장음표시 사용
201쪽
diris is,cum quo litur,actori satis sedist, veluti rem re stituat,uel exhibeat, uel soluat, uel ex noxali causa siemum dedat, condemnari debeat. in his itas arbitrarijs actionibus duae ferηntursententiae, eu duae sunt condemnationes,qgod quamuis fere omnes fateanur,diuersis tamen modis declarant 'oe Ioannes Faber, qui nimium subtili ter uoluit has actiones explicare,uis adeo sie insoluit, ut uix seipsum intelligat. Ego ita hac materiam explicaniam ube arbitror,nt sit in secunda sententia ἴρ na contineatur, positi rem illam eougere solutione eius quod a principio debebatur,ante sententiamfacta. exempli gratia, si egero actione quod i metus crusa ad rem metu ablatam, G iudex cognita causa praeceperit rem restitui, nisi trestituatur, ad quadruplum condemnatio fiet, sed ab arbitrio prius dato usque ad sententiam babet reus licentiam restitutionem rei facere.haec probanina. A cxm exceptione. , . quadrκplabitur. I in. 9,baee autem actio secudum Haloandri lectionem. f. quod regisis causa.item si actione in rem,uel ad exbisendum egero,s reus vel rectituere,uel exhibere iussus iudicis arbitirio parere noluerit. in eadem actione iuramentum in litem affectionis actori defertur ut inu. qai rectituere .g. de rei gendie. quod intelligi debet secundum eo, quae in. L in actionibus. f. dein litem iurando tractantunsunt G aliae actiones arbitrariae, in quibus aliter proceditan sit si noxasi iudicis tecm egero, sit Aessem
202쪽
noxa dedas,uel damni Mati Himationem, o iudex texo demnauerit uel ad sierui deditione, uel ad aestimatione quodcuns malueris, in hoc casu servus est in praemiisti Mismatio agr in petitione, quonia illa praecibe damnu illatum limat ut in. l. miles. g. decem. Udere iud. tudiis ut locus erit noxae deditioni, qua diu lis contestata non ferit superaestimatione ut in. l. item ueniunt. φ . idem recte .f. depetition haered. Idem dicendu uidetur, si cotraeum,qgi certo loco se dare promisierit, egero siue exstipulatu,sige excoctituta, siue etia ex mutuo, exi ex te tamento aftionem intendero in alio loco, promissim est,
nam id quidem permissium est ex aequitate ut in. Li. f.de
eo quod certo loco. tunc enim iudex condemnabit eu, sit aut loco comento soluat, aut in eo, in quo uetu eis. Si in loco promosbo soluerit rem,aut quantityte promi jam, nihil aliut debebitur. Si noluerit eo locos soluere, Icouentus fuerit ob sententiam latam, condemnabitur ad omne
id, quod interesi, cuius solutione potuit liberari resoluta ante susceptum iudicium, talorum hoc fiet in eadem a Sti Orte. Et ex bis declarari poterir facillime. l. haeres absens, β. ultimo st de iudici,s. ubi iηquit Vlpianus illud sciendiim ege,eum, qui ita fuit obligatus, ut in Italia sint, veret,sii inprouincia habuerit domicilium,si robis posseco ueniri, tabic ρο ibi. Potest enim in prouincia coueniri ubi babet domiciliu,ut iudex eu candentquelis Italia sol
203쪽
exemplis ita facile. explicatis, poteris omnes actiones arbitrarias cognoscere. Qua in re amplius non puto co- morandum, ut uideant alii quam breuiter hoc potuit de
clararari. quod Faber diffusistimis uenis salii non minus prolixe tractarunt In his autem actionibus,quem admodum es in bonae fidei, permittitur igiici ex des o bono secundum cuiusque rei ncinum aestimare hquemadmodum actori satisfieri oporteat Ad. s. Curare. Lomomodo intelligendam sit certae grantiu tis, uel rei sententiam ferendam se.
