장음표시 사용
831쪽
rio Vel patris civi accusat, potest & sine calumniae poena vinci si jure extranei accusat, potest calumniae poena puniri, sed tantu post
duo merses. Intra quatuor menses utiles expertus i licet talis sit qui alias accusare non possit, ut libertinus V, aut minor 'i viginti quin que ani rum, aut ui famis, tamen aiu accusatiotiem admittitur, ut MPapianus libro a v. scripsit. v jure J Iure mariti sine calumnia in accuset e potest, 1. 3 . D. mi.
noribus. Notandum est quod ait. potest. Nam & Potest calumniae poena victus adfici. Et hoc est quod dicitur, jure mariti accusantem calumniae periculum non evitare, &, sine periculo calumniae non posse agere. t. q. g. ult. de l. r. D. ad leg. Jul de ad. videlicet si evidens ejus calumnia apparuerit. Verum no 'nicile ei licii: iure aecusanti calumniae poena irrogabitur, ut sit in eo qui iii re publico accusat. l. is. g. l . D. eod. l. 1. C. Qui accusar. non poss. Sic hietemperanda estis calumnia pinnaJ Calumniatoribus sive ex lege Remmia seu qua aliatronimi imiti solitam constat. sed quae fuerit illa litem jam diu quaesit uim est, de quo nihil habeo certius quam quod Iulianus in Antiochico sic scribit, ita . ως - του - νίς Hυ-- ει πολυιοῦ s. δε υμ ω: - . , a, si rar D s τῖς δ nc ἡλεως Θεοι δὲ λωῶ .AAν, G--πις α γλυπι ἐσυκοφα imo πολ9 ---ἐAM. Quod si quis putet Graicorum esse illud Κ, discat M veteres Romanos Kalumniarii scrinita. non calumniam, & hac quoque litera pro singuiari usos cum id a signifieain vellent. Hoc de Grentius Scaurus, de Vesius longus,& Diomedes de Ort graphia tradidere. Sed propius ad Julianum Isidorus lib. t Eth. de notis hiridi O disserens, per duo ΚΚ calumniae causi signiscari scribit... Fabiim quoque lib. t. Inst. miam nominum notam esse ait. Et qliando rotui iste Fabii lo asini.
rum in mogum deformatus est, operae precium fecero si hic ei in integriorem ata
nuxe rantum in numero mora, ct πυ--- ultima qua triis carere noui misquam Psi non quaerimin. inae si quis cum impressis eonferat, facile uitelliget id
nos in eis restituendis cum ex veterum librorum si riptura , tum ex non incertis
coniecturis praestite imus. Sed quid vetat M velit locum ex Puteani nostri eo dice adi; re 3 Est enim cine quam elegans, necdum, quod sciam integre a quoquam editus.' Sic litur Longus. Hinc supersint ex motio M. E. O C. Aquariis Paeritur an Arsenti biu sint necess/riae. Et qui K. expetant, notam rani esse m buran , quasi i cam- Salu iam, Masar . tenda iis eri
pro AE. Mi scriptuni Pertinet Cnim is locus ad veterem nuptiarum tit in quo auspicibus a s ibitis Caius Caiam ducebas, de verisinde est qu4d flu
nuptiali acris apparet. At nos jam paulo longius quam par fuit forossa cx cocii 'isiς yidebimur. Nulla tamen homini studius o discendi occaso importuna esse solati Et nobiis ioc saltem luxu interdum genio ino litae, condonabor. i libertin-J Patronum ex lege Iulia publicorum judiciorum La. Siq'du accusati vel quemlibet si rem testiniorum ri ima milium, aut filium non
832쪽
3 imi inrt Hoc est ex verbis lem ipsus Iuliae de pii licitia L is. lo
P A PIA N u s libro xv. tesponsorum sub titulo ad legem Iuliam de adulteris. CIvis Romanus qui sine connubio ' sibi peregrinam in matrimonio habuit, jure quidem mariti eam adulteram non post lat, sed ei non opponetur infamia, vel quod libertinus rem beste liorum triginta milium aut filium non habuit, propriam injuriam per.
