장음표시 사용
761쪽
DE INSTITUTIONE ET SUBSTITUTIONE
u ID est institutio λIn primo gradu aliquam
instituere.l. r. C.de liberis pinter .sed de iure canonico,est collatio
alicuius Ecclesiae,vel beneficij. iae est institutio vulgaris, di quotu-plexe Quae a vulgo , & a quolibet fieri
Potest, dum tamen testator testari, &institutus recipere possit;& est duplex expressa, & tacita, ut si quis dicat Ti, tius, iasiti succetares sint haeredes in s eis bonis si Titius repudiabit meam haereditaeseius laccessores tacite sunt tristituti in mea hireditate. 6 Qurando quis instituit aliquem iubco
ditione, non impleta conditione, v , lebit ne talis institutio, . n. Distmguendo; aut conditio est i possibilis, vel non est in potestate inis esituti, plutes enim suadconditiones, ilicet, impossibilis , vel turpis,& haec habetur pro non apposita, & est comditio casualis,quae Pendet a casu, di fato, & est conditis, quae pendet ex v Iuntate alterius,& facta sufficienti di-tigentia, & si non adimpleat, haeredi-
tas non vitiat s aut pendet ex sola vinIuntate haeredis,& tunc adimpleri deis t. aut est mixta, quae pendet ex vo-Iuntate haeredis,& alterius,& tunc fiscta diligentias per alium steterit, non
vitiat, que tollit haereditatem. l. c.
de institutio & Paul. de Castroibia, Si quis dicat instituo mulierem meam list ire dem,dum vitam vidualem secerit,&post eius mortem substituat Fraciscu, di postea nubat mulier ι quaero an F D I S. Escus habeat haereditatem statim, vespost eius mortemi I t. Statim,quia ex intentione testat
ris sunt verba aequipollentia, & idem significant facere vitam vidualem, Mnon nubere, & a contrario sensu nubere,& non facere vitam vidualem, Ecideo cum primum nubit debet Franciscus secundua substitutus adire haer ditatem. Paul. de Castr.cii mater.C.de instit. di substit. n. I.
Pater potest ne instituere hsredem filium subeonditione, quod non sit isti eius potestate, vel sub conditione casuali. vel mixta I t. Non, sed filius poterit tunc adire hqreditatem, ut ab intesta l.si pater.
C. de instit. & substiti & ibi Paulus de
Si quis instituit aliquem hqredem ea conditione, ut intret monasterium,et ipse intrauit, & non secit pro sessionem,de i postea exiuit, debet ne habere haeret ditatem P. Non. Paulus de Castro in I. si quis haeredem. C. de insta & substit. n. 3. Si quis dicat in suo testameto, quod vult instituere talem haeredem sub certis conditionibus,& postea non apponat
conditiones, vitiabit ne testamentiae D. Non,quia accidentia,&deficientia non vitiant testamentum. l.si testamen tum. Ceodem titu. de institutionib. de
substituta In institutione, M substitutione, extare datione, ει successione, est ne in iure aliqua differentia inter filios, de filias εἶ Δntiquitus erat,quia filius non po
762쪽
a LIB. IX. CAp. o. DE INSTITUTIONE, ETC. terat exhaeredari, nisi nominaret nomi- 1 1 Quae est substitutio breui loqua, siue rene proprio; filia vero sub vocabulo co ciproca muni;&si fiebat testametum, plus de- Quae continet duas vulg3res ,&hebat relinqui masculis, hodie vero sp duas pupillares substitutiones, ut si diminae,& nepotes in successione paren cas Seium, & Titium filios meos hae- tum non sunt deterioris conditionis, des instituo. lsed eodem gaudent priuilegio,& statu is Quae est substitutio exemplaris
ta in contrarium non valent. Paul. de Castro I. maximum, C. de liberis pretim ritis,vel exhaeredatis, n. 2.s, Quid est substitutio
R. Secunda institutio cum aliqua co-ditione.glos in l. qui liberis , T de vulg.
cta, vulgaris, expressa, tacita pupillaris, compendiosa, breviloqua, seu reciproca, siue exemplaris, obliqua, si
it Quae est substitutio obliquaὸ: fQuando quis mediante aliquo, b εἰ
reditatem capit. l. restituta. E ad senat. cons. Trebellianum.
