Aldi Pii Manutii Institutionum grammaticarum libri quatuor. Addito in fine de octo partium orationis constructione libello Erasmo Roterodamo authore ..

341쪽

EI I B E stpter metrum ut illud Virgilo. Venit & upilio, tardi venere bubulci, opilio pro opilio, eodem modo Brtasse apud Ovidium P h mnia tetrasyllabum pro polImnia. Quanquam

pra diximus in ultimis syllabis, quae in us desinur, unde Polymnia, Polidamas primam possunt producere scdm dores sed magis placet, ut sit petasyllabum polymneia,ad imitationem Horatis, cuius fuerat familiarissimus, de quo sic scripsit in Tristi/bus, Detinuit nostras numerosiis Horatius aureis, Dum serit ausonia carmina culta lyra. Aliqui tame

uobiq; legunt polyhymnia,quod non placet,no

enim componitur ex πολυ - ἡ suo , sed ex πολυ , κω μνεια,ut a memoria dicatur,civus filias esse mu/ias testatur Hesiodus, κουρα ς

ι συνή. & licet graeci per unums .iλον, & per tota & carmine,& prosa oratione scribant, sic πολυλμια-, sicut & Hesiodus eo versis protulit, πολυ μιατ' ωρομισε, & Gaza in tertio ubi dicit, ἰέωροι τα: Q liu α - - τῆα πολύψαλτρα,m I-tame puto factum magos του ε ex Γ diphtongo, si vel gemini υυ in unum v cr μοι σει, nam nusquam legitur geminum bu in unum υ cotrahi,vel alterius u ab ectione, quoniam

τιυ ζ dicunt,ut in eodem libro de ortho. graphia Gaza restri. Iones etiam, ρως δ' pro aerunt. Idem igitur in Polymnia factum dixerim, ut του Pr stratur J nitri, reaprum.. -

342쪽

riper Iab omnibus scribatur. Quod autem μνια peres diphthongum scribatur, testis est Theodo. rus in eo ipso de orthographia libro , ubi ait ἡ μ

lymneia ταντασυλλάβως protulli. Horatius pro νpter metrum, quemadmodum in elegia factum Iegimus,quod qaperes scribitur in penultima apud graecos sic, taένεια, nostri interdit dissoluta es diphthongo, elegeia πεντασυλλαβως prostrunt antepenultima producta. Ouidius. FlebiIis indignos elegeia solue capillos. Idem Blanda pharetratos elegeia cantet amores. Sed 3 plerunq; elegeia dicitur. JHar. Detineat cultis aut elegia comis. Statius.

Quas inter vultu petulans elegia propinquat, , quo elegidium diminutivit. Persius, Sed siqua elegidia crudi dictarunt proceres. 3e ubiq; E & L Eprimae syllabae corripiuntur, & I a diphthongo producitur,sicelegus semper corripit primassyl.

Iabas.elegi igitur in eo uersia, flendus amor meus est,elegi flebile carmen, non nomen est, sed ver/hum. Sunt praeterea qui volui legendii apud Horatium, Nessi polymnia,licet repugnet syllaba. praesertim cum praecedat,si neq; tibias, quasi n6 liceat nec post neq; subiugere,quod facile iuenitur. Vir. Sed neq; Medorum syluar ditissima terra, Nec pulcher Ganges , sed non recte iudicant, pii, rnum quia non est quisquam obseruantior syllaba. rum Horatio. Deinde quia cum in caeteris ierit diligentissimus, non. est credendum sitisse hic tam negligentem ut abusiis fuerit syllaba. Silius quom corripuit R A in theramneo , cum dixit, Ecce iter

343쪽

primos theramneo a sanditiae clausi, mos dactylus. Phornutus inquit de natura deoru scri/psit,de Polymnia haec insit. πολυμνια δέ ἐ6ι πολυυν

υρινθ componi Polymnia. utcunq; igitur scripseris aut Polymneia aut Polymnia apud Hora. na esse alterum necesse est,recte scripseris. D uae praeterea mutae inueniuntur aliquando non producere antecedentem breuem,ut M & N liet. dae. Mart. Sardonicas senaragdos, adamantas, ia/ spidas Ino Portat in articulo Stella Seuere meus, cas smara , dactylus, aliqui tamen putant legendusinarados abiecto g propter metrum . quod non

ε si, dactylus, nec obstantis indictione κτηματα.