Giuenti. is Connubium est jus legitimi matrimonii, ut recte servius d nit. Itaque cum peregrino connubium non est. Seneca lib. 4. de be-ntae. Tromis tib Iiam in matrimonium: peregrinin apparuissi. Non smihi cum extram connubium. Itaque jure mariti peregrinus non accusat. Sectaccusat tamen jure quodam hominum , ut Africanus elegant et ex Homero arguit in l. 13. g. I. D. cod. nec ei opponetur infamia , quae alias justa filii exceptio etiam in civilibus causis. g. ult. Inst. de except. non haec ,
Quod libertinus rem H S X X X aut filium non habeat, quae una fuisse vid tur ex illis praescriptionibus legis Iuliae de adulteriis & maritandis ordinibus, de qui b. in I. iv. g. penul. D. hoc titi aut fortassis etiam legis Iuliae de Papiae quod ad filium adtinet. Nam privilegia liberorum ex illis fere sunt legibus. l. r. D. de minorib. Denique nulla praescriptio objicitur suam injuriam vindicanti. Immo de hodie cessant omnia illa praestigia versuti juris, ut ait l. 18. de I. 31 C. hoc est. Est de de praescriptionibus ex lege Iulia locus in l. s. D. de ac uae.
ubi haec verba Prusriptione utetur, sic accipio, utetur exceptione mulier. Ne in praejudicissim servus aut accusetur aut torqueariar, l. 33. D. ad leg. Iul. de adest. In qua idem omnino rescriptum reserti existimo. Cui consequens est eo casu a muliere nupta initium accusationis fieri.
PAutius libro singulari & titulo quo supra. I Η uxorem adest rium M vindicatur jure mariti, non etiam sponsam. Severus quoquq& Antoninus ita rescripserunt. . In uxorem adulterium J Vet. Cod. a Llteram, male. sane de sponsa quaesilio est, quae smplicius ita definietur: In sponsam adulterium jure mariti vindicari non posse ex lege Iulia quae de uxore de nupta loquitur i Divi tamen Severus de Antoninus rescripserunt etiam hoc vindicandum, & ex hoc rescripto quasi sponsa jure quoque praecipuo accusatur, l. si uxor. I. Divi. juncto g. si minor. in fine. D. ad leg. Jul. de adest. Atque ita intelligenda videtur ly. C. cod. tit.
PΑpi AN Us LIBRO singulari de adulteriis M. QUAEREBATUR. an pater emancipatam filiam jure patris accusare pati. Respondit. Occidendi quidem facultatem Lex tribuit eam filiam quam habet in
potestatem, aut eo auctore M in manum convenit: sea accusare jure
patris ne quidem emancipatam filiam pater prohibetur.
Papianin libro de adulter. J Hie liber continuit responsa quae ad legem Iuliam de pudicitia pertinebant. Sed dc alios Responsorum libros Papini
nus scripsit de variis consultis. - ut eo auctora J Vet. lib. aut eum auctorem. Ergo non qui jure praecipuo accusare potest, de occidere potest. Sed nee qui occidendi jus habet, jus praecipuum in accusationem habet, ut in vidua dictum est. Caeterum hic locus argui emancipatam filiam jure patris accusari posse, quamvis vidua non possit. Scaevola tamen cum de jure patris ageret, eam posuit qu* in potestat taceti 1
833쪽
L 1 . pen. verum in his quae simul consistere possunt, non unum dicit de alterum tollit: de est Muciani ingenii de jure aperto praecise ad propositum re pondere, ut in L 3 g. vit. D. de pignorib. si modo Florentina scriptura reti-
PAPI AN Us eodem singulari & titulo. CUM patri lex Regia' dederit in filiam vitae necisque potestatem, quod bonum fuit '' lege comprehendi, ut potestas heret etiam filiam occidendi, vellem mi sit rescribere. Nam scire cupio. Respondit. Numquid ex contrario praes. tat nobis argumentum haec adjectio ut non videatur lex non habenti dedisse, ut videatur majore aequitate duci iis adulterum occidisse, cum nec filiae pepercerit.
