Lilii Gregorii Gyraldi Ferrariensis, De re nautica libellus, admiranda quadam & recondita eruditione refertus, nunc primum & natus & aeditus

91쪽

cxulibus filissent, qui ad eos nauem hricata peruenerunt. Lege teritu hist. Herodoti. Antiquitas insiper excogitauit eam rationem pingendarum classatim, ut eis ne set, ne* sal, uentus noceret. Hanc breuissime Plin.xxxv. nat.his .attigit,ita enim scribit: In en caustace pingendi duo sitisse antiqui rus genera constat, cina 8c ebore, com o,id est, utriculo, doncc classes pin pi cyere . Hoc tertium accesiit rese lutis igni carris penicillo utendi, quae pictura in nauibus nec sole, nec sale, uentis. corrupituri quae Pliniana uerba exponuntur arimito in Ginciat

rias Cornucop. Rab Herm. Barbaro in castigationibus: atm idcirco ego ea nuda retuli . Meminit & eiusde uoluminis alio loco idem Plinius, cum ait, Cerusiacos tingunt iisdem colorib. ad cas pi sturas,qua inuruntur alieno parietibus genere, sed classibus semi liari: iam uero Sc onerariis nauibus. quo

92쪽

DE NAVIGIIS LIB. εν

quoniam N pericula expingimus,

ne quis miretur Sc rogos pingi. Iuuat: quoque pugnaturos ad mortem, aut . certe caedem speciose uelut quibus milibus Annaei senecs uerba ex libro de beneficiis septimo, quam a castiga-:toribus,melius intelligent. Nam cum. Seneca ita scistat: Cui triremes 8c caia ratas non mitterem, luserias , 8c cubi cularias, Sc alia Iudibria regum in ri lasciuientium mittam inio loco dol' ctissaeane castigator procs iis, aus. reposuit. God uero castra naues pim gerentur, preter stipradicta Plinia uer . ba id palam testantia,& Pollux innuit in primo . Hoc pi Hirae Renus Miros 3 iue a Griccis dicitur, ut est apud Calli- , xenum & Athenarum . Et poetarum: quoq; stequens autoritas hoc idemstedit, ut cuius modo uersus ad pK Val.Flacci . Et in renues subiere ira tentia caerae lumina, Pic ire uarios. superaddit honores. Non mc fugii :

93쪽

s4 L. GREG. GYRALDIasonitariis grami naticis exponi sele, re cariam propice: quod congrue an

aliquando positi, nunc non statuo . Sed quod pice naues illinatur, notius est quam ut expositione indigeat. S

ne ab hsqui Indica perscripsere prodiatum est, naues & quidem onerarias,8cingentes ac portentota prope in gnitudinis, ad convehenda mercimonia ab Indis construi, quae non pice,

sed quodam ab ipsis consedio bitumine illinuntur, quod maiore quam piae firmitatem praestet nauigiis. Illud siedonficere accepimus: Caninum minutissime textant,desia calcem at oleum cuiusdam arboris,quantum sat est,incipiunt, stet,& eousin tundunt quoad lentorem uisco similem contrahit,ato ita tum demu eo utuntur,naues

illinunt. Sed iam de cs a & pie iura nauiu satis,ut puto. Nuc iure illud quo pin re nautica obseruandum, quod ad auguria pertinet, quae ornithogonia dicitura

94쪽

DE NAVIGII so LIB. t dicitur, in qua inter alia nautis expeti, ita auguria cygni laudantur,ex qua di- plina Vergilius poeta finxisse credituri Aspice bissenos istantes agnae ne cygnos. &qus sequutur reliqua. Verius uero ex ipsa ornithogonia histinc Cygnus in auguri js nautis gratissimus ales, Hunc optant semper, quia nunquam mergitur undis. E dem Maninibus a Graecis tradum unde N cheniscus nauibus additur,de quo sito loco dicemus . Sunt qui tradant Vergilium cygnos in carmen in duxisse,ut AEneae augurium secerenti quonia una cum columbis Veneri di catos putarunt antiqui . Ab auguri js , certe bonis & secundis,secundam etiaLatini nauigationem &prosperam dicere consueuere. At no sic Grsci, quippe qui Pausania&Eussathio testibus, dicant, cum no uento a gitur nauis,sed remoru conatu:atque 'ea causa culaboriose aliquidmoliunc

95쪽

ss L GYRALDI hoc est, secunda nauigaritionem prouerbio dicunt. Et e contrario η - ου πλουν, cum ex uoto & animi

mitentiares succedunt:&ut illa secunda nauigatio uocatur, ita lisc prima dioselet, quae tamen ab augurali disci, plina quidam deducere conati sitiat.

Sed his missis ad huiuscemodi reliqua semus.

arenus astrologis in re nautica cre .dendum, &prognosticis,&de nauigationis tempore,WVeneris stella Troianaena' uigationis duce.aliis . Caput π.

