Aldi Pii Manutii Institutionum grammaticarum libri quatuor. Addito in fine de octo partium orationis constructione libello Erasmo Roterodamo authore ..

331쪽

uriit, si prauus in aliud deflectes. ut si dixeris, fi stravitaueris Charybdim si in Scyllam incideris,

id est frustra poteris vitasse Charybdim, si in Syllam incides. Quod in prima perlona fiet manife/stius, frustra vitavero Charybdim, si in Scyllam incidero. Siquis autem dicerer sub perisna. C. Caesastas, Frustra subegerim Gallias, nisi & Pompeium vicero, alia est figura loquendi, quod quia non facit ad rem, praeterimus. Satis iuerit ostendissse secunodam perlbnam ituri subiunctivi ultima correpta etiam inueniri apud authores. Vnde Lucretius in primo, penultimam primae persbnae fiaturi innuis mero multitudinis corripuit. Quas ob res ubi vioderimus nil posse creari De nihilo tum quod seqnaar, iam rectius inde Petspiciemus. Illud autem

Virgili, in sexto, Nant ut suprema falsa inter gau/dia noctem egerimus, nosti, ri in egerimus bene

correp a est, quia non stitur: est, sed praeterilitem. poris. Concludimus igitur, in praeterito IS & RI corripi semper, in futuro vero & corripi, produci posse. exempla cum Ri producitur in futuro, adduximus supra, ubi de medus syllabis regula cognoscendis, disseruimus. Veruntamen in prosa oratione illas ipsas IS & RI in praeterito corripiedas, in futuro producendas censeo, ut sicut lego legis ultima correpta, legimus legitis penultima pronuntiamus,ita legerim legeris vltima, legerio mus legerius penultima breui pronunciemus, eo/dem modi quia in amauerim amaueras. docue rim docueris. audiuerim audiverss. IS ultima cororipitur, in amauerimus amaueritis. docueramus docueritis. audiuerimus audiueritis, RI penultioma corripietur. Praeterea sicut amo amas ultima,

amamus amatis penultima, doceo doces vltima , docemus docetis penultima, audio audis ultima,

332쪽

audimus auditis penultima longa sicimus,lta contigero contigeris vltima,contigerimus contigetistis penultima, dedero dedetis vltima, dedet imus dedertiis penultima, docuero docueris vltima , docuerimus docueritis penultima Transiero trano sieris vltima,transierimus transieritis penultima Oducta dicamus. Quidam tamen Ri S tunc produ/ci aiunt a poetis,cum est principium pedis, nec aliter, & desendi uno ex modis stulabarum comin munium, RI autem in plurali produci regula,qusa cum inueniuntur simul quatuor breues,licet unam. producere propter metrum. Sed, ut vidimus,Dio medes aliter sentit, vult enim omnino Pduci eas in stituro,corripi in praeterito. O s sinita productitur ut dos. honos. dominos. Sed haec regula duas habet exceptiones. Quarum pri/rna est, os Osiis corripitur. Seclida graeca in os peria paruum ut Delos. Ilios . Chaos. huius aeneis dos, Tereos corripiuntur. O uid. in chaos antiqui confundimur. Attamen ille tuae selix aeneid 5s author . Mart. Flet Philomena nefas incesti T ereos,& quae Muta puella fuit Garrula sertur aut s. nam in os . per ω magnum semper producuntur ut ii eros.

v s finita corripiuntur. Desis. Sed haec regula habet exceptiones quatuor. Quarum ptima est. Cenitivi singulares,&nominatiui, &accusativi & vocatioui plurales producuntur, ut huius, hae, has, & Omanus. Secunda, Producentia penultimam geonitivi crescentis, producuntur, tellus tellul IS. virotus virtutis. salus filutis. Notatur ut supra dixi,pa

lus paludis in poetica. Regis opus, sterilisq; d. v palus, aptast; remis,quod deindi potest exclusio. ne s literae correpta u,quemadmodum insulae io