3 6um-- J Atqui jus patriae potestatis moribus receptum dicitur l. s. D. de his qui sunt sui vel al. jur. Sed non est novum quae veteribus primum legibus introducta fiant, moribus adscribi, maxime cum de utendi ratione agitur, quae tota ex moribus pendo. Sic de substitutio pupillaris quae jure potestatis fit, moribus fieri dicitur. Sic furiosis de prodigis in x r i. tab. curator datur , at moribus fit interdictio, quae &ipsa ex lege xii. rab. fieri dicitur. Et sane quaedam sunt jura patriae potestatis, quae non tam ex verbis ipsis Iecs, quam ex interpretatione de auctoritate Prudentium quasi per consequentiam, aut ex plurium annorum observatione tacito populi consensu obfirmata manarunt. At potestatem ipsam vitae necisque in liberos ex lege Regia esse hic locus aperte confirmat. Quod de Di mys. Halicarnas. tradit, de Ulpia ius noster in X i I. rab Ias translatum testatur , ut plera e alia ex Regum legibus. Frustra vero Papiniano haec quaestio proposita fuinet, si non idem 'hioque jus eo tempore obtinuit set. QDd si verum est,& Tribonianus pro praetenti praeteritum tempus suinpositi in I. in suis D. de lib. de post. her. inst. Sane quidem sub Augusto mei plum est judicii paterni de domestici in filium, cujus de ipse Princeps pars fuit,
apud Senecam lio. i. de Clement. ut non inmerito idem auctor parentes Magistratus domesticos appellarii lib. M de benefic.
bonum seu J Sic etiam scriptum est. In l. 3. de I. io. D. de bon. possi contr. tab. l. 13 g. aliquando D. ad SC. Vel Lis verisse, ut J Fortasse melius, dedus, set M. Hoc velle videtur Papinianus , Iesem Juliam non tiam dedisse patri jus necis in filiam, quam necessitatem imposuisse filiam occidendi, si quidem 5e adulterum vellet occidere. Et recte, hie a emo. Nam si quis verba ipsa legis expendat, hoc retraxime agit, ut impune adulterum pater occidere misit et adiicit tamen veluti temperamentum quoddam nimii caloris, dum modo filiam in continenti occidat. Non dat igitur lex jus occidendi filiam cum adultero, sed adulterum potius cum filia, l. 1o. D. d. 5e est filia ipsa ut ira dicam, in conditione magis quam in dispositione.
IDEM. Si pater qui adulterum occidit,& filiae suae pepercit, quaero mi id adversus cum sit statuendum Respondit. Sine dubio iste poter homicida est. Igitur tenebitur lege Cornelia de sicariis. Plane si filia non voluntate patris, sed casu servata. est, non minimam habebit defensionem pater, quod forte filiam V. ' Nam lex ita punit homicidam si dolo malo homicidium factum suetit. Hic autem p ter non ideo servavit filiam. quia voluit, . sed quia occidere eam non
sne suam J Desunt quaedam hujusinodi, quod sene Ilia συμ,
834쪽
PAPI AN Us idem. Si maritus uxorem suam in adulterio deprehensam occidit, an in legem de sicarita incidit, quaero. Respondit. Nulla parte legis marito uxorem occidere concatur. Quare ea parte . contra legem fecisse eum non ' dubitantur non ambigitur Sed si de poena uae 'non his quae aliquid ejus honestimo calori permittetur, ambigitur. Sic dicit non dubitantur, ut non quasi homicida puniatur capite vel deportatione, sed usque ad exitium poena ejus
statuitur. 7 Non dubirantur non ambis itur. Sedsideponis J Sic Ver. legendum vid tur, non Sed si de tractin quin aliqsid vis bone ma cia riperamittatur, non ambigitur. Sic dicit, non ambinitur, non μι- . Haec autem Dosteriora verba videntur esse collectoris, vel potius Pauli, aut alicuius eorum qui ad Papinianum notas scripserant, quarum auctoritatem Tli donus M Valent. infirmarunt in L 1. Q Th. de responc Prud. Justinianus restituit adempta etiant Papiniano sententiae praerogativa, immemor ipse judicii sui quod etiamnuin extat in l. cum acutus. C. de ndeic.
rue ad exitium J Leg. exitium l. 4. C. ad leg. Iul. de adult. I. I. f. ult. D. ad leg. Corn. de sic.