lx Quae est substitutio directaὸ Quando quis capit haereditatε sua
R. illa, quae fit ad exemplum putillatis substitutionis, ut si dicas substituo filium meum furiosum,quia sevi pater prouidet filio impuberi, ad ei ut exemplum prouidet filio furioso. ii Haerek in testamento quomodo debet
instituiὸ : : P. Debet inscribi manu propria test toris,vel nominari a testator ovocet igibili, ita ut testes intelligant, sit sit nominatus haeres, alias nulla est imstitutio. l. iubemus.C. detestam. 18 Si liares negligens fuerit in adimplendo voluntatem testatoris quid agen- ..
d. Episcopus tanquam uniuersalis eiecutor, debet compellere haeredem, de o interdicere res cum fructibus donec haeres fecerit conditum a testatine. Abb.in c. in literis,de raptoribus ,n. 1.
1 3 Quae est substitutio pupillaris., & qum is Error in proprio nomine iciat ne institu plex e Issa, quae soli pupillo,& impuberi fit; de est duplex tacita, ει expressia, tacita est quando non exprimit persona, sed omnia sub intelligunt, ut si dicas, si filius meus impubes non sit haeres, sit Titius s expressa est, quae expressis verbis fit, ut si ruat filius meus impu
r 6 Quae est substitutio compendiosa 1 v. Quae fit sub verborum compendio, ut si dicas, fili mi haeres e sic quandocumque successeris, Titius haereserit. l. precibus. C. de impub. & aliis sub, stituti . tutionem haeredis fi pH; as Π s GaIl: n. Si talis error non ponat difficult, rem in eligendo haeredem, non vitiat; : si autem porta edifficultatem, quia plures sunt qui vocant eo nomine,oc d sciat probatio, qvis eorum sueritimstitutus,tunc vispida tamentum. L si in nomine. Cade testania. duci sunt Ti
th. Edetestamen ima tutela. . I. I .
ao Intra quot tempus debet haeres adimple
i a nantra annum ad monitionis, aliis Episcopus , ut generalis eae cui I testamentorum a nare, potest adimplare. c. 1 quidem, detestam ... i. :
763쪽
LIB. IX. CAP. a . DE INITITUTIONE ETC. ii si quis instituat Petrum filium suum ha
redem , & probetur Petrum non e se filium suum , valet ne talis institutio e s. Non , quia descit in illo qualitas, propter quam institutus suit haeres. l. neque professio . C. de test
betur pro mortuo.l. l. C. de haeredibus instit. & hqreditas non pertinet, nisi ad
parentes testatoris .a 6 Bann i tus si instituatur lueres, valebit ne institutio Pht. Distinguendum : si testamentum fiat secundum ius municipale illius ciuitatis,institutio nulla crit; si vero fiati, Si quis in testamento instituat haeredem sub conditione impossibili, vel sub-
conditione,quae pendet ab altera voluntate, ut dicens , instituo Petrum meum hiredem si ducat uxorem Mariam filiam talis ducis , non impleta conditione, valebit ne talis instit tutio paeg. Si conditio habetur pro impossibi- Ii,habetur pro no opposita; si vero co-ditio pendet ab altera voluntate,facta l. sufficienti diligentia institutio valet. I. obtinuit. ff. de conditionibus, & demonstrat. insti. de haered. instituendis. s. impossibilis. a 3 si quis acceptat haereditatem, tenebitur ne ad omnia legata, desoluenda debita testatoris e. Affirmative. L non dubium. C. de testam . sed in Regnis Hispaniae cautum est, quod quis possit acceptare csi beneficio inuentarij, tunc enim no ten hitur ad debita,& legata ultra quantitatem haereditatis. 6 Haeres quando tenetur vltra vires haereditarias ΘR. Quando non facti inuentarium, vel illud: facit fraudulenter occultando hona; ratio est, quia nemo ex malitia debet aecipere commodum. tenet Abb. eapiti in literis , de raptori
as Si quis est in exilio, potest ne institui
No,quia est persona incapax,& ha
testamentum secudum ius commune, non amittit haereditatem, quia bannitus gaudet priuilegia illius ciuitatis, tanquam hostis. Iason.C .de hered. instit. I. I
1 Si quis instituat filium spurium in tertia
parte bonorum suorum, & in residuo haereditatis suae instituat Petrum ambeum suum,habebit ne Petrus tota haereditatem, quia filius spurius non est capax haeredi tatis Ibr. Affirmative, quia in residuo totum continetur. l. Pater tuus. C. de haered. instit. & ibi Paul. de Castri 28 Si quis instituat hqredem seruum, valebit ne institutiost R. Si existimae esse liberum, non valebitisi vero existimat esse seruum , valebit institutio,quia videtur tacitὶ illi donare libertatem. Paulus Castrens I. cum proponas. C. d. titu. de haered. instituend.
