Aldi Pii Manutii Institutionum grammaticarum libri quatuor. Addito in fine de octo partium orationis constructione libello Erasmo Roterodamo authore ..

발행: 1545년

분량: 515페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

351쪽

&μναδαον, qudd suae cuiusdam sit potestatis ocim ιον enim Obscurum significat, & sine nota, seu signo, μονα ν autem solitarium. Nam cum car/rerae semivocales in quatuor liquidas L M N R . duasq; duplices dividantur,ipsa sola quasi innominata & Blitaria semivocalis remanet. Sed quare a Terentiano modo vegeta, modo vivida, modo Hrtissim itera dicitur e An quia praeter caeteras consonanteis, & praeponi potest alijs consenantibus in principio dictionis, ut scutum. spatium. staomen. scribo. strues. stlembus . splendidus, & sup poni in fine, ut scrobs.fros. hyems. ars.puls. stirpS. laus.theseus e An quia in heroico hexametro po/test ex trocheo spondarum facere, ut supra est di/ctum, cum id mutae liquidis adiunctar no queante. An quia apud graecos tantae est potestatis, ut cummu tis praeponitur,non possit fieri reduplicatio in praeteritis persectis per consenantem praesentis,

quemadmodum sit,cum incipit veibum a muta culiquida,ut a νε αφα,a πλύνω τε εφα,vel etiam a πτ.κτ. mutis, atq; μ liqui. dis.quod tamen in his tantum praeteritis fieri me.

teriti imperfecti augmentit,adsumant, quod a σῖμγμα & muta statim sequentibus sic producitur, ut non liceat una es e breue, ut ασεις εαΠxρλε ραφα. eodem modo in hs, quar. ιι incipilu,ypter σῖγεια, qin illis inest, ut D

Quartus modus est,cum correpta vocalis partem terminat orationis, quae in unam desinit consenan/.tem, est principium pedis, ut hic apud Virgil. . Invalidus etiam tremens, etiam inscius aeui, & illic apud Lucanum,

352쪽

Dum sanguis inerat, dum vis materna,& hic

apud Viryilium. ileiadas,hyadas,claramq; Lycaonis arct0n. licet ab Homero acceperit Item hic apud eundem, Pectoribus -inhians s rota consulit exta. dus e ta, guis In ridas hya, bus in iis,quatuor dactyli. Quod si post duos pedes,& semis,aut treis,& semis si at, penthemimeri,atque hephthemimeri datur, ut hic apud

Virg. Omnia vincit Amor, ec nos cedamus amo/ri,& hic apud eundem, Ostentans artem pariter,arcum sonantem. Sed de pethemimeri,& hephthemimeri dicemus, cum de heroico metro tractabimus. Quod autem correpta vocalis in nullam desinens consonante, partem orationis terminet,& producatur, nullum occurrit exemplum,nec puto inueturi, praesertiis, quia neminem legi,ex ijs, qui de arte scripserunt, qui huius rei meminerit apud latinos. Nam graeinci id faciunt, Homerus, οἱδεμέλα ιαxοντες ἐπεδραμον

μεν, spondeus,licet i ιεν dc pedis, & dictionis sit nis contra regula,nisi quis legat, - - ν. Illud obi ter hic admonuerim apud Priscianum in primo lis sm, ubi dicit, Apud graecos tamen o quoq; I se quente producere licet antecedentem breue, pro

dum esse carmen illud, αυταρ ἐπει διμαων λώετο ἰαθλητε τε, ut ιωτα sequatur o breuem, eam

Producat, sic τοι ut Priscianus ait,nam in

353쪽

& sis, producitur sequente i per communem reo gulam, quae talis est apud grammaticos graecos ,

qui deo loquitur. ubi notandum non quacunq; boquente vocali produci dictionis antecedentis eratremam syllabam . sed i ara tantum. legitur enim apud Mammaticos , τ- δε τει

λκ' του iωrα. Quod est Ex modis, quibus bre/uis syllaba in longam vertitur.primus hic est, Gim breuis syllaba partem terminat orationis, &quae sequitur dictio,a vocali incipit, non quacunq; vo/cali,sed ista. cc Quintus modus est, cum correptam vocalem lutcio pii Z. quae cum possit praecedentem vocalem breuem producere, interdum pro simplici accipitur, consonate, ut apud Virg. nemorosa Zacynthos, rosa Z dactylus,nam in hoc producit, Mezennducis exuuias. Quod ad graecorum imitatione fractum est.nam hic pro simplici accipitur consona te apud Homerum ακιωρον εxον, hic ero pro duplici apud eundem,νῖ ν τε τε αεε , duo dactyli, sed in primo dactylo bretiis remanet,licet sequatur Z,in secundo vero τε ,qu natura breuis est producitur sequente Theocri/tus autem prima in beκαυθ' produxit & pro du/

καυeΘ οῦ α spondeus. X. quoque inuenitur pro simplici consonante positum. Lucanus.Talis fama ca/nit tumidum super Κqudra Xerxem.Terentianus.