333쪽

mo in magno . Tertia, Monosyllaba inuς pro, ducuntur plus. thus. mus autem & sus non solunt quia monosyllaba, sed etiam sia graece μς συς discuntur,& νιιλον longa est, id quod etiam accentu circunflexo ostenditur. Quarta,graeca in iis, ut panthus. melampus. Sapphus. amatus producuntur. Apus tamen. composita etiam corripiuntur. Horatius in epodis. Polypus, an grauis hirsutis cubet hircus in alis. Idem, in sermonibus. Dele. iit, veluti Balbinum Polypus Agnae. Sed tune

mologicon in dictione, Multa de Polypo apud Athenaeum habenturi in quibus,&

334쪽

rus quoq; in ος vsus est nominatiuo in dictionexisse ait enim Δια Io I. u 'o τη, θεναρήπε, κρυα ,:πο ἀιεκα - σας. ubi notandum in illo Horati, , Polypus an grauis.& in illo eiusdem, B albinum: Polypus Agnae, Poproduci posse dorice,a πώλυ. πω per ω magnum,eadem rauone etiam Polyda .rnas apud Persiunt. Quanquam aliqui & pulypus S pulydamas per u leguns, P v, quoniam & πιυμ,

λυδαμιας & πρυλυπρο per ου diphthongum apud graecos cum πο Producturi sunt,inueniuntur. V finita producuntur omnia fluctu, manu, tu, diu, cornu, geliti, amatii. Sed notandum neutia III u. in nominatiuo , accusativo, dc vocalluta corripi,

in reliquis vero produci, id quod Idax. V icto. Irinus de nominatiuo scribens, sic testatur. V termi/natus corripitur, ut cornu, genu,tonititi. Quanqua Prisciantistes agatur his vel bis. In uneutiorum. quae ideclinabilia sunt in singulari numero, vi hoc genu, huius genu. hoc cornu, huius coliau. In qui/ibus quamuis Ousdam artium scriptoribus videa/rpr temporum esse differentia, Dicunt enim nomi. natiuum quidem,& accusativum, & vocatiuu coro .ripi, reliquos velo produci. Ego in usti pariter in omnibus produci inueni casibus haec nomina, nec triat: onabiliter. Omnis enim in quacunq; parte terminatio in v desinens, producitur, ut fluctuisan

335쪽

thu,tu,diu. Ouid. in o uo Met. Dextra poplite laeuam pressa genu, digitis,inter se pectine iunctis.Ecce enim hic accusativus est sine dubio,&Mducinita Apud Virgiliu quoli primo aeneidos. Nuda genu, nGidq; sinus collecta fluenteis, quo/modo enim sinus collecta accusativum iunxit nos minativo, sic etia nuda genu. haec Prisciatius. Cui ego no accedo, primum quia eam regulam. quod omnis in quacunq; parte terminatio in U desines producatur,ipse sibi videtur finxisse. Nam, qui an/te eum merunt,grammatici, ut Max. Victorinus, Marius. Servius aliter sentiunt, uti e&Priscia. nus testatur. Deinde quia pressa genu apud Ovi/dium, & Nuda genu apud Virgilium potest pro/duci ratione communis stllabar per eam regulam quae dicit. In heroico verui cuiuscunq; pedis syllaba prior. cum a superiore verbo remanserit, ymi/scue longa erit,aut breuis, ut poeta voluerit, quo/niam in ea pars oratiois impleturi ut Virgilii illud

in Georgicon tertio, Invalidus, etiam tremens, etiam inscius arui. Ecce us natura breuis, produci/tur, quia est in fine dictionis, & pedis prima sylla/ba'. Praeterea praeter Grammaticorum Victorini, dc Seruit authoritatem, potest etiam V in nominatiuo corripi ad imitationem graecorum,qul,υιιλον in huiusmodi nominibus corripiunt , ut apud

ν genu. Adde qdibs N uda genu potest genu. esse septimus castis. Nam,eui uni dissioni non lao