as Dominus serui potest acquirere haereditatem datam seruo, absque eo quod seruus habeat haereditatem , & eam possideat P. Non , quia seruus poterit perimittere spoliari, de occidi, & non
adite hanc haereditatem . ratio est , quia haereditas, & bona non sunt Domini , nisi prius in serui potestate sint
Paulus de Castro l. cum proponas. C. de haered. instit. 3o Poterit monasterium acquirere haereditatem monachi absq3 eo quod illam
764쪽
74 LIB. IX. CAP. r . DE INSTITνTIONE ET C. habeat, D possideat monachus D. Possunt,& capere sibi lcgata. I hae
I i. Poterit;& ratio differentiae est quia Teditatis. C. de hqred. limitu. subiectio monachino est seruitus, neq; 3 6Si quis crret in suo nomine proprio,vicu' monachus comparat seruo,sed filio fa vocetur Ioannes, dicat filius Petri heta milias,& seruire Dco regnare est. Paul. res esto, valebit ne talis institutio λde Castr. in l. cum proponas , &sicut NO, 2.a nemo videt errare suum P. Pater potest adire haereditatem absq; prium nomen. l. cum in liberis. C. deflij voluntate ideo monasterium abs- hqred.institu. que voluntate monachi .s 3 3 si Pater, vel mater instituat filiu me te ca-assios instituat aliquetis rede fratre, filiu , ptu,& illi substituat Titiu, si filius ac-ves νxorem,& postea appareat, quod quirat sanitatem, Sc mentem bona, &non sit frater, filius, vel uxor, valebit talis discedat, substitutio valebit ne λne haereditas Non, sed qui accepit sana mentem, Ilt. Non, quia error in affinitate tollit poterit relinquere sua bona, sicut si nohaereditatem, sed talis discedit ab in- haberet substitutus ratio est, quia su testato. Paul. de Cast. in l. si pater tuus. stitu tio suit facta mente capto,sed non C. de haered institu. filio sano. l. humanitatis. C. de impub. ao Si testator debitor sit alicui mille duca- & alijs substit. torum,& instituat illum haerede in di- 36 Sius dicat, instituo duos filios impub midia parte bonorum suorum animo res haeredes ue & si uterq, discesserit iacompensandi debitum, poteritne ille pupillari instituo Titium, & unus di- adite hqreditatem,&petere debitum' scescit, quid erit agendum ΘR. Si testator dicat, qga iocopensan- Φk- Quod Titius substitutus non habe-di totu debitum illum instituit,no po- bit illam partem, sed cohaeredes illam terit petere , si aute dicat solum,quod habebui; ratio est, quia non est imple-
aio copensandi, poterit adire haeredi- ta omnimoda conditio. l. cum quida . tatem,& petere residuu debiti ab alio C. de necess. seruis haer. instit. hqrede,si maior sit,qua haereditas; si ve 37Si quis dicat, patrem,& filium,& Titiumro instituat hqre de uniuersalem,& ip- haeredes instituo,pater, & filius hab se acceptet hqreditatem, no poterit pe bunt ne unam portionem, vel dua S tere, nem debitu, neq; residuu. Paul. de I t. Unam, quia pater, & filius censcn- GaD.si copensandi. C. de hqred. institi tur pro una persona. l. fi. C. de impub.