ITEM si C. DE mancipiis alterius marito vel patre accusante 'quaestionem habendam palam esse: An idem extraneo accusatori per
mitti debeat, quaero. Respondit. Potest videri ea ratio fuisse permi tendi istis personis de servis quaestionem habere, ut diligentius dot rem animi sui, item injuriam lecti de domus, non translaticie persequerentur. Sed quoniam )' non facile tale delictum sine ministerio
servorum admitti creditum est, ratio eo perduxit, ut etiam extraneo accusante mancipia qua fioni tormentorum subjicerentur a Iudicibus.
arito vel patre accusente ' Etiam jure publico sive extranei. sed hoc
est ex constitutionibus i. s. C. eod. 3o Iniuriam lecti J Vet. lex, corrupte. Constantinus docit Gemalis lecti in l. 3o. C. eod. tit. ut Ec alii auctores multi.
ii Sed quoniam J L. 17. D. de quaestionib. PAu Lus libro Sententiarum sub titulo de adulteriis. PERMITTITUR tam adoptivo quam naturali patri, adulterum cum filia
cujusque dignitatis domi suae vel generi sui deprehensum sua manu occidere. Flu familiae pater si fili A in adulterio deprehenderit, ve
bis quidem legis prope est ut non possit ' occidere, permittitur tamen etiam ei ut occidat. Maritus in adulterio deprehensos non alios quam infames de eos qui corpore quaestum faciunt, servos etiam deliberos , excepta uxore quam prohibetur, occidere potest.'Maritum qui uxorem deprehensam cum adultero occidit,qina hoc impatientia justi doloris admisit, lenius puniri placuit. Occiso adultero dimitteris statim maritus debet uxorem, atque ita triduo proximo profiteri cum quo adultero ,-δο in quo loco uxorem deprenenderit. Inventa in
adulterio uxore maritus ita demum adulterum maritus occidere potest, si eum domi sitae deprehendat, Eum qui in adulterio depreneniam uxorem non statim dimiserit, reum lenocinii postulari placuit.
835쪽
T i T.U L U S V. 27 Servi vero tam mariti quam uxoris in causa adulterii torqueri possunt: nec his libertas sub specie inpunitatis data valebit.
istin tibis Sent. J Leg. libra foraraeo sntentia , ω quae sequuntur se supplemta sunt ex l. 21. D. hoc tit. Permittitur ram adoptivo quam naturatit m 13 Trape es M'passi J Et sic Papinianus reqvindit in l. io. Seu Jurisconsultis diversas inter se opiniones tueri concessum est, ut Fabius quodam loco est. Atque utinam haec cadem libertas conscientiae & veritatis potius fiducia quam contentionis de gloriolae strudio inter nos conscrvetur. Ego sententiam non divido, sed a Paulo sto, atque ita censeo: Quando adulterium jure tiaturae protinim ducitur, ejus quoque vindictam Me jure potius gentisam quam ex ipsis legum verbis aestimandam. Qua citam ratione nec dignitatem quidem auctorrutate legis Paulus excepit. 3. Ei meost An litems ' Sed exceptio uxoris ad liberos magis pertinet, quorum ni iero de illa habetur quae in manum convenit. Atque ita Nic. Fabro nostio videtur viro de doctissimo de humanissimo , cujus fidei atque amicitiae multum me debere lubens merito profiteor. u.Dυenra J Extat apud Paulum lib. x. Sentent. sed corruptior. Quomodo autem restituenda sit, hic locus indicat, in quo tamen mariti verbum Histra re
1 Sub sterit J Fortasse rectius Ita ste r quamquam utrunque levitet fini potest. Explicis Tim .IIII.
ΜOYs Es Dici T. Qui mU cum masculo mansione muliebri, asperauimentum λ ambo moriantur: rei sunt.
Ρ10 Lus libro Sententiarum sub titillo de adulterti. Qu i masculum liberum invitum stupraverit, capite punietur '. Qui voluntate sua stuprum flagitiumque impurum patitur, dimidia parte bonorum suorum multatur, nec testamentum ci ex majore parte ' facere licet.
Hoc quidem iuris A est, mentem tamen legis Moysis, Imperatoris Theodose eonstitutio ad plenum secuta cognoscitiar.
vite punituri An si horcena legis Scantiniae dubitari potest: in pomtius Iuliae de adulteriis, qua etiam in marem stuprum vindicatur, ut & ea quae de vi publica est si per vim stuprum illatum sit l. i'. ulla. D. ad les. Jul. de adult. Fabius quidem nihil praeter decem milium multam stupratori minatur, MPlutarchus auctor in Capitolinum a Senatu pecunia multatum quod Claudii Marcelli filium de stupro appellasset: an quod non rei trasset, an quod non satis convictiis videretur, dubitari potest. At hic ipse legi nomen dedisse dici tur, sive ut Macedo Senatusconsulto, sive quod ipse illam tulisset. Nec enim novum in primum aliquem sita ipsius lege punitum. Sane Valcrius C. Scantinium appellat, & Tribunum plebis facit : plutarchus AEdilem collegamque Marcelli, & Capitolinum tantum nominat. Porro risigothorum legibus hujusmodi sumtum cinatione vindicatur.