Nans etiam duplex. quae nobis una relicta est,'

354쪽

Non valet,& tantum vocalis iubdita currit, Cum graecum inciderit nome, quo possumus uti, post dactylon accedat,nil tempora duplo

O fiiciet. gemini poterunt ostendere versus. Pontibus insti alis conuinxit littora Xerxes. Santuine turbatus miscebat lictora xanthus.

attora pes Ionga constat, breuibusq; duabus. Tempora nec laedit duplex quin dactylos extet. Pro duplici contra gemina est si consbna laedit. Pontibus instratis coniunxit littora SCIron. S extus modus est, cum pronomen hic C litem teraminatum vocalis statim sequitur, Est enim breo

uis in hoc apud Virgilium, Solus hic inflex:t sen/siis, & in hoc apud eundem, Hic vir hic est, ita quem promitti saepius audis, Soliis hic, dacty.

Ius. hic virli1c,dactylus. Loga in hoc apud Mar/tialem, Hic est pampineis viridis modo Uestius umbris. Terentianus tamen soliis hic, Cretscum esse dicit, & per cc geminum, & e scribendum, excludiq; E non etiam c, Quoniam nulla consbnans excluditur, praeter M cum inter duas ponitur vo/caleis, quam p circuitum duodecimum Alphabeti lacum tenere insit. Ide quoq; de neutro hoc senotitihocce,n scribedum ceset. Verba eius haec sunt Creticus in nostris, si leuia carmina pangas,

. Ralo inuenituriqualis hic M aronis est. insulae ionio in magno, quas dira Celaeno. Creticus ostendit pes primus,& asperat aureis. Dabo dc latentem,sed notandum creticum. 'Solus hic inflexit sensiim,nam primus &istici Pes longiorem tertiam dat syllabam. C C geminum quoniam sermonis regula poscit, . Ut fiat hicce plena vox excluditur

vocalis dabiturinec conlana pellitur vlIa,

355쪽

Nisi quae duabus obstat constat una vocibus, C una venit in medium, voces oblimat adhaerens. Bissentis istam litteram monstrat locus.

A ut gem num in tali pronomine si fugimus CSpondeus ille non erit qui talis est,t, o Hoc illud germana filii. sed &, Hoc erat alma. Iambus lle set,iste Tribrachys. Cui sentetiae accedit Priscianu . qui in declino terrio de casibus pionominum sic ait, Quamuis relli, quis quoq; casibus vetustillimi addebant eandem C E syllabam, hicce huncce hocce . Vnde vocaliquoq, sequente per synaloepham manetibus duobus C C. Blebant producere hoc, ut Virgilius in h. aeneidos. HOcc'erat alma parens, quod me per tela, per hosteis Eripis. Sed scriptorum negligemtia praetermisit unu C. Haec ille. Qiibd siquis vo luerit hic de ab hoc hicce & hocce fieri per apoco. pen,& cum corripiuntur sequente vocali, ut Solus hic inflexit sensum,& cum praecedunt dictionem a consenante incipientem vi Hic pietatis honos'& hoc R iphoeus, hoc ipse Dymas, esto. Sam hoc idem & Terentianus sentire videtur. Sed cum pranponuntur dictioni, quae a uocali incipit,& produ/cuntur per C C geminum scribenda sunt exclusa Eper synaloepham, ut apud Ovidium, En ait, en hicc'est nostri c6teptor.& apud Uirgilium, Hocclopus, hic labor est: nam si essent per apocopam, corriperentur,&. Hsc est.non spondeus esset, sedaiambus, Et hoc 5pus,non dactylus, iret,sed Tria brachys, quos pedes non recipit metrum Herobcum. Recte igitur Terentianus pro metri ratione

vel duplicem haberi,vel simplice dicit.nam si coraripitur.vel praecedit dictionem ab vocali incipienAtem, sit per apocopen, cum vero producitur seoquente vocali sit tantum synaloepha. quanquatae Seruius,