3i si quis sit incapax alicuius hireditatis, a di alijs substit. est spurius,& seruus eius instituat hς- 3 8 Si quis habet plura debita, quam bona,
aes,poterit ne capere illa haereditateὸ poteritne instituere seruum suum in Non, ua ille,qui est incapax per se, haeredem necessarium, ut ille liber I etiam est incapax per alium . Paul. de maneat in fraudem creditorum Casta. neque per se. C. de hqred. instit. 3i. Si seruus non sit obligatus speciali 3 IIncognitus, & extraneus potiunt ne in- ter creditoribus, poterit, quia licet L ς stitui ρ ditores in uno incommodum reci I t. Possunt. l. extraneu. C. de hqr. instita piant, in alio recipiunt commodums3 3 Ciuitates, & communitates, possunt ne ila habent haeredem a quo petat dςbi' institui haeredes t ta sua, & seruus tenebitur acceptarc
765쪽
LIB. IX. CAP. 1 . DE INITITUTIONE ETC. l. I. C. de necessarijs seruis institu edis. 3 9Si quis in testamento dicat,Titium libertum meum instituo, & Titius seruus
eius sit, acquirit ne libertatem auet. Affirmative in fauorem testam εti. I. cum serui.C. de necessar. serv. haered. institu.
ηo Si tale legatum secerit aliquis miles, valebit ne talis libertas
Affirmative, in fauorem militis. l.cxijs verbis.C. detestam. militis.
At si quis in legato dicat, Titio liberto meo
lego decem,& Titius non sit libertus, sed seruus eius, acquirit ne libertate P. NO, quia verba denuntiatiua fauorabilia sunt in testameto, in quo indu- eunt dispositionem, & iste est error in re substantiali. sup . l. cu serui. C. denecessarijs seruis haeredib.instituendis. a T utor potest ne instituere haerede necessarium seruum pupilli sui ,& talis seruus manebit ne libere Non,neque habebit haereditatem. l. si tutor. C. de necess. serv. haered. in stitu. ratio est, quia tutor non potuit dare libertatem seruo alieno: S etiam non habebit haereditatem , quia testa, tor existimauit, talis remaneret liber, di non seruus.
3 Si quis instituat seruum suum haeredem,
vel constituat tutorem filiorum suoruno facta mentione de libertate,sed postea in codicillo faciat legatum,& donet seruum alicui, isto talis manebit ne liber, vel seruus en . Manebit liber, & haeres, vel tutor, quia maiorem vim habet testamentu, quam legatum. L quidam. C.de necessseruis instit.
4 Si quis nesciatTitium esse monachum,&Titium haeredem instituit, valebit ne talis institutio Valebit,& eam cosequetur in fauor 6
rem Ecclesae cum conditio religionis non sit peior, sed melior. Paul. de Cast.
ini si tutor.C. de neces . serv. institue.
1 Si quis dicat filiu meu haeredem instituo,&s haeres non eriti substituo Titium, quaero si filius eius habuit haereditatem,& decessit,ad que pertinebit talis haereditas, ad Titium, vel ad haeredes
legitimos filij truet. Ad haeredes legitimos talis filii, sia substitutio fuit vulgari sub conditi ne, si lis res non fuerit aliter iudicanda erit, si substitutio fuisset pupillaris, &testator diceret, si filius meus haeres fuerit,uel non fuerit substituo Titiu. l. precibus.C. de impuber.& aliis substi. 6 Si testator instituat filium suum haerede sub aliqua conditione, no impleta conditione ,erit ne haeres ER. Si conditio sit potestativa, non impleta coditione, non erit hires; si vero sit casualis,ut si nauis venerit ex Hispania,debet expectari euetus,qui si fuerit impossibilis, habetur pro no apposita,& erit liber, & haeres. C. de haered.
