장음표시 사용
131쪽
terest tua premum cretium fuisse, ram quo ad pecuniam, quam flatim repetere possem, doli exceptione me defenderem argumen. I dolo .g. de doli exceptione. Item βι promiseero pro centum aureis satis dare Oreum dedero in ictam siummam, Proculus ait semper in issam stipulationem id venire, quod interesia stipulatis, qκoniam non alia ratione in terponitur quam, ne stipulator damnum patiatur ut HI sit quis.1f. de verb. Oblig. Denique ut sinem faciamus, fecundum rei naturam uariis ac Mariis modis poterit coactio feri,s satis dicitur quis esse obligatus adfactum, o nece fitate astrictus, qui, nisii factum adimpleat, cogetlir aestimationem eius, quod interest,soluere Vnde non immerito obligatio dicitur esse iuris vinculum, quo nece si itate astringimur alicuius rei soloenia causa, siue illa res siu in obligatine, siue subrogetur in locum rei obligarae. Et ex bis possint rolli omnes rationes, quas pro Martino diduximus, nam multoties ob nece bitatem seu aequitatem . regulis iuras communis recedimκs, G tutiorem viam
aligimus. Et haec sufficere arbitror, ut quis facile intelligιt,quid ego in h4c materia bententiam.
132쪽
p. XXVI. A LI A est actionum diuisio, quod quaedam rei,
qMaedam pμηα persequenax gratia comparata sunt,qμaedim mixtae sunt. Et baec diuisio,iam ad civiles, gam ad praetoriai pertinet. Quanqram astem, qvi pNnim persequitur,rem perseqμ-, cm rei appellatio geηeralis siit ut in. l. rei appellatio. . F. de iterbor. signi. Ex sjeciali tamen siignificatione illae duntaxat actio inneἷ rei perbe toriae censendae sunt, ηαὶid poenam non competunt. Atq; ita communis prudentum ac iuris consultorum oui obtinuit, quem maxime se gi debemus,abeo enim vocabulorgm proprietate ηaturae origi , rem accipi Mnt arg. l. vltim f. de suppelle tile ter in de fit plerunt,ut rei σppellatione pecμniam non l ignificemus ut in . l. naturalii. 3 .prim. . f. de syrescrip. ver, nec argento legato nAmmi argentei comprehendantur,
133쪽
Am, At poenalis non contineat, quoniam bae s ecialitisrxcepta sunt tanquam ab illis diuersae. Poenalium aurem actionum tres lectes a doctoribus constitutae sunt. a Iiquando enim adtor petit . reo,cum a tori nihil abest, o reo a debi,u t si calumni nil causa reus ab aliquo pecuniam acceperit, η4m in qμadruplum condemnbitur ei, aduersus quem litigaturui erat, ut apparet in titulo de
est ex facto, ex quo se obligauit, ut si res furta subtra- ta recsperatι sit,s condictionesurtiua, di deinde βένti agatur, uel ad duplum, uel ad quadruplum. aliquando G reo, ν ε tori abest, quod petitur, ut si me de fundo
si deiecisti, Fin expulsilone res me amisie sunt, nam hoc casu agam adger με te ad res illas, seu earum astimationem, qramuis di te non perlienerint,lit cassetfrina. prim j de vi taui armia, breuior tamen barari poenalium actionum fieri poster declaratio, ut rei perinsecutorias appellemgs, quando per eas persequimμ6qμod ex patrimonio nobis abest,sive quia damnum illi tam, siue quia lucrum impeditum fuerit in his, qui M. sociari soliti signiargum. I. in honorariis.f. de action. G obligat. F. I iij. g . in hanc . . de eo quod certo loci ad id enim,quod eo modo actoris intersit,etctio competet Hira annum, qκod de natura rei persemoriarum in Mini. in bonorariis,ceteras actιones poenales appella
134쪽
cumus, actoris persolum latueri Jebemus, resspectu cuiniμs actiones metimur arg. L prim .f. sit pars Lereditat petat. non igitur persona rei inspcienda est,prout Doctores voluerunt.Regulariter irat ad id, quod mea in terest, ut supri declaraui, actio mihi competes post annum Drabit, quamuis aliqiue intra annum duntaxat lacum habeant,ut traditur in.L prim. de uitaui amata,
. Ad g. Rei pers quendae. Quare ex mutuota stipulatione certa, certi condictio duntaxat nascatur, Gan haec duplex sit, nonnulla etiam ὀe illa quaectione, utr3m nomen, fictionis sit exprimendum in libello. Cap. XX
