tantum ferrum continetur, sed omne quod
nocendi causa portatum est. 1 Oret J Veri et . Extat hi l. pen. g. i. D. ad leg. Iul. de vi I l. Sed nec moribus nostris qui occi endi hominis causa telum gerit, utique homicidii pa na punitur: & hac parte lex Cornelia iii usu apud nos esse desiit, ut post riorum temporum Dinoros recte annotarunt. ' Explieis TZ - δε Siraria O homicidis es vel volamate.
SI AUTEM conten ηt duo mira,'percus erit alter uterum Lia II ide aut pinio, cr non fuerit mortuus, decu uerit autem in I ELL, Cr si surgens ambulaterit homo foris ' in baculo . sine crimine erit ille qui eum percussierat praeter accessionis mercedem dabit ei σ medico inpenses
si atitem contenderini J Exint apud Moγsem Exod. xxi. momo foris J Vet. Jorra. Accessonis mercedem J Cesti nis. Haec vero interpretationem recipiunt ex l. ult. D. de his qui deje. vel effud de l. 3. D. Si quaam. pavp. c. dic.
ULp1ΑNus libro regulari ' sub titulo de injuriis. I N I U R i A s- quidem atrox, id est gravis rerum non sine judicis arbitrio aestim
turi Atrocem autem aestimare solere Praetorem, ' adque collegi ' ex facto, ut puta si verberatus vel vulneratus fuerit. Et reliqua.
Ulpianus libro regula J Sic vetus exemp. Ego vero non dubito quinde haec ipsa de alia quaedam hujus Eclogae sint ex libro singulari Retularum D, mitii Ulpiani, cui etiam antea semper aascripsi titulos illos qui Io. Tilii Hunortali beneficio ante annos aliquot editi sunt. Novit me pricto scribendi rati nem , quod cum in Pandectis nostris duo t tum capita ex eo libr0 reliqua essent, nempe xvii. de testibus, & xxv. de obligat. de actionib. illud quidem totidem verbis inter istos Titulos legitur 1 alterum cur non extet causa in promptu est, cum & titulus ipse desiderctur, ut de alios plures non frustra desideratinaec collectio indicat, ex qua etiam 'uosdam supplere, quosdam rectius emo dare est. Sunt igitur illi Tituli ex corpore non omnium Ulpiani scriptorui', sed ex corpore libri singularis Regularum, ut & . illi Papiniani sententia unica ex ipsus corpore, id est ex libro singulari Responsorum collecta quae tanquam purpurae lumen centonem illum Gothi in in fronte deturpat magis quam ho
1 Injuria siquidem 4 Haec pertinent ad injurias rerum, id est quae re fiunt membro rupta vel osse tracto, de ad honorariam earum rcenam de qua in g poena. Instit. de injur. aeque conri J An idque coE I ex facto, quod verius est. Ex ficto autem dicit quia de illis injuriis loquitur quae re fiunt, ut proxime monuimus. Nam de injuriarum atrocitas ex aliis etiam circunstantiis aestimatur.
822쪽
lM PAPI λ N us' definitionum secundo sub titulo de judicatis p E R. hominem liberum noxiae deditum si tantum adquisitum sit
quantum damnum dedit , manumittere cogendus est a Praetore qui noxae deditum accepit. Sed fiduciae judisio non tenetur. j voiani J Sie in vetustissimo exen,pl. constanti fide scriptaim est. Sic de
in Aniana Breviario. Sane a Craecis non nisi Papianus scribi solet, & ab ipso Justiniano Nou . N ios. a Latini, frequentius Papinianus dicitur. IJer hominem l Certum Hre P. R. filios familias noxae dedi potuisse nec eos modo, sed α filias s. ult. Inst. de nox. act. Ea fuit patriae potenatis auctoritas, quam& Papiniani temporibus co usque valitasse hic locus indicat.
