장음표시 사용
261쪽
Deo relicto, ad honorem conuerterentur,icede mulieris Arniea Hae sacrificia non cele. ipsius esse cuncta beneficia credentes. Μο-lbrentur. Non offeres mercedem postribui. - amur ergo Moyses,nee sepulchrum eius ho- Numqui menim ex his, quς de contume- ι .ls. rno Cognouit: ne Hydcisum eius sinquitilia procedunt, diuinitas delectatur . Nihilia. u. Aug. in populus rari, si gnouisset, iesu, confusionecorporum peius est.Meretriceml s. ν' . adoraret. ride LI vregam, in quo ore cum repulisset de filiabus Israel,&scortato h rat, mplurimi putant, M adoretur, secum ab- rem de filijs Israel,nd quis putaret posse hocstulerat: quom iam serpentem,quemfecerat,sexpiari, li aliquid inde in templum offer-
iiii fit Israe ostea adorabant. Quo mihi qudi ret, & oblationem respuit: quam modo η
M. i. rituri Domin Πs P multitudinem victima, Italos inter, nonnulli Principes, vectigarum vestrarum λ plenus sum . Holocaustalliu exigunt titulo, ut per Italia itineratibus eskarietum, or ad empinguium, et sanguinemipatet,hominea probate, quae Deus damna
Lesμ ε . vitulorum, et agnorum, et bireorum nolui. Situit.Et quae flagitia sectarij coercet, ut apud
odisti Domine, rimperasti uia Theod.lHollandos Amllelodami praecipue merdisoluit in populus, qui longa per tempora vitam trices si quae sunt in custodia vinctas videre in δ' to transegerat, daemonibussacrifica- l est,Catholici vero vectigalibus, & gabellis
re didicerat: permisit Deus sacrificia, ut illum quasi mercimonium lupanar protegunt, , ij ab hoc nfando Damonum cultu vindicaret . non erubescentes Gomorram fingere, Quasi Deus vellet incidere in nauseam, ndleuius odio patiantur lupanar P maiora populus incideret in idolatriam . Taber-ivi vites opprobria, scortum sustine, sed un-naeuli obiere structura , cuius ianua ad j ddgabellae Put oneribus f dices sorsa gia
orientalem spectabat plagam, ut Sol oriens varae vitam abhorreant infamem . Infame. ια cinquit Theodor. quasi modo quodam ad Ilubterfugium, cedite scorpionibus, quum
rans vestibulum tabema I, rados sinu illux t spernunt flagella , at marsupia deseratis,
confestim emitteret: θ wia, quibus solumi iure enim venditur emptum. Alma in Ur Deum ad rare mandatum erat, is tergo solem l be nonne veIuti ante tabernam rami , ita haberent , ad tabernaculum conuers ; et ita ' ex scortatoria specula peripetasmata pen nrelsolem, sed eius Creatorem adorarent .l dent in signum, quod locantur corpora Concinne modo, cur in promissionis rer- l precio. κου. ra unicum esset templum ad sacrificandum. II similiter autems Flauii ordinem se.
Nonaginta Leucarum terminis , secun-iquaris quispiro coitu canis, aut venatich, aut ia r dum longitudinem ab Aquilone ad Amicustodisgregum mercedem acceperit, nunquam'' strum; circa triginta, secundum latitudi, exinis Deo sacrificandum est . Pulchre ea- xvi nem abortu ad occasum, Hebraeorum an nis, & meretrix copulantur, quia virum-
gustiabatur Prouincia, ve quidquid diffi-l que animal pronum est ad libidinem .
cultatis esset in lege, viae breuitate tolle- Vtrumque ob innata vitia abominantur retur. Assiduis etiam alliciebantur miracu-l homines pnsertim Hebraei. Undd ad I lis,liceam illam & arescentem vallem, qua boseth siijcientem libidinem, eum concu- pergent ri Iudsi pri siti lacrymabantur. n-i binis patris sui Saulis, respondit Abner: : ' et )' tibus, atq; rivulis irrigauit, ut qui prius la- tamquid put eanis ego sum. Et ad Saulem mentabantur: Ascensiones in cordes dispo. David. Qtiem persequeris Rex Israel canem suis .in valle lacomarum, in Aco, quemposivit. mortuum Immundum est animal canis, de si Canerent postea cum Hieronymo. Transe- l quo Poeta inscientque eanes, imoreturuequo ziar tes in vallem fetus, fontem ponent eam, Bdi volucres,a sue non differens , ut Horatius de nediationem dabis Legislator, idesi ut vertit Vlisse canit. xxi Pagninus; Piscinas operuit pluvia. Vixisset canis immundus,ves amica lutosus.1λὰλ ,.. Inter sacraS legra post templi anathema sic in sacris Christus. Noliis sanctis dare δ' ponitur,ut lapidetur u spedatur per dicturicanibus, nec proiicite margaritas vestras antὸ piter sepeliatur,qui Deum blasphemaverit.lpor Utrumque ex aequo immundum, ni Sequitur tertia notabilis quide ut ex medi hil enim ta visu foedum, & odore stetidum, quo
262쪽
quo non vescatur canis. Putrida illi eada. Ctti uerum caro, delicatus est cibus, ulcerum lingenti saniem . Nisi dicamus per canes piorum hostes, & in uasores intelligi cum
r- Psalmistar Circumdederunt me canes, μ' tiu maleficorum, circumuenerunt me. Eripe as is gladis animam meam, o is cane unicam
meam. Vel pastores mercenarios; qui pro . Domini grege seipsos pascunt: canes muti nan valentes latrare. Arceantur isti ab altari meo ait Dominus in & in numero scortantium Babylone vivant meretrice illa magna, quq decolorauit Sanctuarium
β. III. Nullus blaspiamet eos, quos alius m. riuitatis esse putant, quo enim dirigat dextera Domini, ignoramus. Vol ne Iudaeo--Πι rum genus reliquis reddatur odiosum nationibus.. M . g. IV, Sacra peregrisa non esse furanda , AN, V. neq; aes denominatum alicui mo , sumendum, ne suscitarent idolatriam, quo spectat sculptilium interdictum. V. Nulius vestrum texta ex lana , Ο Υxv. Imo tunica vestiatur. Haec enim solummoiae' concessa sacerdotibus f quorum regnum
cum minimὸ usurpare possimus , ita nec
insignia. Da i β. VI. Conueniente vero multitialae is urbe sacra ad immolandum, post septem axinos inflante festiuitate, qua vocatus scenopegia , idest tabernaculorum defixis summus Sacem dos flans in excelso tribunali, indepossit audiri, leges omnibus legat: et meque inor, neque
