장음표시 사용
131쪽
dignitate in Patris quam in Principis con Ix stituta, nomine. Omnis enim Pater Princeps: sed non omnis Princeps Ρater est . Omnis Ρater Ρrinceps, cum in familia sua quilibet Princeps; nec familia aliud, quam paruum regnum: & regnum magna familia, unde Aristoteles liberorum, & parentum societatem , regiam vocavit amici-Lrat, tiam . Non quilibet Princeps Pater est ;nam postquam in tyrannidem versa sunt regna, opus es eccepit legibus , quas 5 ipsas inter initia tute e Sapientes , Ut iam pare e edoctis hominibus , modo iubere Principes erudirentur ab iis, qui in ter gentes potentiores secte, quia meliores. Tan προ ρ tum enim quantum vult potest, qui se nisi quod debet, non putat posse. Inde Cyrillus notat in diuinis etiam, maius esse Pa. x tremesse , quam Dominum cum sit plus in
Deo filium generare, quam mundum creare . Gentiles Idola cum colerent, & inuoca-1.L. . rentis sub Patris agerent titulo . Iupiteris praecantibus vicatur Pater , s Saturnus ,
-- ca Liber, o caeteri deinceps Dd : Lucillus
Vt nemo fit nostram , quin aut Ρater Optimus diuum, Aut Neptunus Pater Liber, Saturnus Pater Mars Ianus Quirinus Pater nome dicatur adun . a. Fallis. Et ad Augustum Ouidius.
Sancte Pater Patriae: tibi plebs, tibi Curia
me dediti Me de imus nos, tibi nomen, Eques, Res tamen ante dedis: siro quoq; vera tulisti Nomina: iampridem tu Pater Orbis eras: Hoc tuper terras, quod in aethere Iuppiter alto. nomen babes Hominum tu Ρatercille Deum. Exinde habes non tam dignitatis,quam Diuinitatis, & Rogationis esse Patris nomen . Diues ille in insemo sepultus, Abra.
i. is hamum Ρatris titulo inuocabat, ut Laeta rum mitteret . Christus Dominus toties MI I. Patris nomine diuinitatem in uocabat , quoties vellet misericordemi nobis impo.
nendo , ὲ Deo sub Patris titulo quotidia. num petere panem: soli Deo, Patris reseruando titulum , Ut quemadmodum unus est Deus, unus sit Ρater. Et patrem nolite XIV. vocare vobis super terram : unus enim est Pa-
ter vester, qui in Caesis est. Quomodo ergo Nau, 3. genitoribus Patris datur nomen quod Dei est λ Genitoribus datum , ut tamquam
Deos veneremur, quorum in manu mors, xv& vita filiorum . Genitoribus datum uti Dei vicem gerentibus d quemadmodum enim de Regibus intonuit Sapientia. Perme Reges regnant, o Principes dominantur ita Ecclesi de patribus: Fili j sapientiae, Ecclesia iustorum: natio illorum, obedientia, I Faelectio. Iudicium patris audite filii, o sic facile , vis uisitis . Post Deos, &daemones, idest Angelos , primum locum dato xvi
parentibus, cum omnia quae possidetis, eo rum sint, qui genuerunt, &educarunt . Pietas fundamentum est omnium virtu tum: hqe iubet filio,vit Deum venerari pa- msIN M'rentem, neque enim multo secus ' liberissus,
parens. Pisidae' conuiuantes, Parentibus primitias uti Di, , Mercurio , puta, Genio libantes , vulgarunt quam sancta via. debeat esse filijs Parentum persona.Sancta idest sanctificata,vt delubra,ac reliqua, ex tra hominum comertium , quorum nobis sola reflat veneratio . Vel sancta , id est sanctione munita, ut muris,& portae esuit iis , cum pςna capitis sit sancita in eos qui deliquerint in muros, et portas ciuitatis ita cum grauior sit in parricidas sancith paena , a sanctiendo parentum personam sanctam dicas r ut in decalogo , cuius se- . eunda tabula habet in fronte .' Honora Pin xlx rentes. Mandatum primum in promissione, teste Apostolo,quia diuino cultui, qui in prima maratur tabula, honor immediata succedit parentum , qui tantum a diuinodiitat cultu, quantum a prima, secunda xx. elongatur tabula. Sub titulo honoris, obedientia proponitur , quia magis diligi S i quam timeri a fili, cupit parentes . Ρcenam adiungit , suis io suus ese super te' xxiiram , ut amoris desectum pleret timor. Honor, &dilectio obedientiam pariunt inde uti dilectionis, & honoris partus imponitur obedire. Cognoscetur filius hono. rare, & diligere patrem , cum paruerit . in Hisce igitur tribus accomodabitur sermo:
quorum primus amor erit tamquam vim culum caeterorum.
132쪽
δδε De Parentum, & Filiorum A more.
t Amor ex J albia ex beneficiys. χ. 23 Quinti, e d fissi mutuus amor. 3 Filius amat patrem 6πbatbia. 14 Cadauera mutuose compinentia. 4 Pater cogitur amare filius. 34. 23 Post Deum parens Patrie priferatur.3 Patrem non amare infantas. 26 Ciconiarum pietas in parentes. 6 Fith an possi maiora parentibus dareta 7 Filia lacte matrem alit m carcere. quum acceperim Z 9. Io. 28 Perma patrem in carceribus lactat. 7 Fiiij qui maiora parentibus retulere. 29 Cimon Athaenim: vinculis redimit patrem.
