Andreae Anignoni ... Ad titulum de actionibus institutionum disputationes, quibus es solum excutiuntur, quae à doctoribus hactenus aut omissa, aut minus perfecte explicata sunt

181쪽

huebatur debitum s creditum inuicem intersebon contribui,cum pleratis interfit nostra potius non solgere, quam solutum repetere ut in. I iij. f. de compensationib. o compensatio Mim solutionis babeat argum. l. solutio, nis. f. de Merb.llam ic. Sed contra haec opponitκr illud, quod infra in. g . compensationes dictum est. ait ibi Iustinianus. Compensationes quos oppositiae pleruηqκenficiunt ut minus quist consequaturrigem ei debeatur. Si igitur debetur, non ergo aut ipso iure debitum minutum est,aut actio pro parte debiti extincta est consi quensitas uidetur ut uel biquet ibi non bene loquatur. Sed quod decisito illius. g. optima ratione procedat, ex hoc ostenditgr. nam pleruns εμιnio in ipsiis contractiabus nullum est uitium, lex solet actionem admittere. οβ aliquid extrinsiecus obueniat, qκοd actioni ex bonoo aequo possit obstare, exceptionem inducit. ita stiri

literarum contractu, nam ante numerationcm exceptio

meratam stibi pecuniam. ita etiam in stpulatione dolo, aut metu fict4. Opponenda est enimxceptio doli aut metus. alioqui ex stipulata conuentes reus condemnabitur. idem est, s cui promisι est pecunia, deinde pactum,

sit, ne pecuni4 petatur,siel in perpallum,uel ad tempus, quae omnia probamgr infra in titulo de exceptionibus. ita ergo uidetur dicendum in compensatione, qκα ex

182쪽

a Zallio autem nouiter animduersam, qui aliis oημs eam

dissoluendi relinquit. quasi sero parui siit momenti illad non exominare,qκod ad textuum decIarationem taconciliationem pertinet, Ut igitur haec difficultas tolla-tEr, dico tunc compens ιtionem ipso iure fieri, cum illa spertum ius habet s tunc peri exceptionem opponendam ese,cum adhuc liquida non est. P riori casis procedit hic. , . in bonae fidei. Posteriori autem. f. compensitiones. Finge igitur me tibi debere centum, te ariem mihi quinqκaginta, Uboc manis fleconflare,Certe compet satio admittetur etiam post sinteηtiam . arg. I. si csim militi. cum intra f. de compensationib. Finge rursus me tibi debere centum,te mihi quinquaginia,ω id quod interest mea, te non solvise eo loco, quo promite in quantitate eius, quod interest compensatio opponi poterit Atin.l pecuniam. f. de compeηsation. nes antea censebitur . debitum meκm ipso inre minutum, ρος liquida tum fuerit id, iquoi interest. ante enim quam ius apertμm habe4t compensutio, ipso iure debitum non minuetur in coηtractibus saltim stricti iuris,quaein ι si constat. C de compensation. ω in his duobus paragraphis probaηtur. Sed in boηae fiet iudicηs, in quibus latior fit interpretatio ex bοηοψ uo,non erit fortassee κsque leo necessarium compensationem tam aperto igre

183쪽

citer cauta m est compensationem fieri in bonae sidei iudicats, deinde in his, quae aperto inre nituntur, non esed Ferentiam inter bonae fidei ta stricti iuris iudicia. quod argumento est in alijs compensationibus differentiam est qga ex eo introducta est, quod in bonae fidei tuticii sex bono oe aequo procedendum sit, in aliis siricto iurei uerbis con recedendo. id betis hoc. 9 . significatur. Vtrum olus dans eiusam contractui bonae fili faciat contractum ipso iure nullum. Cap. XXXIX.

f T ex bis Originem babuisse uidetur illa differen

tia commaniter recepta, quod dolo dante causam

contra tui bonae si debit ipso iure nullai contractus,

qModin. l. in . b. alliri. st pro socio, o in. l. seleganter. V. de dolo euidenter probatur.Secus autem est in con-ctu finditi iuris, iam V sit dolus intemenerit, κέIebit tamen quoad actionem producendam ut inae . C. de inutilib. δρ. Obee differentia placuit Bart. ob rationes quas ipse inexpugnabiles arbitraturinaeo elegήter.prima est, s quando dolus pargatur per actione ex aliquo cotractu descendente, illa actio datur, cotra baredes uti

184쪽

Ius dat causam contractui bonae pisi, actio non datur contra haeredes. ut in. 6 .aliquando infra de perpetu. Utempor.ConseqMens igitur est, quod AIus non purgatur per actionem ex illo contractu, qgia nκIlus est. Ve-iram haec ratio perfecta non est,non enim probat Barto.