μὴ audire prisibeamur, sed neque serui. Bonum est enim, is animabus injcriptae leges, etiam memoria conseruentur , qua numquam deleripsisnt. Me ergo neque peccabunt, non valentes dicere, quod decreta legum ignorare videantur. Leges enim miatam habebunt comtra peccantes audaciam, utique praedicentes eis quae sint pas uri delinquentes, et animabus e rum ius tabentes, quae praecipiunt per audisti quatenῖs omnino in interioribua eorum consistat voluntas legum: in qua cum deficiunt, aucto
res ipsis uis laesiumis existunt. Discant etiam pueri primum legem, qua est doctrina optima, eἔea af ieitatis eximia. Similis apud Romae nos inolevit usus, ut i a. Tabularum leges 'μ' ediscerent pueri,de apud Cretenses canergi. Figebantur apud Romanos, idest in aereis in eis, tabulis assigebantur parietibus . clamo Ad qui Summus ipse Sacerdos legem git Z nonnὰ alij poterant lecturae munus exercere in seriores Z poterant, sed sum 4 Viumus obligatur Secerdos, ut si sorte profanator legis, erubescentia lacrilegium purgaret , & exemplo iura vulgaret. In obseruantia vero pollutus Cathedram non aude ret ascendere. Nostri modo pastores segestum, absq; rubore, legem ascendant pro mulgaturi.
VII. Vn; testi non credatur, sed trssus,atit ad ultimum duobus , quorum testim tum Firis . rum faciat vita prior . Concordant Ro- xxi mana iura, per quae unus testis, nullus est
testis . Fauorabiliores Venetorum leges apparent, quibus unum, & dimidium testimoni una testamento sussicit. Curria enim unica mulier apud illos minimὰ testimonium faciat, bene tamen duae mulieres simul iunctae unum testimonium compleant ; &alibi permittatur trium mulie . rum depositione testamentum roborari, palmaris est illatio, Venetorum iure uni. eum, & dimidium suffcere testimonium. Notabile e is, quod in calce praesentis para graphi Mosaica insonat lex: quorum testimonium verum faciat vita prior. Concordat xxv Hadrianus Tu magis scire potes quanta fides tabendast testibus: qui, et cuius aevitatis, et tui cuius existimationis sim: et qui Ampia iter vissimi disere, utrum υnum, eundemqcie sermonem meaetatu attulerint,an ad ea, quae in errogat ras, ex tempore seri tha re1ponderint. Unde perbelle distinguat inter testes, &testimonia, nam istis haud semper credendum, ut teli ibus credimus, quos d ignitas, fides, aetas, vita , diuitiae, munera, natalia , veros iaciunt. Arrident Imperator Diocletianus,& Maximianus: Eos testes ad Wrμι e. talem iuuandam adbderi oportet, qui omnigratiae , et potentatui sim Religio m iudiciariae debitam possint praeponere. 1L VIII. Mulierum testimoni5 nequaquam recip/endum propteν leuitatem et procacitatem xxxii. generis earum. Unde Redeptor, haud in rosurrectionis testimonium mulieribus ruit,sed ut 0minaru Ore veluti bueetna ut Romanoru praeconia voce testes citare) ut H h ressu D
263쪽
resurrectionem comprobandam , telles citaret idoneos, nam polleti Petro, caeterissrue a paruit discipulis. Romana concorant iura, viscem in ab omnibus ossicijs publicis , &ciuilibus sint excluis. Proptere, excusatione dignos reeenseo Apollo los, cum illis visa sunt mulierum verba, deliramenta, sed Petrus surgens turd cucurrit
ad monumentum, quasi voce citatus prae conis.
U.IX. Sed neque serui testimonium perbi, beant propter ignobilitatem animi: quos aut pro pter lucrum, aut propter timorem verisimile pinis crei non posse - , testari. Inde ciuilis do damni dati, sed & paenarum, nὀ iterum detur, di habenda ratio. Vnddsipercusserit quispiam oculum serui sui, aut anc sthe, calu scos eos fecerit, dimittat eos liberos pro oculo, quem eruit, sibi oculum erui Dominus non iubetur,nam pluriesimustum, quum iustumetiretur Astraea, si sola Arithmetica re, penderet aequalitate. Si Caecus oculum est odiat videnti, ubi erit repassumὸ vel si uno orbatur oculo duos habenti unum effodiat, sorsam utroque lumine laedens priuandus din qualitas, haud squalitas erit: adhuc videbit laesas, non isdens. Iudicis ergo arbi. trio remitte, ut quod tibi feri non vis, alteri ne
lex, quoad ciuiles actus pro mortuis habe. t feter si naturale piincipium natura dictan
ri seruos & tamquὶm pecudes tractari; eademque lege puniri eum, qui alienam occidit pecudem, ac qui alienum occidit hinminem
CX. Si quis autem fatu testatus est, conuictus ea patiatur quae pasurus esset is, contra quem testimonium aerit. Talionis est poena Heblis perantiqua. Qui irrogaverit malum thbet civiumsuorum, sicut fecit ,μfet ei ;Frassuram profractura, oculum pro oculo, dentem pro dente, restituit, qualem iustixerit maculam, talem sustinere cogetur. Exemplo sit Rex Adonibege non a Iosue captus, ut insulse tradit Martinus det Rio, sed a Simeone, & Iuda P eoque mulctatus supplicio, quo solebat ipse victos crudeliter ple ciere , quum persecuti comprehenderunt
L. 3... r. Hebrie , canis summitatibus mannum eius,
ac pedum. Simile eit illud Amani, quum s spensus in patibulo, quod parauerat Mard c o. Hanc normam mutuati Graeci, in ter quos Pythagorei, I legislator Rhada. matus nomine, ius definiersit, id quod vicissim defertur, vel cotra passu aut Retallat io, graecd αὐτιαεπονδα. ab alijs παν-ταθειαν. Rhadamanti error erat, quod numerica qualitatein non geometrica volebat reta-liationem, quod merito Aristoteles impio. bat,si enim omni exceptione maior est propositio Si contra passus fuerit, quod fecerit idem. Iuditium plaia re lum, vindictaquefiet. illatio esset Ρrincipem percuti stem, reper' XXX, cutiendum esse,quod tamen nemini saxSic cum Principem percutiam,haud solummo
te, hominum exaratum in corde. Valentiniano Romanorum C sari inter legum absolutum dominium,hscvnica lex erat insuperliminari incisa: quod tibi feri non vis, alteri ne feceris . Sic S. Orientius. Proximus ut tibi sit , sic velut ipse tibi es. Nosca salutiferam mansuro munere legem. Vno,quae cunctis prospicit incio, oc. Hinc isnit illa placens merito sententia nectens Humanum parili coia tione genus.