μακα,αamrrer utrobiq; dactylus,licet id p σιωεκφωλεισιν seu σαυχησιν eme posmet,q sit modis quatuor, quoNunus est,cu syllaba breuis&longa pro una longa accipiuntur, ut hic τr ii is, & alibi υμῖν

m ἱκ ,ου πτr,dactylus. Aeschylus in supplici.bus κδει. ε βωμους ατικτους ρει-ε δραις. si κτῆς iam. bus in quarta sede senari, iambici . Herodianuqetiam Μ μι- α πέπτωκα κεκτήκω , ideo inquit dupliacare principium praeteriti perfecti per consenante praesentis,& ε. quia u. πτ. κτ. inueniuntur in meo

tris saepe effcere communem syllabam, ut facit ma

ri cum liquida. . - -

344쪽

I Ituri obseruandum, quod quotiescunq; in carmine inuenitur muta cum liquida indifferentem facere antecedentem syllabam, esse eam syllabam natura breuem,& Opterea In prosa olone semp esse coraripieda ut lugubris, funebris muliebris a mulleiis penultima correpta. Ter. Neq; satis digna, cui commutas primo partu mulierem. et em pyrrhichius. Item,impagre. podagra. chiragia. tenebrae. Ia Abrae. volucris. pharetra, ct huiusmodi. Praeterea notandum vocaleis natura longas non posse unqcorripi sequente muta cum liquida,sed Oduci semper & prosa & carmine, ut salubris .lauacrum. ara

uum. simulachrum. ambulacrum. cadelabrum, vo/Iuorum:delubria. matres,& hujusmodi, qa apud poetas nunqlagiatur penultima breui. aratrum ta/men quidam putant corripere penultimam, quia graece το ε οπον ο scribitur,ego tamen sem/perlegi penultima longa tanquam a supino deductum, ut lauacrum. delubrum simulachrum,& caro tera, quae supra dIximus. Quod aut siluben pro/ducat penustima,*batur hoc versu Ouidij, Phoe/be saluber ades, quem etiam Priscianus citat.

S ecundus modus est,cum syllaba vocali longa, vel diphthongo finita in sine dictionis, vocalis seqtur nulla interposita consbnante. Est.n. hic breuis, Te Corydon 6 alexi, trahit sua quenq; voluptas .-hic,

C: mus, a qui amant ipsi sibi somnia fingunt A

insula ' Ionio in magno, quas dira Celaeno Harpyiaeque colunt alla', -& hic, Victor apud rapidum simoenta sub ilio alto. hic autem longa, Stant & Iun per et castaneyhirsutae, & hic, Etssiccus pecori,etlacnbducitur agnis. Ite hic.

345쪽

Tu'ne ille aeneas, que dardanio anchise,& hic 5 ego quantum egi, quam vasta potentia irostra est. Quod ad graecorum facimus imitationem, qui &vocaleis longas, dc diphthongos in sine dictionis sequente vocali, modo corripiunt, modo longas

των. hic enim neq; Si in eis corripitur sequete uocati . in υπιτε, neq; ῆ in κρονι R, quavis sequatur si in οικον δε . sunt enim duo spondet. Idem is

cicis εν ἁργει τηλοθι πατρος. in i μετερο is longa re/manet, in dimis autem corripitur. staditur enim sic,

κόιετε, dactylus,ρχε H , dactylus. olim ἔν dactylus αργει ondeus, τκλο et dactylus. ni τρής spondeus. Sed graeci in media quoq; dictione tam simplici, ucoposita idem facere inuenititur,sed raro, di enim in nocuersu apud Aeschylum in Niobe, corripi.

sus trimeter iambicus, ct scanditur sic, ῖ τρος spon/deus. το; Iambus,τας παμ spondeus, ρε νους iambus, λο-iambus,rτα iamdus. suscipit enim in locis paribus lambum,tribrachyn,anapaestum. Clarant autem hunc uersum Hephaestion,& Priscia. Item in hoc apud Theocritum, bd κλλας ες πόντο, τοι αυτα, & in hoc apud elidem νυμ-