47 si quis instituat tres haeredes; vnsi in decem, altu in viginti, tertiuin quadraginta , & dicat vos ad inuicem substituo, si forsan ille, si habuit quadragin, ta repudiet haeredi talem s quaero duo primi substituti, habebunt ne quadruginta pro partibus aequalibus' R. No; sed quilibet habebit seesidu r tionem partis,sicut fuit institutus, scilicet, qui suit in dece habebit minus , qua ille, qui suit in viginti; ratio est,sia quod declaratum fuit in institutione
videtur necessario adiectu ,& expressum in substitutione. l. I. C. de
766쪽
P. Non; ua licet quisque in suo
testamento possit disponere sicut vult, hoc intelligendum est de pecunia, Sc re propria, no ideo habet testator secultatem mutandi leges, vel tra redi edisormam iuris .l si quando. C. dein officio testam .l. testandi.C. de testam.
1 Rescriptum Regis, vel Principis potest
rescindere testametum iure factum Non. l si testamentum. ade testam.
vel interlineatum, di infra non fuerit saluatum, vitiabit ne testamentum, vel
solam illam partem ρθ. Distinguendo; si rasura sit in parte
substatiali, ut in annis Domini, vel in. si tutione, vel in nomine, vel subscriptione testatoris, tunc vitiabit totum testamentum. v lini si unus. C. de te. stam. sive rora iura sit in loco ordinario, & communi, ut in uno legato, de quo non dependet totum testamen tu, tunc non vitiabit alias partes testamentia. si ex Dis s. C. de transactionib. 4 si quis legauit in testamento rem aliena, ad quid tenetur haeres ρηt. Ad soluedam aestimationem de bonis defuncti legatario; ratio est, quia licet testator no habeat facultatem supra rem aliena in indiuiduo, habet facultatem supra valorem talis rei solutum de suis proprijs bonis ne legata rius defraudet a beneficio testatoris. c. filius noster. de testamentis iuncta glossa.
1 Testamentum scriptum in tabulis , vel in lapidibus, valebit ne
R.In testamento non inspicitur materia, in qua scriptum est,aed solum so- lenitates, S ita valebit, i. i. ffdς tabul. exhibendis. 6 Si quis secit donationem inter vivos in fauorem alicuius , & postea in suot si amento dicat se nihil donasse, talis enuntiatio quid operatur contrad natarium t ii'. Nihil praeiu dicat, quia eum testator grauare non potest, quia iam acquis-uit jus per donationem, secus autem dice dum si testator potest grauare d
natarium. l.verba. C. de testam.
Error scribentis in re substantiali, vitiatne testamentum D. Non. l. si librarius. Ede regi ur. terrore. C. de testam.
8 Hic error quomodo probabitur P. Per duos testes .l errore. C. de testa. 9 Si quis furetur testamentum, tale furtum vitiabit ne illud Ili. Non, quia hoc accidentale,&extrinsecum est testamento. l. non idcir
io Ratione postumorum rumpitur ne test mentum . P. Affirmative, sed si moriat uiuot statore conualescit testametum. l. postumus .ff. de in iusto rupto,& irritosacto testamento. ii Testamentum imperfectum ratione v luntatis, puta cum quis ci pie condere
testamentum, & ante subscriptionem superuenit furor, valebit ne inter li. beros tD, Non, quia defecit voluntas quod est substantiale. l. hac consultissima. . ex imperfecto, C. de ipstam, Si Diuitiaco by Cooste
767쪽
LIB. IX. CAP. 16. DE CASIS EX REDAT. et ν,1 Si quis faciat testamentum,& praetermit. causa, vel sine causa ex haeredat siliumlat aliquem filium suum, valebit ne te. suum, valebit ne testamentum ἡstamentum R. Valebit, quia non deficit in solem.
D. Non,quia praetermissio rumpit te. nitate, licet exhaeredatio sine causa nulflamentum. Linter caetera. is deliberis la fiat. S. causas autem,aulli. ut cum dodi postumis . . appel. cognosc. 33 Si nepos intestamento reperiatur praete- I s Si quis dicat, volo filium meum esse alie-xitus, talis rumpet ne testamentum e num a mea substantia, talis erit exhaeis Ix. Α natiue, quia habet suitatem redatus,an praeteritus ecum patre suo. l. si auus. C. de liberis Exhaeredatus quia interpretatio praeteritis. debet fieri ad sensum,& non ad verba.