3 Pater generat, is libidini satisfaciat. 3o Engas Deos, o patremsolum ab incendio Ii Proauis, plus ibet filius, quam Patri. sustulit Troiae. 32 Pater dat υiuere, se non bene vivere. It Pro delicto trequend sint pater, o filius:
I Differentia inter nutricem , o patrem. cur Alius primo torquendus διψ Pater exactor creditorum , quae tenebaml3χ Filius pro debitis patris ponitur in cinculis. maiores in descendentes. 33 Carolus Magnus suspectos criminis γ' Filius tantum debet, quantum potest. d. trem etfΓιι, cur vimque damnauerit di I Filius tenetur mori pro patre. 34 Amor descendit non ascendis.
6 Aruntii Romani ritisque blb muttitis amor Patris, flij inaequalis est amor. ib. 7 Creusa Reg: alborret vitam sine lyberii. 33 Patris amor non potest abscondi. Videbis
Is o eleucus vel Zalmetis ne phum viro e floriam Albonsi Raegis Arragonis. oculopriuaret, istim ii sit est odi. 36 lomon unde cognouerit unius, o non ab I9 Cur natura dederit patri amare filiumλ terius feminaemium es quem ius ratao Palumbesse deplawat, υι Alium cooperiat. Occiae ZVultur sanguinem baurit, is partuml3 7 Naturae est, parentum amori consulere. alat. 38 Abrahae lares Dominus filium occidereat Patris amor fine termino Ius nature qui Z s Umissa voces retractat exclamando λMoris duplicem credo ra,&periculosa mallent. Lue seviente causam. Sanguinis sym- Andreas Cornelius Ρiscopia quotidianapathiam ; & benefacio- in pauperes panis distributione, populumptim munera : quae saepescum sibi conciliasset, qui facto concursu& antipathia obstant id tetim Cornelij palatium frequentabat ,
sangui inem mitant, &lpatrem eum appellando. Displicuit sermo rarii. G. tamquam colorati per linauribus Senatus, cuius decreto interdis micilii rem representant aliter , ac citi a publica illa panis elargitione 3 cum in se. Horn in in alioquin vitiosum , vim adhuc ad Cornelii ianuas , populus contiiosu credimus su perpeticeo cooperti be- ueniret,ne videreturCornelius plebem sol, neticiorum . Et si non ametur, repugnan ilicitare impetrauit, ut viam publicam mu- ii te sanguine; nec odio habetur, gratia rumiris claudere posset,quibus arceretur popu- fauente cumulo . Caesar postquam mili-llus, quius . in hodiernam diem stabiles rem donis , populum annona , cunctostperseuerant. Vndequaque sit amor, nili dulcedine otii pellςxit, potuit munia Se-lsiij nequam oculus lucem reformidet, Pa. natus, Magi stratu una, legum in se traherestre amabit. A mabit ex sympathia,& plus nullo aduersante. cum serocissimi peraciciqua tympathia propter sanguinis non simi- aut proseriptione cecidissent, ceteri nobi-llitud me sed identitatem, ex patre excurro lium, quanto quis seruitio promptior, opi itis in filium qui cu per alium no excurrerit
biis,&nonoribus extollerentur ac nouiSeX aluesi nec mutatus nec abieratus, sed ex pa-
rebus auctituta, &praesentia, quam vete-l temo vase in filij transsusus viscera, elidem
133쪽
retinet colorem,&qualitatem inde prolo, stientur. Aspice Rhenum , aspice Eu.quium: talis filius, qualis pater. Huic natu lPhratem, omnes deniq; inclytos amnes:
tali sympathiae si beneficiorum ciuilemlquid sunt, si illos illic, unde effluunt, aesti.
V adiungas catenam undique circundati fit ij, mes ὸ processu diuitias aquarum , &im- velint, nolint, diligent genitorem: quod sipetus sortitudinem parauerunt. Idem in non diligantὸhςe sola ratio pro non diligen-scaeteris euenit : principia sua semper se. te clamet, insanum esse. Ρarentes suos noniquens magnitudo obruit . Non potuisset v. amare impietas est , non agnoscere insa-lquidquam consequi filius, nisi parentumnia. Quis tam ingratus est Z queritur M. beneficium antecessisset.
