Hydrographum spagyricum, Petri Ioannis Fabri, doctoris medici Monspeliensis. In quo de mira fontium essentia, origine, & tractatur

41쪽

animalia '. facultas enim & potentia, seu energia vitalis quq in reliquis est &rcperitur elemetis non ita potens & facilis est ad nutriesidum acipia vitalis aquae facultas. Reliquoium enim. elementorum aut nimis est iubtilis, aut nimis crassa: subtilis. coctionem pati 'non potest, quin euaporet antequam in ultimum alimentum conuertatur I crassa vero attenuari non poteti coquatur ad alimenti conditio- i nes acquirendas : aqua iantum superest . quae est medium elemet im nimiam non habήns subtilitatem neqi nimiam crassi-- - tiem, sed omnino mediocrem vi coctioncm subire queat ad conditiones & qualitates ultimi alimenti suscipiendas.

Elemen Elementiam hoc aqueum ex se ipso ni- tuaqueu hil alimeti Sc vitae habet, dc tamen alime nihil vi to&vita plenum est, hoc autem alimen-

., tum es vita, quae aque Oc sontium liquoriso. sunt ex ,'dem & communi scaturiunt fonte , ac ipsa mundi uniuersalis vitalis substantia , quae sola originem habet ex lumine quod Deus in principio creationis

massae primae elementorum infudit, tanquam forma uniuersalis illius massae primae: quae quidem forma uniuersalis sola alitiaentqsa est, & vitam praebet singulis rebus quae componuntur & fiunt./ Lumen autem illud a Deo materiae primae infusum solum vitam dc alimentum praebere rebus omnibus, manifestum ac

uin est. Quod calidum innatum de

42쪽

midum primigenium rebus omnibus alimentum, &iubstantia formalis eX calidiim a vita fouetur. Calidum autem illud innatum latum & humidum primigenium quodum & idem sunt in rei substantia, estnen illud creatum; nam calidum illud ignis non urens, sed lucens & illustrans comuni philosophorusententia& ra-ne:ipsa ergo eit lumen, cum lumen sit' iis & lucens δc illustrans omnia,

urens, sed conteruans& nutriens;& tum ae inde alimentum & vita, ex lumine illo vita ex

endet & origine habet, imb est ipsum- lumine . t lumen , quod particulariter rebusnibus infunditur, & cum indiuiduis fit. ividuum particulare , exuens forom generalem , dum formam induit icularem, dc ut materia prima rebus: nibus inest,& exuit materiae primae ratem in indiuiduis de fit particularis de uidua; sic dc forma illa generalis Una a materia prima ubiqiae inest; fit ta-i particularis, dc indiuidua, una cum materia in rebus omnibus indiuiduis. ume istud Ubique locorum diffusum arcipuε in ipso aqueo nostro elemen--est aeves corpus suscipit aqueum dc liqui uid sit. i ad utilitatem dc commodum nativi digestiones omnes & coctiones, ius pati possit, ad subeundas infinito-

fere alimentorum qualitates, ac con-ines, quibus tota natura eget, Vt miX- .

, α composita varia dcinfinita conis

43쪽

feruet. Et ut facilius & commodius id Fon, tu peragere poliis fontem perenne luminis minis ad costituit Deus , iii natura ipsa, Solemquet sicissi vocavit, ut sparsum ubique lumen natiν rate, ab ipso perenni luminis fonte scala per construaretur, neque unquam defice' ret, nec in generalibus mundi partibus, quae sunt elementa; nec in Particularibus quae sunt mixta, dc compotira rerum sim Cario. gularium: Sic totus & uniuersus orbis retus ter- pletur lumine & vita naturali perenni αν Iu indeficienti.quod lumen aliis in locis ope-

.ri ' rum nostrorum spiritum dc animam mumine. di diximus,mercurium,su Iphur, dc sal ipsius vitae. dc vitale balsamum, aliisque multis nominibus ut virtutes oc energias in

numeras eiuS commonstraremus, non ut

substantiam eius immutaremus,d variamae diuersam constitueremus, sed ut varios eius assectus. dc pathemata ostenderemus quae varia sum dc fere infinitae lume enim naturale, non potest esse retum oninium vita.anima,& forma,quin multos patiatue ' affectus,cum vita,anima dc forma rerum. in rebus omnibus indiuiduis varietatem, quammaximam habeant.

. Concludamus ergo alimentum de viri fomitem,qui in omnibus fontibus fere reperitur de aqueo omni et elo comum-catur, ex solo lumine dependere, quod. aquae permiaeetia dc unitur u a unione :mixtionis lege dc norma, unde fit calidum

in tuaquae, dc perinde si corpusaquae sit ,

44쪽

s P AG TRICVM. '3τlimetosu & nuti rituu ut ipsis mel eonfiat xperietia, ex calido eius innato id habere portet, quod cum lumen sit, ut probaim est , superest lumen naturale quod 3ntibus omnibus inest, & constituit calium eorum innatum praebere alimem

am& facultatem nutritiuam rebus om-ibus, quod enim dat esse, dat etiam cius irtutes & proprietates. Dat autem c Intibus, cum in unum contrahat virtu-atem omnem humidam aquae, quae te e inuisibilis inem& sic in unum contra a virtute illa , exsurgunt & scaturiunt a tires, uti superius probatum est. '

eamentosa insemibus exorimur.

