Lilii Gregorii Gyraldi Ferrariensis, De re nautica libellus, admiranda quadam & recondita eruditione refertus, nunc primum & natus & aeditus

121쪽

Peritonarum, quod superius continet utra latera uel parietes. Loca ubi ronii assis iantur, κοπωτnem uocatu Lastini easteriam,ut dieitari stimus in capite statim quod sequitur. Dein par resia, quae pars est inter puppim N r miges. Parexeresiae fit in iii j. ad huc dide mentio, quo loco in hunc propemodum scholiastes: χ α'Dectris: est, in quit, locus qui est extra nauis remigi tam, iuXta quam partem non est remorum ustis: haec aute est pars stiblimior Puppis N prorae. Tum Nin naui estantiori,unde &hyperantion nauigiu. quasi dicas quodsiipcrhauriatur. Sutqui sentinani nauis αντυρ nuncupent,&οιν uis uas ipsium ad aquas e nauib.

exhauriendas, uulgo festolam nautae nostrates appellant. Martialis. Cur ua laboratas antlia tollit aquas. Qus uero senestella aperitur ad aquam flu

uis rostrum chalcembolus uocat. otur

122쪽

, DE NAVIGIIs LIB. II3

citur& neutro geriere chalceinbolori nauigil genus. Vergilius chalcembo Ion innuit cum cecinit: Fremit ictis bus p ea puppis. Mem: Quot prius an ais steterant ad littora prorae. Porro pars illa nauis in qua insigne cosite Uit apponi, id quod se e in prora fit, licet Sc nonnunqua in puppi, Graeci uocauere,ut in Aetis apost. Lucas ostendit,qui de naui Alexandrina, quaPaulus Roma profectus est.In naui,inquit, Alexadrina .s in insula hyemauerat, cui erat insigne Castorum:

ροw.Vtitur&Plutarchus,alh .gimus es protomas in siimmis nauid rostris, confictas animaliu species uocari.Sed N arietis bellici prior pars προοεμα dicitur.Est uero protome, ut paucis abselua, id in animalibus, quod inhontine est prosepos,id est,os. Ethscde nauium partibus satis, si non supra modumSed nihil uelah N me religio

123쪽

Quae nauium sint insti umclita arma- mentauri cap. XII.

de nauium membrispartibushquar cognitioe digna uisa sunt ad pserim , nunc

-γωγοὶ dictae sunt Iri praesentia seposi-US rcmis,funibus,uellis, pleris* ornamentis,in aliis locis, in quibus de hs sigillatim agemus. Instrumentu autem

ut Casi' siit sententia,quod & Vlpiantis lib. xxxi 3. P scribit, id est quod

ad tutela rei pertinet,& ut Pomp. lib. V J.epistolarum placuit, instrumentucuius rei necesse est: alterius generis

nus affirmat. quo argumento probat scapham n uis non esse instrumentu. Haec

124쪽

DE NAVIGII s

Haec uero non adeo resagiose ut ab iurisperitis, nobis tra stabuntur, qui instrumentis illud muniuersum iis, praecipiedum monemus ,rat ea omnia in suis nauium receptahulis dis uinci. ne quada& certo ordine custodiant

quo facilius, ut uerissime Columellast ibit,cu quid expostulabit ustis, praestb sit . Nam ubi tempestas aliauene, cessitas imminet, & ita fuerit rite dis situm nauigium,suo. ordine quod

locatum armamentu, tum sine mora

etiam & trepidatione ministri depro munt, quod est a gubernatore pomi latum: eadem. simul ratione &marix de hostium pericula Scilius uitannia, Sed iam nos ipsa coiiscribamus, ma lum. ipsum in primis,qui es ectus u lut arbor quaedam uela iustinet. sic di ictus , ut putatur, quod instar mali ha .

bet in summitate, uel quod quasi quibusdam malis ligneis cingitur, quoris uolubili agitatioe uela lius vespari

125쪽

dimturus demittuntur. Naulum,ut quit, Plinius, malis antenis* propter leuitatem praesertur abies. quod & ante illum Theophrastus annotauerat libro deplanta.hist. V. Malus gnarue uocatur. Scribit Artemidorus in somnis malum uidere, dominu nauis uessimilii significare . Mali uero partes, Eratosthenes in architectonico has ec

fion,anten imon,quod mali esse partem, alii antemna sic appellatam pro

diderunt. Dicuntur & icria fuaidomata tauiu,id est,tigna oblonga: nam 8chinu erectulinon est,quale alicubi insepulturis mos est erigi Ad quod & inclitaris fieri selitu Graeci annotauere seiptores. Lenas,st Pollux,est quod malu susepit, hoc est, lacu uocat A. iades Myrieanus apud Athori v. At quod ei annexu est, pieman Pollux,qua parte Vitruvius in X.m . ii tace uocauetsi,ut puto, paterna quidama

