장음표시 사용
131쪽
ego 66. Ostiense incommodum, atque illam labem, atque ignominiam rei- Pub. querar, . cum prope inspectantibus vobis, classis ea, cui confunpopuli Romani praepositus esset a praedonibus capta, atque oppressa Pro dii immortales, tantamne unius' hominis incredibilis, ac di Vina virtus tam brevi tempore lucem afferre Teipub. potuit, ut vos, qui modo ante ostium Tiberinum classem hostium videbatis, ii nunc nullam intra Oceani 68 ostium praedonum navem esse auridiatisὸ atque haec qua celeritate gesta sint quanquam Videtis, tamen a me in dicendo praetereunda non sunt . . Quis enim unquam, aut obeundi negotii , aut consequendi quaestus studio, tam brevi tempore tot loca adire , tantos cursus conficere potuit ,
quam celeriter , Cn. Pompejo duce , belli impetu navigavitὸ qui nondum tempestivo ad navigandum mari Siciliam adiit, Africam exploravit: Inde Sardiniam cum clare venit : atque haec tria frumentaria subsidia reipub. firmissimis praesidi is, classibusque mu-3s nivit . Inde se cum in Italiam rece
rἰt , silente historia . Horam. Oeeanι ostium 3 fretum Herculeum .
132쪽
pisset, duabus Hispaniis, & Gallia CI-salpina praesidiis ac navibus confrinmata , missis item in oram Illyrici maris , & in Achajam , omnemque Graeciam navibus, Italiae duo maria maximis classibiis, firmissimisque ε9. praesidiis adornavit et ipse autem, ut a Brundisio profectus est, unde quinquagesimo die totam ad Imperium populi Romani Ciliciam a/junxit romnes qui ubique praedones fuerunt, partim capti interfectique sunt, partim unius hujus Imperio ac potestati se dediderunt. Idem 7 o. Cretensibus, Cum ad eum usque In Pamphyliam , legatos deprecatoresque misissent , spem dedition Is non ademit , obsIdesque Imperavit . Ita tantum bellum , tam diuturnum, tam longe lateque dispersum , quo bello omnes
gentes ac nationes premebantur, Cn.
Pompejus extrema hieme apparavit, ineunte vere suscepit, media aestate
eredibilis virtus Imperatoris . Quid
ceterae, quas paulo ante commemo-- F rare' εν Firmisis Uguo praefimis 3 Distributionem piaesidior iam habet Florus 3 6. g. Crete-bus ) Plutarchus in Pomp. &Florus 3. 7. narrant , Metellum tavitia' effecisse , ut Cretenses mallent se Pompeio in Pamphylia agenti, quam victori Μetello credere et atque sie laurum Metello a Pom- .Pejo Pr reptam esse.
133쪽
llare coeperam , quantae, atque quamnniliae sunt λ non enim solum bellandi virtus in summo atque perfecto Imperatore quaerenda est : sed multae sunt artes eximiae, hujus administrae, comitesque Virtutis . Ac primum quanta i A nocentia debent esse Imperatores i quanta deinde omnibus in rebus temperantia i quanta fide lquanta facilitate quanto ingenio lquanta humanitat et quae breviter , . qualia sint in Cn. Pompejo considem.
remus . Summa enim omnia, sunt ,
ii irites , sed ea magis ex aliorum contentione, quam ipsa per sese co-grosci atque intelligi possunt. Qirem enim possimus Imperatorem aliquo
in numero putare, cujus in exercitu veneant Centuriatus , atque venierint λ quid hunc hominem magnum, . aut amplum de repub. Cogitare, qui pecuniam ex aerario depromtam ad bellum administrandum, aut Propter cupiditatem Provinciae Magistratibus diviserit, aut propter avaritiam Romae in 7 I. quaestu reliquerit Θ Uestra ad murmuratio facit, Quirites, ut agnomscere videamini j qui haec fecerint. Ego autem neminem nomino. Quare irasci mihi nemo poteriti, nisi qui ante de se voluerit confiteri. Itaque
propter hanc a Varitiam Imperatorum quantas calamitates, quocunque ven-
Ia In quaesust apud argentarios.
