장음표시 사용
101쪽
du indicativus. piis, victi ame. impfectu, vicit ama rem. perfectum, ut cir amauerim. Plusquaperffctu, ut cum amauissem. iturum. ut cum amauero.
I nfinitivus quot tempora habet 'quinq; praesens dc impersectum sinaul, ut amare. persectum &plusq/perfectum simul, ut amauilla. niturum, t amatum
Quot sunt species verborii e duae. pumitiua viamin
uot stat species derivativorum verborum e sinuo inchoativa meditativa. diminutiva. frequentativa.debderauua. Quae sunt inchoativa in so desinunt.& sunt tertiae coniugationis, ut viso risis. facesso facessis.arcem arcessis.i.eo ad uid&u. eo ad facjediueo ad voc dii virpantur et O primitivis, ut lacesso P lacero. Quomodo irmantur inchoativa e non habet certam Brinam,nec a verbis omnibus proficiscuntur. Quae simi Meditativaequar in sco desinunt,& meditationem, hoc est exercitationem significant,ut ca/lesco,id est meditor, & exerceor, ut calea.unde et meditativa appellantur . nam meditari est et exerorari. Habet ne praeteritum haec verbae quidni,atq;
id quod sita primatiua, ut pingueo pingui, &pin
vesco pingui. macreo macrui,¯esco macres, sed disteriit. nam primitiva significant pinguis D. macer fili.deriuatiua uero pinguis factus silm. ma/cer factus film.nam si ita cuipiam dixeris,lici tam cito macruisti, non erit a macreo, sed 1 macresco praeteritum, quia no macer filisti, sed macer factus es interpretabitur. Quomodo sermantur meditatiuae a secunda persona
. Praesenti. indicaduimodi cuiuscunque sint copiu
102쪽
rigonis addita co,ut labo,labas, labasco, sermo,
Quae sunt frequentativa e quae assiduam in agendo rvim habent.dicuntur etiam iteratiua,quoniam Irra quenter agendi iterant affectum,ut meris,mersis, hoc est saepius mergo. . v nde irmantur frequentativa e ab extremo impino mutatione u ino, ut domitu, domito. cursit, curvo. amplexu,amplexo,a secum tu sector,& non tor. Sed notandu,qubd quae lint in antepenultima illud in i breue conuertunt,ut volatu, volito. rOP et tu,rogito. Ite quae praeteritum in gi faciut, Ermat frequentativa a secunda persona praesentis indica. tiui modi,ut lego,legis,legito,BVo,rugis, rugito. INotantur quaerito,ὶ quaero,& scitor,& sciscitor, scio,& noscito,& noto,a nosco,& aegresco & ae groto,ab aegreo,sed aegresco meditatiuum est. Inueniuntur etiam frequentativa a frequentativis, ut
dictito a dicto,quod a dico derivatur.pulto a pubso,quod a pello deducitur. C uius coniugationis siunt frequentativa e primae, ut
Turla,cursas.sector,sectaris. viso, quod iterativum
esse dicit Diomedes,&solu excipit , regia, qt nosit primae coiugationis,ego Vestae accedens,puto esse inchoativum potius,ut supra ostendimus. , Quae sunt de*derati equae in rio desinunt,& a /ctum significant. Parturire enim non est mediim partu, sed destderare. Cicero, Aliqn populus ro/manus pariat, quod diu parturit siliter esurio, est , esse cupio.i.comesse. Quitilianus, Pater filios em/rit.Item coenaturio cupio coenare. Martialis. I n omnibus vacerra quod conclavibus, Consumit horas,dc die toto sedet Coenaturit vacerra,nO i saluui.ιc nari cupit Vatarrat&non cacar ;
103쪽
veisse Brmantur desi erativa ab extremo
assumendorio, via coenatu, e naturio. a mictu, micturio. ab esu.esurio.
C uius coniugationis sitiatdesyderatiua Z Quartas,ut
parturio. parturis. parturire.
Quae sunt drnainutiva δ quae in Io desinunt, ut a soro Deo, Brbillo,serbillas, & non habent certam rismam,sunth; in usu a paucis verbis. Haec nos stri, Ipsimus de speciebus derivativorunissecuti Laurentium Vallam. quae quoniam a memoria facile eo fluunt,comprehendi his versiculis. I ncohat arcesm,& vise. meditatur amasco.