836쪽
-us amotum ei ex mayore parte J Sicut nonnullis reto be ficio datut it pro patric dimiclia testamentium facere possint, veluti servo pubi o P. R. ita aliis, pro rama interdicitur ex majore parte bonorum testamenti factio. Sunt igitur quidem pm parte testabiles, pro parte intestabiles. Cujus rei gratiam p arillus ahit Princepς facit cum liberam testamenti factionem concedit. Quod detervo publico diximus unus Ulpianus tradidit, nec alius, quod sciam, ejus j tis auctor hach nus laudatus est. Sed videor mihi indor senticeta M. Varronis. vestigia quaedam illius notasse , verum ita perturbata ut non ficile a quovis aetnaci possint. Sic autem lego ex vetustioris scripturae reliquiis sub finem lib. vii. de ling. 'Lat. Habent plerique liberti a municipio manumissi : in quo M scim-om finorem senes, non servaverunt proponionem es rationem. Et om liberti debuerunt dici, ut a Faventia Faτentius, a Reate Reatinus,sic a Roma Gomanin , at nominantur libertini a liberras orti, e publicu servis P. R. qui manumiss. Ante quam sub magi aluum nomine qui eos liberarunt cedere caeperunt. Ut significet Varro, quae analogia est inter Roma de Romanus, candem
esse videri inter libertus de libertinus, quo nomine temporibus Appii caeci de deinceps aliquamdiu censiti sunt non ipli qui manumitterentur, sed ingenui ex iis procreati, ut Sueto. libro 3. se ipsit, dc Ulpianus noster monet apud Ath naeum. Addit Varro, libertinos etiam dictos qui in servis publicis P. Rom. mi numissi erant, quasi plus aliquid es lent quam liberti de propius ad ingenuitatem accederent, ut pote qui de ante manumissionem quodammodo libertorum jure urerentur, cum testamenti factionem haberent, possemque non modo ipsi tessi tamentum facere . sed ex aliorum etiam testamento sibi capere, ex parte scilicet dimidia. QPod ut rite fieri videretur, cum alioqui heres jure Ro. cise non sit qui ne nomen quidem, immo nec personam habet, hic juris color a Prudentibus excogitatus est, ut servi hujusmodi in capienda hereditate nomen sibi ejus magistratus adsumerent cui ministrabant. Ergo dc in testamento testes esse poterant, cum juris civilis aliqua ex parte communioncm haberent squod pertinet ad i. ro. f. servus. D. de testament. in de familiae emptores, quia de mancipationis jus habucrunt, quod alimui civium Ro. proprium, postea Latinis i tum colonariis Iunianisque conccssum est, atque etiam peregrinis iis quibus ius commercii datum erat, ut ad Caium Ulpianus adjecit. acit. lib. L. Annal. Et quia vetere S C. quaestio in caput domini prohibebatur, Tiserius mancipari sim. Dractori publico sessit. Et lib. 3. Semos Silani'actor publicus mancipio accepit. Quod tamen Niphilinus ex Dione ab Augusto prius constitutum referens. Ποῦ δ ιυm . inquit, it Et sane eos actores publicos servos P. R. fuisse nemo ejus antiquitatis peritus negaverit. Fuerunt igitur olim serviii eodem pene jure quo postea liberii Principis ex constitutione Gordiani quam ex Cregoriano recitat Tneodericianus I C. lub Tit. de libertatibus. o, Leo servis Principis plenum rerum suarum arbitrium etiam morientibus con-ςessit Novell. Const. 38. quod etiam aliquatenus suis se indulsisse Plinius nepos gloriatur. Porro quod additur apud Varronem c rationem, quamquam belle habere videatur. vereor ne non supersit, aut potius Roma locum occupet, errore non obscuro. Nam dc in veteribus monumentis haec etiam saepe conjunsuritur.