IRVM est, & occultum naturae sa- Vnde VI cru, in omnibus fere terrae prouin- ijs, & feredimitibus fontes esse, quorum 2E, E irtutes & proprietates in curandis mor- tosa in is omnibus excellunt. sotibus Deus creator ut infinitam suam grabam di amores , erga solos bomines indis aret, non solum animalia infinita, planis 5c arbores, ac mineralia innumerabilia .rcit ad hominum sanitatem tuendam deonseruandam, & ad amissam restituenat s at etiam voluit fontes esse

45쪽

etenni fluxu & icaturigine, sanitatem pro-- funderent diu, noctuque,Vt amorix sui erga nos scaturigines perennes,&nuquam desinentes degustaremus. Quamplurimi Philosophorum tum antiquorum. tum recentium virtutem illam& energiam curandi morbos omnes, in fontibus mirati sunt & degustarunt. At . undenam originem haberet indagare nescierunt. Multi eorum & fere omnes ,eam

ipsam energiam ex mineralibus & rebus i metallicis, quas permixtas asserunt sonistium lymphis, dependere dicunt: nih ilominus salua eorum pace falluntur, coniecturis quibusdam falsis delusi fuerunt αquasi capti; nam quamuis fons inueniatur cum odore aliquo sulphureo , & acidi - 'acidu est , asserendum fontem hunchisis k'' sulphureum corpus, vel vitrioli substan- vietiolo tiam nam quicquid aridum est , dc me-αst. philem sulphuris olet , non ex sulphure& vitriolo communi & vulgari trahit originem.

Sulphur siquidem & intriolum vulgaria & vendibilia toti naturae non dant has .ce qualitates , at sulphur dc vitriolum dc reliqua cu ncta quae ha sce possident qualitates, ab ipsiuaturae principijs di elementis quae in spiritu mundi, & in entele, Chia congregata & in unum contracta sunt 3 susceperunt. quidem principia dc naturae elementa in mixtis generandis

producut di progignunt hasces qualis tos

46쪽

S FAGTRICVM. 3ν alias similes; non autem sulphur 3c violum,quae quidem nona hipsis habent is qualitates, sed ab ipsis naturae princi-js. Essetne rationi consonum, virtutemirgatiuam Rheubarbari dependere de

iginem trahere ab alio naturae mixto, in

ait vis illa purgatiua reperiretur. AssererE: possum Rheu barbarum purgare -aod habeat succum & liquorem Cheli, aniae per similem 3 hoe ridiculum valde L cum Rheubarbarum oc Chelidonia, ibeant singula suas virtutes dc energias, an a se ipsis, sed a primis natura . princi-js, quae in produisione Rheubarbari & .ielidoniae has in rheubarbaro & chelidola fecerlint di excitarunt qualitates Ec

Sic de fontibus est arguendum. quidum 'roducuntur in terrae cauernulis, ab ipsis aturae principijs varias ac diuersas susci-iunt qualitates, ab ipsis solis quibus pro-ignuntur principijs, ex ordine vario, aci uerso modo quo natura Utitur ad son-

Nihilominus negandum noli est, sen- Fonte* :s reperiri in quibus substatialiter inueniar sulphur dc vitriolum, quod in eorum raturigine, sulphur verum dc Vitriolum phui ha-roducantur ab ipsis naturae principijs , a bent..uibus sulphur dc vitriolum producunar : nigrescit sontium horum liquor, si

aliae in puluerem re ctae proijciantur. in psam fontisdiquorem, quos vitriolum.

47쪽

verum ac certum testatur.

Spiritus. Asserere etiam cum ratione possum multos & quam plurimos inesse fontes,rsis, quibus insunt virtutes & facultates mino. ralium dc meraliorum etsi nulla minera- .lia , & metalla contineant sed tant lim spiritus mineralium & metallorum; qui qui, dem spiritus, Non ab ipsis nameralibus &metallis exorti sunt, sed a principio illo

Vnico totius natum, quo natura Vtituri

ad res omnes producendas , quod solum pri ipium in his fontibus hos produxitipiritus minerales & mctallicos , absque ullo corpore minerali εc metallicoprod ctomam principium mineralium & mein. 'tallorum, cum sit spiritus ille luntiniscum ipsa aqua unitus, & permixtus vera permixtione, ex illo & aqua fit versi semen

metallieum & mineralium omnium, unde fontes omnes habetvirtutes minerales alia quas dc metallicas, cum aqua dispiritu il- Omnis to constent ex quibus ibi is fir semen mi- aqua ba nerale M metallicum. Et cum in omni aqua sit semen minerale , omnis etiam aerare, aqua pontuerit Virtutes minerales; omnis enim aqua limum vel arenam producit, quae ex sta ine minera fi ducunt originem.