. neca quam qui quod in prima parte ani- Nec obilat similitudo, quam adducit ἡmi positum esse debuit ,& semper occurre-lSeneca de infanti,quem si nutrix non aluis-re, ita deposuit,&abiecit , ut in ignoran-lset: conlisum , manum gerere haud p tiam verteretur apparet illum non lappituisset: neque gloriae culmen in castris , de reddendo cogitasse , cui obrepsit obli-ivol togam suisset adeptus. Patris, & Nu. uio . Ad rem facit quaestio quam mouet tricis beneficium equa lance pensatur,quia Senem. An aliquando liberi maiora be- nec sine patre, nec sine nutrice potuissem neficia dare parentibus suis possint, quam ad ulteriora procedere. Quis tamen belli-V acceperint Z quod concedendum videtur cis operibus nutricis praeseret beneficium
cum parentibus & potentiores, & melio- Vltra quod si initio suo filius , quidquid aetres filij suerint , meliora etiam tribueretpote it, debet i Filij initium non est pater,
potuerunt, cum fortuna illis mgior esset,inec avus : semper enim ulterius aliquid ,& voluntas. Ioseph, Salomon patri,&ma. unde familiae descendat origo . Quibustri maiora quam accepςrint, rependere. Si-imaioribus etsi ignotis plus debeo , quam leant regna atque imperia parontibus libe- patri, cum patris successor, quae debet parorum donata gladio ;&sola parentum vi-iter, sol uere tenear, Si quae patri rependita , filiorum morte vindicata loquatur .lquamuis magna , infra plimationem pa. Quidam saber aurarius Toletanus a Petroiterni muneris sunt: quia non essem, nisi primo Rege Castulonis, iniuste cum dam- genuisset; deberem etiam diuiti,, &di. naretur ad mortem, petijistius mori prolgnitatibus voluptari, quia genuisset. Ge- xu. patre,&impetrauit. Hic maiora retulit λlnuit, &paupersum . Genuit, & vilis Vm Filio sane Pater vitam dedit ut volupta-lsum. Igitur exiguum, incertum, &bo tibus, & libidini satisfaceret potiusquamini malique communis , indiserens mat liberos procrearet;at filius non potuit patri l ria id in quo genitus. Poteram faeeres nec dare, quin sibi adimeret. Moritur filius,iseel quia genitas , sed quia volui . Pater ut Pater vivat . Pater generat, quia car imp nudum genuit, bysso , & purpurania stimulus eum colaphitat . Maiora er iegomet indui, ipsumque humilem,&ege. Eo filius patri rependit, quam acceperat pinum ad summam prouexi dignitatem .ix Minora tamen constanter dicas , quia Primum ergo ad omnia gradus: sed non hanc ipsam dandi facultatem filius patriti deo omnium est maius, quia primum: nisi debet . Fabri filius patri restituit , quod dicamus ad apicem ascendere sortunς satis
mutuo acceperat. Quamuis primis maio- esse, nasci. Et tamen scimus ad bene vi-ra sequentia ; negare nequeunt Fortunae uendum minimam portionem esse , vive. xiii initium aliunde venisse. Sola natura, quaeire. Bene vivis, respondebit Pater , quia
Deus est, sui est ipsus origo . In ratione vivere dedi tibi. Primum donaui, & me- descensus, semper eo minor a quo descen-imet ipsum donaui . Sine illa nutrice alie-dit: non enim potuisset in tantum proce-ino te aluissem lacte, etsi alieno quam meo eis , dere, nisi coepisset. Inde Ecc lasses, ho- haud potuissem generare sanguine. Quod nora parentes , quia non esses nisi ipsi es lauis, proauisque tenearis,o plus illis quam
sent. Tolle radicem clamat Seneca )ne-rmihi debeas, quia haeres meus onera meaeis. - mora non surgent ι nec tanti montes ve- haud ferre recules s una idem sent imus ,
134쪽
126 De Parentum, & pillorum Amore.
ascendentes omnes loco stare parentum nec minus eorum deberi cineribus, quam Vitae meae. Quia haeres meus alieno obstri. ctus es aere, sed ego creditor . Maiorum ego successor . In vultu meo antiquos in
spice. Quidquid illis debes, mihi debes.
Igitur solve, si soluere unus valet pr6 tantis. At quomodo solues, si creditores numerare non potes λ Solue quod potes, si non quod debes . Numquam enim pote ris , quantum debes. Tantum debes , quantum potes . Si nihil debes , cum nihil potes: omnia debes , quum omnia potes . Maiores tui dederunt tantum, quan tum potuerunt. Tu ergo restitue, quantum potes, pro me mori, si res postularet, Humana atque diuina cogerent iura; Fos tunas restituas , niti ipsas maiori ducas quam vitam. Par reseras pari Recordare Aruntium Romanum , quando filio non sustinenti absque patre esugere Anto nij tyrannidem , persuadebat, ut homo iuuenis vellet esse superstes . Carentem liberis abhominor vitam :&cui probatur, vitupero. Cum facultate mediocri vitam cum procreatione liberorum consequar :
Creusa aiebat Regina eum Ap pollinem
Delphicum supplicaret liberorum causa . Seleucus vel Laleueus Locrensis Legisla tor , eum filius eius utroque oculo priuandus esset in paenam adulterij, ne ius vi olaret, & filio consuleret, rogante populo ab
solui, unum sibi, alterum filio iussit est..iat ina. di. Diuisit lumina pater, &opes diuidete negabit filius λ una est oppotitorum ratio. Parentum cordibus natura dedit suos diligere partus, ne rueret machina orbis. Palumbem videmus se ipsam deplumare, ut hyemalem in glaciem partum cooperiat : Vulturem diamoribus haurire languinem , ut filios alat. Qualis progenies pqualem laborem i mpenderet parens, nisi in illi amata posteritas λ Nulla pene cultura seret, si familiae non impelleret amor; haec
Σωου. cupidos, & auaros genitores faciti &cruciamur in tormentis, ut vos in diuitiis, &voluptatibus luxuriemini. Rationis iners i. iste amor, & inter naturales affectiones, quarum e tera animalia censentur expertia , natura reposuit, quia intra terminos
non ineluditur. Ius naturale est quod natura omnia animalia docuit i ut maris, &speminae coniunctior liberorum procreatio:& educatior videmus en in tera quoquo
animantia istius iuris petitia e seri ,
bat. Imper. Iustin. seras etiam. a. Si igitur amamus, cur non amamur λ aman ι
scio . Quintus Ciceronis frater compre- :12. hensus una cum filio suo, armatos orabat, XX ii ut se prius occiderent quam filium: at filius supplex aduersum rogabat, quibus ut satisfacerent percussores eodem momento ne
cauerunt utrumque.Itidem Egnatij pater, SMYfliusque in complexu haerentes , uno ictu ceciderunt, prςcissamborum s mulcerui cibus: & ademptis quoque capitibus trunci se complectebantur mutuo. Ex cineri inbus ipsis parentum filiorumq; mutuum discite amorem . Naturalem etiam ex parte se Q. liberorum vult Ρomponius' post Deum o ιι δε immediate ante ipsam patriam diligendos docens parentes, quamuis priuatis publi- ea alibi anteponenda dabo . Coriolanus
iniuriam a patria sibi illat m armis fer bter vindicasset, nisi quod iam inserentem signa filium, mater Veturia lacrymis suis
exarmasset. Hic mater plus potuit, quam XXvI. patria . Genitricum senectam inuicem educantes Ciconiae, monstrant parentem non alere, ne pharium, & inhumanum cs
se . Ingenui sanguinis mulier in carcer vinnecanda stabat': misericordia motus ipse custos aditum filiae dedit , diligenter inomen excussae, ne quid cibi inseret, ut fame periret , sed Iongius distracta morte, cinriosius obseruabat causam, quam tandeminuenit in filia, exerto ubero famem ma
tris , lactis sui leniente subs dio : spectaculi nouitas ad Magistratum perlata, pς'nae remissionem mulieri impetrauit. Quid non excogitat filialis amor P Lib sole no- uuminatae uberibus alita mater. Contrδ οὐ iii naturam dicerem, nisi parentes diliger prima naturae lex esset. Duae aliae picturae exponuntur: Personae, patrem sutim ulti ma senectute consectum , parique custodiae traditum nutrientis prima est: videte senem quasi insantem filiali pectori admotum, manibus tractare mammillas, labijs, & in sinu filiae patrem renouari.