Cujus etiam juris vestigia quaedam rei ira sunt in Pandectis. Unum hic indicasse sufficiat in l. 3. s. Si eum quis. D. de liber. hom. exhib. De his vero Milla circa propria ac disterentia sybtilitas, quam ut magnam Quintilianus ponit de addictis, servi ne sint an liberi. Ego quidcm servire utrosque dixero,
nee impari militum ure l. 33. & seqq. D. de nox. H. Neutros tamen servos dixero, ut nec cum qui redemptus ab hostibus, redemptionis pretium nondum exsolvit. l. 2. C. de postlim. revers. Sum vero haec inter se longe diversa d nservis etiam ipsis saepe distinsuntur. l. LI. g. de eo. D. ad i. Jul. de adult. Li,. D. de nox. act. l. 14. de usu r. leg. Nam Sc e contrario servi sunt quidam re-vcra, nec tamen serviunt: dc alitia est liberum, aliud in libertate esse, ut recte Quintilianus ditarit declam. 3 o. de 3 a. Tanta est rerum verborumque dist tentia in causis libertatis. Huiusmodi sunt jure novo Coloni l. i. de colon. Thrac. in legibus Langobardorum Aldii l. 4. de prohib. alien. ser. de jure nota tro qui manus mortuae dicuntur. Sed placet ex plum veteris juris non usquGruaque vulgare, quod me docuit auctor ille Regularum, quem puteano nostroebcri dixi. Apud veteres inter amicos manumissi, serviendi tantiam metu dimittebantur, manebant servi, de manumissores audebant eos in servitutem denuo per vim ducerc. Ideoque recte Massinio servus apud Plautum in Menaech. interenaicos maniamillus. , ii uri, est liber perpetuo ut sem. Interveniebat Praetor de non perinittebat servire Postea habuerunt propriam qtiandam l: bertatem ex lege Junia quae exaequavit eos Latinis colonariis quin ego ad novum jus Latii releto. Nam dc vetus fuisse aliud Servius notae. de illae lingulares literae apud Valerium Probum confirmant, C. L. P.R.ὶ cffecit quc liberos, negato tamen ultimae voluntatis arbitrio, ut Salvianus Timothei nomine scripsi lib. 3. ad Eccles. Othol. εἴ probat l. I. C. Tli. de petitione ho redit. de Gaius lib. i. Instit. qua de re alibi plenius. Ita post legem Juniam inter amicos manumissi, nec serviunt, nec servi sunt, sed libertini: non justae r men nec solidae libertatis, ut de seneca in lib. de beata vita sisnificat, donique servorum liberi de Iibriorum sunt spurii, ut ali l. L. C. Th. ad S.C. Claud. Ergo ut ad rem redeam, liber homo noxae deditus servit, & ci adquirit qui de imaccepit. Verum si tantum adquisierit quantiun damnum datura est , Iiberatur, cogiturque is qui deditum accepit, ipsum mania mittere. cogitur autem a Praetore: sed fiduciae, inquit, judicio non tenetur. Quad est ho An significat duciae judicio non posse cogi manumittere , cum videri posset hoc ab initio quodammodo actum per sidem taciti contractus, ut litis assin iratione accepta deditum dimiceret: quemadmodum servatur in eo qui suis nummis redimitur l. 3. D. de obseq. parent. vel patron. praestand. l. q. s i. D. de manum iis. scd auxilio de ossicio Praetoris id fieri, ut de servo Iustinianus paulo dilucidius scripti m f. I Instit. de nox. Ah. An vero quia manumissionem liberi hominis praec dit mancipatio, in qua fiducia interponi solet parte quidem emptoris aut
revendendi remancipandique, aut etiam intodum manumittendit ex parte vero
mancipantis de indemnitate fiduciarii ob impensas ipsius aetiis, ves etiam ob actioncs noxaleb ceterasque ejus generis quibus alioqui ex persona liberi h
mitus teneri posset in hoc potius Papinianus significat, eum qui sibi noxae dedi-
823쪽
tum manumiixit non teneri, quia non sponte manumittit i ut nec alias qui facto alter iis coactus vendit, de evictione teneri solet nisii ex suo ficto Sed hoc sortasse subtilius est. Illud non minus, An filius il . ita manumissus, in patris naturalis potestatem recidat, siquidem legi Xii. rab. trina mancipatione satis sectum non est. Nam sane accepto pretio vendere non minus est quam aut non defendere, aut noxae deeste. Et est quod hic filio magis ob noxiam imputetur. Ita Histra quinatur hoc casii, an is qui noxae deditum auxilio Plaetoris manumittit, jura sibi legitimae successionis adquirat. Quod forsan non se straquari videretur in cetςris liberis qui una mamimissione sui juris fiunt, si petomnia liberorum hominum manumis res patronis exaequarentur, & non edicti Praetoris enumeratae cilςnt certae personae. Et hic prosecto neque gratuitum n que revera bet ficium piaestat, cum cogi possit, de nihil amplius quam operam suam vel invitus accommodat, quas pretio recepto sartaque noxa l. ille. D. de obseq. parent. Haec fiant ejus juris quod ille apud Gellium cum lance & licio evanuisse dicit, cujus tamen cognitio quanti sit momenti in ceteris partibus, iidemum uitelligunt qui rivis oc mellis ita utuntur ut fontes ipsos non negligant.
