장음표시 사용
151쪽
A H. cem caesis reliqui castris exuti, armis etiam perdii b, s6- tis vix euaserunt.ET L. Floro & Paulo Oro-ιbd ς - Α sio qui addit,his praelijs aduersis militem Rohaanum ita hρ betatum, ut conspecto Hispano,hostem diffugiens , vinci se prius cred ret,quam videri. Idem affirmhi L. Florus, ne oculos quidem aut vocem Numantini virique uam sustinere potuis A. Hoc anno,ad soluenduri Numantini se deris religione populum Romanitin, Mancinus turpissimi foederis autor deditus est Numantinis, ct nudato corpore, manibus a tergo reuinctis , ad portas Numantinorum est expositus , ibique usque ad noctem manens, a filis desertus , ab hoste autem non' susceptus,lachrymabile virisque spectaculupraebuit. Quod a Romanis iniuste factum,α eos a Numantinis non tantum fortitudine, sed etiam iustitia , fide, misericordia victos, ... non minus erudite, luam verε disputat Pau- lus Orosius. Atque ita sane est , quan-' tumuis excusare Romanos Cicero nita
Numantini Mancini deditionem non recipientes,aut inuiolatam pacem solam,aut om ines,quos pignore pacis accepto,vitios demia serant reposcebant. Idem. Hoc tempore tribus exercitibus Consularibus res in Hispania gestae, nimirum a Furio Co duobus Proconsulibus . tanta erat
152쪽
ser. Fuluio& Q. Calphurnio Coss. viri Consulum Hispania prouincia fuerit, an M. Aemilio prorogatum imperium, quod ex aciscepta clade non est verisimile,quia scriptum non inuenio, firmare non possum. Illud tantum Iulius Obseques memorae procidit, apud Numantiam res male gestas,exercitum Romanum oppressum. Cum vitio ducum bellum Numantinum non sine publico pudore duraret, delatus estvltro Scipioni Africano a Senatu populoque Romano Consulatus,cum Candidatus non esset,eique sine sorte bellum contra Numantinos decretum. Igitur Consul simul cum C. Fuluio Flacco factus , atque in Hispaniam profectus,primo militarem diiciplinam restituit,& quaecunque voluptatis cauta compa rata erant, summouit,eXercitumq; ad quo L. uis subeundos labores exercuit, deinde commisso praelio , primo Numantinos Romani fugere, deinde increpatione ct minis Confidis incitati, eosdem, quod nunquam qui quam sperare ausup esset, Videre fugientes. Scipio ultra bellum cum eis audendum non esse professus,obsidione Numantiam coclusit, sc fossa circundedit. Ex Valerio Maximo, . L. Floro, sc Paulo Orosio. Quid sibi velit L. Florus, quum ait ScipionemConsulem factum,solutum ea lege,qua vetabat quenquam intra decem annos iterum Consulem fieri,non intelligo: quia in i , ter
153쪽
ter primum Scipionis Consulatum,quo Caethaginem deleuit,& secundum, quatuord cim intercesserunt anni. Vaccaei obsessi, liberis &coniugibus trucidatis, ipsi se interemerunt, ut ait L. Florus, sed a quibus fuerint obsessi, non addit. Nam Scipioni fatis aduersus Numantinos negO-.