135쪽
ri. Huc filios voco; ut Iactem innitu antpro sanguine, quem receperunt. Cimonis Athaeniensis altera est emgies , qui ut Miltiadem patrem publice damnatum vinculis eximeret, ultro se se carceribus obtulit. Captum eum esset Ilium, Aelii, ut miserati captiuorum aerumnas, liberis dedere ciuibus, ut unum quod vellent secum asportarent. Statim j eas neglectis ceteris, Deos tulit paenates. Tunc Graeci viri religione commoti donarunt iterum, vi quod post Deos charissimum duceret , sui aeret. At ille parente extulit Anchisem. Dp aeos isses patriae cum ferret ab igne tar sit 'rentis mus.
facit verὸ Quid igitur, Parentum, & Iiberorum inaequalis est amor Z nullum la δὶς iv
tet. Descendit amor, non ascendit. Pa.
ter in filio amat quod suum est . Filius diligit in patre quod suum non est . Ille dedit, lite recepit. Propter hoc haud potest mater obliuisci infantem suum, ut non mi
sereatur fit io uteri sui, & si illa oblita sueti Ve'
ego tamens natura loquitur) non obliuis- xxxv car, Velit nolit intra viscera assumere coegitur quod dimisit . Ad libertatem sub Alphonso Arragoniae Rege ancilla qui dam proclamabat, quia ex libero homine filium suscepisset, iuxta patrias leges. Negabat Dominus ne filium amitteret, & an cillam . Iussit Rex filium sub hasta veni. Numis eris: is hios Di, μ' l re,&plus Osferenti dari . Tum pater pro Τune maiori adhue pietate victi s madςna in lacrymas discooperuit amore inui charissimaquςque,&antiqua dedere . t vel potiti lacrymae discooperudis patrem. Ita tractantur hostes, quum p ij erga Deos i Nature intere:s amore seuere paternu, un- atq; parentes . Sed cur pronioreS erga li- l de ubi defieit pater, natura suptet. Co inter o ij. beros videmus parentes, quam liberos er- l altercantes mulieres iussisset Salomon in-ga parentes λ ii pro eodem enim delicio torquendi veniant pater, & filius ι non pater ad presentiam filij, sed filius ad praesentiam patris si torqueatur, statim veritas elucebit . Criminalis experientia docuit lenius esse patri suae mortis patibulum, quam si ij perieulum: ὰ contra torqueatur, Vel capite etiam plectatur pater, a filio non subleuabitur, si tibi mors i in mi Ath niensium lex erat, quod si pa
ter in iudicio succumberet, nec litem solueret, filius eius carceri donaretur, Ut quod non facit sententia iudicis, cogerethlij amor. Filius in car cere, pater in flotui & qui timidus haud Magistratus parebat Imperio, nunc humilis rogat. Ne X ui . mireris, prius homo erat, modo pater est. Peragrabat Italiam Carolus Magnus, cum patrem, & filium de homicidio .. spectos,& consteri negantes, utrumque ad suspendium damnauit: tunc genitor,ge niti amore commotus statim insontem fi-
fantem diuidi dixit mulier, cuius filiuS vi' YYY Vivebat, ad Regem commota sunt quippe υλsera eius super filios obsecro Domine, date illi infantem viuum, & nolite interiscere eum . Ex aduerso dicebat altera :Nee mihi, nec tibi, sed diuidatur. Respondit Rex: date illi infantem vivum, nonoecidatur: hec est enim mater eius . Vn-d e eognoscis Rex λ commota sint quippe υλscera eius super filio suo , quod enim celat
mater, natura prodit: cuius ossicium est X vingeniti, & genitoris dilectioni consulere . Filium occidere Deus mandat Abrahamus, sed submissa voce, & quasi susurrat ad
aures , dum vero reuocat, sortiter clamat. Ec ecce Angelus Domini de Caelo clamauit , d cens: Abrabam, Abrabam non extendas manum tuam super puerv. Vigilabat Deus ne si- -fra. nistra opinione apud filium pater Abrahalaboraret. Amate matre o liberi, non enim est amor ullus huiusmodi, &qui suauius XxX X.
ametur. Nihil est tam honorificum liberi i
Ilum, se culpae reum proclamauit . Sedi quam bono,& honesto genitore esse natos, unde disparitas λ Vivit pater si vivat filiusti& debitum honorem parentibus osterre moritur pater, ut proprio sanguine filio sEn ab amore descendimus in honorem . rum vitae prospiciat : & filius quamuis Honorat qui diligit,&diligit, qui hono-
optimus non rependit Z Nec supracitatas rat. Parentes amamus, cum veneramur .