H si quis faciat testamentum, S in eo eum l. si quis.C. de liberis praeteritis.
CAPUT XXVIDE CAUSIS EXHAEREDATIONIS
a quibus causis potest pater e, putare. Decima secunda, si filius ne- haeredare filium suum glexerit curare patrem furiosum,&po Ex causis ingratitudinis,& stea iactus sanae metis, poterit institue haec sunt quatuordecim. Prima,si in re extraneos. Decimatertia, si pater C patre manus intulerit. Secunda,si gra- suerit captus,& filius eum possit reditiamen, de iniuriam et iecerit. Tertia, mere,& non redimit. Decimaquarta, sis eu accusauit i criminali causae Quar- filius si haereticus. auth.ut eum de apis ta ,si cum maleficis hominibus,rim, pellatione cognoscitur, ρ.aliud quo-M leficus versaretur. Quinta,si per ve- que,& s.sue igitur' c. quintauallis,nenum tentaverit occidere parentes. de iureiur.&Abb. ibi. Sexta,si se miscuerit nouercς, aut co In quibus casibus potest pater negare albeubinae patris.Septima, si delator c6- menta filio ἡtra parentes extiterit. Octava, si pater In omnibus,in quibus potest eum sit inelusus in carcere, & filius nolue- ex haeredare. Ab. vhisu p. n. s.
sit esse fideiussor pro persona. aut pro a Filia si luxuriosὶ vivat potest ne petere debito, & haec solum comprehendit alimenta a patre mastulos. Nona,si prohibuerit pare- R.Si pqnituit debet ali a patre proptertes facere testamentum. Decim si fi- fragilitatem humanae naturae Abdives Ilus praeter voluntatem parentum in- su p. num. 6.ter arenarios commoretur qui hodie 6 Propter quas causas potest filivsextare- vocantur comici9 nisi parentes eius- dare suos parentes edem suerint professionis. Undecima, 1 t. Propter easde causas, propter quas s foemina magis elegerit scortum fieri, parentes possunt exhaeredare filiv. audi luxuriose vivere,quam acci peredo then. vi cu de appellatione cognost,tem, de maritum a patre dat5;haec ve- tur supra alleg.
ro deficit,si pater distulerit v j ad v, s Ad quem pertinet probare dictas causaseginti quisque annos filiam marito cor I .Ad haeredem, ει etiam ad haeredem
768쪽
ν τ LIB. IX. CAP. 27. ab intestato. Paul de Castro. l. non licet. C.deliberis praeteritis,& l. ex cau
6 si causa non exprimatur in testamento, &postea probetur contra aliquem,filius manebit ne ex haeredatus e DE LEGATIS PIIS.I . Non, quia causa debet expresse exis primi in testamento,& similiter exhaeredatio,alias videtur filiuiscisse satiufactionem, & patrem condemnasse iniuriam. l. non licet. C. de liberis. pretierit.
DE LEG1 T FGATVM pium quid est
, N. Est aliqua dispositio facta a
testatore in testameto, codicillo, vel coram parocho, & duobus te. stibus ad pias causas, siue denouo sundandas, siue sun datas auge das, ut qua-do relinquitur aliquid in bonum protriae animae ad dicenda suffragia proci aut pro alijs fidelibus defunctis, vel
quando relinquitur eleemosyna pauperibus,etiam cosanguineis, Ecclesiς, monasterio, aut in redemptionem captiuorum ad orphanas , aut in augmentum diuini cultus D D. in c. relatum, it primo, c. cum esses, de testam .di Dispositio ad pias causas quotupliciter fit λN. Dupliciter. Primo, quando in testamento, vel codicillo pia causa institui. tur haeres, vel loco haeredis . Secundo, quando alius instituitur heres, S in dicto testameto fit aliquod legatum Ecclesiae, vel operae piae. DD. in c. relatii, ii primo,de test. Emanuel. de Costa p.
i. verb. in suo testamento, n. 8.