Nec facias assis quidqu d fieri tibi non visuque alijsfacias,quod tibi vis feri. Inde lex talionis. Hinc fuit,it Dominus prima sub lege iuberet. Pensari paribus crimina Isinlisijs.
Pro damno damnil, vulnus pro vulnere, dentem Pro deniciatque tui lumina luminibus. Nec minὰs,ut propria sub iud e rederet audax, Alterius cuperet,qui rapuis' animam.
Exinde prouerbium, Neoptolemi vindicta scum quis repateretur, quod alijs in te, cerat 91 Neoptolemo Achillis filio natum, XXXu qui cum Priamum apud Iouis aram occidisset,ipse Delphis ab Oreste apud Apollinis aram essus occubuit. Duodecim, etiam Tabul. lex talionem dedit illis verbis: Si membrum ruperit meum, e pacto esto Talio. Propterea Iudex,qui delatu ad se crimsi x punire neglexerit, eandem cogitur pςnam pati,quam alijs dissimula do, remissit. Idem ι ide calumniatoribus dicas. Qui aiebat 9 .. a Athalaricus Longobardorum Rex sua - πω ne plectenda matrimonia diuidere nititur alis. na , ipsius coniugium babeatur illicitum, is ma- .gii contigisse sentiat sibi, quod is adtero mali. ''
264쪽
gnus exercere tentaverit. Mises proconiunctiminio diuersarentur quondam Leo, V la,& κα-nibus caritate priuatur, suturum matrimoniumlCanis, ibique absqud iniuria educati pacate AL uilli iure denegamuri. quia non meretur iugalis re- viverent diti, uti domestica animalia. Vna uerentiae praemia consequi, qui ingenialis tiaristandem, quondam impetu percita, confinaufus e suis errasan. Apud Carolum bernalem dilaceravit eanem,undd comminIV. quum Sacerdos quidam utroque oculoitus Leo holpiti j violati l celere, uriam pro ιχ M. a patrono suo orbatus, quia Religione, re- rumpens dilacerauit, meritas pro cane e
darguisset eum, quereretur: & Zacchores t gens poenas: discite ergo per eadem puniri,c tale erat accitis o nomen) factum haud per quae quis peccat: unde ad Petrum si negaret, sed ex animi impetu perpetratum lius: conuerte gladFum tuum in locum s uum , fateretur. Pecunia verumtamen i pro satis' omnes enim, qui acceperint gladium , gruo op u. . .. factione, iudicum aestimandam offerret ar- ribunt. Eademque mensura, qua mensi fue Viii bitrios interrogauit Carolus. an pecunia ritis, remetietur,& vobis. Quod non Vincti Dossent remitti oculiὸ negauit Zacchores,icte,&furoris eliso me sed limes eli mituS. concludit Carolus, luminum ergo orbita-.Licentia enim retributionis, prohibitio te tuorum, ius est aequandum. Concor- erit prouocationis. Quae veta nili percul-
dant Turcae, Cad hi enim, quod Arabi-l sus paciscendo, iniuriam porsutiςnti remit' -
coidiomate,iudicem lignat, comprehenso lat. 4homicida, curat statim perempti si isti pa- β. XI. Terminos terrae mouere nono eat, ec kcivirentis, vel haeredes, interrogans utrum ta-jpropriie, nec alSenae, per quos υobis sera abitur lione, vel inuicta punire malint P. Est i-l mae: Terram sorte poeuidens diuiden-
mane hominem solidum, sexaginta Al-ldam, diuisamque iuxta illud: istis diuid
prorum millibus, idest mille, dc ducen-l tur terra iuxta numerum vocabularum m posse1- tis nummis aureis, dimidium hominemis es suas. Pluribus maiorem partem dabis,
cui scilicet pes, manus, vel praecipulic paucioribus minorem: Agrariam dicerent partis usus deest j sexcentis nummis au- Romani, quam anathematis fulmine I a.