ULPIAN Us libro XVIIII. ad edictima, sub titulo, Si fatebitur
injuria occisum esse in si plum. Et cum diceret. RUPIssE cum utique accipiemus qui vulneraverit, vel virgis, vel lotis, vel pugnis c dit, vel telo cum aliovis genere cederet hominis corpus,' va tum rem fecerit, vel ita demum s damnum datum est. De cetero si in nullo servum pretio viliorem deterioremve secerit, ad Aquiliam cessat, injuriarumque erit agendum. Ergo de si pretio quidem non sit deterior factiis servus, verum sumptus in salute ejus de sanitate facti flant, in haec nec mihi videtur damni ' Aquilia lege posse.' Extant haec in l. 24. g. riipisse. D. ad I. Aquil. sed verbis ali- uantillum mutatis: ac vereor ne illa etiam *iae sequuntur, en e,untaxat ruptiones damna dant, per quisur sic enim reponendum arbitror 3 non sint Ulpiani. Sane nec ca collector hic agnovit, qui alioqui aut comtinua dividere, aut divisi continuare non solet.
P Lucus libro singulari de titulo de injuriis. GENERALITER. dicitur injuria omne quod non jure fit. Specialiter alia est contumelia quam Graxi 'A ΔI KI A N vocant. Nam cum Praetor noster adve sum nos pronunciaret, injuriam nos accepisse dicimus. Unde apparet non verum esse quod Labeo V putabat, apud Praetorem injuriam Υ B PIN duntaxat significare.' Communem omnibus enim juris est, quod semper adversus bonos mores fit, idque non seri alicujus interest. Hoc edictum ad eam injuriam pertinet quae contumeliae causa fit. Fit autem injuria vel in corpore, dum cedimur: vel verbis, dum convitium patimur: vel cum dignitas laeditur, ut cum matronae vel praetextatae comites abducuntur. Injuriarum actio aut legitima est, aut honoraria. Legitima ex lege duodecim tabularum. Qu 1 injuriam Valteri facit quinque de viginti sestertiorum poena subit. Quae lex g neralis fuit libero trecentos servos CL. poenam subito sextentorum.
Paulis tibis sivis it Quonam 3 De injuriis. Sic sequentia utcunque Radent. Atqui nullus hoc titillo liber Paullo tribuitur in eo indice qui Pa dinis praefixus est, in quo alii quidam notantur ex quibus nihil desumptum legimus. Et tamen hunc ipsum habuere compositores qui haec ad verbum transsi
824쪽
tulerimi in suas Institutiones sub tit. De injuriis, quem cum hoc loco conserte cuilibet, licet,& ex eo quod hic deest,sbpplere. chaod autem sequitur, se sertasse non nitae restitueriir, Commune enim omni ei nomen injuriae est, quod
Francisco fratri charissimo suboluit. M Tabeo J L. is. D. de injuriis. o Haec sunt verba Iegis i us xii. tab. in quae sibi quisque pro arbitrio licere existimet. Quod sequitur de servo& libero, valde comi mobseurumque est. Ego pertinere censeo ad illud legis caput quod de gravioribus injuriis fuit, quarum animatio hactenus frustra quaesita hinc fortasse non male disci poterit. Nam omnes quidem hujusmodi injurias non esse talione vindic tas, vel unus A. Gelli locus a it, apud quem cum Phavorinus dixisset, Nonne quoque videtur nimis esse dilutum , quod de injoria punienda Ariptum est,
enim eriι ιam inops quem ab injuria facienda libidine i sie legendunt ex veteriis bus libris in xxv. ases 'respondet noster Ahicanus non omnes injurias istis assibus quamvis librariis vindicatas. Sed injurias, inquit, atrocures ut de osse ructo, non liberis modo, verum etiam simu factas i ensiore damno vindicarant 'qui sum autem indiuriis talionem quoque impserunt. Fuit vero Malius eiusdem legis articulus de injuriis, quo capite vindicabatur si quis carmen condiciisset, quo alteri infamiam flagitiumve faceret. Finis pcena, cujus H ratius meminisse videtur, nulla, ut opinor, filii: M poetice dictum est cum significare vellet, abstinuisse poenae metu, tralia a canibus similitudine, ut & Helenio Acroni suboluit. Quin & histriones ipsos immunes verberum Augustiis ipse responderat, quod Tacitus lib. . Annalium Tiberium sequutum refert. Quae statuitur poena in l.4 g. si quis. D. de Injuriis, putatur esse ex t se Cornelia. Sed est magis ex ipsa