Cap. XLIII LSῖοηρη tam permittitur iudicitamίη arbitrariis,
quam iis bonae fidei actionibκs defiimare ex bonoe aequo, quemaimodum actori satisfieri oportea quin curare debeat ante omnia, ut omnino, quantum post bile ei sit. certae qgantitatis vel rei sententiam ferat,etiamsi de incerta qu/ntitate apud eum actum siu. nam si in actoris potestate non 'certum petere,petitio admittenda erit. utpote quia duo aIternatim debentur, Gelectio
ad debitorem pertinet,uel si ad id, quod interest agatκr, cuiusaestimatioὰ iusce satiendι est. ideos in bis casibus incerti agendum se legibus calletur, qκοi Decius
204쪽
hi eret; eotisc.f. ρ cert. erat. aDersis εgam pruri Wos defenditi in his tamen cassibus curandum est, sequamuis petitio lacer ex necessitate qua iam admigasi sententia certae quantitatis uel rei seratur. Item si uniuersali uel generali iudiciq agatμr, super eo, te quo
lis est,sententiamferat iudex, etiam si quintitatem non exprimat,ut si peto haereditatem,qua in re illud tontiηetur, ut me esse haredem iudex declarer, quod traditur in licet minimam .f. de petitione. haeredita. catera, quae propter ius haereditarium debentur, in consequentiam venient. I id O si iuὀex in sententia pronuntiarit die haeredem esse nulla qu/ηtitate exprem illud satis erit. Quoniam certae saltem Jei, te qκη principaliter litigabatur, sententia lata est. Quod sit de rebus haereditariis dubitetur, iam alia erit lis seu controversia. inde fit, ut iudices sioleant uictos uictoribus inrepentis eqηdemnare, istu in fructibus, nulla expensa -rgm fructuum ue taxatione facta. auoniam condemnatio ad hoc refertur,ut uictus non solum ad rem principalem, verum etiam ad expensis teneatur. 9lum enim hoe in genere deciditur uictum scilicet ad expensas teneri. ω quatengs,ad bde pertinet, certa est condemnatio expensarum. audi sit de expensiis in stecie dubitetur,
tunc expensarum quaηtitas exprimenda ect uel a iudiet,qui sitsi laxationem rUeruabit, uel ab alio, 'si noη re
205쪽
ta quantitate proferuntur. ex bis etiam potest optime clarari lex ultima eiusdem tituli. in qua Doctores in
Rubrica'. f. soluto matrimonio plurimum defatigantur. Si enim pet4tur dos, quae liquida non lit . quia non constet,quae sint res dotales, de quibus dubitabatur,ta quaestio erat, quamuis libellus incertus ex causa soleat admitti, in sententijs tamen maxime curandum est, ut certa sitnt, neque satis est iudici ita condemnare, solve, quae accepisti, neque letiam dotem restitue,sed quantitas uel aestimatio rerum dotalium, aut deperditarsim aut penes maritlim existentium exprimenda est, aut ante semientia fierenda non est. Diuersim enim rationem, habet sententia a libello. Nam cum libellus sit principium causae, potest iudex certus reddi ex his, quae in litis progressu probabuntur, quod satis est. argumen. I. penultim. C. de sententiis qκae sitne certa quantitate. Sententia Mero, per quam lis finitur, nisii certa fit,petius litem augebit, quam minuet. Ad. s. Si exis agens. De plus petentibus, s hecialiter de eo, qsii tempore plus petit. Cap. XLV.
NE G A N D v Μ tamen non est, quin actor
egrare debeat, sit certum libellum porre
206쪽
dere velit, contendere ut. Nam aduersario hoc petente, libellus incertus regulariter non solet admitti. ut traditur in. l. aedita.C. de aedendo. s. I prim. f. eiusdemtria sed G curare debet, ne plus intentione sua consequatArqμam ad eum pertineat, alioqui in poenas impositius hic a Iustiniano committet. ni t m hi causa probabili ue errore deceptus fuerit. nam tunc corrigere errore t usim permittitur rigemaόmodum ta ei, qui minus intentione bua complexus fuerit. P Ius autem quatuor modis petitur,re,tempore,Ioco, causa quod ρο in. c. prim. de pins peti-ηηκs dilucide explicat summus Pontifex in volumine Gregoriano. Poena uero plus petentis olim erat, ut causa caderet. O rem amittebat,i d est ius intellige, siue pure, silue in diem, siue sub condicione debitum. Nam squi sub condicione promittit, iure obligatMs dicitur ut hi. I.sii quis Titius .f. de uerbori obligation. quae obligatio est tanquam principium obligationis purae, in tetims pendente conditione negari non potesst, obligatum eum e*e s adstritium ad faciendum, quod besa
Eturum promissit eueniente conditione,. ita ut ab ea quali quili obligatione inuito creditore liberari non pol bit. Poenam autem illam, sit a causa caderet, tempore Digestorum suisbe non credo sed ante illorum templis arg.Lgrege. s. si bub condicione g. de pignorib.t.bouem. 9.