τρι-οὶ ος, dactsi omnes. Hic autem toga rem

346쪽

dactylus. hic vero longa apud eundem, των χεαο καλοφος, --, ες-ες α dactylus. Sed, ut dixi,rarissime inueniuntur in media dictio. ne correptae syllabae longae,praesertim in Heroico hexametro. T ertius modus est, cum correptam vocalem in fine dilitionis duae sequuntur consenantes,qua yr prior est stitera mutis c. p. t. praeposita. est. n. hic breuis

apud Virg. Ponite spes sibi q', suas.& hic apud Hora. Linquimus insini ridentes praemia scribae. 'Item hic apud Catulum, Testis erit magnis virtuoribus unda Scamandri ponite. praemia unda sca. tres dactyli. Eodem modo etiam apud graecos,

μων φρον . In quibus S & P in dictione spes, & S& C & R in dictione scribae, non obstant, quini antecedentes pedes poni te,& praemia sint da trali. Item S, & C, in dictione scamandri, & ir & κσκεδάθη, dc σκαμμιρρον in utroq; versit, non ob stant trochaeis, qui praecediit unda &ῆιτ dc α με ipsi & δμς ιρε, quin adiunctis sca,& cnu, dc σκα syllabis lant dacti li,unda sca, - , αμ ι πιρα, ἰε ι κα hic autem, Qiusque scire cupit, aut

347쪽

vatem natura creauli, Et hic, unde sciis a coina est. aut unde spissa corona apud Terentianum , nam apud alios non memini legere, longa est , . Qxunt

enim trochaei quisque, & quiique, & ante oc

re vocali longa,transire in spondeos. Interdum igitur S litera coniuncta mutis. C. P. T. ut diximus, Iuuat praecedentem breuem interdum no iuuat. Sed cum non iuuat,sit,quia S litera vim suam frequen. ter amittere inuenitur apud vetustisti mos tam se.

quente vocali, si consen ante, ut apud Lucilium, quem citat Cellius, Campanus sempes successor nullus sequetur,nullus se, pro nultu Se dactyssus-Ιtem apud Ennium, que idem citat Gellius, Do/ctus. fidelis. suauis homo .facundus. suos contentus. atq, beatus. scitus. secunda loquens, m Tem/pore Comodus.& verborum vir paucorum. Do ctu fa .cun dus su.t'atque be. scitu ,e, quatuor dactyli. Et apud Lucretium, Nam fierent iuuenes subbito ex infantibus paruis. fanta bu, dactylus. Item in illo Alcinoi epigrammate. L onge erit a primo quisquis secundus erit. Qtiisqui se,dactylus. Naquisquis secundus erit,legi in antiquis codicibus .

Et apud Catullum. Afixus nostris tu dabis supplicium.tu dabi,dactylus. In illo etiam Virgili j abi j.

eitur S cum sua vocali, Aut Oulum laetus,aut urenteis culsa capellas,ta' ut v, spondeus,& in illo eius. dem. Inter se cohsse viros,& decernere serro, e et de , spondeus, quemadmodum etiam cstat Priscia/nus. aliqui tamen legunt & cernere serro, in sibus& Anneus Seneca. Nec mirum, S interdum sic uim subm amittere, cum aspiratione etiam loco ipsius .

in quibusda dictionibus Boeotes posuerint mina

348쪽

pro mula dicentes, ut Priscianus testi si quem ad . modum contra, ipsa pro aspliatione saepe inuens. tur posita,ut semis. sex,&se pie. se. si. Ll. a graecis ῆιώς. ἐπτα. ε .i f. κλς. Idem quoque patitui S Mudae praeposita in principio dictionis, nihil enim iuuat antecedentem breuem, ut apud Ovidium, V elatus ueste sedebat In selio Phoebus elatis luiscente smaragdis, centesma, dactylus. Lucanus. Et sussi xanaanu tribus testud. ii s inde Teiga sedent crebro in culis distincta smaiagdo, si lacta sma .

dactilus. Statius, Sudor ibi ai cano solenteis igne 1iraragdos, agne sma, dactylus. Terentianus ta/men S semivocalem mutar praepositam non iuuare inquit antecedentem breuem, chim uocalis, cui una cum muta adiungitur, breuis siletis,c6ira, cum