lege Julia. α S C. tamen esse dicitur in I. 11. D. de testib. l. 18. g. ult. D. qui test fac. posL Lex Cornelia ex tribus causis adtionem dedit, quae longe aliae sunt. Sane Arnobius lib. q. advers. gentes ob convitium petulans to mulam ex ediαγ dari significat, & verissimum est. Qui locus revocat mihi inmemoriam alium qum ram non dissimilem M. Vellii Paterculi sic enim apud Priscianum scribitur in ex posteriore volumine qui in B. Rhenani editione ita coi ceptus est. Ubimus illa se utinam ultimus de sylla loquitur j exemplum proscriptionis invenit, ut in qua civitate 'tulantis convitii judicium hi riarum ex
alio redditur, in ea jugulati civis Requblica constitueretur auctoramentum , a
rimumque haberet qui plurimos interemisset, nec occisi hostis quam cisis uber foret praemium, eretque quisque merces mortis sua. Qii id alii supposuerint r serre nihil attinet: ego sic lubentius legerim, metulantis convicii judicium injuriarum ex albo redditur. Injuriarum nomm generale est, S: habet sub se sp cies multas. Nam est injuriarum judicium ossis stacti, & membri rupti, & carminis Amos. Itaque juridice loquitur qui dicit, Injuriarum petulantis convitii judicium, ut, legis Aquiliae hominis occisi, &c. ω leviorem speciem injuriae complexus in quam summae crudelitati opponeret, sertasse non omissurus & idisius Syllae lesem si hanc quoque injuriae specim complexa esset. Cr vius Seneca Corneliam cie sicariis auctori objecit, cum de eadem re aget et in libello de dia vina provitantia. Videant, inquit, largum in foro sanguinem, O sepra Semitianum lacum sid enim profriptionis Dilanae sotiari- es= Senatorum capita, passim vagantei per urbem percussorum greges, O multa milia civium Eo. uno
Deo post Isdem, immo per imm fidem trucidata. Mid ergo ' Faelix L. θει,
ab isti defendenti ad forum gladio sumovetur ' quod capita Consulariam virorum patitur ostenssi, se pretium cadis per quaestorem ac tabuias pulticas numerat 'Ei hic omnia facit illa qui legem Corneliam tulit. Quae posteriora verba su dent ut apud Paterculum pro Reipublica Iesam non Romani i quis enim non
hoc superesse videat in sed e Publico: ut respondeat illis, per riae rem es tabulas publica . Sed & paulo post ita legendum , 7 c xaniam in eos qui contra arma tulerant, sed in murus in tes Mevitum, adeo perspicuum est ut proba
825쪽
In EM P ΑυLus eodem libro singulari, sub titulo quemadmi
dum injuriarum agatur.'QUI autem injuriarum in quid aget ' , ce cum dieat quid injuriae factum sit, & taxationem ' ponat non minorem quam quanti vadimonium ' fuerit. Certum dicit qui suo nomine demonstiat injuriam, nectue ita ut per disjunctionem hoc aut illud a cidisse comprehendat, sed ut necesse habeat aut unam nomini suo rem destinare ' , aut plures ita complecti ut omnes eas accidisse cogatur probare. Certum autem an incertum dicat, cognitio ipsius Prae toris est. Demons rat autem hoc loco Praetor non vocem agentis V ,
sed qualem formulam edat. Certum non dicit qui dicit pullatum, si si verberatus, sed & partem corporis demonstrat,&quem in modum, pugno puta, an siilla, an lapide, sicut formula polita est, Quo DAULI AGERII PUGNO MOLA ' PERCUssA Es T. Illud non cogitur dicere, dextra an sinistra, nec qua manu percussit. Ita si di cat infamatum se esse, debet adjicere quemadmodum infamatus sit. . Sic enim & sormula concepta est, QUOD NU MEDIUS NIGIDI Us ILLUM INMIsIT AULO AGERIO INFAMANDI CAUSA. i mi autem inseria in auid sic Vet. Cod. malo, , ut ad Printorem referatur. i. 7. D. eod. D taxationem J Esse hoc legum verbum Iustinianus dixit No. 81. Pertianet vero hic locus ad id quod idem scribit de aestimatione injuriarum a Praetore permissa in g. poena. Inst. cod. tit.
s. nil missimo iam J Si quidem satisdatio ipsa vel cautio judicio sisti
certam summam continet. Nam & interdum ita vadimonium concipitur, ea res erit. De vadimonio etiam in actione injuriarum locus est in I. si eum. g. qui injuriarum. D. Si quis caui.