134쪽
ium sit , nostri exercitus ferant , quis ignorat λ Itinera, quae per hosce annos in Italia per agros, atque OP pida civium Rom. nostri Imperatores fecerunt, recordamini: tum facilius statuetis, quid apud exteras nationes fieri existimetis . Utrum plures arbitramini per hosce annos militum Uestrorum armis hostium urbes, an hibernis sociorum civitates esse deleta ερ neque enim potest exercitum is continere Imperator , qui se ipsum non continet, neque severus esse iudicando , qui alios in se se veros esse judi-
Ces non vult. Hi c m ramur, hunc 3 hominem tantum excellere ceteris ,
cujus legiones sic in Asiam pervenerunt, ut non modo manus tanti exemcitus , sed ne vestigium quidem cuiquam pacato nocuisse dicatur st Iam Vero quemadmodum milites hibernent , quotidie sermones ac liter an perseruntur: non modo, ut sumtum faciat in militem , nemini vis assertur e sed ne cupienti quidem cuiquam permittitur: hiemis. enim, non ava ritiae , perfugium majores nostri in sociorum atque amicorum tectis esse
XIV. Age vero, ceteris In rebus A. quali sit temperant Ia considerate , unde illam tantam celeritatem & tam Incredibilem cursum Initum putatis, non enim illum eximia vis remigum, F a aut a
135쪽
aut ars inaudita quaedam gubernandi, aut Venti aliqui novi tam celeriter in ultimas ire ras pertulerunt, sed hae res, quae ceteros remorari solent, non retardarunt: non avaritia
ab Instituto cursu ad praedam aliquam devocavit, non libido ad voluptatem, non amoenitas ad delectationem, non nobilitas 7 a. urbis ad cognitionem , non denique labor Ipse ad quietem e postremo signa, ct tabulas, ceteraque
quae ceteri tollenda esse arbitrantur, ea sibi ille ne visenda quidem eXi simavit. Itaque omnes quidem nunc in his locis Cn. Pompejum, sicut alI- quem non ex hac urbe missium, sed de coelo delapsum , intuentur: nunc denique incipiunt credere, fuisse homines Romanos hac quondam abstinentia, quod tam nationibus ex tedinis incredibile, ac falso memoriae Proditum videbatur: nunc Imperii nostri splendor illis gentibus luce te nunc intelligunt, non sine causa majores suos tum, cum hac temperantia Magistratus habebamus, servire populo Rom. quam Imperare aliis maluisse. Iam vero Ita faciles aditus ad eum Privatorum, Ita liberae quaerimonias de aliorum injuriis esse dicuntur, ut
is , qui dignitate Principibus excellita
136쪽
tir, facilitate par infimis eme videatur. Iam quantum Consilio, quantum dicendi gravitate, & copia valeat , in quo ipso inest quaedam dignitas Imperatoria, vos, dia irites, hoc ipso in loco saepe cognostis. Fidem vero ejus inter socios quantam existimari putatis, quam hostes omnium gentium sanctissimam judicarintὸ Huma nitate jam tanta est, ut dissicile dictust, utrum hostes magis virtutem ejus pugnantes timuerint, an mansuetu dinem victi dilexerint. Et quisquam dubitabit; quin huic tantum bellum hoc transmIttendum sit, qui ad omnia vestrae memoriae bella conficienda divino quodam consilio natus esse vis
XU. Et quon Iam auctorItas nisi-43 tum in bellis quoque administrandis , atque Imperio militari valet , certe nemini dubium est, quin ea re idem ille Imperator plurimum possit. Vehementer autem pertinere ad bella administranda, quid hostes, quid socii de imperatoribus vestris existiment, 'quis Ignorat' cum sciamus, homines
in tantis rebus, ut aut contemnant, aut 'metuant, aut oderint, aut ament,op In Ione non minus famae, quam aliqua certa ratione commoveri. Quod igitur nomen umquam in orbe ter
rarum clarius fuit ' cujus res gestae pares λ de quo homino vos, id quod
137쪽
ras Μ. T. C. ORATIO maxime facit auctoritatem, tanta & tam praeclara judicia fecistis ρ An
vero ullam usqtiam esse oram tam desertam putatis, quo non illius diei fama pervaserit, cum universus populus Rom. referto foro, repletisque
omnibus templis, ex quibus hic 73. liccus conspici potest , unum sibi ad
commune omnium gentium bellum Cn. Pompejum Imperatorem depopo- . 'sciis' Itaque ut plura non dicam, ne que aliorum exemplis confirmem , quantum hujus auctorItas valeat In bello; ab eodem Cn. Pompejo omnium 'lrerum egregiarum exempla sum an tur : qui quo die a vobis maritimo bello praepositus est Imperator, tanta repente vilitas annonae ex summa inop Ia & caritate rei frumentariae consecuta est, unius spe & nom Ine, quantam Vix ex summa ubertate agrorum diuturna pax essicere potuisset . Iam, accepta In Ponto 74. calamitate ex eo praelio, de quo Vos paullo ante invitus admonui, cum