reis. Hanc legem merito expertus Baia ierat, & intemeratam firmat, terminorum Zetes. I. cum captusa miro Scythalvul- aspoitatione prohibita. Erant illi, lapidesgo Tamerianes P interrogaretur, quid se- utrique vicino communes, de quibus vide-cisset victor respondit te ferrea conclusum tur sermo,cum de finibus conuenere Iacob, cauea mecum hinc inde circumducerem .i& socer eius, Laban, cum diuit ad Iacob: en Quo, Temisi audito, mois serro caueam. tumulus hic, I lapis, quem erexi inter me, Ite parari iussit,ubi Baiaretem inclusit, donec testis eriti tumulus inquam iste, Glapissim ire contumeliarum impatientes caput in illam testimonium Aaut ego transiero illum pergens ad allideret, & animam indignabundus effa- te,aut tu pr erieris, malum mihi cogitans. Deus eat ret. Simile illud Gallorum es , cum annotis iam, o Deus Nachar iudicet mur F-i- salutis a 36 4. in insula Florida ab Hispanisinos. Sacrosanta antiquis terminorum R. Liarboribus suspensi sub titulo, me non faciolligio, non minus, ac murorum, & porta- tamquam Gallis, sed laquam Lutheranis,lrum Ciuitatis, ut tyrrannicum duceretur rotante postea sortuna o Gallis suspensi sui terminos transferre; Iadd Iob deplorans Hispani sub titulo: Hoc no facio tamquam sceleratorum facinora , terminos transtule- - α Hispanis, sed laquam latron ibus, & prodi-irunt, diripuerunt greges, paverunt eos: Gr tortuus iusta,tetallatione,que Brutis ipsisnolgiem diripere,& terminos transferre, idem aduersa. o, quali illi innata tuli tia,vulne-rreputat; lices Principum, utrumque prinratus, quantalibet multitudine,no nisi per- prium: Factisunt Principes Iuda, quasi as. ο -- Ly cussorem appetitinum vero, qui telum qui-is mentes terminum, Maledictus igitur J Iis'. ,1. dem miserit,sed tamen non vulnerauit,cor. qui transfert terminos prox mi sui, o di. ' ναι, reptum raptatumque iternit, nec vulnerat,icet omnis populus, Amen: Vae Isaias θρυι e. io. quasi iustitiae circino poenam satagat com iconiungitis domum ad domu, I agrum agro co- s measurari delicto. Cum eodem contuber-lpulatis Uria adtremmum loci: Numqui M.
265쪽
bitabula D sol in medio terrae Non adhuc co. tas trabes erectas desinentibus significa tenti, locupletissimumque communitatis i bant, vi nimirum idem omnium eorum , hq ' sustulisse statum, & post partitos limite i quae signis arentur, fundamentum esse
campos, terminOS sustulistis, non ut omni iconfiterentur. Inde Latini cuivi q. generis Lys. bus omnia restituatis, sed cuq. v surpetis: vi- statuas; Terminos, propter similitudinem, ei norum pauperum portiones, vi pNseri- vocant, eo quod quadratis saxis agrorumbentes, vel precio, non iam rura sed latifun. fines distinguant . Numa Terminum
dia colitis, & prouincias. Unde potissi-l consecrauit, quod dum fecit, idem se mum sui agnouit occasum Romanorum eit, ae si Cimbrica voce Mercurium col Respublica. Hostibus enim rese ita, cum locasset. Nς tamen quis lapidi diuino. ho
auitis, possessionibus ividerentur nudari , nores tributos existimet.Jovem Termina Priscas expetentes sortunas, nouitatem mo- lem omnibus Terminis prςsidem secit,sno, liebantur, primaevam in tumultu sperantes nens Deo in primis cursesse, ut suum cui felicitatem. Pr uiderant Romanorum pau- que definitum maneat, & certis terminisci ex priuatorum opulentia,Rempubsicamlinclusum. Nam Tu, μων Gr corum, Terreuertendam, & cum primores patrum minus Latinorum, & Hermes eiusdem omnia ad se traherent, ut eoru singuli pro-j sunt significationis . Solemnem autem Li pc trecentorum ciuiu in possiderent agros , t terminorum inter vicinos ponendorum ri Stolonis legi occasionem dedere, ne quis tum, Siculus Flaccus sequentibus expli- plus quingenta iugera haberet: Iureiuran- cat: Cum enim Terminos disponerent, ipsos dolege sacrata, mulctaq; decreta in teme-iquidem lapides insolidam terram coliscabant, ratores Sed omnia fruitra, nam alij pro-lproxima ea loca, quibus, fossis factis, desi pinquis suis cedentes agros, alij propalamirari eos reant, unguento velaminibusque, contemnentes legem, Sempronium Grac- coronis eos coronabant: in falsis autem quibus ςhum excitauere, Appium Claudium ,ipositis, eos erant , sacriscis facto, botagi tm Fulvium Flaccum , Ρapirium Carbonem,lmaculata caesa facibus in f s coopertis ui sub quorum consulatu saepius legis attenta- neminstillabant, eoque thura,c 1 ruges iacta ta obseruantia, sed semper derisa,&euer-lbant fauos quoque, i vinum, aliaque quo
. sa. Diuersum sortita finem apud Hebneos,lcbyuetudo es,Terminis sacrufieri, inj IDAEAEI
si enim Romanis pro Deo terminus erat ,sciebant δ sumptisque omnibus dapibus gne diu Hebraeis Deus pro termino suit. Iouis tem-lper calentes reliquias,lapides collocabanti atqueplum in Tarpeio monte extruente Tarqui- ιta diligenti cura confirmabant radiectis etiamnio, ut a caexeris Religionibus libera area, quibusdamsaxoru fragminibus, circllcalcabat, tota Iouis esset; exaugurare fana decre-iquo firmius flarent. Tale ergo sacrificium, D uit, quae illuc usqm: sacrata erant. Hoc in mini inter quos fides disimebantur, faciebant . opere Iouem Imperij suturi indicasse mo- Nam omnTr nitam, istest, inem locum, in Iem credit Liuius: nam quum omnium a Liquem tres possessores attingebant, termini pone-lorum exaugurationes admitterent aves, in Termini fano non addixere. Idque omen, auguriumque,ua acceptum est, non motam termini se-iam,vnumque eum deorum non euocatiam sacrarii sibi finibus firma stabiliaque cuncta porterire. Hoc perpetuitatis auspicio accepto, Ge. Verius interpretatus esset oraculu. Ii ex immo-bantur, omnes tres sacrum faciebant: terminos
autem conuenientia posses rum faciebat.
Termine sine lapis, siue es defossus in agro iStipesiab antiquis tu quoque numen babes.
Tu populos, urbes me, et regna ingentia finis , Omnis erit sine te litigiosus ager.ta Termini sede, termino concludendumlῖ lulga tibi ambitio est, nullo corrumperis auro, Romanum presignasset Imperium . Iupi- Legitima seruas credita rura fide. ter ipse in humanis nequi)t suilolere termi. Terminense iliud leuitas tibi liberarum est, nos quos, sol si haud agnoscit illius regis re- Qua positus Deris inflatione, mane. grati, cuius Principatus super humeria eius. Etseu vomeribus, seu lupulsabere rasbis,
Antiqui,Dei attributa capitibus in quadra Clamato, tutis est bis ager, illa suus.