Hic am nominis sua re de are J Non inficior ad hanc veterem scripturam propius ita legi posse, et nam nomini suo rem desinare, sed illud malim.
ir T con vocem inniisl Voratio in jus actionis editioncm praecessit, sequuta est ipsa actio litisque continatio. Immo dc in jure ad album pleronque actio edimebat. Itaque rem Iustinianus omnium actionum instituendarum principium ab ea parte edicti noscisci ait, quae est de in jus vocando. Quem& ipGolianem in vetere iure 4 eerendo xeligiose sequutus xst. is od Auli J Hoc fuisse solemne verbum in formulis actionum, de alii notarunt de hic locus plenis lime probat. Sic de apud Fab. lib. s. c. g. Colaphum tibi ducam, se ser viam scribam. inod caput durum habeas. Exempla sunt ex libris nostris praeter jam notata in l. 17. g. I. D. de in rem vers. l. i. D. Quod jussi l. 333. D. de 'ςrb. oblig. l. 2i. g. uit. D. de negot. gest. l. s. de Al edi L l. ulla. D. si qua m. paum se. di. l. 26. g. neque D. de nox. ach. s. r. an pater. D. de fur. i. t. s. si is qui iravem, de l. s. D. de exercit. act. Fuit de in exceptionum sormulis usitatum, Quod praejudicium non sat, Quod metus caii 'sa. Inst. de excepi, Quod non vi l. i. s. i. α f. denique l. 7. v bellissime. δή g. seq. D. i QMd vi fui clam. l. i. s. simi qui. D. Ne quid in loco pubi. Quod sicere pomin I. 7. ω I. i . in fine D. de except. de intra. Quod rem sesterti rum,&c. Sed Sc in conceptione stipulationum, Q dego decem credidi. i. D. deaei vind. L i. D. de fid uis. l. t. s. si manumisero. D. Q r. r act. non dar. I. s. g. i. D. de pignerat. act. l. i22. g. navius. l. iss. S. Sela. deverb. oblig. I 2 11. D. delaceeptil. l. is D. de rei via dic. Quo pertinent de illa in teia nimis)qirorum lexemplum into in L as. D. labe M. leg. Unde oc apud tace
826쪽
Tonem in orat. Vo Qvintio illa verba, ni H P di m seM sumi ex sermula, ab eo perat, Non modo ad actionis sed N ad latud tioz formitiora referri possunt,& melius quidem quam ad ediditam ipsum, qua
vis constet ad exemplum etiam edicti actiones sere conceptas. Illud fortasse non usque adeo obvium, in conceptione formulario non semper Oium Seiumque, aut Titium ac Maevium, sed de Agerium actoris, Nigidum rei nomen sustinuit Crius moris in acceptitationis Aquilianae sormula reliquiae extant: & in l. ei tor. g. a. D. de usur. Agerio Gaius seius conjungitur. sed de tota ea veteris juris parte expectamus votis multis tractatum quem B. Bris nius celeberrimum ingenium fori nostri jampridem pollicetur, cui utitiam ea rerum prolatio tandem aliquando volenti eveniat, quam summa ipsius eruditio ingeniique singularis dextraitas meretur, α studiosorum utilitas expostulat. . is Veia Cod.
PAVLus libro Sententiarum sim titulo ad legem Corneliam de sit cariis & veneficis. CAus A mortis idonea non videtur , cum lassiis homo post aliquos dies ossicium diuturnae vitarretinens decessit, nisi forte fuerit ad necem caesus, aut taraliter ves
O. manu J Haec sententia indicat jure P. R. non sitisse certum dictuin numerum, sed hoc totum Quaestoris de Judicum arbitrio pemussum. Pertinet vero magis ad titulum proximum ius quod de libero homine loquitur. Novum vero non est in hujusinossi eclogis esse quaedam capita fugitivat qualia mina in libris nostris Doctor meus adnotavit, quibus & haec addi possimi, l. i. & L. D. de cess. bon. l. 3. D. ini pet. tui. l. ult. D. de loco publ. l. 4. C. de probat. Sane in I. Labeo, in s. D. de statu lib. quod ex Pactumeio Clemente traditur, ad titulum non satis pertinet, nisi ex priori dictione repetita stilaba cum superioribus conjungatur hoc modis, dedisset: se Pamιmelin Clemens, oc. At in I. s. s. utrum D. si ustisse. pri. quod Ulpianus adiecit quamvis a pr- posita quaestione alienum vidcatur, ideo tamen asinum est, ne sententiam Iu si ni deservitute probasse argueretur. Quod stas fortasse amplius exponemus.
rit in mani bis ejus, judicio vindicetur. Quod siIupervixeris die uno aut duobus, non mindicabitur. Tretium enim ipsius est. ζι Si uJ Exod. xx r. hanc vero dicitum interpreta Mnem Constanthv sustulit in L i. C. de emendari serv. ut de Zeno m l. penuit C. de incest. ἡπt a Moysis lege nonnihil recessisse videri potest . . . . '
PAu Lus libro Sententiarum sub titulo: legem Corne Ii m de Mariis & veneficis. Diciti S E R. V V si s pragis desece nisi id dola fiat ', dominus homicidii reus non potes post
827쪽
liti. Modum enim castigandi & in servortim cohercitione placuit
temperari. Nisi id aeuis μι J Hoc igitiir casu reus erit dominus homicidit: sed manietur tanquam homicida servi, non ut homicida liberi hominis. Punietur autem ex lege Cornelia non ex plebiscito.
