Hydrographum spagyricum, Petri Ioannis Fabri, doctoris medici Monspeliensis. In quo de mira fontium essentia, origine, & tractatur

11쪽

quidum elementorum omnium spem a Fontei spiritu lucis creatae imprςgnatum , & quid μηt actuatum, cuius ibi ius ratione & actiones

frigidis & humidis, & aliquando in calidis & humidis, sperina illuci liquidum elementorum mutatur in fontem, i c. fontes emcit varios,ac diuersos,ex varietate locorum qui mira virtute peculiari sua, sperma illud attrahunt, &cum coquere &' digerere nequeant in peculiaria naturae mixta . attraetum indigeste, & intacte copiose effundut cum virtutibus suis di proprietatibus, in eo immissis , dc ii itis, ex x ' ' semine uniuscuiusque elementi, & ex spi- a z. - horum omnium moderator. ἀινιιιον. est , & gubernator: quo praesente caetera persistunt, quo absente cuncta corruunt, quo tabescente cuncta moriuntur.

Q;. Fontes ergo sunt sberma mundi , seu fiant f. semen naturae uniuersale, indigestum, Mincoctum, in peculiare aliquod naturae mixtum , quod varijs naturae locis seu matricibus attractum propter copiam suam de abundantiam, in mixtum coagulari non potest, dc cum a virtute loci coagulari non possit, liquidum emuit, re sic fiunt fontes, rerum naturam habenteS, iquarum spiritus dc virtutes introductae sunt in ipsum uniuersale mundi sperma: immittuntur autem virtutes rerum ita ipsum generale naturae semen, ab spiritibus coelestibus qui perenni fonte, uniuersale illud sperma irrigant dc irrorant: spi-

12쪽

sp AG TRICUM. situs autem coelestes sunt influxus & radri . lanetarum, & stellarum omnisi, qui mO- eaetistis ii vero & aspectu variantur & mutantur, c varias virtutes & proprietates in ipsumaturae uniuersale semen introducunt, & rc varia & infinita producuntur in rerum: Ne m xta, & sontes usi, & diuersi sca-ariunt in diuersis terrae cauernulis qui indem foras erumpunt, ex Varietate dei uersitate seminis illius generalis, ex va' is influxibus planetarum & stellarum roueniente, ut toto hoc Trachatulo fuSe . .

smodum demonstrabitur. i , i

scaturiant.

ri fluminibus, & in mari ipso,nois aqua morum is .ementarem simplicem existimamus,sed udum & incoctum totius naturae semen ementorum omnium sperma indigeum, quod unumquodque naturae mix-im captat in alimen tu ut suo naturali demato igne lucido dc elemento stellarum . arrespondeti digeratur, dc coquatur, dc actum in mixti subst ntiam conuerta- 'ir: unde vi mus irroratam terram comnuo aqvgrum spiritu sertilem esse , In geno vegeran tum animalium α

13쪽

mineralium foetu praegnantem reperiri, Humidia eosque omnes suos foetus solo illo aquarum spiritu nutrire, fouere, & conseruare: γε, βε- quod ii eos nutriat,foueat,&conseruet tali nectare, eosdem ipsos simili & eodem νὸ om componere Oportet, dum c gyponit le- omnium. me est, dum nutrit 6c alit, nem; habetur. Qtiod si fluminum fluviorum & mariSA uaso quam & liquorem, non elementa- aquam existimamus , multo minus maris is fontium lymphas, aquam clementatems & primigeniam dicemus , quod fontes flumina, & fluuios,& mare ipsum consti-ptiae tuant& componant Ex perenni fontium εἰ.man- scaturigine fluuij& flumina fiunt hae aqua: με. congregantur in unum & maria constituunt: maria siquidem nihil aliud sunt quam aquae in unum congregatae, sed haea quae non sunt simplices, & elementariae,.sed compositae, & ex omnibus elementis ris,. Constitutae, & entelechia, quae est spiritusebia quid lucis, mouens totam naturam, & eius elementa, quae nunquam fuerunt in i cem separata , sed simul coniuncta ad rerum omnium productionem Μassa siquidem elementorum omnium& entelechiae quae in principio ex nihili fonte per ereatione diuinam educta fuit, μεεω- tantu in quatuor partes principales diuisae,ia. fuit; subtiliorem coelum dicimus, minus

subtilem aerem, tertiam Aquam , qua tam omnium crassiorem terram ap

pellamus , sed in his omnibus massae pri

14쪽

SP AG TRICVM ' et mae partibus insunt & quatuor elemehia,& entelechia simul permixta & vilita ad- inuicem, ita ut iri singulis singula repe

riantur.