266쪽
Sie Iuuenalis. Improbus aut camptim mihi si vicinus ademit , Aut lacrum effodit medio de limite saxum.
Nullus in campo sacer aeuisit agros Arbiter populis lapis. Apuleius. Vel cespes libamine libi status, IIapis guine det usus. Idem: Negant vidisse, qui fuere, unumsaltem in sinibus eius, aut lapidem unctum, aut 1 amum coronatum. Numquam tamen sanguinem delibutu, quod inter Numς initituta laudatur, rara Termini sacris omnem sanguinem di voluit: significans ad quietem,& cer. tam pacem nihil utilius, quam fuisse finibus tenere.
stirpe filiorum Ioseph, locutiquesunt Mo siι ora Principibus Israe atque duerim Tibi I omino nostro praecepit Dominus, o terram sorte diui
iris nostri dares posse onem . ebitam patra. quas si alterius tribus bomines isores acceperint , se quetur possessiosua, et translata ad alium tribum de nostr bereditate minuetur, atque ita
fiet, ut cum Iubilaeus, idest quinquagesimus an-- remissionis aduenerit, confudatur sortium di stribitrio, et alioris possisio ad allas transeat.Resspondit Moses fidi et Israel, Domino praeci piente ait. Recte tribus 1 horum Iosepb locuta 6t,et Me lexsuperfiliabus Ta*baadia Domi.
no promulgata est. Nubant, quibus volunt, tantum, ut suae tribtis homimbus.ne comis eatur po sesso filiorum Israel de tribu in tribam. Omnes
enim viri, ducent inores de tribu, et cognati ne sua: et ea ae femine de eadem tribu mari. os accipient: ut haereaetas permaneat infami-fs, ne sui misceantur tribus, sed ita M. neant , ut a Dominos paratae sunt. Duo hic
notantur , terminos non moueri, ne tribus confunderentur, & ut haereditas in famili, permaneret. Primum cum tribus regalis nubere prohibetetur Sacerdotali, Mundum edocet Sacerdotium limina templorum minime egredis ut Ρrincipatum, tribunalium cancellos. Quod libet suis inclusum terminis ad inuicem haud a g. grediantur, sed coadiuuentur. Secundum, ut haereditas in familijs permaneret, mu uarunt & Romani, unde cognatorum nul-l
la etat successio, sed agnatorum tantum ex duodeeim Tabularum legibus Aitu; e est Venetorum illud decretu , ne trium mille ducatorum summam mulierum do- I tes transcendant. Lex, quae &li subdito sum luxu antiquata, viget tamen illibata in dotis re stitiitione; si enim casus reli tu tionis urgeat , tertia pars, quam luctatur maritus, mille est, dote supputata non pro eo, quod est, sed quod deberet esse . An vero Iudaeorum mos esset dotem Vis O, vel uxori dari, hinc inde scripturarum Ir-l gent testimonia. Dinae nuptia S cum ama biret Sichem; γaecumque sameratis .d, c bat 9 dato: augete dotem, et nitinera si insiti a te, et libenter tribuam Viso i petisritis, t. V o l tum date mibi puellam hane irarem. Iacob at Socero suo Labano Rachelem, a Liam, o quatuordecim annorum redemit famulatu. David Saulis frustratus fide, negata mi: l bi querebatur uxorem, quam Ps. eputio rum parauerat precio. Redde uxorem ruram Micbes, quam desponia mibi centum pri puriss e di
' PHUθω. Aut alludere videtur actuu ia mi illud Apostolorum: in quo vos cilirius Santius positit Episcopos regere Ecclesiam Dei, quam acquisuit sanguine suo. Haec pro mulieribus, Quod ii ii las velis, &ant quitus ded,sse dotem, Exodi perpende te gem , quum stuprator puellae patri nuptias
renuenti; stupratori dote, pecuniam coge batur reddere ionis modum dotJs, quam vir gines accipere consueuerant, ii parentibus di cunt multi, a maritis dicere possem, uni de ad sortiora curramus. Antiochus, Vt Veneris thesauros, quae Naneae titulo in quondam colebatur delubro, lucrifaceret, cum ea habiturus venit, ut acciperet pecunias multas dotis nomine, sed& ille non erat
Iud us, unde non concludit historia. Quemadmodum , & cum Pbarao Rex Ac priascendis, et caepit Gazer, accenditque eam Cui, et Ctananeum, qui babitabat in riuitate inter.