S orbillo minuit. legitob;,& curso frequentanti P arturitast partum defrderat,esutit, esse. N otandum aut,in quibusdam magis in usu esse fie/quentativa frequentativis,si a primitivis, ut lectito,a lecto lectas,quod no est in usu,sicut nec legisto, scriptito. a scripto scriptas, quod item non in usu. ab edo praeterea, eso elas ob et τον, 1 supinoesu. at ab eB,in usu esito. in quibusdam uero,& a Primitivis,& a frequentativis in usu frequentativa, Vta dico,1cto, a quod dictito. Haec Gellius,non a supino ut Priscianus, sed a praeterito passivo.
Ormat lib. viq. p. vj.cui non accedoι De figuris verborum. Quot sunt figurae verborum e tres simpIex ut taceo, curro,composita ut conticeo, concurro. Decom 3 posita, ut conticesco,recurse. De persenis verborum. Quot simi persenae verborum e tres. prima, ut amo. secunda ut amas. tertia, ut amat.& similiter in plu/tari,prima,clamamus,secunda,ut amatis.tertia,ut
Quare imperativus modus no habet primam perse/na in numero singulariequia naturAter imperans,
104쪽
cteo,cui imperat,diuiditur. tu ergo prima pers ria est, quae loquitur,ipsa sibi imperare non Mi , nisi alus imperas,st quoq; imisceat.& hinc e qum
in plurali numero imperativus modus prima li bet persenam, ut moriamur,& in media arma rua/mus. quaqua tunc non imperati ,sed suppositi S hortativa vocatur, quae graeci ύποθετο μ& παρα κελόbτntae uocam,qui melius silvis, hanc pluralis humeri perBnam ab imperativis separant.
Quot sunt numeri verboFM .singularis, viam Pluralis, ut amamus. De coniugatione verborum.
uot sunt coniugationes verboyr e quatuor. p ma, quae in secuda per2na indicatiui modi vel het as, ut amo amas,vel aris, ut amor amaris. Secunda, din secunda persena praesentis indicatiui modi, vestiet es .ut doceo doces, vel eris penultima longa, ut doceor doceris. Tertia,quae in secunda perlana praesentis indicatiui modi vel habetis breuem, ut Iego legis,vel eris penultima breui, ut legor temris. Quarta quae in secunda persena praesentis indacatiui modi vel habet is longam, ut audio audis, vel iris penultima longa,ut audior audiris. S ed facilius cognoscent pueri verba tertiae conjuga tionis a verbis quartae differre, in Imperatiuo dc Infinitivo,nam tertiae coniugationis verba faciunt in Imperativo in e, in secunda persena singulari, in Infinitivo vero in ere penultima breui, ut lego. legis.lege.legere.aspicio. aspicis. aspice. aspicere. artae vero coniugationis verba lisit in secunda persena singulari imperativi modi. in infinitivo vero ire penultima longa, ut udio.aRdis audi.audi
I pud et notandum thurimae coniugatum μ
105쪽
ti ars arem dc arer & ens vel ere producere in pri
nultima, ut amare. amari. amarem. amarer. anieris
vel amere. secundae vero ere & eri & erem & erct& atis vel are, ut docere. doceri. docere. docereti doceatis vel doceare. Quartae aut ire dc iri & irem&irer,& aris vel are, ut audire. audiri. audirem. audirer. audiaris, vel audiare,sed aris uel are .pducie in omni verbo. Tertiar vero coniugationis ire ere, infinitivi tm ere. erem. eres. ereterent. erer. Et prismam personam tiri optatiui, & eris vel ere secun/dam indicatiui passivi corripere, ut legite. legere. Iegerem legeres legeret. legerenti legerer legeris vel Iegere. erunt autem,& ei e praeteriti perfecti indicativi mo di in omni coniugatione producum es ivlamauerunt vel amauere. docuerut vel docuere. Iegerunt vel legere. audiuerunt vel audiuere. De praeteritis.
P rimae coniugationis praeterita quot regulas habet quin q, quae est prima' O mnia verba primae coniugationis a secunda DBnapntis indicatiui modi abiecta s & addita ui,faciunt
praeteritu, ut amo amas amaui.praeter duodecim,
qperui syllabas faciunt praeteritum, & do dedi'sto steti.lauo Iaui.iutio iuvi, ut ostcnduthi versius. C ii domo iuge mico. cubat,& ne .cu frico. cu pii. Et tonat,atque Bnat. secat, &crepo.nexo. veto rD ossi,dedi,& laui latio. sto, stetit.& iuuo iuui. Quae est secunda P lico & mico cum praepositione composita per uisyllabas sequnt praeteritum, ut applicui. dimicui. Inueniuntur et in aui. sed raro. Cum nomine autem copontainaui faciunt, ut multiplicaui. duplicaui Quae est tertiae,A cubo composita tam primae, et tertiae coniugati
106쪽
his.1nciam incubas,&incumbo incumbis. hnt uicoe praeteritu accubui. Incubui, q priae coiugatio/nis sunt in piati sine m,tertiae uero iusit m ante b.