126쪽

DE NAVi IIII LIB. ldam,alioqui docti, uelimseriore petae item uocitant,decepti,utreor, σωhia codice lib.Sat. .pam castigari,qus ea ratione hic adscripsimus hare sent: Myrieanus,inquit,Asclepiades uir in ter Grecos apprime doctus ac dilim,

carchesia a nauali re existimat dictar Ait enim naualis mali partem inserio. rem pleinam uocari,at circa media se y fi ,- .re partem 4 λον dici: summa uero paristem carchesium nominari,& inde disfundi in utrunque ueli latus ea quae

cornua uocantur. Extremum autem mali ante antemna Hacate est, quam

Eratosthenes silmmam mali partem esse prodidit. Et apud Athensum Asclepiades thoracion, quod quadrilaterum sit. Extrema igitur mali parsor- . chesion est. Cinna poeta: Lucida cum fulgent alti carchesia mali. quod carmen Non.Marcellus Catullo Veronen.a ibit, nisi quod splendentisco, sulgent legit. Lucillius:

127쪽

Tertiushic mali siperaicarchesia siuitrua. Nescio an perperam carceria anonitII1setiam antiquis dicuntur, qui Hud Cinnsita legunt: Lucida cum . fulgentesti carceria mali. De carchea fio uase nihil hoc Ioco dicimus. Ponti tur& in mesi summitate corbes, unde corbitae naues, ut Festus sciabit, quae uulo caueae uocantur. Pars quae stib antemna est atractos graece dicit. Scibit Iulius Pollux in x. quod orthiax. id nuncupatur, quod est in mali parte uiseriori, ueluti quod in superiori est carchesion. Meminit uero ορθιώκ Epicharmus insinula Nauages . Consile 'isere quoque antiqui in summis nauiti malisgalea nescio ciuid simile addere,, unde quidam uulgo hodie galeas tri remes uocari arbitrati s uat . Sed ab ea uri galea, qus graxe ram' dicitur, prouerbiu deductu est, Aut nauigiu,aut

dubia dici cdsueuit.Meminit eius Ari .stophanes

128쪽

stophanes . Sut qui existimat Ouidia hoc gales nomen innuisse eo carmine: Est mihi, sit precor flauae tutela Muneriis Nauis,& a picta casside nomehabet. Sane d scripsimus in summo malo setitos antiquos insigne aliquod addcre,id quide innuit qd de corberistus est,noscp paulo ante meminimus: Et certe Peloponenses petasum Mer curii praeserebant. nam πιπασον κ-np ta id est,acane uocabant,quod hoe

genus galeri primu e pellibus canum heri consueuerat. Quae igitur bello serais erant naues, galeam insigne habebantiquae uero ad celaritatem,Mercurii petasum ut caduceu pacificatoriari Antemna est qus uelusustine quasi transuersa pertica, dicta quod sit an, te amnem porrecta. Alii ab am,& tendo,hoc est,circuntendo:quidam Memino nia scribunt, cuius quae media sunt, ambola & symbola uocatur.

in uero extremitates e

129쪽

N a nostris cornua nuncupata sunt. Tertullianus qui lem tertio libro ad uersiis Marcionem: Nam in antemnainquit, quae crucis pars est, extremita res cornua uocantur. Et poeta est, Cornua uesatarum obvertimus antemna riim. Sed& Graeci ipsi eadem ratione antemna uocauere. Suia t& qui ira A, ut supra ostendimus. Vocantur

8c ceruchi,qd talicet cornua habeant, quorum Lucanus 8c Valerius Fla cus meminerunt. Sunt & qui in Apules xi libro parum istella legant: Pu

pis intorta cerucho . cum antea recte

legeres, puppis intorta chenisco, qua ut futilem& illiteratam lectionem O helo sodiendam autumarunt uirilioqui bene de re literaria meriti, tari. to minus ut futiles ipsos ego uocem. qui tam asseueranter dietionem Grata cis Hiptoribus seequente tollendam censuerint. Grammatici igitur Graeci,

cheniscu scribiit lignum esse in puppi

130쪽

DE NAVIGIIs LIB. rarseu prora, ex quo anchorae sitspendantur.&denim hoc loco placet,quod ex antiquis sciaptoribus collegilphinorinus afferre. Cheniscus,inquit, pars est es mst cui appenduntur anchorae,quae & c rinarnauis est principium.Sunt & qui puppis potius principium dicant, ad quam epotides nauis connectuntur. Nd utcunque sit,inensibis dictuse' quoniam nauiu artifices eam partem in anserini capitis serma effingunt,ponunt in siimmo nauis, te quod nauigium in eius speciem &similitudinem serinant,uel potius boni augurii causa,tanquam immersibilis nauis sicut auis illa quae fluebas enatet. inc serme ille. quae eo pluribus tibi recensitu quo est hactenus res nostris parum comperta. Chenisci meminit Artemi dorus libro ii. γ' oκeoria ν, ubi clienios con ait in senanis significare nauis gubernatore.Meminitit Lucianus uadialogo cui titulus aute