Urbis Populique Romani. Urbis Varro non dixit, sed Romae, ut analogia conctaret. Sed nos etiam notis istis suam analogiam constare non concedimus. Si cui tamen nostra haec de loco obscurissimo conjectitra probabitur, is facile pe cati , quodcunque est, veniam dabit. me quidem juris J Sunt haec aut collectoris, aut alietius cujusdam qui haec postea ex Theodosiano adjecit, vel potius ex praesecturae urbanae archivis. Nam in ipso Codice haec constitutio brevius relata est, quod δί ante monuimus.
ITEM Theodosanus. IMPP. VALENTINIANus Theodosius& Arcadius Augusti, ad Orientium Vicarium urbis Romae. Non pa
tiamur urbis Romae virtutem omnium matrem diutius taceminati in
837쪽
TI Tu LUIVI. viros pudoris contaminatione foedari, & ageste illud ab priscis condia .
toribus robur fracta molliter plebe tenuratum, convicium saeculi vel conditorum inrogaro vel principium. Orienti ΑGUC novis Laudanda igitur experientia tua, omnes quibus flagitiosus luxus est viri corpus muliebriter constitutum alieni sexus damnare patientia, nihilque discretum habere cum feminis, occupatos, ut nagitii poscit inmanitas, atque omnibus seductos, pudet dicere, virorum lupanaribus, spectante populo sanimis vindicibus expiabit, ut univeril intelligant si crosanctum cinactis esse debere hospitium virilis animae, nec sine summo supplicio alienum expetisse sexum, qui suum turpiter perdidisset. Prop. prid. Id. Maias, Romae, In atrio Minervae.
GUC nolis j sic Vet. Cod. quod ex aliis constitutionibus sic restitui potest. Orimi vicarie Laris Deinobis. J In C. Th. paulo alia est subscriptio, nempe haec, PP. in fora τr aut viti. Id. Au . Valentiniano it r. O Neoterio Coss. In veteri quὶdem exemplari siriptum cst, Minere non Minervλ. Sed in eadem regione urbis quae Fori Ro. nomen praetulit, & Trajani serum, & Minervae atrium fuisse vel ' ex P. Victi re constat. Explieis Tituli de Sragratoriri .
MOYs Es vici T. QUICUNQUE concubuerit, cum muliere VI. uxore patris fui, pudenta patris fui detexit, morae moriamtur: ambo
rei sunt. Es quicunque concubuerit cum nuru sua, morae moriantur: ambo rei unt. I uicunque J Laevit. xx.
U L p iΑ N ii s libro Regulari ' de nuptiis sub titulo. INTER p rentes & liberos cujusque gradus sint, connubium non est. Inter c
gnatos autem ex transverso gradu, olim quidem matrimonia contralii non po erant, nunc autem ex tertio gradu ' licet uxorem ducere, sed tantum fratris filiam ' non etiam sororis: nec amitam, nec materi
ram, quamvis eodem gradu sint. Eam quae noverca, vel privigna, vel quae nurus vel socrus fuit, uxorem ducere non possumus. Si seam quam non licet, uxorem duxerit, incestum matrimonium contrahit,
ideoque liberi in potestate ejus non fiunt, sed quas vulgo concepti, spurii sent. Γ a
ιula, De nupti . Atque ex hoc loco restituenda arbitror quae hodieque cormpta extant inter fragmenta Ulpiani Tit. s. . 3 Ex tertio gradu J Wisigothorum lcgibus usque ad sextum cognationis gradum nuptiae prohibitae sunt, qui 'adus ex Pauli Sententiis numerantur: quodo: Uiuinitas Isidorus sequutus est, ut non inmerito Salvianus ejus gentis eastiu
838쪽
ratem laudibus extollat. Sed nos & Salviamini integriorem & leges illas x ii. libris compositas brevi, Deo iaciente, in publicum dabimus. Sed tantum 'utru Iiam J Et hoc Vlpiani temporibus obtinuisse multi Pandectinim loci evincunt. Sane constitutio illa D. Nervae cujus Xiphilinus ex Dione meminit, ad miris potius filiam pemmisisse videtur. Nam & haee
dicitur. Cordiantinus tamen & Constans cum alterum magis prohibere vel lent, utrumque complexi sunt ea lege quae ex veteribus libris ut Codice Them sano nuper restituta est sub Titul. de incestis mi pilis, ex qua etiam hoc idem jus ad Gaium Anianus adjecit libro i. Institui. Titul. de nupt.