I Strologi praeterea magna

bi in re nautic ut aliis omni

in rebus in rebus, partem uendi cant, at ex Saturno in primis, & rionciet; sturo,& Pleiadibus, Macedis,& Helena,siis. signis suturas te pestates praenunciant,quos ut mendaces 8c salsiloquos uter ν Picus conuincere nititur. No enim, aiunt, ex Ioue, Saturno, Venere, Marte, Mercurio praeuident tempestates, sed de nube,

96쪽

DE NAvialis Lim de uetis, de omni aeris coditione: at eoru harcsolere disciplina experimen,

scribuntur hoc loco misiatat, te ad ipserum uolumina relego:illius coua astrologos, huius de rerum pramotione. At sicut illa damnant, ita quae pro/gnostica uocatur a Grscis,& a nostris praesagia ac signa, no impugnari abo.

nis videmus, quando ea praecipue maeris qualitate, non ex astrorum ortu. uel occasti, traiectuve fieri appareant. Traduntur uero ea ab Hesiodo, Ara, to,utrius y interpretibus, tum a Veragilio, Lucano, Plinio, Varrone,Columella, Constantino, Vegetio, alia seriptorib. tum rei rusticaritum rei militaris, ut nunc mitta philosephos qui

meteora,&naturales astrologos qui ea prodiderut.Illud certe non pnaeter eundum, stata esse nauigationis tem. Pora, quae tum in temporum &anni,

tum in aeris dispositione xeserundus

97쪽

83 L. G R E G. G Y R A L D tDulgares nautar, 8c agricolae etiam norunt. siquidem ea habentur circa autumnale aequinoctium , & uernum,

ita ut ab hoc aperiri, ab illo claudi ma re dicatur. Placet que Hesiodus pluri bus uersibus in μοιρ sis sit breuissi mehic afferre. Post solstitium aestiud, ait, per quinquaginta dies optima na uigatio, quando spirant etesiar, 8c uernae cum ficus solium iam coeperit con meis pedi par esse. In quibus uerbis Procius obstata pre estatem &est iis medios non satis tutam esse nauigationem, id & experientia ipsa cernimus. Plinius itero inquit, Ver aperit naui gantibus maria, quar hybemo temporae hyemant, & tempestatum tauitia concludutur. Sic ctiam I Apuleius, ut ante scripsimus, significat, die sciliacet qui nauigio Isidis sacer est, quari. do mense i Iartio mare ipsum aperi tur. Existimauit quo loco,uir sane do. 'ibimus Apulei interpres, hilaria eo, i die

98쪽

DE NAVIGIIs LIB. v

die designari, Apulei uerbis hallus

natus . Haec uero breuissime collegiamus, qui sine risii meminisse non poLsiimus, quae 'dem astronomi confingunt,sub ariete nautas gigni 8c hel arios,nauium. sabricatores, & eiusmodi genus opificum, ac si nulli sub arie te nascantur ijs in regionibus ubi nul Ius est nauigiorum usiis: & si ijdem id asserant, & domos naues esse.Sed ridicula nimis, ut miranda illa quae Plinius in v I. de Taprobane agens prodit . Syderum, inquit, in nauigando nulla obseruatio. Septentrio non cernitur, sed uolucres secum uehunt aemittentes saepius , meatumque ea inrum terras petentium comitantur . Nec minus mirandu uisum est, quod a M. Varrone lib. rerum diuinarum secundo traditum, nauiganti Aneae

a Troia in Italiam ad agrum usque Laurentum, Veneris stellam semper illuxisse, eoque loco ulterius haud

99쪽

ussam suisse. Quam rem etiam mulia in locis Vergiliu poetam innuisse Seruio grammatico uidetur. quod tam ut ego minus creda, multa sunt in cauta, at* illud in primis, ne id minus miraculosum,quod in Evangelica histo riade tribusMagis traditu uideatur, rui stella duce ex orientis partibus ad hristum adorandum profecti sunt. Legimus tamen Sc similis stellae duca mediui magni Antonii corpus inuen

tum,ut in nostris annalib. continetur.

' De nauiuria membris ac partibus,tum Graecis tum Latinis nominib. Cap.XI.

Ed cum serie tibi uideri pos

sim no accurate modo, sed i riose etiam de rebus f psisseque circa rem nauticam sunt,nunc his missis ad nauiu partes 8c membra n5mnore cura deueniam quae ut diuerasa,ita diuersas sitiat nuncupata uocabu

lis,in primis. a sescis seriptorib. Om

nia uero, ut potero, breuissime colitigam,

100쪽

DE NAVIGIrs L 18. ympana,ne tibi scilicet legendo, Aniihi si tisibendo negocium . Quam rem ali/tequam aggredia Lucretia pocte uersus adseribam, quos pro re dignos dicaui ut meritoriar mandarentur. Hi uero in secudo natura leguntur.

sed quasi tinfrannmagnis,uentisj coortis iii Disiectaresolet magnum marcitransi, caritas, ' l Antemnas,prora malos,tonsas nutantes, per terra nomnes oras Litantiaaplustra: -Huideantur,o indicium mortalibus edant 'Insidi maris insidias,uires dolum, lutuitareuelis mullo tempore credant, rsubdola cum ridet placidi pellucia ponti.

Et quidem haec Lucretius: ne graeca, quod isti faciut, plurima inculce, quae Hesiodus in Georgicis,&epigramata inti a. Sed nos iam seoclum nauiu pax tradescribamus.Prior ergo nauispars prora graeca uoce dicitur,quae etia est a Latinis usurpata adeo,ut eorum Nerim dictam existit nen quod prior sit, putantes uocent esse latinam. Verum

Herodianus 5c Theon tradat,