136쪽
De Reuerentia Parentibus praestanda .
r Paremibus nibi raestantius, a Filius Deo rharur, qui parentibus obedit. 4 Cur Daecalogus duabus tabulis exaratus 3 Parentum reuerentia, o cultus Dei iuxtas sunt.
6 Pater est quoddam Nume . 7 Parentum bonor probemium es ad cultum Dei. 3 Dbs quasi honorabiliores Parentes.
1 o Fili, sum me luti sacerdotes aeditui. II Custus paressium duplex: corporis, o any
i Populi maledMi in maledictione 'Noe eon. ira Ciam .is Cham magis ebrius quam Noe .i 6 Fud eum patre lavacrum ingredi probibiti .i Filius nec in somnijs laboraret patrem .i8 Decius renuit coronari vivente patre Ris Laurensius Celsus Venetorum Duae regis patrem quomodos' gereret. χo Veneti Duces crucem ferant in cornu re
gali. at O abius Romanorum Consul patrem Ihil in ter homines patre,& matre praeitantios lia. betur illis o Cyrne, qui sanctam curant i ulti. tiam , Quisquis in vita
sua parentes colit, Hic, F . m. & vilius,& desuctusDi1s
ii charus est, bie Miuui quod fieri in patrem
conuenit,non facit,nio Omnes Deos conte-
-- ptui habet. Cn daecalogum uno posset Do. - minus exarare lapide, in duas diuisit tabulas. Curλ ut honoradi paretes prςceptu pari iv. in gradu sederet cum praecepto coledi Deli Hoe in dextris,illud in sinixtris sed virum. que, & utrobique primsi. Non poterat Do. minus primum facere parentum honorem,
eonsulem equitem accedere non per mittis.
et a stes Fabio laudabilior Laurentius GL
23 a Fabius an laudatus is patrep
sientur,si opponantur. 23 Coriolanus matri non 'tris cedit. Salomonis mater sedet ad dexteram fibra 6 Galgiarum Rex in cubiculo matris non coinperit caput. 27 Alo us de Arros in panicuι eoru Lud co Galliarum Regi cur praetendereς cooperire caput d i . 1 3 Der Eldae Imperatori cur tun rum nemo cederet in theatro Z29 Apud Romanossoli patres famil. Magis stratum gerebant. 3o Romani cur adoptionem fingerem λ3I Inter priuatos lares quis praecedat filius quia Magistratus t wlpater.
32 Taurus Philosophus in priuatis fila Magistratui patrem anteposuit. 3 3 David etiam Rex IDRus patri obedidi
hum ingratum Patrem vincere dedecus est. ι
nisi diuideret. Diuisit, ut in capite laquam legum sumam agnoscerent filij reueretiampnstare paretibi quae Dei supra nec infra v. honorem est,sed iuxta.& ita Dei, parentum iungitur cultus, ut prima cum secunda iungitur tabula. Recte enim intelligεtibus in is, ne diuina quidem matri praeserenda sui.Ρa, - virentes magnum sunt Numen prudentibus. Et paretes honorare prohςmili est ad Deos put LVenerari. Dij dlcsitur terrestres, cum nobis ' Et propter vicinitatem, si dicere fas est, Vel Viii iplis Di, honorabiliores sint.Deorum dici, te imagines, vel Deos Lares, atque domesticos, beneficiorum auctoreS, rem nostra. t rum creditores,& dominos, ex quibus ea solum repetunt,quorum ipsa redditio iterunobis
137쪽
nobis est benefeium. Sed quoniam vene- busaei descendentes omnes a Chanaan Eo.