Quod si fontes ex terra scaturire videantur, non inde arguendum est fontes ori .ginem habere ex aqua primigenia & elementari quae terrae permixta & innata est, quia aeri & igni vitali qui etiam terra: naturaliter insunt, hoc etiam debetur; non enim elementis hoc condonandum, quia anateriae primae,& massae primiSeniae re-lselent natura, quae omnino passaria est.& ' i ullo modo ex se productiva, nili benefi- Ex eni/ io formae suae, siue en telechiae,ex qua sola rodeunt actiones productivae & eitic es , elementa sola praebent materiam ex actio tua enteleellia siue forma generalis uni- sunι. ersi, quae est, motiva totius naturae, finit de coponit, quicquid fingi & componiotest. Itaque etsi fontes ex terra scam- iant, non ex terra solium & aqua, sed exmnibus elementis emanari asserendum hst, Entelechiae virtute & essicacia,quae so-i mouet elementa ad generationem & uis .i roductionem rerum omnium, eaque di .,onit ad hanc, vel illam generationem:eandium peculiarem & particularem spitus lucis particularis energiam, quae exngulis stellis firmamenti descendit,& pe- aliariter elementa disponit ad nanc vellam generationem, una cum entelechia a gipoerali, vi motiva totius Vniuersi,

15쪽

g HrD ROGRAP HVM ita ut, cum fontos producuntur ubicumque producantur , elementa omnia prinbent materiam. Entelechia illa seneralis mouet ipsa ad productionem spiritus coelestis qui sunt eiusdem generis cum cntelechia , disponunt particulariter ipsa elementa ad hane vel illam fontis productionem, secundum particularem spiritus coelestis energiam , quae ad fontis huius productionem elementa cuncta,& entelcchiam ipsam compulit. νε ι,μπι Nec de fontibus aliter disputadii, quamn tu -caeteris naturae mixtis: mixta enim Vera in rerum serie fontes omnes, quicunque sunt, & verum naturae semen im digestum & incoctam,ut Capite superiori probauimus: hoc autem semen ex solis elementis,ui,& energia ente techis & spirituum particularium stellarum firma meti planetarum ortum habere potest, non ex mari, non ex aere, uti sequenti Capite c a rissimo disputabitur, ut fontium omnium. xertam ori nem habeamus, nec in anci-

piti dubitationis bivio,amphdshqrcamus. PONTES NEC EX -ARI, NEC EX

aere, et lis pacto pro ire possunt.

K IROR omnino, & hac admiratione - Ρ anquasi stupesco, cur omnes Philos

16쪽

nes originem habere dixerinti nam terra mari Octina altior & sublimior ni ari sit ut arida appareat supes aquas. impossibile est, fontes ex mari inferiori , scatu iure super terram superiorem: aqua siquidem non ascendit almus loco , & scaturigine sua propria & originali, aut rerum hydrauli carum leges filiae sunt omnes. 4ubd si ordine naturali terra sit inferior caeteris omnibus elementis lege tamen & statutoesiuino facta est sublimior & altior mari ipsis, ut ii per mare arida Sc sicca ad commoditatem animantium appareret, ita ut aqua maris terrae montes Praealtos pene-' trare nequeat ut fontes ibi excitet . aut si excitat cur non rota & uniuersa terra fontibus scatet λ qum mare undiquaque terram praecingat, cur non perenniter fluunt omnes, si perennem habeant causam materialem dc efiicientem . nunquam enim deficit mare, nec item aer: fontes itidem nunquam deficerent praesenti αzonstanti eorum causa t at saepe saepius mense Iulio &Augusti deficiunt,cum tamen mare hisce in mensibus,ac etiam aer, equalem habeant agendi potentiam, imo portiorem. ac in caeteris anni temporibu ,: irint tamen alij sontes qui tota testate fluunt , & hyeme verb siccescunt,quod caula eorum efficiens hyeme vigeat, Paestate

gero rabescat: causa verti tabescente & se te desineme,desinunt,a salices tabesciant

17쪽

Io' Η RG IRA PH nonnulli fontes, id autem fieri posse non existimo, si mare vel aer, fontium omniuessent materiales & efficientes causae,cum floreant oc vigeant semper hae causae, nec earum virtus,& potestas unquam desinat aut tabescat nec huius opinionis fundamentum , quod fontes omnes ex marissuant stabiliri potest, facro illo Ecclesiastis testimonio Omnia flumina intrant in

mare,& mare non redundat. Flumina reuertuntur unde exeunt,ut iterum fluant:

quia haec verba non ita facile intelliguntur,ut quisquis capere possit flumina enim

non exeunt ex mari; nam si exirent, maremo redundaret , & tamen non redundat, etsi .Q flumina cunctI in mare intrent, tendunt. E.., quidem ad mare, Vt reuertantur, unde Eap., d. exeunt, ut iterum fluant; non enim ex

fontium unt ex loco reali & maleciali in quem l tendunt visibiliter, sed exeunt ex loco reali ila materiali in quem , inuisibiliter . tendunt ut iterunt fluant. Quamuis autem visibiliter ad mare tendam, non eo tendunt tanquam ad ultima principia ex quibus originem habuerunt, i ed ad mare tendunt, ut inibi resoluantur in principia sua, ex quibus oportet Ut iterum fluant. Et sic vere interpretadus est Ecclesiastes,

flumina reuertuntur Vnde exeunt ut it

runt fluant, hoc est flumina dc fontes om-.nes redeunt in principia sita, ut iterum fluere possint: mare autem non est priaci- .