ULpi A si s libro octavo de ossicio Proconsulis , sub titulo de dominorum si vitia. S I dominus in servum saevierit, vel ad pudiat
cuiam turpemque violationem compellat, quae sint partes Praesidis ex rescripto Divi Pii ad Aurelium Marcianum Proconsulem Baeticae manifestatur: Cujus rescripti verba haec sunt. Dominorum ' quidem opotestatem in servos suos inlibatam esse oportet, nec cuiquam ho- ominum jus suum detrahi. Sed dominorum interest ne auxilium con- tra saevitiain, vel famem , vel intolerabilem injuriam denegetur iis oqui juste deprecantur. Ideoque cognosce de querelis illorum qui ex Miamilia IulI Sabini ad statuam confugerunt, & sive durius habiti quam in aequum, ' vel infamiae injuria ' adsecios cognoveris, venire jube, ut oin porestatem Sabini non reveriantur. Quod si meae constitutioni ' ' fraudem fecerit , sciet me admissum sevcrius exsecuturum. Divus etiam Adrianus y Umbram quandam matronam in quinquennium r legavit, quod ex levissimis causis ancillas atrocissime tractaret. Item Divus Pius ad libellum Alfi Iuli rescripsit luec verba. Servorum ob- sequium non solum imperio, sed S: moderatione, de suffcientibus praebitis, de justis operibus contineri oportet. Itaque & ipse curare is debet juste ac temperate & vos tractare ut & facili requirere ' eo poΩ st, nisi apparuerit vel in parente inpendiis esse, vel atrociorem do-
minationem saevitiam exercere neces le habeat Procons. V. C. ne quid istumultuosius contra accidat, praevenire se,& ex mea jam auctoritate is ad alienandos eos conpellere. Gravione de Romulo. Conss3 Si dominiat tarat de in I. 1. D. de his qui sunt sui vel al. jur. de in Insitit. mutatis etiam nonnullis, quae nihil necesse putavimus singillatim notare. Dominis in J Non fuerunt ante has Constitutiones impunitae dominori , i in servos injuriae. Nam Seneca lib. 3. de benes inquit, se in rite ne tum domino si ab eis injuriam accipere. . qui de injMisu dominbrum
in se os qui audiat postin est, qui ct f itiam , , tibidinem , oe in Hibendis
ad victum necessariu avaritiam compsat. Lege quoque Petronia donlinis testas ablata est suo arbitratu servos candi ad demignandas bestias I. D. I. ulti D. ad i. Cornel. de sic. sed de apud Graecos servorum fortuna humaniter consultum Athenaeus eleganter ostendit lib. 6. Dim. capite . prolatis in ea rem
Hyperidis, Lycurgi de Demosthenis mbis.1 Igumia injuria i sic Vet. Cod. oc fortasse rectes ad inpudicitiam reseritur. hraadem feceris J Velutis cum emptore minis sit ut seritum redita eari
. Gii in etiam Hadriantist is Suius in ejus vita, Scruor, inquit, minis Wcidi metuit, eos e jussit damnariter j cti si dismi e seni. Dixu etiam Marcus domino servuiti acccucare Et misit ut Gaius nota sb.' i Lst. i. neoo . D. de aecusat 'De servorum veses liminibus rem scebat Romae quidem Pi . sectus urbi, in Provinciis Praesciri ut idem auctor. est, de probat l. a.
828쪽
servum. Et F. quod autem D. de in. P. V. l. . ult. D. de pig. aa. l. s.
Daque o 'se J Hic locus valde corruptus est, & fortasse non inteliciterita resti ruetur, oum o usi mrare debes jusis ac remperare tuos mirare, ut o scite re irere eoi dissit, ne si appa rit vel imparem te impendiu se, vel armeiorem amisisti e smitram exercere, necesse habeat Procos. V. C. ne Pid -- maia sin contra accisiat, travenire te, ct ex mea jam auctoritate ad alienandos eos 'Aere. Ciabrione or Omusia Co s. Cu as loci emendationem siqua ex parte Nie. Fabri viri optimi indicio acceptam referre non ingratum est.
o alienandos J Bonis conditionibus. Itaque justo pretio vendere compelletur arg. l. 4. g 1. D. de in di. addict. de de evictione cavere : quamvis alias nemo cogatur rem suo pretio vendere, de qui invitus vel idit, de cvictione non promittat l. 3. g. ult. ω L seq. D. de ach. rer. amot. l. 31. 3 petitor. l. 7o. D. de rei vindic.