iij fuit. C. Mutio de L. Calphurnio Cost . Numaniatini diu concluti Et fame trucidati, do Horae fui obtulerunt,si tolerabilia iuberentur : feci
cum Scipio vera dc sine exceptione victoria vellet, neque iustae pugnae facultato daret, vetanquam viris mori liceret,iande repleti carne semicruda ct celi ea erat ex frumento potio 1 calefaciendo lic dicta, luabus portis erra Periit , dc atrox certanae atq; usq; ad periculuRomanourae dideriit. Ex eo praelio compositis ordinibus, nec sicut fugientes, in urbem reuersi, postremo destinata morte, clausam urbe ipsi introrsum succenderunt, cunctim pariter ferro, veneno atque igne consumpti sunt. Ita Numantia, quae per annos quatuor
decim,sola quatuor millibus Celtiberorum, quadraginta Romanoria millia non solusia stinuit,sed etiam vicit,pudendis foederibus affecit,oppressa nullii de se gaudiu hosti reliquit. Vnus enim vir Numantinus non fuit, ut in catenis duceretur, neq; unde triumphuederit, Roma vidit. Prae da, ut de pauperibas nulla:arma de vestes ignis absumpsit: trium
154쪽
phus tantum fuit de nomine, imo Romani Ab-brem se magis euasisse, quam vicisse Numatinos dixerunt. Ex L. Floro, se Paulo Orosio. rer. ab Erat Numantia urbs in modico colle sita,' cou. no procul ab amne D urio, sine muro ac tur- o s.c. 6.ribus,ut ait L. Florus,quamuis Paulus Orosi, iis muros habuisse dicat. Erat prope urbem, Uaae nunc appellatur Soria. Multi affirmant
fuisse Eanroram,quod quam falsuna sit, Plinius os edit,qui ortum Durij fiuiiij circa Numantiana ponit. Illud quoque non abs re videtur admonere, nonnullos etiam celebres
eruditione viros,loco imponii Melae male distincto,sed peius intellecto fal Coa, Numantiam dixi se, Sin prsiectionibus suis exposuisse Caesaraugustaria. Locus Pomponij Melae sic habet. In T arraconensi clari simae fuer ut
Pallantia dc Numantia, nunc est Caesaraugusta. Dicit Pomp0nius, C et Laraugustam suo tepore clarissima fuisse Tarracone lis medite raneae Vrbena, quemadmota olim Numaniatia fuerat, non quod quae olim Numantia dicta esset, tunc diceretur Caesaraugusta.
deleta Numantia per caeteras Hispaniae gentes pacem componeret, Tiresum quendam Celtieum principem consului qua ope Numantia aut prius inuicta durasset,aut post fu- isset euersa Tiresias respondit, Cocordia invicta, discordia exitio fuit.Paulus Orosius. p.
155쪽
i36 CHRONICON HI SP AMAbνἀ cm. 'detellus Cosi Baleares infulas, quas Graeci Gymnesias , hodie Hispani Maiorib
cam, dc Minoricam appellant, bello perii gatus edomuit, &pyraticam infestationeni, quae ab ijsdem tunc exoriebatur , plurima incolarum cete de compressit. Patuus Orosius. 6 o Hoc anno aut circite quantum e PIutar. iis ita Ma cno colligere licet,C.Marius,is qui postea sep f. ties Consul fuit, aetor vlterioris Hispaniae, prouinciam latrocinus repurgauit, atque eL fecit, ut praedari non amplius honestum pu
6 o Attilio , Vel secundum Cassiodorum)Rutilio ct C. Manilio Cosis exercitus Rona . nus a Lusitanis caesus. Iulius Obsequens DII C.Mario III.&C. Fl. Fimbria Cosis Cimbri vastatis omnibus, quae circa Rhodanum &Pyrenarum sunt,per saltum in Hispaniam transgressi, ibique multa loca populati, a Cel
nis deuictis,Hispania ulterior pacata fuit. Ii lius ObsequenS. 1 M. Antonio re A.Posthumio Cossi Lusitatani rebellantes subacti. Iulius Obseque ias. Ide ait, eodem anno parum prospere in Lusitania a Romanis pugnatum. Eodem anno L. Cornelius Dolobella,Pro/. consul triumphauit ex Hispania ulteriore, se
156쪽
Lusitanis. V. Kal. Februarias,ut patet ex quin Ab ---ta tabula virorum triumphalium. Porro hunc in catalogo Consulum non inuenio: proinde aut Praetorem aut Proconsulari imperio missuria arbitror. Nam superius admonuimus T. Liuium sine discrimine eosdem nunc Praetores, nunc Proconsules appellare.
Q etello ct T. Didio Coss Hispani vari- 6 sis praeliis deuicti. Iulius Obsequens. Cn. Cornelio Lentulo, Sc P. Licinio Cras 17so Coss. Celtiberi subacti. Ideria. T. Didius Proconsul ex Hispania triumphauit de Celtiberis, . Idus Iunias.. P. Licinius Crassus Procosat,triumphum egit de Lusitanis, idie Idus Iunias. Ex quinta tabula virorum triumphaliv. Huius Crassi meminit & Alconius Pedianus Ex his apparet, hoc quoque tempore in Hispania duos
fuisse exercitus Consulares, Ec T. Didio per i quatuor annos,P. Crasso per tres fuisse pro . rogatum imperitim. Sub hoc T. Didio tribunus militum fuit In κω eias. Sertorius,ut ait Plutarchus.