356쪽

Servius,priino aeneidos aliter sentitis eptimus modus est,cum correpta vocalis in unam

desinit consbnantem sequente aspiratione, qu' tanquam litera positioilem facere posse nonnullis videtur, ut in illo Virgilis, Terga fatigamus hasta, ut mus lia, sit spondeus,& mus producatur Ppler piratiouem, quae sequitur, cum potius id caesu rae semiquinariae dandum sit. Item apud eundem Graius homo infectos linquens proiugus Hyme/naros,&, Ille latus niueu molli fultus hyacintho. ut gus & thus producatur sequente aspiratione in hymenaeo,& hyacintho, cu potius yducatur, quiu vocalis desinit in consbitantem in fine dictionis& est principium pedis in utroq; dactylo,gus hy/ tus hya per quartum modum. Quare facile accedo ijs. qui septimum modii superfluit dicunt. N aec de syllabarum quantitate occupatissimi scrip semus,& propterea multa cosulto praetermisimus, quae ad rem facere videbantur . Quanquam siqui haec quoq; accurateregerint,adeo se ricisse sei uent,ut quod didcerint,nunqua poeniteat.' Nunc autem de pedibus iterum plura quaedam dicamus non inutilia studiosis.

DE PEDIBUS ET ACCIDENTI

BUS UNICUI UE PEDI. iEs in metro est compositio syllabarum

P cum cerῖa obseruatione temporum sebia.. t tionem, dc positionem recipiens , quae, ac eisi: gr. νce dicuntur. fit autem pes e duabus pluribus ue syllabis. Nam ex una syllaba etiam 'si toga fuerit,pes fieri no potest, quia duobus is

bus fit,no gemino tempore. nam b s ferire oporotet etiam duas breueis, quod pulchre sic Terentia Vna longa non valebit edere ex sese pedem,

utibus quia sit duobus,non gemello tempore.

357쪽

Breuis utrinq; sit Iicebit,bis feriri conuenit. li-Parte ira attolli sonorem, parte reliqua depriniit. si σιν hanc graeci vocamni, alteram contra εἰ riri Pedi accidunt septem, Sublatio. Positio. Proportio. Numerus syllabarum. Tempus.Resolutio. Figura

si quae latine siublatio, &pbfitio dicunetur,accidunt pedi,quoniam sustollere primam partem pedis,deprimere secundam oporiet.' proportio in pede . aut est aequa, aut dupla, aut sesquipla, quam & sesquialteram nunc dicunt, sed non recte, aut tripla, aut epitrite, aut supei bipar tiens tertias autepitet arte,aut epipempte,aut di pla epitrite.

A equa est in iis pedibus,qui soluti,tot tempora ha hetin sublatione,quot de in positione,ut sunt pyrrhichius,spondeus,dactylus, anapaestus. Pyrrhiactu enim αξ ne unum tempus habet,&-vnum,

ut deus,*ondei autem,'& dactyli,& anapaesti s blatio duo habet tempora,& positio totidem, ut

heros,lis yrsis .flsiui os. D upla proportio est,quoties alteri pars alteram duploovincit,unde& nomen accepit ut in iambo , &rrochaeo, A ambobus ionicis. Iambi enim sublatio .num sempus habet, positio duo. Trochaei vero contra,sublatio duo habet tepora, positio unum. Ionici item minoris sublatio duo tempora habet, positio quatuor. Ionici autem maioris contra du/Natio quatuor habet tepora. Positio duo. ut dies.

mater. Diomedes. Proserpina.

S inquipla propollio est, quoties altera pars alteram cotinet&eius dimidium,id est totum & semis, ut& in paeanibus, qui habent quinq; tempora,quoqaltera pars sunt duo,tria altera. tria igitur & ducit se continet alteram duorum partem. ut Caeci l1B.Ηdratius. Menelaus.Priamides.Haec a grai

358쪽

ris dicitur, de qua Aristoteles in rhetori

δε ἰτιν Ο πων. Huic fingere nomen latinos noluis. se inquit Gellius decimo septimo libro, quoniam id absunde futurum erat;ait enim. Male fieri nomme hemiolio posset ρEst aute hemiolios, qui nume Irum aliquem totum in se habet, dimidiumq; eius ut treis ad duo qnderi ad dece,triginta ad usginti. T ripla P portio est, quoties una pars ter alteram co/tinet,ut in Amphibracho,cuius. sublatio unum te pus habet, Positio tria,ut la insis. Epitrue proportio est quoties una pars corinet alteram,& Ieruam partem eius,ut in epitritis, quorum una pars qua/tuor habet tempora, altera tria,ut aristides V . archi medes - υ D emosthenes- - υ C Unstantinus υ. Gellius autem sic de hac proportioὸ ne dicit. Epitritos autem est , qui habet totum alis quem numerum, & eius parte tertiam, ut quatuor ad treis,duodeci ad noue, quadragita ad triginta. S uperbipartiens tertia proportio est, cum una pars tontinet alteram,&.duas tertias eius, vim anticyoprio pede syllabarum quin*i& octo temporum, cunis iublatio tria tempora habet, positio quinta