socii pertimuissent ; hostium opes animique crevis enm satis firmum praesidium provincia non haberet; samisissetis Asiam , QuIrites, nisi ip- lsum id temporis divinitus Cn. Pomis pejum ad eas regiones sortuna po
't. - Deus) Rostra, suggestus . 74. Aecepta In Pouto eaIamitate in victo C. Triario . Vide supra a. . & x s. '
138쪽
puli Rom attulisset. Hujus adventus ct Mithridatem insolita inflammatum victoria continuit, & Tigranem magnis copiis minitantem Asiae retardavit. Et quisquam dubitabit, quid virtute perfecturus sit, qui tantum auctoritate per se certi' aut quam facile Imperio , atque exercitu socios& vectigal Ia conservaturus sit , qui Ipso nomine ac rumore defenderit λXVI. Age vero, illa res quantam εε declarat ejusde in hominis apud hostes Popul. Rom. auctoritatem , quod ex locIs tam longinquis, tamque diversis , tam brevi tempore omnes una huic se dedideruntλ quod Cretensiun
73. legati, cum in eorum Insula noster Imperator exercitusque esset, ad Cn. Pompejum in ultimas prope ter ras Venerunt , elque se omnes Cretensium civitates dedere velle dixerunt λ Qti Id Z idem ipse Mithridates
nonne ad eundem Cn. Pompejum legatum usque in 76. Hispaniam mi sit λ eumque Pompejus legatum semis ' 'per judicavit; ii, quibus semper erat molestum , ad eum potissimum esse missum , speculatorem, quam legatum judicare maluerunt. Potest Is igItur jam constituere, Quirites, hanc F aucto
Cretensium Iosa I J Vide supra n- s. 76. In Hispan amJ quo iuvenis Pompei uxpro conciale missus fuit contra Sertori uin. vide infra n. 61.
139쪽
auctoritatem multis postea rebus gestis, magnisque vestris judiciis amplificatam, quantum apud illos reges,
quantum apud exteras nationes Ua
47 lituram esse existimetis . Reliquum est , ut de se licitate, quam praestare de se ipso nemo potest , meminisse& commemorare de altero possumus, sicut aequum est homini de potestato Deorum, timido dc pauca dicamus. Ego enim sic existimo, 77. Maximo, 78. Marcello , Scipioni, Mario, &ceteris magnis Imperatoribus , non solum propter Virtutem , sed etiam propter fortunam , saepius imperia
mandata, atque e Xercitus esse commissos . Fuit enim prosecto quibusdam summis viris quaedam ad amplitudinem, & gloriam, re ad res magnas bene gerendas divin Ilus adjuncta fortuna. De hujus autem hominis felicitate, quo de nunc agimus, hac utar moderatione dicendi , noravi illius potestate fortunam positam esse dicam , sed ut praeterita meminisse , reliqua sperare videamur: ne aut invisa Diis Immortalibus oratio nostra , aut ingrata esse videatur 48 Itaque non sum praedicaturus, QuIri tessνy. Max mο Q. Fabius Maxἰinus Cuncta intor, bello Punico II. clarus, descriptus ab auctore Viror. illust. e. 43. 78. MareeIIo, M. Claudius Mare et Ins victor Virduniari Galliae legis, de Annibalis, Syracusarum,
a ydatus ab eodem auctore Vir. illust. c 4
140쪽
rites, quantas ille res domi , mi I s. 'tiaeque , terra , marique, quantaque felicitate gesserit: ut ejus semper voluntatibus non modo cives amenserint, socii obtemperarint, hostes obedierint , sed etiam venti tempesta in tesque obsecundarint. Hoc brevissime . dicam, neminem unquam tam impudentem fuisse, qui a. Diis immortalibus tot & tantas res tacitus auderet optare, quot dc quantas Dii immortales ad Cn. Pompejum detulerunt. Quod ut illi proprium ac perpetuum sit, umirites, cum comm
nis salutis atque Imperii, tum ipsius hominis causa , sicut I facitis velle& optare debetis. Quare cum S bel- 4s Iuni ita necessarium sit, ut negligi non possit , ita magnum ut accuratissime sit administrandum e & cum et I mperatorem praeficere possitis, in quo sit eximia belli scientia, singularis virtus, clarissima auctoritas, egregia fortuna: dubitabitis , Quirites , quin hoc tantum boni, quod a Diis
immortalibus oblatum & datum est, in rempubl. conservandam , atque amplificandam conseratis λXVII. Quod si Romae Cn. Pompe-jus privatus esset hoc tempore, tamen ad tantum bellum is erat deligendus
atque mittendus: nunc cum ad ceteras summas utilitates haec quoque