ex. g. aliquando non posse agi ob dolum contra haeredem eius, qui dolum commisiit, imo si ad haeredem aliquid peruenit,agi posse ibi cautum est. Altera est ratio,

s distr/ctus est eius ηaturae, quam habet contractus, a m receditur argum.I. ab emptione.f. de pactis.Sed dolus impedit omnino liberationem, quae fit a contractu boηae fidei ut in. L s eleganter. ,. pri. ergo eodem modo impediet contractum.Sed nec hoc placet, quoniam ille. , .loquitur,quando res,quae deterior facta est, solui-tηr,quo casu perfecta solutio non ideo actione ex contractu bonae fidei agi potest, ηοη autem ex contractu stricti iuris, quoniam ex eo ad dolum agi non potest.o ideo de dolo actio dabitur. Pro contraria portequam Petrus bella perticensis secutus est. Naiij, allegatur.l.s eleganter, ubi quamgis dicatur uenditionem dolo initam se nullam innuitur actionem ex illo contractu competere istum passo. quod autem ηκlla dicitur,

illud intelligendum util est, quantum ad effectum uellastecto illo iure,quod in bonos aequo consistit. sita

185쪽

pro luc pote eliιtunt. . C. A rescindenti xenditisti. ait lex, si dolo aduersarii deceptum venditionem praedii te feci' praeses prouinciae aditus animaduerterit sciens contrarium e se dolum bonae fidei, quae in huiusimodi contractibus maxime exigitur, rescindi uenditionem iubebit.Si ergo ηκlla eget, rescindi non posier. consequens igitur est, ut aliquod ius ex illa venditione dolo inita nasci dicamus, quod rescindatur. nam actus ille uendendi infectus reddi non poset ut capite primo abunde ostendi. ad idem pertinet. I Iulianus. , . per contrarium.ff. de action. empti quam Faber allegat. Tandem pro hac opinione Petrus adducit satis vrgentem ratione. Nam contractus metu factus udet εκοad actionem producendam. quamgis exceptio obstet. idi ea ratione, quia

Gntractus pertinent ut in. L metum. , .volenti. f. de ea

quod me M. Ergo idem de dola dicendum ea Nare in metu dolas inesse dicitur is.l si cum exceptione. 6. eum ui eiusdem timi. Hac ratio urgenti si im4 est,-. Doctoribus κροκέm potuit perfecte euitari. Nam quod aliqui dicunt aliud in talo, aliud in metu, quia metu s non excludit consensium argum. I. si mulier s. penultis. iam quod metus. f. quia saltem est eoams, dolus auterax impedit omnino consensium,quia series,est erroris ari. I.si per errorem. f. de iurisdictione om. iud. hoc profe-Hoc profecto digitalutem non tollit, quid enim tam

186쪽

sus, nisii ex kηοπανο precetitur. - , hoe 'da substantiιm illorum pertinet. π ideo nullius sunt momenti tales contractus doIo initi. neque opus est ullam fictienem inducere. At in contractibus stricti iuris satis est quo ad producendam actionem consensium interuenire. Sed quia in omnibus bona si ies exigitur qκo ad exactionem ut in. l. bona fides. C. de action. G obligat. ideo doli exceptio obstabit. banc puto facillimam rationem ese disterentiae ex qua tollitur vltimum Petri fundo mentum. Nam qκod de metu opponebat,diuersim nabet rationem, facilius enim potest circa melli quae est doli species, prouideri, enm de illo constet alioqui consentire e r metui renuncia' praesumetur arid. si mulier. q. peηul. Ad alia Petri fundamenta respondent Doctores scilicet contractum dolo initum ipso iure nullum censeri contra sallen:em, non autem in odium dolum pasi nam bona si des exigit, alicui actionem ex eodem contractu competere, sit dolosius, in quo

deliquit, puniatur. Quis autem essectus sis contractum esse ipso iure Ilum, tali ge. Ioannes Faber in . I. Actionsim ostendit.

187쪽

tae leges declara M.

dei actiones, quae ex bono salvo terminantκr, o firIcti iuris iudicia, in quibus stricto iure proceditur . secvnigri pis rimorum ρηtentiam, s in illis ae limatio rei debita fit . tem pore morae, item cy ab eo tempore venit liquod interest ut traditur se. Idalio. g. si per venditorem, eq. I si sterilis. s. cum per uenditorem . f. de action.empti. in bis avremaccepto demgm iudicio causa omnis restituenda est,ut manifeste cauetur in. Icumfundus. si si cert. peta. item aestimatio eius temporis fit, cum lis contestata est ut in. Iuliim.f. de condictiove triticaria.' vinum. A certum petat. secvndum multorum intellectum. Gl hinc est. quod fructus in bonae fidei iudiciis a tempore morae debentur, in actionibus autem striat iuris ex aequitate . tempore accepti dici, ut in. Luideamκs.f. de Uuris. Sed contra haec omnia insurgunt Doctores, contendentes rei debitae indifferenter tam in

ectioηibus bonae Dei, i instricti iuris eius teporis feri aestimatione, quo quis in mora incidit.ad iis moti siunt thoritate. l. Minu, sibi generaliter petitionis siue intuli