18쪽

tum flumin sim & fontium , cum Omne rincipium cuiuscumque rei sit inuisibile, k distinguatur ac differat, ab ipsa re quam 3roducit. Tendunt autem res omnes vi dc Limina & fontes versus principia sua, ut terum de nouo fiant, quia alioquin fieriton possent;oportet enim. vi corrumpan- Ur,Vt inde generentur: corrumpuntur auem visibiliter & in corruptione sua releunt in principia sua, ex quibus solis inlisibiliter fiunt.

Si haec reductio rerum omnium non ieret,oporteret necessario Deum quoti ite principi orum creare debere , cum tincipiarerim indesinenter,rerum com- - ositiones & mixtiones ingredianturo Si taque mixta & composita non resolueentur in principia , & principijs quotidie ,

c assidue uteretur natura, in rerum com ,

sitione, principioru proptuariu tandem xhauriretur , unde Oporteret creari prin-ipia nihil ame creari in pr sentiatu rerum latairalium, fide dignu habemus, sed quae iunt ex hi quae creata sunt per alteratio-iem & corruptionem fieri opo tet. Mare ergo non potest esse principium Maran bntium & fluminum, cum principium est princi-iifferre debeat a re principiata; mare auem esseutialiter non differt ab aqua fonium & fluminum, cum m re sit congre- atio aquarum,fontium,& fluminum ita- lueesset principium sui ipsius, si princi- tum esietfontium,cum sontes mare con- '

19쪽

1z, H ROGRAPH stituant, si iterum mare fontes constitue-Tet, esset vere principium sui ipsius, quod, in rebus naturalibus est absurdum res που Nec item ex aere originem ducere pos-z ex aere scilicet simplici & solosed ex spiritu vitae qui in aere ipso residet & stabulatur , ut hinc reliqua elementa permeet , & in ipsis generationes producat: Aer & reliqua elementa est quid sim- Plex, nec quicquam generare potest nisi misceatur, cum reliquis elementis,misce-' tur aute perfecte in ipso vitae spiritu, cum reliquis elementis, & in ipso solo spiritu gencrationes omnes constituit,& perinde . fontium omnium. Nihilominus tamen qui fontium ori- ἡ Λ ginem ex aere duxerunt, venia digni sunt; .

-- ci cum aer sit matrix dcvtcrus praecipuus illius uniuersalis spiritus , qui est fonti uiri primipium,& aquaru omnium scaturigo,& perinde aliqua ratione asserere potve trunt fontes ex aere sci urire , cum in ute, ro ieius producantur, non tamen ex eius

materia ituunt, sed ex materia & substantia uniuersalis spiritus, qui ex omni - elementis & luce constat ; quique in locis particularibus tanquam in uteris peculia. riter dispositis fontes & aquas producit, cum ex frigiditate loci, dc humiditate,

aliud producere nequeat. ν b. it. Poetae antiqui hanc fontium produ chinem nobis insimularunt sub aenigma-μ -' te tabulae , qua finxerunta pam suu in iii

20쪽

SPA TRICUM. 23 luuiam,in fluuium, in fontem,in ignem,ta fulmen oc tonitru , se permutare inib

Pan autem iste nihil aliud esse potest, pae, luain spiritus uniuersi , & mercurius vitae μlui toti elementorum ma diffussis to-am massam agitat,& mouet, ac rerum mnium productionem in elementis exitat: quocirca Pan dicitur cum omnia roducat, & vere ab ipis ducant originrinde non immerito fontes ab ipso origiem ducere non dubitandum, cum in I

im serie nihil aud reperiatur praeter

unc mundi Sc naturae spiritum , genetra- Onum omnium authorem;nam sola et ienta nihil producunt, nisi vi illa motri: totius naturae actuentur & informes,-:r, quae ab ipsis elementorum formis dbngui necesse est, ut diffuse admodum sputamus in Panchymico nostro in Asen breui daturi. Hic est ille naturae spiritus qui fontes m, oducit ex materia ele niorum, in ipsa luidem scaturigi e dc principio fontis, ait reperitur,quam dura silex, aut con-aa cautes, ubi spiritus ille generalismis elementa, & mouet ad generationematis, tanquam in matrice & peculiarizo ad hanc generationem idoneo. Si- enim & cautes,non possunt producereates, cum habeat dissimile ac di namo fonte natura. At istus est ille spiritus, . terra penetrat omne ibique in semeia