ni vero filij nudatum amictu patrem vide- α sire cauerunt , ne paterna reuerentia, vel im ue
se minueretur aspectu. Si quidem etiam tacito vultu, pietas frequenter offenditur. Magis ebrius quam parens extitit filius , cum patrem videret. Nam si non vidisset patrem, haud utique ris Tet. Neque enim
ridendus, sed reuerendus est pater. Romet subiungit Ambrosius vetus fuisse dicitur usus, ne fili j cum parentibus, & maxime puberes intrarent lauacrum .' ne se sata parentes suos agnoscerent homines, sed Deos crederent. Somniauerat Ioseph fratrum manipulos, cultum, &reuerentiam
exhibere manipulo suo, qui cum patri Iacobo retulimet somnium, nihil ei durum respondit. Somniauit insuper Solem, &Luna,& Stellas undecim sibi genuflectere ;quod cum patri narrasset restitit iste, & in. crepavit dicens: Num ego, o mater tua, fratres tui adorabimus te super terram λ Sed G, ι, eur duplicati somnij primum tantum in- ί vii crepat IacobJutrumq: Imperium suturum praefigurat & tamen in secundum, & non in primum succenset pater: sed quare Z in
fratres tantum ex primo somnio praefigurabatur Imperium: in patrem etiam ex secundo. De secundo ergo arguitur, quia cum debeant filij honorare parentem, nec in somnijs violare debent reuerentia Tria. rabile parentis est nomen, cuius gratia i P
Y sos appellamus Deos, sequitur quod in patria domo veluti Fano quodam aeditui, &Sacerdotes dicantur a natura consecrati fili, ut parentum cultui operam darent. Sed Xb eum duplex sit cultus, alter corporis, alter animi, uterque alacriter exequendus. Exigit corpus ut liberali victu, suavi lecto, pia cido somno, pretiosa unctione, ac reliqui corporis curae necessari, , eis prospiciamus
serum diligentiam imitati qua suos in
fantes educauerunt: diuinantes etiam quae
ipsi aperte non flagitant. Nam & illi per
coniecturam circa puerulos multa diuinarunt,cum ex in articulato,&flebili vagi
tu aliquid peterent, sed quia & quale pete
rent, monstrare non postent. Sit igitur nobis exemplum quid rependamus vicissim . Animi tandem exigit cura i eorum mandatis nostra faueat voluntas. Quod si aliquando aberrauerit, ex pena seruis infligenda retrahantur in viam veritatis; ut
quod in alijs abhorret, & ipsi fugiant, Chrim. 1iuS bruma rigente cum manum ad ficulneam extendi stet, nec fructus in ea inuenisset, maledixit , non ut arbori intempe stiue malediceret, sed ut hominem eru diret; Apostolos increparet, in arborem correctione conuersa, quq adstantes indirecte seriebat. Filij ergo ad seruos,& ancillas se conuer-l Grauiter obiurgauit filium timens, quiduis piati M.tant, ut patrem erudiant. Hierocles ex Di peccaret. Potest ne, inquit, ut pater, mater. bro quomodo erga Parentes agendum sit, quael que, c fratres adoremus te Z Nam per Tolem Stobaeum loc. cit. Turpitudinem patris tui, patrem, per Lunam matrem, per indecimo turpitudinem matris tuae non discooperies: Migasfratres significare videris. Quodcaue,
mater tua est, non reuelabis turpitudinem ems . ne υmquam tu mentem tibi, mi puer, veniat,
Vineam cum plantasset Noe , nec vinea trade potius obliuioni visiones ista. Decius Ιm. xviii suo pepercisset auctori, bibens vinum,ine- perator, cum Decium fili qm suum Impe.' briatus est, & nudatus in tabernaculo suo .l riali diademate proponeret insigniri, re. nuit filius dicens; Vereor ne si fiam Imperator, dediscam esse filius. Malo non es.se Imperator, sed humilis filius, quam Imperator, & si ius indevotus. Imperet pater meus, meum Imperium sit parere humiliter imperanti. Nam paretum exuit affectum, qui mole superpotita filium extinguit. Laureutium Celsum Venetorum in I. . Ducem, filium cum pro Ducali dignitate
parens asperio tenetetur conuenire capite,
Quod cum vidisset Cham, verenda scilicet nudata patris, irrisit, & propalavit fratribus. Sem vero, & Iaphet cooperientes pallio, patris virilia non viderunt. Irrisit unus, miserti sunt alij. Habuit ille male dictionem; isti benedictionem. Maledi ctus Cham totam maculauit progeniem ri& obpaternam execrationem te ruitutis iugo, sub laboribus , & tributis, oppressisuere Amorraei Chananaei, Hevaei, Ie-
138쪽
1 3 o De Reuerentia parentibus praestanda.
renueret tamen ne vim faceret dignitati ret, ubi cum Rex caput nudatum teneat, paternς lis est composita,ut Cornu Regalilnec ipse cooperiret. Mortua matre Anati Crux figeretur aurea, qua reliqui Duces in rathes . III. Turcarum Rex Sal. Anno hunc usque seruant diem, cui se inclinare i 383. matris cadauer pedes usq; ad ultima
non filio protestatus est pater. Si est ij pru- Regis innuam comitatus , ne Palatini dentia patrio consuluit honori, absq; de-iequos conscenderent sed incederent pedi- trimento dignitatis. Non sic Romanus il-ites, per aliam viam ipse ad Meschitam ser le Consul. 4Fabius Maximus: obuiam contulit Balagetis, in qua iustitium solu-
, ' ' cum habe t patrem proconsulem in equo tum s teste Sagredo . Regis non VniuSsa vehentem, descendere iussit, eum iuxta miliae, sed totius regni parentis exemplo patrias leges Consulem non nisi pedes adi- componantur filij quomodo coram patri'ret Proconsul. Ρaruit Imperio Fabius,&lbus itare debeant. Licurgi legibus cum xxvi xxii. filium collaudauit: vel finxit laudare, uti caelibes a ludorum spectaculis prohiberen-Vim quam patiebatur, occultaret equo pa-l tur, Dercillidae Imperatori, in theatrum triae Imperium etiam contra patrem, reti-ldescendenti, iuniorum nemo cessit, cum neret. Laudauit ille filium, non ego lau-l pro se quisque diceret, Ne tu quidem, qui dabo patrem, a quo tentatus filius non po- l mibi cesurus sit, genuisti. Inde Romani lo-ι ine lib. . tuit Patriam exaltare, nisi patrem depri-ilis paret uibus deferebant Magistratus, ut axsc ' meret. Laudabilior Celsus, quum in capi- tolleretur contentio Parentum, & Filio
xxtu. to erexit crucem,ne umquam una venirent rum, quis eorum esset maior, cum filiuS --.ι,. pater, & Ρatria: & unitas impotentia cla-lpro tribunali sederet: quare saepe numeroram faceret alterius omnipotentiam. Lu- alicuius honoris candidati, cum incomitiana quoties concurrit cum Sole, & iuxta So-ldescendendum erat, fictis adoptionibus li- Iem,ledem ponit, gyros confundit caelestes beros mentiebantur. Plerique 'Tacitus) ny M.L . tenebras expandit, cedem praenuntiat. Sic t tebantur, ut numeros liberorum in candidatis t
Pater & Patria: quae etsi filios non audeant f praepollerti, quod lex iubebat. iniuria tolle*; tollit Pater, & quidem im-l Quis autem intra priuatos lares praece-pune. Opposiacum iuxta seposita magis de re debeat vel candidatus filius, vel pri- elucescant, quantum possit patria haud l uatus parens Z quaestionem soluit Taurus cognoices, nisi patriae opponas patrem .sAthaeniensis phylosophus, ad quem cum Coriolanus plus matris Veturiae precibus visedi gratia venisset Clarissimus vir, Crdinos η flectitur, quam multis legatorum, &Sa-itae Prouinciae Praeses&cum eo simul eius-- se, cerdotum cum insulis supplicationibus, ip-l dem Presidis pater, post mutuam salutatio- aik-.