Ε pitetarte proportio est, cum una pars continet al/teram, dc quartam partem eius, ut in mesbbrachysyllabarum quinq; . & temporum noue, cuius sti/blatio quatuor habet tempora, positio quini, ut

E pipempte proportio est, cum una pars continet Ialteram,& quintam partem eius; si in caniocreup. Lm syllabarum quinq; , temporum undecim, cuius ' vim; sex tempora habet, quinque, viam is A

359쪽

D upla superierna proportio est,cum maior pars Grinet minorem bis, & alteram eius .partem, ut in Musico e syllabis quinq;,penultima S antepenul/tima longis,caeteris breuibus, temporum septem, cuius sublatio duo tempora habet,positio quini,

ut populabundus. υ υ - - U.

N aec nos de proportionibus,qus pedibus accidunt. Sed M.Tullius in libro de pei secto oratore tieis tantum esse pedum proportiones dicit his verbis. Pes enim,quia adhibet ur ad numeros, partitur in tria, ut necesse sit partem pedis aut aequalem esse alteri parti aut altero tanto, aut sesquimaiorem.

Ita fit aequalis dactylus,duplex iambus,sesqui paean. Et paulo inferius. Sed ita factos eos pedes esse, ut in eis singulis modus insit, aut sesquiplex, aut duplex aut par. Idem quoq; Fabius Gintilianus ait, his verbis. Rhythmus aut par est , ut dactylus, aut sesquiplex,ut paean,cuius vis est e longa & tri. bus breuibus,qui , ei contrarius h tribus breuibus di longa, vel alio quoquo modo tempora tria ad duo relata,lesquiplum faciunt,aut duplex,ut iam hus. Nam est . breui & longa. quthii est ei contra/rius. Sergius etiam inquit,Omneis pedes treis diui. sionum habere sermas.quae pertineat ad granam ticos, aequam,duplam,sesquiplam,nam amphil achyn,&epitritos ait excipi a Donato. Sed eos in/telligit tantum, qui non sunt maiores quatuor syl/labis, hoc est duarum syllabarum, quatuor pedes. trium ,octo,quatuor,sedecim. Idem videtur senti.

re Terentianus,cum ait.

V na porro bis seriti quando poterit syllari,

T emporum momenta sane lege certa diuidunt, - Α ut enim quantum est in Iers,tm erit tempus infri

L ltera aut simplo vicissim temporis duplum dabit,

360쪽

s ecquiplo vel una vincet alterius singulum. Vbi obiter notandum accepisse syllabam in eo versu, Vna porro bis feriri quando poterit syllaba, pro complexione non literarum,sed syllabarum id est pro pede. in comentarηs Hephestionis, treis eandem proportiones pedes habere scribitur, his ver

sesquipla, sive,ut Capella inquit, super dimidia dioci potest. Harum autem prima proportio dacty/lica, sec da iambica, tertia paranica nominatur. Illud non praeterierim, Sesqui non significare un/quam totum, seu integrum neq; per se, net comopositum , sed dimidium tantum. cum igitur comoponitur cum eo, cui adsungitur significat etiam ismis, ut sesquipes, sesquilibra,sesquimensis. Varro libro primo de re rustica. Annus est diuisus in quatuor parteis totus, 3c idem iubtilius sesquimenses in octo. idem in eode. ut nuces integras uno mo/dio coprehedere possis, quod putamina suo quarque habeant loco natura composita, cum easdem si fregeris, vix sesquimodo comprehendas. Caue igitur dicas sesquialtera, sesquitertia, sesquiquarta, & huiusmodi, sed vel graecis utere nominibus, ut Gellius dicit Macrobius facit, vel super dimi/dium, superetertium superquartum & deinceps, ut traducit Martianus Capella. Non me latet quid Hermolaus,quid Politianus iuper ea re senserint.. Illud Ciceronis me magis mouer,cum dicit, viri

SEARCH

MENU NAVIGATION