PAVLu s libro ' Sententiarum de nuptiis sub titulo. INTER parentes & liberos jure civili matrimonia contrahi non possunt, nec
filiam sororis aut neptem ducere possumus. Proneptem aetatis ratio prohibet. Adoptiva cognatio impedit nuptias inter parentes ac liberos omnimodo: inter fratres eatenus quatenus capitis minutio non intervenit. Nec socrum, nec nurum, privignam nec novercam aliquando citra poenam incesti uxorem ducere licet: sicut nec amitam, aut materteram. Sed vel cognatam ' contra interdictium duxerit, remisso mulieri juris errore, ipse poenam adulterii legis Iuliae patitur, non etiam ducta.
1 Sed iel co Mam J Puto leg. Si vera comaram. Quod sequitur, cominterduum, sic interpretor, comra jus civile. Pertinent vero haec ad legem J liam de adulteriis& explicantur rusius in l. 38. D. eodem th. quo etiam res rendum est Divorum Fratrum rescriptum ex j. 7. g. i. D. M tit. nupt.
GREGORIAN Us libro quinto de nuptiis sub titulo M. Exemplum ita
terarum Dioclitiani & Maximiani talem conjimoionem graviter Punici commemorat.
Ex EMpLuM Edicii Dioclitiani εe Maximiani nobilissimorum Caesarum. QV o N I A M piis religiosisque mentibus nostris ea quae Romanis legibus caste sancteque lunt constituta, venerabilia maxime videntur atque aeterna religione servanda, dissimulare ea quae a quia busdam in praeteritum nefarie incesteque commissa sunt, non opor- . tere credimus, cum et cohibenda sunt, vel etiam vindicanda, insu sere nos disciplina nostrorum temporum cohortatur. Ita enim de imsos inmortales Deos Romano nomini, ut semper suerunt, favent atque placatos filii ros esse non dubium est, si cunctos' sub imperio nostro agentes piam, religiosamque, & quietam, & castam in omniabus more colere per*exerimus vitam. In quo id etiam providendum quam maxime esse censuimus, ut matrimoniis religiose atque legitime juxta disciplinam juris veteris copulatis, tam eorum honcstati qui nuptiarum conjunctiones sectantur, quam etiam his qui cum-deinceps servata religione nascentur, incipiat esse consultum, & honestate nas .cendi etiam posteritas ipsa purgata sit. Id enim pietati nostrae ni xime placuit, ut sancte necessitudinum nomina obtineant apud esse ctus suos piam ac religiosam consanguinitati debitam caritatem. N fas enim credere est ea quae in praeteritum a compluribus constat esse
839쪽
commissa, cum pecudum ac ferarum promiscuo ritu, ad inlicita comnubia instinctu exercendae libidinis, sine ullo respectu pudoris ac pi tatis inruerint. Sed quaecunque antehac vςl imperitia delinquentium vel pro ignorantia juris, Barbaricae immanitatis ritu ex inclitis matrimoniis videntur admissa, quamquam essent severissime vindicanda tamen contemplatione Clementiae nostrae ad indulgentiam volumus quicunque in anteactum tempus inlicitis incestisque se matrimoniis polluerunt, hactenus adeptos se esse nostra Indulgentia sciant, ut post tam nefaria facinora, vitam quidem sibi
gratulentur esse concessam, sciant tamen non legitimos se suscepisse liberos quos tam nefaria conjunctione genuerunt. Ita enim fiet ut de faturo quoque nemo audeat inefraenatis cupiditatibus obedire, cum& lciant ita praecedentes admissores istiusmodi criminum venia liberatos, ut liberorum quod inlicite genuerunt successones ' careatur L .ciuae juxta vetustatem Romanis lex iis negabatur. .Et optas lemus quiadem nec ante quicquam ejusinom esse commissum q*od est et aut es mentia remittendum, aut legibus corrigendum. Sed & post hanc religionem sanctitatemque in connubiis copulandis volumus ab imo-
quoque servari, ut se ad disciplinam legesque Romanas meminerint pertinere, & eas tantum sciant nuptias li os quae sunt Romano Hropermissae. Cum quibus autem P sonis tam cognatorum quam ex atafinium numero contrahi non liceat matrimonium, hoc edicto nostro complexi sumus: cum filia, nepte p nepteque, matre, aVia, pro via : & ex latere amita ac in tertera, sororis filia, de ex ea nepte. Itemque ex adfinibius privigna, n0vςrca, socru, num, ceterisque quae antiquo jure prohibentur, a quibus cun vas volumus abstinere. Nihil enim nisi hanc tantum ac venerabiles nostra jura custodiunt, & ita ad tantam magnitudinem Romanam gesta dunaorum non mirum s
vore pervenit, quoniam omnes leges sci religione capienti pudorisque observatione devinxit. Quare hoc Edicto nostro volumus omnibus palam fieri, quia praeteritorum venia per Cicinentiaim nostram coptra disciplinam videtur indulta, ad ea tantum delicta pertineat quae in die tertio Kal. Ianuariarum et .sco dc Anesimo Conss. videntur esse
commissa. Si qua autem contra Romam nominis decus sanctitatem
que legum, post supradictum diem d.prehendimtur admissa, dima
severitate plectentur. Nec enim ullam in tam nilario scelere quisquam aestimet veniam se conse aut polo, qui tam evidenti crimini, post ictum nostrum non dubitabit infuero. Dat. Κl. Mai. Damasco. Tusco, de Anulino Conss.