GREGORIAN Us 3 libro xviii I. sub titulo de accusationibus. IMPP. DIOCLITIAN Us & Maximianus Augusti Aurelio Sacrato militi Cum servum tuum vi aegritudinis graviter oppressum fati munus implesse proponas, propter inmoderatam castigationem calumniae causationem emergere, innotitiae' ratio, cujus fiduciam geris , non permittit. Prop. Non. Decemb. Diocletiano A. III. de Aristone Conss.
Gregor. lib. xviris. J Hic numerus mihi valde suspectus est. ix tinotitii J Innocentiae. Explicit Titulus de Dominorum favitia cohibenda.
OUicu NMIE ' moechatus fuerit cum muliere proximi fui, morte moriatur qui moechatus fuerit O quae moechata fuerit. Quod si alia quis seduxerit etiwnem non destonsatam cir stupraverit eam, ducat eam Ai in uxorem. au'd si renuerit pater ejus m noluerit eam dare illi in ux rem, pecuniam io et patri in quantum est dos mirynis.
auicumque J Levit. x x. Deuteron. xx ri. Exod. X X II.
PAU i. v s libro singulari de adulteriis sub titul . BREVEM in terpretationem de adultaris coliace factui us per ipsa capita irem , ordinemque legis servare. Et quidem primum caput legis Iu liae de adultem prioribus legibus pluribus abrogat '. Secundo vero capitς per' ui pater filias kas quai in potestate' i' habet : ut in ea quae Uctor cum in potesta. .esset yiud in immunx convenerit, ades remisi domui sis genetive L, depreheoderit, in lium eam rems
829쪽
cerum adhibuerit, ut is pater cum adulterum sine fraude occidat, ita ut filiam in continenti occidat.' Invidia autem filia qui adest rum deprehensim occiderit, de in continenti filiam , licito jure hoc famina Marcellus libro xxxi. Digestorum scribit. Auctoritate qui que ' pater posse interficeret ves Cons. verum vel patronum suum in si iam adulterum deprehenderit, eodem libro Marcellus probat. Sed 's filiam non interfecerit sed solum adulterum, homicidii reus est. Si ex intervallo si iam interfecerit, tantundem est, nisi persequutus in .
terfecerit. Continuatione enim animi videtur legis auctoritate fecisse. ribin D ibin puribis abrogat J An d regat, ut Ulp. dixit de lege Aquialia, an potius obrogat ' Nam de sic apud Livium ubi vulgo scriptum legitur lib. s. Et quia uti duae leges sint , per antiqua abrogat , in vetustist cxemplari scriptum lego, . Irogat: de apud Lactant. lib. 6. div. Inst. sic Cicer nem scripsisse alias monuimus, huis sigi neque obregari es, neque de uri ex ea aliqaid licet, neque tora abro ari potest. verum reperio veteres quoque ita loquutos. Auctor libelli de viris dius tribus. inlisio, inquit, Ruso Trib. legi sis abrogante, Ad paulo post de Apuleio Saturnino , huic legi Moltu nobilis abra anti . Ovidius r. de villib. Et nimium scriptu abruetur illi meis. sed Modestinus noster longe apertius in l. ioi. D. de vcrb. signit. . orogatur legi
cum prorsis rassitur. Itaque veterem scripturam non temere violandam censeo iquamvis, ut verum Liciar, de in illis Plinii locis obrogandi verbum lubentius
3 Secundo vera J Hoc caput sic restituo, Mondo vero culte flemittit patri, si influa seu γam in potestatem habet, aut in ea quae eo auctore cum in pote te
esset viro in manum convenerii adulterum domi sea generive si deprehenderit, inque eam rem scerum adhibuerit, ut is pater eum adulterem sine uri occidat, ita ut uam in continenti occidat. Quod ait, inque eam rem scerum adhibuerit, videtur pertinere ad filiam quae eo auctore cum in potestate esset, viro in manum convenit. Cujus juris quod jam in manum conventio evanuisset, nulla sunt, quod sciam, in hoc tractarii apud Justinianum vestigia. Nam quod Ulpianus ait in l. 13. g. i. D. cod. ad priorem illam capitis partem non pertinet. qu, in pol suum J Sic. Vet. d. atque ita etiam M. Tullium locutum Gellius auctor est lib. I. cap. 7.1 Sin faude J Sine periculo, impune, ut ex jure servius notat, qui oe istud addit ad xi. AEneid. in optimo libro meo, Fraudem veteres poenam v casse ab eo quod praecedit id quod sequitur: citatque hoc M. Tullii ex Corii lianis, mari: is ei qui populum ad concionem vocarit. Quod in editis exeiii i laribus frustra quaeretur. 4 uvidia autem J sic Vet. lib. Sed nemo non fateatur sic potius scriptum a Paulo, In vidua autem. Quod si verum est, sane sat camur in occisionem filiae vitiduae patrem habuisse jus praecipuum, siquidem de hoc jus sic re te exprimitur. At in accusationem filiae viduae non habet pater jus praecipuum l. 22. f. i. D. eod. Ius vero praecipuum in eo etiam est ut intra sexaginta dies Rus volunt expectetur, nec ulli alii interca agendi potestas fiat l. i . a. D. eod. itemque ut jure patris accusans non facile calumniae inna adficiatur. Qua de re mox di