336쪽

cet diuerses casus coniungere, duabus tamen &pluribus lIcet. Alba enim crinibus, de denteis mu/Iter no licet dicere. Alba autem crinibus,& nigra facie,licet. Sic in verbis,etsi me amas, tamen mihi semper noces. Item Sed vos qui tandem, quibus aut venistis ab oris Qu6ue tenetis iter. non igitur necesse est genti casus esse accusativi, quia sequitur sinus collecta fluenteis, potest enim simul perno. men esse Synecdoche cum casu septimo, per paraticipium vero, graeca figura cum accusativo. ac si dixisset. Rubra genis,nodoq; sinus collecta fluen. teis. Esse Prstet ea septimum casum nuda genu,coiligitur etiam ex Probo,ubitati. Nominatiuum singulare aptoti nominis, neutri generis V litera tero minatum in poemate aliquo, no facilius inuenies, ut si facias hoc coinu, hoc genu, vel hoc gelu. Nahaec nota apud Uirg. in septimo casu inuentutur .

DE SYLLABIS NATURA LONGI S. S yllabar natura longar quinq; modis esse possunt.

primus est cum vocalis sela est, & producitur, ut, B animam,& mores, cum qua dη nocte loquunt,& Spem gregis ali silice in nuda connixa reliquit, ct dicitiar is modus estare natura. Secudus est,cum diphthongus ierit,de qua dicitur,estat diphthoogo, ut. ar. m. au.eu. ei. OTertius est,cum praeponis

tur cosenanti,ut en ego victa situ. de qua dicimus incipit. rtus est,cum postponitur. vi Ne pere connubijs natam sectare latinis,de qua dicimus,sic terminatur. Quintus est,cum inter duas,plureis ueponitur conisnanteis,vt. Soli qui terrarum.

DE SEPTEM MODIS COMMV. NIVM SYLLABARUM.

C ommunium syllabarum modi sunt septem. Primus est, cum correpta vocalis excipitur a duabus con/2nantibus,quarum prior sit muta.sequens vero u

337쪽

quida, ut cym cyclops. Est enim hic breuis aptissvirgilium. Vastosci; abrupe cyclopas. logavero hic apud eundem. At genus h sylvis cyclopum,&m5tibus altis . & Pa in patres, est enim hic breuis. Albanique patres , atq; altae moenia Romae, hic longa, Perpetui Bliti patres considere mensis. via ite in Atlas,est enim hic breuis , Viribus inserior quis enim par esset allantis viribus 8 hic longa. Costitit hespetio regnis atlantis in orbe. Idq; tan. tum in eadem dictione, ut in superioribus existis. In diuersis autem dictionibus muta cit liquida nopotest producere antecedentem breuem . sed bre/uis, ut erat, remanet. ut Suma pete,aut sumas de/fiinge ex arbore plantas. Item. Et coniuratos coe/lum rescindere fratres. Et tum multa in tectis cre/pitans salit horrida grado. El. Qitam circum eratremae dextra, laeua que trahuntur,id quod Tereatianus sic praecipit. s i mediam vocalis habet, quam consena,& uda

E xcipiunt, nequeunt geminae vexare priorem. H nde tremor terris. aut hoc percussati identi,

D actylus issicitur.nam longa est reddita prima, E t mediam nil uda iuuat, quae sitbdita currit, S ic manet unde breuis, sic & percussa tridenti.

S yllaba si contra sertis4;.&vivida detur,

ii iide scire potes percu sa spumat arena, R eddet spondeos iusta ratione locatos. N ec modo. quia verbo finem facit unde.piitato. S ic cecidisse, magis sti mone notabis in uno C ongruere, ut castae pariter sint consbna,& uda.

E t Ble geminii et duplices se ostendere Thebas.

e t duplices mediam non possint reddere longa.