840쪽
In Novella etiam Theodosii & Valentiniani de lenonibus, Vis circa omnium uereondiam proposio, manser inis nostra mori suaerit in Sic eminootius legendiat arbitror, nisi cui magis placet, ora. illa Epicteto Gn, gignit zriis, id in, perpetuae cujusdain vo oratis constantiam quae morem Issicit, aut ipsa illa potius mos est. Varro apud Ambrosium Macrobium lib. 3. Satur. est is Iudiuio animi, inqαι Abel co ludo, id est, μί Successioris careaturJ Forsitari, se ess-e careant, Putemus tamen
Ak I-Hine apparet affectus dici non deliberis in o & uxore, sed de de reliquis cogitatione & adfinitate conjunctis. Vulaatius in Avidio. Γ ecia ei in liberos a--δε- ' - . ni um filia, nepiel Hinc sumpta est l. 17. C. de nupt. in qua o Constantini & Constantis lege a Triboniano adjecta videntur illa verba, P rea sta- 'M P iis hist ' Priotem hujus sententiae partem Put in noster sic emem dat Mihil eaimaisso macvem leno a ura custodiant. Posteriorem Oo sie Et ira ad D tam magnitu em Rom-a Male cunctorum Numinam Tore pervenis, auoniam omnes um δε- , Paulo post, isntra dilρ amunerem indum. Et insta, qui tam συι denti criminis postEdicum no um nos dabirabit imere. Vel, crimine in cin. I, die tertio J Fortasse meIius, in Hem ternum.
ERMOGENI Asus ' fiab Titulo de nuptiis. IMPP. DIOCLI-Ti Asus & Maximianus ΑΑ. Fl. Flaviano. His qui incestas nuptias per errorem contrahunt, ne 'nis subjiciantur, ita demum clemen tia Principum subvenit, si pinea quam errorem suum rescierint, ilico nefarias nuptias dirimerint. Prop. Id. Mar & Diogene Cons.
3 Y momentanin m Gol. J Hic velim illud obserrari dicem sive Herm oenis sive Hermogeniani libris non distingui, sed titesis tantum. y i. S Diosael Fottasse. Tuoiano GDione F Quae sequuntur sunt collectoris sed indant quanta veterum religio fiterit in constitutionibus Inmp. ii andis citra diem & Cos. Oedo equidcm post l. i. C. Th. de divers. reser quam Justi aruis cum ad privilegia restrinxisset, postea facile neglexit.
Dio CLETIANO TER ET MAXIMIANO AUGUSTIS.
P A pi A N u. s libro singulari de adulteriis. Qu i sororis filiam ux rem duxerat per errorem, antequam praeveniretur a delatore, diri nutcoitum: quaero an adhuc possit accusari. Respondit. Et qui coniunctione v sororis filiae bona fide abstinuit, poenam remitti palam est: quia qui errore cognito diremit coitum, creditur ejus voluntatis fruisse, ut , si scisset se in eo necessitudinis gradu politum , non furuet tale
matrimonium copulaturus. idem Paulus libro L. Sentent. dixit matrimonia iniussa parentum contracta non solvi, cum proprie hac intrimonia non sint. Quae sequumtu sunt Eclogarii sive collinoris.