Αι hoc illud partieulare semen, ex limine

c henerali ortum habet, unde quicquid ha- ι bent f tes afferendum est ex illo spiritu generali dependere potius quim ex semineparticulari aliquo in-fontibus ab ipso generali producto.

48쪽

s P, GTR GVM. 4r Primae siquidem causae naturali, con- Primaeonanda sunt omnia & attribuenda, po- usquam secundis causis naturalibui quς suti 'ρε-im particularers sint particulariter con- donand arrunt tantum. At generalis illa nostra potius iussa generaliter concurrit cum particu- .ribus omnibus causis, unde aeque causat . ac causa particularis , cum Una cum ita Concurrat ad effectus particularcs roducendos. λConcludamus ergo virtutem medica- Virtus

lentosam quae fontibus quamplurimisi est,dependere ab spiritu generalir entelechia Illa generali totius naturae,

uae passiiti ubique locorum totam natu- spirita im agitat de excitat at generationes et mundi. roducitones rerum Omalum: hic est ille

γiritus caelestis originis . clim sit luminis reari vera portio qui coelum, & elemen- reliqua di quiequid est in ipsis mouet de Ohcitat, vi naturae prurienti & gestienties omnes succurrat, hic spiritus sontes

roducendo , producit etiam una cum sis virtutes omnes medicamentosas abGue ullo corpbre materiali de crasso in ipsis . . ntium pymphis comproducto. Quod. ediei se e omnes credere non possunt, ec sollim sibi imaginaris at referunt cal im hanc admixtionem mineralium αaetallorum, quae smissime in his fonti mus reperiuntur. At si iusta animi lance pinionem meam de sententiam ponde-ent,eam ipsam solam veritati consonam

49쪽

' ' degustabunt, cum naturam ipsam cernent - virtutum mineralium & metallorum, in aquis potius productricem, quam in alio aliquo elemetorum. Antimonium siqui- Aqu* ςst . mercurius, vitriolum, sulphur, bal, rium mi marchasitae omnes , & metalla cuncta. Lialiv.' aqua fu*runt potius, qu)m metalla & mineralia. Et perinde eorum virtutes omnes& proprietates in ipsa aqua totius implantatae fuerunt dc insitae, quam in ipsis rerum mineralium corporibus, quae pedetentim coctione intrinseca caloris sui coe-

lestis squi est illius spiritus supradicti es- sentia in in medijs ipsis aquarum lymphis indurata sunt & coagulata r Error summus est, virtutem & energiam effectui prius attribuere, dc condonare, quam

causae ipsius effectis: nam estectus si quid Fotite, si b beat ab ipsa sua causa habere

his. hi ' necesse est.. Fontes ergo si habeant virtu- metallo-tem mineralem dc metallicam, non abrux, irtur ipsiis metallis habent sed ab ipsis metal-: 'μ' 'lorum causis, quae virtutes minerales de 2ὸζωε' metallicas in ipsis progignunt aquis,quod tallotu rus amet experientia comprobatur: vitriolic usis liquidem sulphuris, mercurij, dc antimo-h-bςx- nij viitutes in fontibus nonnullis ex perimur & tamen Vitriolum , . t sulphur,mercurium, dc am ι Itim tum nullum in . et

. . . ipso fonte rς- , - - , ' l . . perimus.

50쪽

/NO ENAM, FONTES ARDEANT,

IRAES E N T. I hoc in Capitulo natura Vnde

i a videtur Pphilosophos fere omnes me rguere, &mendacii conuincere , cum,ta demonstreti contraria in Vuo dc eo eant em subiecto persistere posse, nullo pato refracta, & vinculata, sed ambo Ior-ssima. & suis summis qualitatibus exorata. Aqua dc ignis sunt me contraria inno.& eodem fonte persistunt , ac deuiniuntur, ex fonte fluunt. Nihiloninus etsi visu & oculari expetientianum & idem subiectum 'esse videatur1. tiarnen in rei veritate fontes ipsi hetero- .:enei sunt, ac diuersis partibus ac multi-:enis esseniijs componuntur.. Ex liquor tuta humido & aquoso , & liquore olea inoso', caAphorato , sulphureo, & spiri- u naphthae, di substatia alia te nux pingue-tlinola, terrestri. & aquosa, flammam k ignem faciliter concipiente , ex violenia caloris ipsius qui saepissime inueniturn cauernis subterraneis. Qui quidem ca-, or terrenas pinguedines , ita excale-