inar est quarta D o monosyllasis copositit trasit in tertiam coniugationem,& praeteritum geminat,ut reddo reddidi. cum dissyllabis uero, est primae coniugationis. ue
uenundo uenundas uenundedi. circudo circundas
circundedi. pessundo peffundas pessundedi
De praeteritis secundae coniugationis. O mnia uerba secundae coitigationis quacsq; antece dete c5mnante,eo in ut syllabas conuersa, faciunt praeteritu ut doceo docui. egeo egui. praeter q excipiuntur,quae quin q, comprehenduntur regulis.
Quae est prima e I ubeo iussi facit sorbeo, qd&Qrbo dicitur, sorpsi
uel sorbui.mulceo mulsi maneo mansi. neo neui. quieo. quieui. haereo haesi. luceo luxi. pelluceo peiluxi. cio cies, quod &cio cis dicitur, ciui uel ch.tor/queo torsi cum compositis,nam composita simpli tium sermationem plerunque sequuntur. Quae est secundae I n ueo desinentia,mutant eo in i ut moueo motu. conniveo tamen dc connivi,& connixi facit. Quae est tertiae I n deo,si lisit uocalem lsigam uel ar ante deo, mu 'tant deo in si, ut rideo risi. ardeo arsi. praeter stri/deo stridi.si uero i uel e breue,eo in i conuertunt, ut uideo uidi. sedeo sedi. Si au diphth6gum,prae εteritum passiuae declinationis habebunt, ut audeo ausus sum, gaudeo gavisus sum. Sunt quae praeterυ tum geminant, ut mordeo momordi. pendeo prapendi. spondeo spopondi. tondeo totondi.
β ed stiendum gemmatia praeterita, in copositioneson geminari,ut remordeo remores. respondeo
107쪽
respondi.praeter quae a do sto disco posco eonii ponuntur, ut condo condidi. consto constiti. de .stodedidici. reposco repoposci. Α curro tame cω posita utroq; modo est inuenire,ut decurri & deo cucurri. a repungo etiam repupugilegimus. Quae est quartae I n geo i vel r praecedente, in si, vocali vero Ionga in xi faciunt,ut algeo alsi.turgeo tursi. lugeo luxu mulgeo tamen mulxi habet disterentiae causa. Quae est quinta I n Ieo alia antecedente consonante in eadem syllas , ha,& ab oleo.& Ieo composita,per vi syllabam faciunt praeteritu, ut impleo impleui, exoleo exole/ui.releo releui. oleo & oleui & olui facit, & sic re. doleo.soleo tamen solitus sum.& solui. De praetentis tertiae coniugationis. t Ertiae coniugationis praeterita quot regu Iis comprehenduntur eviginti. Quae est prima: I nbo vocali longa anteced&e,ripsi faciunt, ut scribo scripsi. C aetera vero in bi ut bibo bibi, praeter incumbo incubui,& alia a cubo composita. Quae est secundae II n m antecedente n,illa abiecta,o in i conuertunt, ut vinco vicis. s vero antecedente,mutant sco in ui syllabam,ut Pasco paui. consilesco & consueuidc consuetus sem facit. Praeter disco didici. copesco compescui.posco poposci.coquinisco. conquexi. Vocali autem longa antecedente,co in xi conueraiunt, ut dico dixi. ico tamen, cuius penultima moν
do correpta,modo producta reperituraci facit, &Parco peperci dc parsi. Quae est tertia I n do vocali longa praecedente,do in si vertunt, ut e
108쪽
resdi penuli ima pducta, unde occidi pro inter emi. nam cecidi penultima breui a cado est . undebcc Di pro litteria. Pedo pepedi. cudocudi& cusi, strido stridi n. vero antecedente, o in i comutant, sed ii tria abhctur,indo ridi. findo fidi. scindo scio di. carsera uero seruant, ut pando pandi. accendo accedi .scado scandi,praeter tundo quod de abhritn,& tutudi facit. pendo et & tendo geminant pri/ma, ut pepedi. teredi.fidosidi olim nunc fisus lumfacit.& diuido diuisi. Α do coposita geminant, ut trado tradidi. codo pdidi. vii abscodo abscondidi. Quae est quarta I ngo rantecedente,go in si conuertimi, ut mergo inersi. Caetera vero in go vel guo in xi raciut prae Ieritum, ut ango anxi. tingo vel lingilo,tinxi, rego
rexi.praeter pango pepigi & pegi & panxj. tango tetigi.pungo pupugi, vel punxi. frango fregi agoegi. lego legi cum compositis. notantur neglexi. dilexi intellexi a Iego composita. . Quae est quintae I nlio in xi faciunt,ut veho vexi. traho traxi. Quae est sexta ρI n lo praeteritu ficiunt in tui, ut alo alui,praeter vel/lo velli vel vulsi. salio selli. psello palli. pcello pruii.excello exculi & excellul,qd in magis ab excet leo irmatur.Excipititur et geminalia, ut pello pepuli.fallo seselli. tollo tetuli, quo sustuli dicim'. Quae est septima. I n mo vocale longa praecedente, o in psi co uertiit, ut demo d*si. Caetera vero inui syllabas, vitre/mo tremui.praeter emo emi. premo pressi.