207쪽
uis Institutionibus Iustinianus, eum se ad tempκs enti sqgum refert,de eo sientisiquoi fuit ante Digestorum Aitionem ut in titulo de fideicommisis haeredit/t. Gathssimilibus. eum tamen, qui ante tempus in in aliquem temere uocaba uiatica litissβumptus,si rusus agere uolabat, soluere oportuisse non solum Digestorum tempore, verum ess antea existimo .arg. Leum ggem temere .f. de
iudiciis. id que hoc rationem habet. Hodie vero ea poena soluetur, quae nouiter imposilia est etiam in debito eoudicionali a mento eorum, quae dixi,oe nune dica. Quamuis mκltis immerito reclamantibus. nam dubium non est tempore plus petere, qui aute condicionem petit. Cum igitur simpliciter poena durticationis induciarum plus tempore petentibusj ο ita sis,cur non ta is Greprehendetur,qui ante coniicionem petit cum plus tempore petais tar uerba generalia restritaentvrs quae compreheniunt omnes illos, qui ante tempus pactionis uel
obligationis litem laserre ausi sunt, ut poena duplicitionis induciam quas ipsiactores Dnte seiulserint, uel
natura rei continet,ut in. hodie. inme excepi. teneatures Neque enim his obstat, quod tepus incertu sit onte condicionis euenix constequenters non pψit, dum se eertinest,duplari, quoniam ex euentu eertum fiet,stunc a lege ipsa duplatum censebitκr, quod Bariolus in . pecuniam. Usi cert. petat. recte defendit, idqin. e. primoiae plus petitionibus.indubitatum relisit Gregori
208쪽
damnum, , ,εμφεκis f. de poenis. iis a et .L qu id ergo. ε .pαπή grauior. . de bis qui notant. insem. εν cum magis parcendum ei lit, qui certo tempore in carcere apprehensius fuit, spoenam delicti commisit soluit pro parte, G t4niem panam corporalem euitauit, quam ei, qui ad lucrum pecuniarism indebite G perperam agis. id quoi serius ruta. U Lec satis de ρυ temrore retenti, De eo, vi tausa plκr peti G de differentia iηter generis promisi Omm G Darum rerum alternariue promis arηm
cen ὀκm occurit,quod difficultatem habeat.de illo astem, qui loco plus petit, nonnulla iam dixi capite X LIII. Superest ut aliquid de eo qui causa plus petit,tractemsis. Causa Flus petere dicitur, qui Stichum in specie petit, cum stichus aut Pιmphilus promisi sκηta lurrariae, uel homo in genere. quia illud tantum petitsr,quod bub obligato r iis verbis continetur, siue enim
209쪽
ttichum solum, Re Pamphilum, eius solutis obligalla
rem tollit. Perindetest atqκe, si is tantum, egi solutus nominatim in obligatione promissus esset argum. l. Mincertus . sede legat. i. Inter obligationem autem generis o alternatiuam hoc interect fecundum Bariolum in I. cliniis. . f. de condi c. indebiti, quem plerique siecuti
sint, qκοi si promissim sit aliquid in genere. nulla ste
stes dicitur et be in obligatione. Si vero duo alternatiue promittamur, virlimque est in obligatione, ita tamen, lut unius solutione obligario tollatur. Opinio haec,qua iu is carere ratione uideatur, defendi ramen poterit ali- . quali conssideratione. G imprimis uidetur probari in .Laqui decem. 6 . Sticum. f. desolution. Vbi cauetur quodsi quis promiserit stichum aut Pamphilum, si Pamphilus fuit stipulantis tempore contra Etus, non liberabitur promi or Pamphilum dando,quoniam nec obsigatio ηec solutio in eo bomine eonctitit. Ergo uidetur, quod oblig4tio constitistet, si promi foris fuit bet. Secus est meo,qvi hominem in genere, pro init'. clim enim a princi -lpio nulla obligιtio in heciebus generis consistit, non requiritur, quod i principio in aliquo homine sipecialit trobligatis consistat. sideo liberabitur soluendo Pamphilum,qui i principio fuit stipulantis. ad obligationem enim generis resticiendum est. Secundo probatur haec isterentia in I. si sinus. , .sed sit nipulatus .f. de pactis'
210쪽
pactus fuerim ne terem stichum, tota Obbgatio summovetur. qlioniam cum fundamenta illius obligationis
Uent P. mphilus o Stichus. defciente alterutro fundamento. obligatio corruit. Secus fuisset ii hominem in genere promisisses,o pactus fuerim. ne Stichum peterem, quoniam cum obligatio non consistat in syeciebus, sed in genere propter pactum de non petendo Sticho, non corruit obligatio, illa in genere o mellectu consistit. Τertio haec opinio probatur ind. cum is . b. u Irim. ff. de condidi. indebi. ait lex, in i hominem in genere promisi similis est et,qui hominem aut decem promisit. sideo si cum existimaret se Stichum promisiste, ,eum dederit, eundem condicet. I lle enim indebitus est, G ideo condictione indebiti agetur. secus esset, si Stichum aut decem promisisseet, nam cum Stichus si in obligatione alternatiua,non posseet repeti tanquam indebitus. . arg. I si is cui
quicquid alijdstant. Sed contra hanc disseremiam obiicitur. I Mevius. 5 . duobus. f. de legat. q. Vbi cauum est, quod si homo generaliter duobμs testamentis legatus sis, G Stichus solutus fuerit, s deinde. Iegatario
alienatus, ab altero haerede non poterit. solui. Hominis enim legatum orationis compendio singulos sonii Bes continet. utque ab initio ηοη cc ηffiit in iis, qui lega