fecit, o dedit eam in dotem filiae tuae uxori I ὼ-lomonjs.Minime tandem facit Tobie exem--,plu , quum de omnibus, quae mi fidebat Ragues dimidiam partem tuis Tobi et fecit scriptura, vi pars dimissia,qua 1 vererat post obitum raret, . in MTobiae domino deuemret. Non enim Raguelialij erant fili, vel sisse:quemadmodum cum Iud gQ
267쪽
Iudaeorum mulier sta tres non habens, viro puerorum s congrue tamen ad arborum alterius tribus consedebatur nubere. QuidInaturam, cum earum fructus primi ma-
igiturdeo tend4s, quo trahit voluptas. Ue gis aquoli, &indigesti, ideoq, in salu-netorum perantiquus mos erat, publico inibres: Inde Legislatori vide prudentiam: sano eXponere puellas. Mariarum tem- fructum primum, nee manducari permit plum, locus Conuentus flabat, ubi specio- tit, ne ante Deum quisquam percepisse sae, quali su b hasta venibant, nec earum videatur: nec offerri concessit, ne Deo Sponsi fruebantu uptijs quam dato pre. immaturus offeraturi sed, dimitte m-tio, quo pollea exornatae deformes spon-iquit 2 quia primus est; nec offeras, quia sum, &iplae libi comparabant. Sic nullisioblatione necdum dignus eis. negato coniugio, formosis enim puellis pul- s .XIII. Mentes non omnem decet messem νιλι. chritudinis pretio, sibi,&turpibus stipulan-iexcutere: se relinquere aliquos manipulos, qui
tibus nuptias. Alternamque vice diuiti-lmi egentibus abmentum. Simia ter autem , Lxvubus auri potentia libi,&pauperibus coniu-lo de vineis racemusculos pauperibus relimgia merentibus. quendos, Gobuarum quendam risum resin β.XIII. Qui in terra plantauerit, A anteiuandum coligentibus , sescam propriam non D si quartum annum folia, fructumque attulerit, n liabentibus. Sed neque boum ora, dum picatque Deo ex boc primitias riserat, nee ipse come-iterunt in area, simi liganda. Non enim is
dat. Non enim secuniim tempus sere utitumissum est, ut qui simul labor erunt in fructu , ' es, διm naturae praeter tempus υiis , fecisse vi- cI circa natiuitatem eius fatigati sunt, par- LxVIlIcleatur. Vnde hac neque Deo , neque proprioiticipare probibeantur. Neque poma matura Domino competit ad Hendum. Quarto vero av- contingere iter agentes ari endi sunt, Ii d tam-gis vindemiam , omne quod n citur tuuiquam de proprijs eos debent permittere satiari, enim maturum est )colligens, ad acram depor-lsiue prouinciales sint, me peregrini, o cumret urbem: cI cum decimis aliarum frugum evigauiuo, praebendum est eis ad comedendu: podipedat, cum amicis propros epulando, eum pinitare vero nibilliceat. Neque vindemiantes pilis, a viduis. Quinto autem anno At Domi. ex bis, qua ad torcular portantur, gustarenus, ut quae fuerint nata, ructificet. Qui terramlprobibeant sibimet occurrenter. Iriustum est ovi, vineis plantat, non eminet eam: sat enim est enim bona , qua Dei istuntate ad visendum 'hoe, bane enutrite germen, et laboribus aratri datasunt, inuidere desiderantibus ea comede- esse priuatam. Bobus terra aranda est, uire: Δω pomum sit in maturitate, seus Deo nulla cum eis altera animalia iungenda sint et acuit, et mox abire festinet. Et licet aliqui
sed proprium Me genus sis, adi arandum .lper verecundiam contingere Mn mors aut a ro Semina verissint munda, et impermixta: etlgantes eos, cum Amt ΡHem Israelitae, tam non duobos, aut tribus generalFbus semis tquam socii, et propter cognationem paritertur. Non enim communione d Isimitium ni Domini, et ex alio loco wnientes, et ismum
tura hetatur. Neque iumenta permisceantu trajuscipianι, deprecandi sint, qua Deus quaecumque cognata non sunt. Metuens legis, eos Oidere concessit. His omnibus antiqua lator, ne iniuria trant iret ad hornines. ini-itis, diuitum auaritia in terra, in mari ,
tium a minoribus, & turpibus primo is, in aere, in Caelo ipso terminos posuit. Non LV mit. Nihil enim huiusmodi debet esse li.ialienum agrum, piscinam, vel viridarium, citum, ex quo per similitudinem conuer- venatum, piscatum ingredi possum, abssio quaedam in omnibus rebus, habere postque iniuriarum mulcta, si Domino ingre- XVI. sit accessum : Vilia non negligit, omni-ldiar prohibente. Vincta, arbo S, ma bus prouidet, ne in aliquo videretur esse certe, sessis, muris inclusae, querente natin culpabilis: Et nὰ brutorum exemplo ali, ra saltem naturales haud negandoS fructus, ceremur ad vetita, & illorum brutalitaslsolo usurpamus aspectu. Si quondam perhumano generi in legem luceret. Planta.liniquitatem dicebatur hoc tuum, illud
ru meditare culturam, quarum eaeremoniaimeum, nunc communitatis sacrilega crina eua coli voluit, perinde, ae circuncisione duntur vocabula.
268쪽
β. XLV. Uxores autem ducant nubili iam tempor virgines liberar, bonis parentibus pro erratas. Nubili tempore, quod apud Romanos decimus secundus erat annus, licet consuetudo inoleret, nuptias protrahendi
circa vigesimum, ut ex arbore matura rem .pestiui colligerentur fructus. Virgines Me. ras, ut Venet ijs, cum inter ancillas , &nobiles interdicto connubio , ut mutuo natalium splendore nulla labe , seudata , luceret nobilitas . Quod vigeat , elli per amorem in ancillas liberi debae. charentur . Concupiscentiam namque retinere decorum eli , & congruum liberat dignitati , iuxta legum Praecepta
β. XU. Si quis velut virginem desponderit,
demde non eam, talem inueniat ,eawam dictv-lquens pittidetur & ne sorsan repudientur ipse quidem accuset, mens, adprobatim l Omnes iubentur retineri singule. eem a tiricta sunt, quae in primo lacerantur congressu, Vnde sanguis erumpit. Hanc
perfractionem li digitis,uel alio instrumemto, praeter priapum tentare valet, quom
do dignoscetur virginitas, idest puella imincognita viroὸ Lintea mina conspersa sanguine, pro virginitate haud prosunt, hoc enim in mense accidit, vel in secunda
etiam,& tertia vice, quum coniuges coeulantur. Si linteamina languine consperia probant , nubat scortum, & virgo erit,nunc enim canente poeta
Nil erit viserius,quodnos ris moribus addat posteritaI. numquam quia corrupta repudiatur, &tunc lanctitatis seculo lege repudium plauditur Z nunc interdicitur, quia nimis fre- LxXΠ.