Ex s. sum cum exarmarent lacrymae matris, non nem, allata mox eli una sella,quae in prom- xxx i.
v Patriae gladius, vel amor in dubium trahit, pluerat;interim dum aliς parabantur, inui. cui plus debere profiteretur. Salomonissa, tauit Taurus patrem Prssidis, ut sederet. pientia, cum ad ipsum veniret BethsabeeiRenuit iste, inquiens, sedeat hie potius, mater eius, surrexit inocratium eius, adora- j qui Populi Romani Magistratus est. A, V est die eam, e seditsuper thronumsam: pos- : sque preiudicio, replicauit Taurus, tu intusque es thronus matrι Regis . Regnum non terea sed usque dum querimus utrum cin Belli labee, sed Salomonis erat,& tamen i ueniat te nepotius sedere, quia pater est
xkui in dextris sedet mater Z Francorum similis an filium,quia Magistratus est. Et cum pa- mos, in Reginae Matris cubiculo, nudato l ter sedisset, appostumque esset aliud quo- capite stare Regem: unde, cum ex Hispia-:que filio eius sedile, Taurus ita disseruit: niaru Magnatibus squi corii Hispano Re- In publicis locis, atque muneribus, atque LX, ii gi cooperto loquuntur capite) Aloylius de actionibus, cum filiorum, qui in Magi.
Arros eodem priuilegio etiam coram Lu- stratu sunt potestatibus collata interqui. dotaleo XΙU. vivente Galliarum Rege,iscere paululum, &connivere patria iura, gaudere peteret,res ita composta,quod in-lsententia est. Sed quum extra Rempubli. tra Reginae matris cubiculum Regem adi-icam in domestica re, atque vita sedeatur,
139쪽
ambuletur, vel in familiari conuiuio discumbatur , tunc inter filium Magistra
interrogans, an sciret se saero signo signare Crucis Z tremebundus respondit: scio. St. tum , & patrem priuatum publicos hono' l gna te erimunmmmrPatris,dum proserret, res cessare; naturales& genuinos exoriri. Et quia sessio nostra priuata actio est, ute re tu pater apud me ijs honoribus prior , quibus domi quoque vest Ke te uti priorem decet. Fauet David, a Samuele sacratus xxxiii. in Regem, adhuc subditus patri vel sere. bat cibum fratribus quali famulus , dum bellarent aduersus Phylistaeos, vel in Be
rem facit lepida illa o Siurgatio Siciliae pro YNV Regis in filium, qui patrem suu in quia se-' nio consectum pro nihilo habebat. Bistoegaerat paterna Domus: superiori parte oblectatus pater , hac sola contentus , reliquum patrimonijsilio dederat. Ingra ius filius quo id te patris inquirens in annos , rqd loque habens superstitem genitorem, in infimam dis detrusit. Cum que reretur parens, sed in cassiim, Pro Regi delata querela , filium protinus vocavit ,
eleuauit manum ad frontem, ut de more,
tonuit. Pater non ne in altis habitat &filius subtus quiescit λ Vade ergo reconciliari patri tuo, nec dediscas te Crucis signo xxxv lignare, nili sellibus signari velis. Laetare fili, Patris iustitia est, sed tua victoria. Ρatrem enim vincere dedecus est : Victo au- Item gloria paratur victorialis. itCaimum assumens Agaue mis ra exibas Patrem si um trementemgestabat autem tyssem tameris. Confectus nis, o orare prsmebatur bonesto Nispater esis, dicerem te non recte sapere. sviseis Parentes bonora, o qui genere tibi proximi
sunt ap2ι 1υ sua sexunda res est parenti liberos obessire.=Et ecce obedientia, quae parentum gratia quarto capite eXaminanda ve. nit.
De Obedientia Parentibus praestanda. Cap. V.
a Pater natura imperoi fissis. 3 Mater non gaudet potestate infisior. Fini filiae nostrae in cuius sint potestate Rue Differentia subiectionis , o reuerentis. 6 Paretsi duos bonoramus sed i obedimus.7 Faeminae incapaces potestatis.
8 Faeminarum bonor a maritopendet. 9 Faeminae antiquitus in perpetua tutela. io Ius patrium Romanorum proprium. 11 Dominium consistit etiam in abusis.