Eodem anno Hispaniae principes, qui rebellabant , per Nasicam supplicio cosumpti, dirutis urbibus. Iulius Obsequens. L. Cinna II. ct C. Mario VII. Coss. M. 686 Crassus, quum videret patrem ct fratrem a
Cinna ct Mario occisos, id e periculum metuens,iribus tantum comitibus ct decem seruis assumptis, quanta in ima potuit celeri i s late,
157쪽
Abueb eo. tale,in Hispaniam contendit,ubi olim sub patre Imperatore militans , permultos amicos sibi comparauerat, atque in agro quodam maritimo,in spelunca quadam latitarrit, ubi quanta fide ac benignitate habitus λ Vibio Paciaco, cuius ager ille erat, qui scira Volet, . Plutarchum in vita eius co nsulat. Latuit ibi
menses octo, lonec de morte Cinnae nunciaum accepit.
Vertorius,vir summae quidem, sed calamitosae Virtutis, ut inquit L. Florus, quit Marianarum esset partium , Syllam fugiens in Hispaniam se contulit.inde cum in Africam A Baleares insulas, atque psas etiam Fortunatas penetrasset,reuersus in Hispaniam, te latum a Lusitanis accepit imperium , atque Hispaniam totam armauit, & Varios Roma norum duces atque exercitus, partim per se, partim per duces suos & praecipuὸ Herculeum Quaestorem vicit ac fudit,ipsum quoque Metellum Pium Proconsulem, Virum aetatis suae amplissimum,in eas angustias re degit, ut L. Lollius ex Narbonensi prouincia auxilio venire cogeretur,Po mpeius Magnus Proco sulari imperio cum sutrima festinatione ad tutor Metello mitteretur.Ex L. Floro, Pluta cho&Orosio.
Hoc anno Pompeius missus in Hispania ut colligitur ex Plutarcho, ct epistola ipsius Pompeij ad senatum, quae addita est Sallui ctio. Eodem
158쪽
Eodem anno, nempe M. Aemilio, de D. A WLς , Bruto Coli Didius Lelius Legatus Pompei,
adueri us Sertorium, occisus inlcc pabulatores Iulius Obsequens. Cn.Octauio oc C. Scribonio Cos . exerci- 6 Stus Romani a S eri orio in Hispania caesi. u
Sertorius hostis Metello de Pompeio ita par, t saepius victor, adeo grauis Romanis exercitibus imminebat, ut Metellus praemia publicὶ , nec ea mediocria statueret, si quis Sertoriit occideret,conatus proditione consequi, quod bello non poterat. Ita Sertorius anno ducatus sui decimo domestica fraude oppressus, M. Perpenna ct aliis coniuratis occisus in couiuio,bello finem fecit, ct Romanis victoria sine gloria dedit. Omnes Se torianae necis conscij partim 1 Pompeio, partim a Maurusijs intersecti sunt, neq; quisquaeuasit,praeter unu Ausidium, qui in quadam ivisa barbara inops inuisus*cosenuit. EX L. b. 96.e 3. Floro,Plutarcho ct Paulo Orosio. rer .abur Hic mihi temperare non possum,quin ad- cond scribam Pauli Oros' verba, quae in singula- ira tri . rem Hispaniae laudem habent ad hunc modulii. Fortis side ac viribus semper Hispania, cum optimos inuictissimosque Reges suos ad deditionem Reipub.dederit,nullum unquam tyran norum ab initio usque in hodiernum die,vel de se aeditum misit, vel in se extriosecus incurrentem riuum potetemue
159쪽
et o CHRONICON HIS PAN. dimisit Hactenus ille. Hic Scriorius Gymnasium in Osca urbe
instituit,in quo nobilium filios traditis prae ceptoribus Graecis ac Latinis literis erudiri cu- . rauit.Plutarchus. Huic Sertorio Eborenses ciuitatis suae pri mordia accepta ferunt, re aquae ductum instagnem aquae Argentear,ut patet ex inscriptio- ne marmoris antiqui,quod se vidisse ac optia ina fide transcripsisse affirmat Resendius ri ster, mihique pro suo singulari candore in hanc formam transcri-. Ptum dedit.