nem documentis suis: respondeat autem puel pater, aut frater, velquicumque post e, genere vicinior 619 monstratur: dum iussitatam fuerit puellam non eget, culpabilem, cum accusatore permaneat, nullam babente viro ulteriuspotesatem dimittemdi eam, nisi magnae eos e praeces rint, a contra quas nec respondere possit. Is vero, qui audacter, aut petulanter eo ampuellae viiij , o derogationis intu. terit, mulAa condemnetur, quadraginta myriu , una plagarum , o quinquagin fictos centu legitur Deuteronom ij) patri dari cogatur.Si isia conuicerit puellam ese corruptam si quidem popularis sit, eo quode alte virginita. tem rue ad legitimas nuptias mon struauerit, lapidetur: sises de Sacerdotesit nata, visa
Sed unde probabitur filia viro nupsisse virgo Z Tollent eam pater, o mater eius, o ferent secum signa vir3initatis eius ad semiores urbis, qui in porta sunt: Matronarum
s . XVI. Si quis duas uxores baseerit, o
alia quidem in honore magno, etfauore aut pro pter pulcbritudinem, et amorem, aut ob aliam LX in causam: altera Mia in mino, i, apud eum parte consistat: sex dilecta filius, cum si iunior
illo, qui ex alia procreatus est, petat propter patris fauorem, quem circa matrem babet , priuilegia senioris: quatenus duplicem substantiae paternae partem accipiat, scut in legibor definitum est, non ei concedaturi seiustum namque est , ut qui natiuitate seritor est, eo quod minus mater eius is patre diligatur, debita parte fraudetur. Habebit igitur odiosae filius cuncta duplicia uti primogenitus : eli enim principium liberorum eius,& huic debentur primogenita. Haud latebati legislato. ἐν rem, sapientes viros sceminarum amore bacchatos sanguinis iura, Olculorum Vc LX xiv.
nundare pretio. Imperasset Agrippa, vel Claudius Marcellus, ni Liuiae seruiens Augustus delegisset Neronem. Regna Llestimonia, scilicet, quae antentiptias spon. t set Adonias, ni Bersabes manu regia uinsae virginitatem explorent. Quod cum in Salomon usurpasset, quem&si minorem honestum visum fuerit Romanis, ex cor. natu, quia dilectissimς coniugis Bersa. porum inspectione, pubertatem probare,s beς, David secit hqredem. Lilia Galli.
quid imputandum Hebraeis P Linteum t ca Ludovici Ρij tempore, quis decolora uit Z nisi Iudithet ilicebW, quum ut s-
dicas sanguine tinctum, quem ex primo cum virgine congressu profluere medici aiunt,non ex membranae tractura,sed ex di.
struptione labiorum uteri,quq in virginibus naturali symphysi, seu coalescentia inui
lium Carolum coronaret, privignis ademit.Inde parricida, Bella,fraterna odia,quibus lacessit a Gallia, numquam Caroli Magni est relli tuta Imperio. Hisce scemina iii
269쪽
artibus occurrens Moses, haud ex arbitriolpolluta es, concubuist cum altero viro, bravoluit primogcnita pendere paterno, ut de malediAionibus subiacebis: Det te Dominus in Iacobo, & Esau legitur, sed natu is ex ordi- maodictionem, exemplumque cinctorum in m ne, ut Iudaeorum exemplo, & apud Gallosipulos . putrefacere faciat femur tuum, o tu
Primogenitorum inoleuit consuetudo. mens uterus tuus disrumpatur . Ingred/antur s.X VII. Qui virginem co; ruperit, nondum aquae maledicta in vemrem tuum, ta Utero tu F'- ε. licui desponsettam, ipse eam ducat uxorem. Tilmescente,putres at femur. Et respondebit m. Lxxv. Uero patri puellae non placeat,is ducat ea, qui-llier Amen, AmenJ. ribetque Sacerdos in litu
qu ginta os, etium soluat iniuriae, Tantillo ista maledicta,re delebit ea aquis amarissimu stimabatur virginitas , quod pretioliis quas maledicta congessit, s dabit ei bibere. quinquaginta florenorum , nostris etiamsisas cum exbausirit, tollet Sacerdos de manu temporibus iudices iuste supputent adleius acrificium Dis piae, Teleuabit illisco redimendam iniuriam virginitatis amissae,iram Domino, imponetque illudsuper altare: ita Personarum tamen inspecta qualitate. dumtaxat, is pristi, pugillum sacrificis tollas de β. XVIII. Ab uxore copulata sibi ooknsie quod fraudis incendat super altare; ramqΠic Pe disiungi nopter quascumque causas,lpottim det mulieri aquas amarissimas. Quas cuexscripto, quod νumgiam cum ea coisueuiat,ibiberit, si polluta est, et contempto viro, ad te Lxxvi compromittat. Sic enim babebit potestat irij rea, pertransbunt eam aquae maledictionis, alij copulari: nam prius illa alteri iungi nonpo. et inflato ventre computrescet femur, eritque test. Si autem, o illo moriente, luerit ramimulier in maledictionem, et in exemplum omni prior vir recipere, non ei hceat. Connubio rumipopulo. Quod si polluta non fuerit, erit innoxia,
repudia, atque diuortia non tantum peditet fariet liberos , Ita est lex Zelot M. Hqc mittit legislator, sed approbat, non unicatsi vigerent hodie, quot mulieribus intume Urgente causa, sed quali eumque s Undeisceret venter Z Excusarentur adhuc si ve' ita Deuteronomii legitur. Si acceperit homotra Ouidij fabella equarum, vento conci, Vin
uxorem, I bistierit eam, non inuenerit rilpientium
tiam ante oculos eius propter a uam iditat rore omnes ferse is Zepbril flut rupibus altis. non propter impudicum fornicationis ne. Exceptantque leues auras, emaene e Ullis. gotium, ut vult Tertullianus, quia non re- Coniugi, vento grauidae , miramo dictu.
ιβ pudio facinore patefacto sed lapidibuslQual ibet ergo de causa licitum, etsi inho.
Lxxvii Obruebatur adultera. nestum erat repudiumr non tantiim oble.