14 Maria Iudaea, coxit Ur comedit filium. t 8.13 Cur mater fisum distrabere non post R16 lpriiudicat libertatiferuitutem preter. 1 Ius distrahendi liberos odissum.18 Odiasunt restringenda.
Nigrum interpretamur per rubrum. 19 In necessitate omnia iura silent. 2o Duarum matrum contentio de comedendo
filium. at omnium durissimum fame mori. χχ Fames etiam ,sura propianat. 23 Megarensis offerens filiabus vendi, vel fa
Σ3 Fame aliquem necare, impurm est. 16 Hlia non potest vendi a patre. 27 Pater etiam necessitate suum veni, ,
sanguinolentus est :28 Si paver vendere potest.2 9 Pater redimere uis: quasipraetio post Zῖ o Quando pater venit shum, contractus es
in nominatus. 31 Fitas non vocat patrem in ius etiam emam ei patus.
3Σ n Consultur non possit torqueri R33 Patrem vincere dedecus est 3
3 6 Peculia castrense velquasipolitico u e in.
37 Filiu tenetur Dora paterna colere. 38 Rhus impubes multo patre non cogitur re
ligionem suscipere. 3 9 Plus valet Diaesae Uus,quism Augustini
140쪽
oo Ius Oitae babet pater m filam. 4i Iuspatrium non est proprium Romanorum, sedc Gallorum. 42 A viij non puniebamur,oeciates filium. 43 Deus titulo creationis qua Dominus , omnia potes ani iure. 44 Arabam cemam annis praecedebat filium tempores acri ij. 43 Isaac quando ad acrificium pergebat
stiebat quo duceretur, Domino iubente.
46 Finiis patre inluti Leoues sub curru. Fuhsapiemia est patri obedire. 48 Dominica, o patria potestas quomodo
discreparent. 49 Seruis o miraculo resurgunt. o Filo patre metuo nouum dominium non
I i Emancipatio, I manumisso con sinatur.
a. Ius patronatus dabatur patrono, patri. pater ρον et filium fine causa occidere λ34 P minae exclusae ab Dreditate Roma
13 Penes Gallos, o Britannos mater natus Olus haeres est.
Isaac nulla questa cause patri ses biecis
3 8 Legis. 2.f. adlConde Sicca explisatio. 3 9 Pater qui filium m venatione occurrat, urdamnetur 6 o Patria potestas quomodo regiii antecellaipsi Pater prior Rege. 61 Pater soli Deo tenetur filium occiam. 63 Patris potestas. 6 4 Correctapolitico non cisisF iure. N unaquaque ciuilitate ius amicitiam docuit Philosophus. Regi sane ergasusduos inbenefitis lupereminentia . Benefacit enim ijs qui sub regno sunt: & bonus cui sit, ipsorum cura habet, non sectis atquo ovium pascor. Vnde Homerus Aga me no men pastorem poIulorum dixit. Talis est& paterna tametsi magnitudine beneficio rum pristet. Auctor enim eius est,quod videtur esse maximum,ut videlicet sint si ij, eorumque educationis, & institutionis, id quod maioribus quoque attribuitur. Nam S pater filiorum, & maiores nepotum, &Rex a se rectorum natura Imperium obtinet. Imperium obtinebit pater non mater, si enim patrium est, soli adhaerebit patri ea de poteilate loquimur,quae cum iure agna tionis, & familiae coincidit, cuius caput , sons, origo, masculus,& non scemina. Propterea filij filiarum nostrara non in nostra 1ios fa lunt potestate sed in patris eorum. Nec di. cas in quarto Decalogi praecepto una cum
patre includi matrem Honora parentes nam
obsequium longe distat 1 subiectione: na. tum iure , debetur illud ; ciuili iure ista. Unde notanter dixit Dominus: Hono. Vι rapientes et non subditus eris parentibus . Vtruque honoramus, utroque diligimus ,
&viriq; obedimus, cum soli obedimus parenti, ii verum, quod duo sint in carne una. Patri obedimus, quia cum duobus Dominis haud seruire possimus, propter patrem relinquo matrem, que ad obsequium non ad Imperium nata eis. Forminas ab omnibbas ossiciis publicis, & ciuilibus si exelusas
voluit Politiosi regimen ; a domesticisseclusit IEconomicum: Mulier estos ita Obi vi
ro cum denitatem neque familia babeas. -- ni heres tim e maritorum erigimus,genere nobis, otamus, forum ex eorum persona statuimus, o domicilia mutamus . Quod spostea deteriaris ' condisianis tarum fuerint; ortitae, tori durit m πταωpriuatae , posterioris maritisequentur coni. 4 4 PMilonem. Imo si priora respicia mus tempora.
non solum sub potestate mariti,sed propter ire. sexus imbecillitatem, & rerum forensium ignorantiam in perpetua fuisse tutela, au- tu a. ctor est Vlpianus. Inde Iustinianus Imporator Ius autem potes viis quod in Γberos bab mur , proprium est cmium domnorum: nulla enim sunt gentes in Mundo, quae talem in ide- δε νοῦ ros babeant potestatem, qualem nos habemus . Ir' Est autem Patria potestas Dominium quod habet Genitor in vitam genitorumque bona, sed iis remeabile. Dominium dicitur quod non in rei suς tantum vi, sed & ab usu consistae. V
Vsum igitur, & liberorum abusum patri des, ut ex dicendis patebit. et T. In Filiorum personam primus patriae