Quae est octauae I n no,antecedente o vel g,in vi syllabas faciut praeheritu, ut pono posui.gigno genui.similiter & cano composita. ut concino concinuit concini. i
109쪽
Caetera uero faciunt in us syllabam, ut sino sus sterno straui. sperno spreul. lino liui,& Imi. nam leui & releui magis sum a leo, quod non est in usu. Excipiuntur temno tempsi. Cano cecines. Quae est nona e I npo e breui antecedente,in vi syllabas faciunt, ut strepo strepui. Caetera uero in psi, ut carpo carpsi Praeter rumpo rupi. ςI n rop ut syllabam terminat, ut tero triui. dro qsiuia sero stiri, cuius coposita et p ut syllabas facilit, sed mutata signatione, ut deseio deserui. excipiunt gero gessi. uro usi. uerro uersi.& uerri. curro cucurria I na in ui3 laceta lacessui, & Ia ocelli. Accerso accersivi. Demuntur facesta facessis facessi. capeta capesii. uiso uisi. quaeso suae si &quaesiui.pinso pinsui. Quae est duodecima fI n to cpraecedente, quatuor inueniuntur. siecto,ne Go.plecto pecto, quae faciunt flexi plexi.nexi uel xui.pexi uel pexui,& pectui, praecedete uero et mmt,duo, ut peto petiui. meto messui. r. similiter, o, ueno uerti. sterio stertui. it geminato unum metto misi & unii ite in isto, ut sisto, qdcu signatione activali et, caret praeterito, cu uero absoluta, nicit steti, sicut stocii suis copositis, ut desisto destiti. Quae est tertiadecima ex nxo duo inueniuntur texo,&nexo,q in ut syllabas raciunt,ut texui, nexui,sed nexo est primae I n cio si a praecesserit, a in e uersia, & o remota Dinciunt praeteritu,ut facio feci. iacio ieci, sin uero prscesserit hillo in e uerso,in xi facilit,ut alitio alae
Mido tamenta ficit.&elicio elicui. . Quae est decima Quae est quartadecima e
110쪽
Quae est quintadecimaρ1 n dio & in gio,o remota facilit praeteritum,ut L. dio idi.stigio fugi. Quae est sextadecima
I n fio viiii est, fio fis fact'st m. vnuite in iovi meIosineptosi mpino, dc unum in quio, inquio, quod inquit tm habet, unum etiam in rio pario peperi. Quae est decimastprima 1 n plo ca praecedente mutant a in e,& abiecta o fa/tiunt pim, ut capio cepi. cu vero, o in ut syllabam
conuertunt,ut cupio cupiui quod non puto estis etiam quartae, ut Priscianus ait, nam illud Lucreth sic legῆdu, Naturae primus terrase claustra cupere vi sit versiis miurus, quo saepe Lucretius villur. de quo versii nos abiide insa tractabimus in libro demetris. rapio rapui facit. sapio & sapui,&cipitii. vii resipui,&re tui. Coepio quod in usu no est, coepi. Terentius in in Adelphis a coepio coeperetvsiis est. Sinere ego illii eaut no sex totis mensibus
prius olfri issem,il ille quicquam coeperete Quae est deo maoctauae 1 n tio, in si faciunt geminato T, ut concutio conclis si, quatio quasli. Qtiar est decimanonae I n uo syllaba,i antecedente,o in i, vertunt,ut Bluo
lui. vocali vero in xs, vivo vixi. in uo autem syl/labas,mutanto in i, vir actio acui, praeter quo coν xi linquo liqui. pluo plui. struo sti uxi. De praeteritis quarta niugatIonis.
Verba quarta coitigationis quo faciunt praeteritu in ut syllabam, & ij exclusa ta per concisionem, ut . audio audimi & audii. salio saliui ct seliis tam de sa/le, si de saltatione . demittur in cio plurium syllabarum duabus. quae si n habent ante clo faciunt lin