s Dispositiones ad pias causas in quonam sunt disserentia e P. Tam testam ctum, quam codicillu, quam dispositio coram parocho , &duobus, vel tribus testibus, vel alia dispositio manu propria scripta sunt in duplici differetia, aut sunt dispositiones,&testamenta persecta,aut imper-
Quae sunt dispositiones persectae
R. Testamentum clausum, vel apertu, codicillum, donationes factae cum te stibus,& solemnitatibus a iure ciuili, vel canonico positis, nempe de iur. ciuili requiruntur septem testes. vi Ihac consultissima, F. ex imperfecto. C. detestam. sed inter liheros sufficiut duo testes de iure vero canon. sufficit striba, vel notarius,& duo testes, & in f uorem operae piae lassicit parochus est duobus testibus, coram quibus pol rit facere dispositionem per verba de
Quae sunt dispositiones imperfect st . Primo, quando ex aliquo acciden.ti descit aliqua solemnitas, ut si despcerent testes , vel si testator incipisset testamentum, aut codicillum verbo, aut scripto, & aliqua disposuisset, &morte praeuentus no potuit illud subscribere, neque absoluere. . Secundo, quando testator animum haberet disponendi de suis bonia ad pias causas,& id declararet coram uno, duobUS , vel tribus testibus, vel haberet instru ctionem propria manu scriptam,& VOcaret tabellionem, & morte priuetus fuit; tunc enim ista dispositio dicitur imperfecta, ut tenet Iulius Clarus P q. F. testamentum, S alibi.
769쪽
LIB. IX. CAP. 1 . DE LEGATIs PII S. ι Testamentum factum in fauorem causaepiae si sit imperfectum secundo modo,
erit ne validum ξFg. Ex opinione Omnium D D. talet stamentum etia in fauorem causae piae non est validum, sed succedunt haeredes ab intestato ex pluriae rationibus. Prima, quia talis dispositio non est te- samentum, immo potius est praeparatio ad testamentu. Secunda,quia ver-ha ensi tiativa sunt i triplici differetia, vel sunt de praeterito, ut si quis dicat meam domum dedi Ecclesiae, vel de praesenti, ut si quis dicat coram paro-- cho, & duobus, vel tribus testibus,vel coram tabellione mea domum do Ec-
clesia, & ista dicit perfecta dispositio;
aut sunt de suturo,ut si quis coram testibus dicat domum meam volo relinquere Ecclesiae,vel ut ex ea sat mona- serium, vel volo instituere Petrum heredem, ut ipse ex meis bonis qdificet Ecclesiam, tunc talis dispositio nu Ila est, nec inducit aliqua obligationem, quia verbum, volo, iunctum infinito nullam inducit obligationem cum v
Io vovere, no est vovere, nec volo dare, est dare, sed est quaedam dispositio,&praeparatio ad id faciendum, uti nent omnes. DD.ini. si.quis stipulatus si de verb.oblig. Menoc. lib. 6 prisum
Dispositio imperfecta primo modo scilicet quado quis cspit facere testanientum,& tabellio cipit scribere,& mandauit aliqua legata pia, & moriatur valebit ne in fauorem operae piae In isto casu sunt variae. DD. opini
nes Partem affirmativam tenet Molin. de iust.& tuti disp. Io .F. verum.
to. I. cum Couar. e. relatum. n. I O. Bata
& Panor. ab eo relatis, ea sultus ratione, quia de iure naturali nullae solem. 8nitates requirebantur ad validitatem testamenti, sed sola expressa voluntas testatoris , di hic satis exprimitur, &hoc sufficit in fauorem operae piae, ut
talis dispositio sit persecta, sed partem
pluribus rationibus. Primo, quia talis actus suit imperfectus ,& talis dispositio, neqι est recepta de iure canonico, neq; de iure ciuili, cum in eo deficiant omnes solemnitates. Secundo,quia ille testator potuit mutare suam voluntatem antequam finiret testamentum, S sic relinqui debet in suo libero arbitrio usq; ad finem mortis, & usque ad perfectionem testamenti. Tertio, siae solemnitates testamentorum instituis sunt ad euitandas plures fraudes, quae in tali casu possunt succedere. Quarto quia licet de iur. natu. nullae solemniis
tales requirebantur in testamento, tamen de iure postiuo iustis de causis, positae sunt certae solemnitates ad validitate testamenti, & isti semper sunt seruandae, cum pertineant ad bonam reipublicae gubernationem. Quinto, quia in fauorem operae piae a iure potitiuo, & canonico iam est datum priuilegium, ut cora parocho, & duobus testibus valeat testamentum quod novalet in fauorem personae saecularis ,&in nullo text. neq; canonico expresse inuenit , quod dicta dispositio impe secta valeat ad verum testamentum in fauorem operae piae. Sexto, quia incepisse disponere non est finisse dispolitionem, de quis non obligatur, nisi per dispositionem persectam. Ultimo ne de facili tollatur ius haeredibus abinintestato, quod necessarium est ad conseruationem Reip.