asstem persecutoriae sunt omnes in rem .cti i,earlim Fero,quae in persona sunt, fere omne. rei persiecutoriae sunt,quaere contractu nascMntAr, Membri ex mμtuo, stipulatu, commodato,deposito, mandaQto,societate,emptione,μenditione, locatione, conducti one, nam G in bis casibus ius acquisitum est contrahen tibus gelad rem uel pecuniam.o ideo persequi in bis censebimur, quod ob ius quaesiitum debetur,ita sit ex patri
135쪽
sum a proposito mu ita, gae singulitim lai contractibus
enumeratis, de quibus aut bor meminit, nos ultra alios excogitauimus, hoc in loco tractare, nisi animus est ea in alium magis proprisim locum transferre, cum erimus hoc onere subleuati. ideo nunc, quia de actioniblls
ea tractamus,ggae difficilia sunt, G ab alii is iudicio nostro non persem discussa, de actionibus illis tractabimus, qκα exmgtuo, stipulatu, o emptione descendunt. Actionem itaq- ex mutuo descendentem duplicem Doctores esse censiuerunt,nempe certi condictionem gene
i tum petat. tradiderunt. Generalem autem eam este rixe τμnt,qκue ex omni cavsa nascitur. Sepcialem, quae intra causam ει terminos mutui continetur. Et priori cabu secundum Bart. dictio certu proprie pro eo, quod certκ est, insecundo uero,pro mutuo accipietur, prout Vlpia.
in. I prim .f. de condictione triticar. uibus est sentire.ait: enim Vlpian. qui certam pecuniam numerata petit, illa Gione sititur, sit certum petatur. quod quidem fecunia liquos nomen est actionis mutui, G certum ibi pro mutuo accipitur, non generaliter, quonia in alijs cassibus ubi certum petitur, alia actione utenda ese Vlpian. inquit, quae condimo triticuria appellatur. s hoc modo intellecta illa Iex opinione Bart. tuetur, o aliorum sequacivm.s binc app4ret . diuersiis modis concipi libellum certi condictionis generalis oculis,illius'enim ceu
136쪽
Iustinianus Iupia quib. mo re coni. oblig.qliam ex contractu mutui nasci,alioqui absurdum fore inquiunt δε- etor si quemadmodum ex alis contractibus sticiales nasc-κr actiones, ex mutuo, qui est frequent bimus contractus,non nasceretur quaedam sterialis actio haesum huius opinionis poli 'ma sandamenta. alii aliter vixerxηt, nempe unam essee certi condictionem genele restringi tήmen secundum ccusas,ex quibui competit pro cκiκs conormatione multa adducuntκr partim frimi partim probabilia. Ego,quid sentiam,el Mis melioribus rationibuἷ breuiter dicam. In primis ergo considero,qκήre potius legum latores seu iuris ciuitis guthore. uoluerutex mutuo oestipulatμ, si certa est ysipulatis,non abam actionem nasci,quim certi condistionem, quae commnis est omnibus cause, ex quibus xerim petitur ut inae certi condictio I. si certum petita aliam rationem non seMmο. si ut dicamus,hos con
um, in uiom, similibus, tam multa at ueniant ex
137쪽
natura eora gramuli expressa non sint detκ. rem quae traduntur in. , .actionκm huius tituli,nec parium fuit quasdam secies introducere astiones, in quibus omne illud continetur, qllod de natura contractuum essetine si certum repeteretur, iudex ultra petitu excedere ηο poget arg. l. ut sundus. g. comuni diuidundo. quod si quis uellet ad certum debitum ex his contractibus certi condictione agere,uti poterit ut is. l. certi codictio. ibit imputabitur,si aliud quam, quod petierit,non coeqnetur in illa saltem Mantia, eum poterat actionemperialem proponere, in qua omne debitum continetur. Redeundo igitur ad propolitam cum haec certi condictis in mutuo π stipulatione certa sussciat, quid opus est ivirginari duplicem certi condictionem generalems 'ciales N. sit generalis sit in intellectu quodammodo considerata, ad exercitium tamen redacta,
necese est,habeat causam secialem,ex qua iudiei constet,quae sit ratio petendis si igitur mutuasti, prepones certi condictionem, causam aclem banc exprimes, quia mutuo dedisti,non asilem, quisce mest, quod petitur, prosit Bariolus censuit,quoniam hoc ridiculum est. puerile, si enim peto centum certi condictione, quis ignorat certam dipe petitionem s opus est ergo aliam causam exprimeret petitionis, nempe quia mutuasti, idem de
stipulatione.s ex bis resentiri potest ad illud absurda quod doctores eliciebant, si ex contractumgtui