R espicis udarum, si vis modo fiat inanis, S ubiectae quoties,& iuris iunt alieni. Non posse ait mutam cum liquida producere antecedentis dis

338쪽

inonis breuem,s vero literam posse.C. P. T. mili cet mutis eraepositam quod ostendit eo versia, unde scire potes, percusea Spumat arena. ubi unde, cussa spondei sunt. Idem etiam colligitur ex his eiusdem versibus, in quibus docet praecedcntis diactionis trochaeum nunquam exire in spondeum aditimento cons antium, quae sequuntur, sed in dactylum semper. Quippe ubi Bla manet verbi vocaIis in imo, E tbreuis haec abscis ,allam, miteq; ,requirens. N ulla consbna iuncta parat dare tepONS auctum. N il iam spondeo videas superesse relictum. v. et tu ruri utar primum decurre Maronis. Liber,& alma ceres.& ferre simul Dryades . Munera vestra cano. dc studisi cui prima frementem F ud equum magno tellus percussa tridenti. 1 pse nemus. Tegare fauens,oleae. Minerva. D iq; Deaeq; omnes,studium quibus arua tueri.

Nec tibi regnandi veniat tam dira cupido. a n ne nouum tunc ipse tabi plus parte relinquit. V ere nouo gelidus canis cum montibus humor

L iquitur,& Zephyro putris se gleba realuit. E' i quid quaeq; ferat regio,& quid quaeq; recuset.

B is decies,unumq; supra,nisi fallimur, ecce D actylon efficiet talis, quem dico, trochaeus, S pondeum de nullum potuit dare versibus hidem . Non nisi in eade di ne inueniri l crusdam post mutam producere antecedentem breuem, sic

idem Terentianus.

V da igitur nunquam praebebit subdita tempus. P raebebit verbo deprehensia,aut nomine eodem. Replet cum dico,subiecta est uuida mutae. a tias ut graeca ,sic profero voce latina. V. da secunda utinam nostra sic voce sederet.

339쪽

E xemplo si rit, qui dixit membra pyrachmon iΤ ertia tum cycnus.& quarta frequentior his est, i N am mutis docui subiectam hanc omnlbus esse. F abricium dixit, sacrum. qui limile quadret. a gricola, et vepris dixit Lliere per utreis T empora sic praebent udae,cum subuciuntur. M in.& N liquidas post mutas in graecis tantii disctionibus inuenimus, ut sic dixerim, liquescere, dccassas fieri,quanu M ne in dictione quidem graeca apud nostros memini legere,sed N duraxat. Oui. P istosam CnΤdon, grauidamq; Amathunta meo' tallis. Martia. D electat Marium si perniciossis achneumon. Ide. Quae capta est alio nupta Lacaena cycnoe Seneca in Hercule iurente. Mundus puellae serta

cnosiacae gerit. In quibus versibus Sam. que. Gni. O. SUS. I. cae. na. cy.treis esse dactylos videmus,&ia cno iambum in quarto Ioco. atq; Nudam nihil iuuare antecedentem brevem. Quod factum est ad imitationem graecorum,apud quos μ & ν frequen/ter post mutas effluunt. Euripides in phoenissis,

quibus

340쪽

qu birs, rem, in quarta sede senarii uersus. Iambi.

δοιτi' τε, bis duo dactyli. N etiam post M inueni: ur apud graecos syllabam D.

chaicii; quod in locis imparibus no nisi trocharii, uel tribrachyn suscipit. In υυμνο,ΤΥ. sequentibus1ιν. comunis est. Callimachus, ut citat Hephaestio,

producunt antecedent eis breueis i. v. o. os imihiatus Horatius in prima ode,dixit, Euterpe prohibet,nec P5lymneia, tibi. L. Y.in Polymneia corri/puit, licet sequantur m & n. quae poterant positio. ne producere,ut in illo. Hesiodi. ερο

Euterpe cohibet, nec polymnia,metrum choriam δbicum Asclepiadeum tetrametrum constans, spondeo,duobus cli Iriambis,&pyrrhichio,sic,Euter spondeus. pe cohibet choriambus.nec polymiae. iterum choriambus.ia, pyrrhichius. Idem quoque sensisse uidetur Ouidius quinto fastorum, ubi ait Dissensere Dear, quarum PSymneia coepit. tum

pd ly, dactylus quaquam hic& pulymnia legi pop

test, ut sit spodeus tum pu.ut illud apud Persium, Nec mihi pulydamas nec troiades labeone propolydamas,quod ab Homero accepit, qui Iliados x.ita Hectorem' inducit loquentem Moi ερο, ει με