Ionga uel natura, uel positu fuerit iuuare, unde sirrochaeus praecedat, spondeum sieti dicit, tertia uocali, quae sequitur, producta,non fieri uero, si breuis illa merit, sed transire in dactylum. Siquis igitur dixerit, smyrna. sti epsa. spada. stolus . Ss . rhea. Scorulla .smyrma erit spondeus, nam produciturna, quia sertia, quae seqv.tur uocalis, longa est strepsiapa,dactyltis, spa enim correpta rema net, quia tertia, quae sequitur, uocalis, cori ipitur. . da sco sponderis,da enim producitur, quia sco in stolus longa est.theasco, dactylus, nam a coiripi/tur, quia sco liasdiussa breuis est. haec graece sic scribuntur sunt enim urbium, locorum' ue nomi/

s ed libet hic Teretiani ea de re uersus subiungere. H aereat ergo animo sexta haec tibi triuida,parsi L ittera de numero, quam dixi,semiBnantum, Quae tibi tress tantum poterit subiungere mutas, PS iquando scutum,spumas,uel stamina dico,

349쪽

H aec BIa essciet, nudo ut remanente trochaeo. iS pondeum geminae possint firmare senorae. E xemplis an praua sequar, vel recta probabo. Quisque scire cupit, vel quisque scribere curata

a lite stare decet,cum dico,& separo verbum.

a nte stesichorum vatem natura cleauit. ,

V ltima vocalis remanens, finis trochaei, E xcipitur gemmis, queis proximus exoritur pes Quae quanquam capite alterius verbi teneantur is ussiciant retro vires,& tempus oportet o

C onisna quod debet geminata referte priori. N am cur spondeo credas non reddere tempus Quae tali positu,cum dactylus incidit,obstant e I ncipe si clicas,& scire,& scribere iungas . a C reticus efficitur. Qtieis viribus erg0 nocebit, S ubdita praeteritae cur ijsdein viribus aeque T empora non praestet,cum sit subiecta priorie .i Quin mirum magis inuenias, ut tempore duplo S emisbnans istaec pariter , & muta cohaerens,

C orreptam retro nequeant augere trochaei.

N am nisi vocalis producta sequatur utrasq;. T erua,quas dixi,nullum poterunt dare tempus. S cire etenim cum dico,& stat inpumeus amnis, T extia vocalis producta adiungitur illis, A tq; inde accipiunt vires,prosiliatq; priori,S i tuerit correpta, nihil praestare valebunt, C um scapulam, spatium, stimulii subiugo trochaeo. Siquis igitur dicat, incipe SCii e puer iamque incio. pe SCRibere versus, incipe in prima , & quarta . sede non dactylum, sed creticum. i. amphimacrum laciet secundum Terentianum , propter ilongum

in scire, & scribere post s, & c. idq; ille in heroi/co hexametro vitium dicit, non quod id non fiat aliquando,sed quod raro. De arte enim ille scrudit,non de licentia, nam fecisse id liquos, eose

350쪽

appictatos constat, V ir Lus, ponite spes sibi qu', suas. nam pdnate, ut ille ait, est creticus. quia sequitur s cum p muta di vocali longa, in di. θioiae spes. Horatius, linqrvus insani fideles praemia sci ibae,pizemia hic quoq; creticus, quia sequitur scri syllaba longa. Ouidius, spes bona dat vi/reis, animum quoque spes bona firmat vivere spe vidi, qui moriturus erat. in viroque versit est creti cus, quoniam sequuntur s & p, non vocali produ/cta. Idem vitiari temporibus dactylum,& creticum fieri, his etiam versibus ostenditur manifestius.

Consona si gemina est, qua Oximus incipier pes, Cuius principium sexta haec, quam dico,tenebit, Dactylus ille prior,quamuis sermone peracto, Discretus, liberq; pedis compage secunds,

Sentiet accessum momenti,& temporis auctum, Exemplo versiis unius utrunq; probabis.

Ante kpinatas A quiloni os endere glebas, Tendere cum verbi finem simul & pedis explet,

Nil obstant pedis alterius modo consona, & uda.. Syllaba si contra veniat,qualem modo dixi. Temporibus vitiatus erit pes, integer ante, Ante silpinatas Aquiloni ostendere strages. Tertia si longa efficitur,pes creticus eXit. I dem vitiari metrii heroicum ab Anapaesto re rh& tii inuenitur interdum in heroico Anapaestus. Virgil.fluuiorum rex Eridanus. fluuio, Anapae stias . Vitandum ergo est, quod vitium fuerit,

quodq; ipsi quoq; poetarum principes rariis me li' cere sibi voluerunt. I llud praeterea opera pretiusibiungere vissim est, s literam inrima, appellati a graecis, quod omitibus fere mutis,atque etiam M liquidae Pi πε