de sic, LAuctoritate quoque legu patrem posse interficere mel Con Iarem vel Pa- νοη-msam si infitiam. pertinent vero haec ad interpretationem eorum verborum. Eum adultemm.: circa uuae ν idem olitia ex sententia lepis quaesitum est Sed verba ipsa conditionem adulteri non distingunt l. . S. I. D. d. tit. Pa piniano quidem in patronum durum visum est l. is. g. penult. Disan quod ad aus mariti attinet, cujus impetui & olori minus bera concessit quam paterni -
830쪽
minis pietati. Atque haec quidem ita temperari possunt. Placet tamen Cl. Pu trani conjectura qui hunc locum sic potius emendat, VH Consitirem vel Praetorium si eum inintiam adulurum deprehenderit. β Si ex inter sis J Veteris libri scriptura haec est. Sed intermaeum am
int. t. e. nisi persequatur iliam interficerit. Continuationem enim animi videtur legis auctoraratem fecisset. Huc pertinet l. 23. g. ult. & l. 31. D. eod. Auctoritate legis dixit ut & Alexando in l. 4. C. cod. Ilt.
IDEM PAULus eodem singulari libro S titulo. CERTAE a
tem enumerantur personae, quas viro liceat occidere in adulterio deprectensa uxore, quamvis uxorem non liceat. Ergo secundum i
ses viro etiam filio familias permittitur etiam domi suae deprehen
suam adulterum interficere servum, & eum qui auctoramento roga
tus est ad gladium, vel etiam illum qui operas suas ut cum bestiis pugnaret, locavit. Sed & judicio publico damnatum licere interficere
in adulterio deprehensum, vel libertinum vel suum vel paternum, de tam civem Romanum quam Latinum. Sed & patris & matris, & filii S filiae libertum pemittitur occidere: quo loco & deditius haber tur. Debet autem profiteri apud eum cujus jurisdictio est eo loco ubi occidit,*uxorem dimittere. Quod si non fecerit, impune non inter scit. Sciendum est autem Divum Marcum & Commodum resci pisse, eum qui adulterum inlicite interfecerit, leviori Tena puniri. Sed & Magnus Antoninus pepercit eis qui adulteros inconsulto
calore ducti interfecerunt. Et reliqua.' Secundum Ex legis Iuliae verbis quae filiumsam maritum ab eo qui
sui juris est non separant. l. 6. g. L. O amrumento rogati J De auctoratis alibi diximus. Sed quaeri posset ui de origo verbi. Ego ad illud Plutarchi problema lubens resero, cujus& superius
meminimus, ut ne viderentur privato jure contra ias arma tranare, sacramento quodam & religione in cam rem auctoratos esse.
ii De. O dedit J Si de libertino dediticio accipias, Dustra adjectium
videbitur. Ego deditium potius accipio liberum hominem noxae deditum, cujus inter servos M libertos media quaedam conditio cst. Et videntur veteres juris auctores nomen ab eodem fonte sic variasse ambiguitatis discernendae gratia. Quod & in aliis factum Sospater notavit in Grammaticis. ix visam Marcum Commodum i L. 38. g. Impp. D. eod. tit. Illud non erit alienum hoc loco annotare, quoa Divi Marci & Commodi rescriptum extat in l. 1 . D. de olf praes. Divis fiatribus passim tribui. l. I s. g. ult. D. eod.& l. penult. D. de lege Pomp. de parricid. Nam verus Commodus dicebatur. Sed hic Commodus M. F. exaudiendus est. is Antoninin J Caracalla, qui corpore Alexandri Macedonis eo specto Magnum atqlic Alexandrinum se iussit appellari. i. Petereii J Sic & Ulpianus dixit ignosci marito in l. 3. g. si maritus. D. do S C. Silan. At ego a D. Pio ultimum quidem supplicium remissum, poenam i men inrogatam video, sed molliorem D. l. 38. ω l. i. g. ult. D. ad leg. Com. de sic. Et noc quoque parcere atque ignoscere in Tandem vero ferrum maritis in omnes porrectum est Novella const. Majoriani de adulteriis, quam de plerique omnes populi adprobarunt. Cujus juris vestigia quaedam notasve memini interea stagmenta quae discordantium Canonum Concordiae nomine Gratianus colle gix 33. q 2. Can. Inter.