138쪽
actio seculis non naseretur, qvonum id optima Mintiοflefactum est, imo eorum consideratis in ipsos potius retorquetur . nam, si ad id restexi pent ueteres.stecialia nomina actionum mutuo G stipulationitribuissent,nempe ex mutuo, ex stipulatu, quemadmodum ex empto,ex locato,ex Mentito, ex condlicto. neque bis Oblset lex prima. st de condictione triticari quoniam ibi Vlpianus non negat, quin competat certi condictio,ubi triticaria condictio competit. e set enim contra. l. certi condictis, sed differentiam sicit, ubi pec nia numerata AE,U κbi res aliae mutuo datae siunt, uel debentκr . quoniam in priori casu solum certi condictio competit, in posteriori,quia res debita posunt aestima
ri ut in. tsi ita g. de fideiussoribus potest agi ad aesti-
initionem illorum,sgae non tam certa est, quin taxati ne opus sit, ει tunc triticaria condictio competit. Culta ego intelligo. l. prim. de condie. tritica r. quae declaratio ex aliis legibus illius tituli comprobatur: Illa autem Atria,ssi certum petatur, tam generaliter accipienda
sunt,quam ipsa certi condictio. ponuntur s ibi ab Vlpiam ut denotaret illa uerba in certi condictionis libello poni bolere,plerums enim disto sitito aliqua nomen accipit, a uerbis ,per quae concipitur,maxime a primis, unde incipit. Ita enim appellamus interdictum unde vi, uti ρψidetis,ntrobi, quod vi aut clam, inde sit,ut leges citatae ab interpretibas nomistrisir a primis stibis legi , μῖ
139쪽
o in libellis actionum s exceptionsim obsierxatum est. ut in. l. prima. de condici triticaria. o suprala. f. sic
itaque dis retis, pluribur aliis in Iocis, qsos superfu-am esset enumerare. Ex hist illud habemas decla. tum, qgare ex mussio G stipulatione certa certi condictio oriatur,quod in priincipio de obligat. quae re contrahuntur. G de uerborum obligationibus supra traditum extasio efficacius in. I sii quis certum. f. si certa petat. Verum si aliquando stipulatione certa interpossita ex stipulatu agi dicatur, illud non de nomine actionis; sed de contracta, unde oritur actio, intelligentum est argument eorum, quae dicuntur inJyrim . Cc de dolo. sed mirum est, quare ueteres illi tam stricto iure'ad has nanas potius subtilitates, quam rationem babentes restexerunt, βι enim ex narratione facti colligi potest, oeconstare iudici, quid gectum fuerit,s quid petatur, quid magis refert an agam ex stipulatu, quia centsim promisi i , an certi condictioneri intendam verunt ad hoc re s=οηderi potest,non tam hoe in omnibus subtile ac uanum videri, qκm aliquando, imo plerungsse necessarium sitis, quid estim si peciniam tredere mihi θοροηii b Vti re, sit agam certi condictiora ad illam pecuni m , reiiciar exceptione doli mali . ut dixi supra casiae XXV. quod si ex stipula tu agam, condemnatio saltem fiet ad id, quod in
140쪽
eiuili propter uarietatem casuum, in quibus necessarium erat nomen actionis, factum est ut in omnibus appone retur, ne opus esset litigare,an facti narratio sufficeret, ut iudici constaret,quod peteretur. postea uero iure pontificio ut in. c. dilecti de iudicijs uolumiue Gregoriane uel ciuili ut in .l. h. C.de formulis actionum sublatis, permisum e agere ari actionis nomine, dummodo libet ius apte proponatur adeo ut secundum Bariolum etiamsi nomen iηepigm proponeretur, libellus defendendusiit, ut traditur in1 pri. .de aedendo.Sedfii narratio facti dubia esset, s diuersis actionibus diuersum effectum habentibμs conueniret, tune ineptum actionis libellum uitiaret. Exempluvia sesimi potest ex. I. prim .fg si mensos salsium dixerit,nam licet in dubio cum men ore rotatio feri non praesiumatur,feri tamen potest. Si igitur ago contra mensorem ex Iocato, si locationem non probem, mensor in illa instantia condemnabitur. nam actio ex
Iorato bonae fidei si Actio uero in fictum,quae βο-
Iet cotra mensore competerefricti iuris est,suarie in ea proceditur. Opus igitur erit aliam aedere actionem in alia instantia ut in.c. examinata de iudiciis uolumine Gregoriano. sita haec intelligo,i quo nee tactores