Quid si Spiritus Lelotipiae in uxore con-lptam, sterilitatem , veneficium, rixas,
cidauerit virumλadducet eam ad Sacerdotem,.ebrietatem sed etia si non inuenerit gratia Ν Ο offert oblationem pro illa, decimam partemicoram ocul is spons, alienigenarum fis an Lxxxi. sati farinae bordeaceae'. non fundes super eamlillecti pulchritudine, quem Malachias car olexm, nec inpones ibus: quia sacrificium L .lpit: unde etsi licitum huiuscemodi repu-lodi res, voblatio investigans adusterium.ldium,nec iudicium virgae subiectum,haud osseret igitur eam Sacerdos, statuet coram tamen honestum adolescentie suq uxorem Domino, umetque aquamsanctam iuvas f. dimittere,absque causa. Bili, o pauxillum terrae depauimeuto taberna. Dices etiam eum causa inhonestum insi-cia mittet in eam.Cumque steterit mulier iucω-imulauit Christus, quum ob Iudeoru duri- spectu Domini, discooperiet capis eius,cy ρω itiem,dixit repudij permissum libellumZvn' Mis i, super manus illius surificium recordationis,ca de quaq;repudi j venerit occasio, nemine la- oblationem Zelo piae. ipse autem tenebit aquasitet,Deo permittente inolevisse,& hpilis sa-amurissimas, in quibus cum execratione male. cio periculo, utile expertu, ut Iud i VXOres dicta congessit, adiurabitque eam , O dicet: repudiarent, ne occiderent. Et cum boni σι non dormiuit vir alisnus tecum, o si non legislatoris sit loco, tempori, genio subdi-
potn isses, deserto mariti iboro, non tibi noce. totum indulgere,& in paruis recedere,si re- H ut aqua ista amarissima , is quas maledictat sto tramite velit in magnis incedere legem
si es'. sin autem dri linasti a viratus, atque suam, populi indole icperauit, qua mysticadi.
270쪽
db dis fores erant. Dissolutio is etiam testimonium Scriptura erat, ut suae libertatis ad nouas nuptias celebrandas fidem habe.ret mulier, quae potens dimitti, sed non dimittere, suo viro agnosceret subiectionem miter estos dita viro nec iurgia suscitaret, ut feminarum est, fidentium matrimonij vinculo. Ab Abrahamo non exulauisset
Ismael nisi obstrepisset Sara, cum ludi praetextu, apud patre insimulauit Agar AEgyptiae filium, ne cum filio liberae, hqres esset sti us ancillae Quodnre accepit Abrabam proflio suo. Sed ne mulierem contristaret cui de Adamo Augustinus habet, pro Eua,
Deum derelinquere) exterminauit inson. LXXX mortem, vel semicationis causam. Eoo au item , ne uxoris illecebras perderet, filium Ginat. tem dico. vobis, non licet aemittere uxorem, cum matre deportauit, ne illius relegaret excepta causa fornicationis , Non licet di-l affectum, quam illi mors sola, quq cm- νω. mittere uxorem, cur virum non adiun-lcta soluit, abripere poterat. 6. XIX. Nulli Hebraeorum ad usuras L
ceat foenerari, neque cibum di neque potum.
Non enim iustum es is contribule redistis fusti. LV P vere, sedsolatium mitisatis eius, lucrum esse decernere: s gratiarum actionem, r compensationem is Deo rejerendam, pro sesegnitates scere. Qui vero acceperinisue pecvnias , Me quos umquefructussccos, vel Dum,dos , reminiscentes Deum Lee eum dilectione
restituant,tamquam reponentes inproprijs locu lis, et iterum cum opus fuerit , Me tollentes. Privero circa redditionem impudentes extiterint, non in domos eorum est introeundum, piguus que sumendum, antequam ex Me causa aecatur
dicas, ut Iud orum pr signaret repudium in nuptiarum diuort io, quod futurum erat, ex repudianda Hebraeorum Synagoga, &noua ex Gentibus sibi deligenda sponsata, Romana scilicet Ecelesia. Nec mireris Iudaeorum connubia subiecta repudijs,in tu LXXX, bilia vero matrimonia nostra, quae p signantia tam indissolabilem Christi hypoesiaticam unionem,de qua: quo melasum' sit, nu uisis demisit, quam cum Ecclesia olemnes nuptias, de quibus Vobiscum ero que ad consumationem sirculi: Portae inferin praeualebunt aduersus eam, indiuiduarria vitae consuetudinem contineant . Quod Deus coniunxit homo non separet. Preter
gat, notat Flauius: in Salome sorore Herodis , quum praeter legem Costobarum maritum suum repudiauit. Tempore vero interiecto, cum contigisset Salimen is Costobaro discordare , mittit statim ei repudium, comulium renuens, non secundum leges Iudaeorum. Nam merito , quidem apud nos licet He facere, uxori vero nullatenus si
parari, Ur ducere altam, nisi prius is priore
marito dimittatur. Salome tamen non gene
rasi lege, sed potestatis sanctione connubium separauit: cIaafratrem Herodem dicebat, pro illius fide maristi e reliquisse, dum cogno'sceret eum Antipatro, OLMmacia, o Do fibramuis rebusfludentem. Dissidentia in Principem separaret ne hodie coniuges nin No permisso coniugio λ separauit apud He braeos , ut in Salome Apud Persas , quum Assuerus repudiauit Vasthi. Sie
apud Philistinos, repudiato Sampsoni, so-mrem primae uxoris obtulerunt, vivente
L, Y primao alteri desponsata. Tale repudium in in oleuisse Romanis locupletati reserunt iuridici annales Digestora, ct Cod icis, ut sinradidiv sim suo luco tradam. Cur vero sine scriptis
minime repudiaretur uxor Z Augustinus soluit e Deus bane moram isterposuit, ut maessum animus praeceps, libelli cc 'rstione refractus, absistem, quid mali est si inorem dimittere cogitaret, esertim quia scribae, quota erat limasscribere, quasi viriprudentes isse
Pignus enim is foris sumendum est: et ei debitor pers portare debet, nibit resistens e qui cum auxilio legis ad eum venit. Si quidem idoneus sit cui pignus ablatum est, teneat iliud creditor , quoadusque restituat , quod debetar: si υ ro pauper est , restituat, antequὰm sol occumbat , ex maximὸ si vestissit in pignore constitu ta, ita ut eam habeas ad soporem: quando naturaliter pauperum Deus misereatur. m. la veris, et vasa ei congrua nonsum accipienda pro pignore, ne instrumentit necessarijs ad πάe bonum asimenta , priuentur: et pro egestate pessimum aliquid patiantur . Inter Ue. netorum decreta interdictum boues, aratrum, caeteraque ruralia instrumenta agri-Lxxveolis locari : nd horu m pntextu suis Viu doribus pauperum grassentur diuites. At Ii cur
