Iurisconsultus, siue De optimo genere iuris interpretandi Franc. Hotomani iurisc. liber in quo L. Gallus, L. Lecta, L. Filius quem, L. Frater à frate, & aliae complures explicantur. Adiecto rerum ac uerborum indice locupletissimo. ..

141쪽

Cocertatio ex Iuris scripti de non scripti comparatione nascaturiquanquam ex Pande-ctarum iure nihil iam propter bonorum publicatione ea res dubitationis habeat.L.

si quis,9. &L. quia latronib. . D.detestament. Eiusdem modi quaestio illa suit nobi ilis, de qua Principes ciuitatis Scevolana,Manilium &Brutum disiensisse, Cic.lib.De si .

nib.a testatur :an partus ancillae in fructu habendus sit. A similibus enim, aut paribus

potius, argumentatio sum batur,hoc modo Lex est,Fructum omnem qui percipi exanimalibus potest, fructu rius

142쪽

rius capito. Cum ex ancilla puer natus esset, Ductuarius eum sibi uindicabat. Interio, Hic puer natus ex ancilla, in 'quausumseuctu habeo,meus essequeadmoduketus csteroru omniu animantiu. Depulsio proprietarij: Imo meus. Q.Vtrius sit. R. No ut foetus pecorum, sic partus ancillarum in fructu est . alius enim est pecoru, alius ancillarum fiuctus.nam pecudusructus,

ut suum, plurinium in sobole & pro ente est positus:mu

tione, hoc est artificio , industria,solertia,opere ac dilige-tia. nec mulieruexercedaru a i stu-

143쪽

fructus unqua in sobole prosecreada constitutus est. hoc enim cum bestijs comune habet.eX ea igit re illaru fructus stimatur,ac cesetur,2 ipsaruest proprius,ac singularis: Scquo caeteris animanti b. antecellul,nimiru ex industria Scopera. F. Atusufructuarij o nanis utilitas est, quaecuq; eXmuliere capi potest,sive principaliter,sive secudario ea nascatur. D. An cum usufructuarij sit omnis ancillarum utilitas,etiam illarum partus ipsius esse debeant. Quae CO-trouersia ex ratiocinatione petitoris nascitur,similem esse rationem argumentantis,

144쪽

rorum omniu 3nimantium.

Aliud exeptu ex L a,C. de re scind. uendit. Lex est Re minoris uedita,uel supplere emptor usq; ad dimidium ueri precij debebit: uel sua pecu

nia receptassem reddere. mi noris autem uendita dicitur,

si nec dimidia pars ueri pre cij soluta est:hoc est,cum Uenditor potest dicere,tua pecu nia dimidium rei meae no Ualet.ueluti, si rem quae decemu alebat,uendiderit quatUOr. nam dimidium precij erant quinq; subet igitur lex,ut emiaptor aut rem reddat,recepta sua pecunia: aut iustu suu pre . 1 2 clum

145쪽

cium absolvat. Est autem tu stum precium, quod saltem ueri precij partem dimidiam

adaequat. uerum aute, quanti communi hominum aestimatione res est. quare ut suppleat emptor, unum addere debebit.His positis,quaero uicissim de emptore noc mo do:Titius equum decem aureorum, emit sexdecim. Recognita,queritur, se ultra di midium rei precium fraudatum:&,ut uen ditio rescindatur, petit.nam uenditoris eadem,quae emptoris, ratio esse debet. At ueditor tum erat deceptus,cum rei precium

rat amplius dimidio diminu

tum:

146쪽

tum: hoc est,quatuor habuerat pro dece . emptor igitur tum deceptus dicitur, cu rei

precium dimidio amplius auctum est: hoc est, cum sexdecim persoluta sunt. Intentio: Deceptus sum supra dimidium ueri precij. D No es deceptus. QAn sit R. Quia pecunia tua non superat altero tanto rem meam: hoc est, uti inguius loquamur, non ua et duplo plus quam res mea. tum enim deceptus esses, si res mea non ualeret dimidiutuae pecuniae.F. At mea pecunia ultra uerum rei precium,

ualet plus dimidio precii tuae rei.nam Sc decem dedi, qu

147쪽

non modo quinq; qus tuae rei dimidium efficiunt sed

sex,quae illud superant. quod uicissim in ueditore decepto spectamus. D. An quemadmodum inuenditore, sic etiam in emptore rei preciuspectandum sit,ut cognostatur an supra modum sit de ceptus. Constitutio est ex argumentatione. Respodetur:

nequaqua.sed in singulis spectandu,quod a singulis profectu sit: hoc est,in ueditore,ΓCipsam: in emptore, pecunia. Vt,queadmodu uenditor uociferatur,pecunia tua non Valet rei meae dimidiu ita dice

148쪽

re emptor possit, Res tua novalet dimidiu meae pecunis. quod ut uere possit dicere, amplius XX dederit necesse est. At illius auctores Opinionis seperta in emptore Q in Ueditore, re solam cosiderat. quae cogitatio facile queuis non attentu posset in errore inducere. Ad suppledu ergo iustu precita, Lex iubet,u editore illo decepto,emptore unu aureu addere u editore uero,qui unu et uiginti accepit, Unu reddere. Naqueadmo-dia lex ait,Minus preciu est,si nec dimidia pars ueri precij csoluta estissic in emptore dicε 4 du est, Maius preciu est,si nec '

149쪽

dimidia pars eius precij in re uendita,tradita est. In sum-m a,fraudatio supra dimidiuueri prech admist adicitur,cui aut pecunia dimidiu rei, aut

res dimidium pecuniae non ualet. De iure,setis iam nobis explicatum uidetur.nunc' ad eas controuersias, qUae exscripto pariuntur , transeundum est: quarum triplice esse rationem,superius diceba- IDUS. OaS enim aut ex scripti ambiguitate , aut ex scripti sententisque dissensione,aut ex contrarie scriptis manare., a Scripti ergo ambiguitas con

rouersiam efficit, cum ut γ' ' Cornificius ait) scriptu duas

i aut

150쪽

aut plures res significat, hoc

modo: Paterfamilias cum fi- α lium heredem faceret,iesta- Gmento uasa argetea uXori le- α gauit:Tullius neres meus Te tarentiae uxori meae XXX po Gdo uasoru argenteorum da- α to,quq uolet post mortem e- α ius preciosa uasa dc cslata ma ci

gnifice illa petit. Tullius se, requae uelit ipse, XXX pondo ct ei debere dicit. Costitutio est α

ex ambiguo. Eiusmodi con- α trouersia illa est, An res em- Apta, tradita, emptoris tamen non sit, antequam pre

clupersoluerit: de qua Iuris i consulti in L. quod uendidi,