si infirmus amittat voce, & per signa faciat
770쪽
so LIB. IX. CAP. 17.ciat testamentum ad pias causas, ςriene validum ax.Erit si sint duo testes, & parochus,
ει omnes concordent ante Iudicem signis voluisse talem testatorem instituere Ecclesiam haeredem, & dare legatum pium pauperibus, sed non valebit defici εte uno teste, vel parochostratio est, quia voluntas testatoris, Npraedictae solemnitates faciunt verum
testamentu. ut tenet Iul.Clar. in pract. Crim. q. s. s. testamentum,& c. relatu,
s Potest quis testari per procuratorem ad
pias causas. Potest,licet in mandato, vel procu- radetur ei facultas absoluta, vel limitata, ut post eius mortem de suturo faciat suum testamentum.Iul.Clar. q. 6.
io si quis habeat facultatem ab alio solum
ad testandum ad pias causas, & excedens facultatem aliqua legata non ad pias causas relinquat tale testamentum erit ne validum
B. . Distinguendo quo ad pias causas erit validum, sed quo ad non pias
causas non erit validum non ex defectu testamenti, sed exi desectu facultatis , quia fines mandati transgredi
non debent. ut tenet Iulius Clar. ubi suprasgi Talia legata ad non pias causas in isto casu accrescent ne operae piae, an haerediabintestato Pn. Cum distinctione, si mandatum dicat, quod omnia sua bona relinquan- tur pauperibus, vel pro sua anima,tucc legata non pia accrescent legatis piis
libra pro soldo, vel rata pro quantitates si vero madatum suit limitatum in
L mille aureos, tunc accrestent haeredi
ab intestato, quia opera pia non habet,E LEGATIS PIIS. ius accrescendi, sed debet cotineri intra terminos limitatos. Molin. de iust.& iuri tom. I . trast 1. disp. I s q. S. qu do, infin.
, In testamento ad pias causas requiritur necessario institutio haeredis λNon, quia hoc est priuilegium speciale in fauorem causae piae cum aliis pluribus priuilegijs. Molin. ubi supa Si quis dicat in testamento relinquo animam mea haeredem. vel Iesum Christum, vel B. Virginem, vel pauperes , tunc quid erit agendum R.Tale testamentum erit validum, &executor erit ordinarius, & in eius d
sectu disponet illa hona ad causas pias magis necessarias, & utiles, ut tenta Molin. ubi su p. Testes in testamento ad pias causas quales debent esse I t. Sufficit,ut sint serui, Deminae, domestici,vel coniuncti, dummodo sine capaces ,& non patiantur aliquem desectum positum a iure, quem det probare ille, qui i ntelligit non esie Iegitimum testamentum ι quia de iure, imponenti incumbit probatio. Molin. Vbi supra. 1 Quarta falcidia unde dicitur,& quare introducta sitὶ Dicitur a falce, quia resecat legarx vel secundum Bar. super instit. titu. de lege Falcid. a Caio Falcidio Tribuno plebis , qui eam instituit, & introducta sitit, ea ratione, quia secundum legem I a. tabularum cuilibet licitum erat omnia sua bona in Iegata pia , vel non pia distribuete , unde acciadebat , ut multi decederent sine haerede, quia haeredes nolebant haerediatatem acceptare, cum haberent pauca, vel nullum luctum, ideo lex falcidia iussit, ut nullus possit testari in i