188쪽

ήla siue extra kaklam tempus lastichur. Obstare

arbitrantur. l. vltim. de conditione triticam. quoniam illam tutelligendam esse nulla petitione seu mora ante iudicium fidia. .sed haec restonsito praedura est, non enim facile euenire potest, ut mora non praecedente ad iudice perueniatvr teste Papiniano in. I iij. f de Uuris. essetitas intelligere illam legem in casu raro contria. nam alea. f.de legib. restonsent inctu per ad. I cum fundus. G fatentur fructust non uenire tanquami fructus in actionibus stricti iuris ante litem comestatin ut in. Luideamus, venire tamen tanquam id,quod interest, cuius differentiae hic effectus traditκra Boiose ina si filius prim. . g. de uerbor obligat. nam si aduersus coIOnum agat quidam vir nobilis,utis si petat omnes frustus ex μndo perceptos, petet plus, q*am sua intersit, non enim ipsit Omnes fructus acquisi ii fui sient, nam is alteri colono fundum Iocasset. Haec Barioli declaratio mihi non placet, quoniam qgid si aliquis agat,qui suntos suos colere confutatis Deinde quis docuit Bariolum in obligationibus dandi, quae nascuntur ex contractibus, ctriENigris,uenire id quod interest Nam aut res promissi a omnino petetur,aκt aestim/tio illius ut in. l. ubi autem non opparet. ε . ultim. U. l. si seruum. ultim. f. de uerbor. Aliud antem esti loqui de aestimatione rei, aliud de eo,

quod interest, quod latiorem habet significationem. idq- notum est. ex bis itήPe apparet adhuc fundamenta al-

189쪽

386: tertiis partis rigere,per quae restringἰ ρ et decisis irrula generalis. l. Minum, maxime cyim in eius principio deperatione per iudicem sadta loquatur Iulianus. Sed illi obstant praeterea aliae rationesis leges,na primum certum est moram, quae ex lapsu temporis in contractu ap- politi tacite uel expressim fit, in stici oportere ut in eadem. l.llinum. O in. I quoties.sequenti de uerbor. obligat. ad hanc rationem re londet Decius inL uinum,

illud ideo essee, quia tempus futurum praeuideri potem illi ergo, qui non praevidit, er negligens fuit, est quod

implitetur ecus,qκani. tempus non est appositum armeorum, quae tractantur ut inae si insiuiam .ff. de ger.ob- qu. Adducitgr praeterea. l.penultima de condic. tritica.

ubi si agatur de aestimatione rei deterioris effectae,in sticitur morae tempussed tu ad illam legem restonderi

potest. s loquitur de aestimatione quanto minoris, nam tunc actori mιgis fauendum est, qui quodammodo de damno illato agi secus esset inaestimatione qxcntilpiarimi. uerum tamen in his animus non'. conqaiescit, nam restonisio ad. ι quoties. f. de uerbor. obligati. non tollit difficultatem huius articuli. nam V si uerum est disserentiam ese, cum tempus praeuideri non potest,ut patet exemplum in. I. si decem cum petiero de gen oblig. tameli tu promittis mibi uinum pure,praestenti die debetur ut in. I. eum qui. g. prim iusdem titituli. O statim te dare

sportere intelligere debes argumὶ quod te. Ub certa.

190쪽

tefit praelaud.t vinum resticit ad tempus petitionis, Lex autem quoties. ad illud tempus, quum peti potestis in utraque de actione stricti iuris agitur, in. I in hac insticitur tempus morae, cum actio, de qua ibi agitur,siu hricti iuris .est enim condi tio tritica ria. tandem indultima. de condie. triticar. inlicitur tempus litis contestatae. Quid ergo dicendκm in hac legum varietate, cum ex dictis Doctorum nulla probabilis declaratio adferaturi Putauerim hoc paἱto leges illas conciliari pos. se,ur imprimis distinguamus, an 'ecies aliqua debea-rμ an Mero aliquid, qκod functionem in genere suo recipiat, κtest oleum,frumentum, cylimilia, Priori casse, qκο ad aestiminonem quanto minoris tempus mora insticietur ut in. I. in hac. Quo ad aestimationem vero quanti plurimi tempus condem flationis,seu mortis ut in eadem lege. Posteriori autem casu subdi tinguendum est, An ex Mutuo debeatur, ν tunc tempus petitionis etiam extra iudicium ut in. l. uinum, usque σά tempus accepti iudiciti. ut in. I. vltim. Cum enim mκ- tuo aliquid do, interpretatur lex me eo animo dare,

ut accipientis fat, εν eo uti posit. ut deinde idem in

genere restituat, cum petiero congruo loco oe tem pore, prout declarat Accursius in. I xinum. Sin au tem ex stipulatu aut alio contractu debeatur pure. quoniam praebenti die debetur, vel intra moticuri