M. Antonii Mureti, Variarum lectionum libri 15. Quibus ad Graecarum sententiarum versionem Latinam accesserunt hac editione Hymni Sacri, & varia eiusdem auctoris poemata

631쪽

VARIARUM LECTIO NYM

sultitia quorundam qui si cice

rinalem visendes ac salutandi caussa nobiles aliquot Germam adollascentes , qui cum to tam prope Italiam perlustrassent; neque quem qua sere praetermisissent eoru qui nomen aliquod habεt in litteris,quin eu vidissent, allocutique essent, me quoque ut ipsi quidem dicebant, eadem de caus.' si ridere , ecum. colloqui , Muetanti. '

632쪽

Cumque ipsi me de studiis i is, ego

contra eos de Germaniae statu,deque iis qui illi e hodie florere dieerentur, eruditis hominibus interrogarem,quae iusque aetas esset, quae habitudo corpψns, quae Lituna ac condicio vivendi,in primis autem quinam ex eis patritam atq, auitam religionem constanter tuerentur,/neque illo te pestiferarum opinionuabripi sinerent: varie illis ut de quoque interrogati er ni, respondentibus, uda atque altera hora consumetia est. Complexus igitur illos abeuntes faustis ominibus prosecutus dimisi. Interfue atili ermoni ac cylloquio nostro Darius Bernardus iuuenis & festiuo ingenio, de sanctis plane atque incorruptis moribus,qui eis digrestis, verum oes nino, iuvit, est quod dicitur, in nullis bomitii-ous hoc tempore, praeterquam in transalpinis promptam a tq; expeditam reperiri Latine loquendi facultatem. vel ij, qui modo abierunt vinustiuam in loquendo haerentinusquam titubant, nu quam ostendunt, ut omni in numerato habent, ut tota eo tum sine ullo impedimento ac salebris decurrit oratio. At nostri homines, etiam ij qui sibi e studio- rum laboribus pallorem & maciem &

633쪽

LIB. XC ssi senium continet erunt, si quando ita ine

loquendum est, ut luctantur, ut sudant, ut aulictat. Credas eos magna vi ex imis pulmonibus verba ruere:cum istis Ontra sine ulla cura ac cogitatione iugis

quaedam ac beata Latinarum vocum copia vltro ex ore manare ac decurrere videatur Est istuc quidem,iliqua, ita ut di- eis,Dari: sed tamen habet & I; lis praeclaros viros,qui i, & ornatissime scribat,& disettissime Maeopiosissime,cuni opus est loquantur Manutium,inquit fortasse dicis, & Sigonium, & Petrum Ioannem Masseium, aut ex eadem sodalitate eum cuius audita morte ubertim tibi nuper' crymas isse memini,Perpinianum: id si uos tales vix fingulos singulae aetate ferunt. Et istos, inquam, dc alios qua ius is quidem quem tu p*tic mo loco minasti,Hispanus non Italus fuit sed ita diu in Italia fuerat, ut pro Italo haberipssset. Quem tu virum Dari utinam audire potuisses, neque te,quo tempore ille in hac urbe eloquentiae praecepta tradebat, alio vitae genere implicatum aula tenuisset. Nunquam enim quemquam audiisti, ac ne audies quidem,ut opinor, in quem illud de Nestore eclogium melius

eo aueniret, im ex ore meiae dulcior

634쪽

baioratio. sed quid est quod tu colloque-tibus nobis bis iὰrue, nutu mihi nescio quid significare visus estὶ Eis neῖ inquit: Volebam excidere interdum grandiori

illi,qui tecum colloquebar , voces quasdam minus Latinas , quibus ille perpetuus subitor orationis nitor quasi maeulis. quibusdam infuscaretur. Quas quaesos inquam nam me quidem alia cogitantem praeteruolarunt. Caelos, inquit, elarum orbes aliquoties dixit , dceam Ararinam quae caelitus ad homines lapsa 6 et Quid tu 3 rectὰ haec dici non putas rcaelestia inquit,corpora, di orbes coelestes, O e , is fani doEctrinam dixissem lubentius. Non male tu quidem: sed tanten ne illa quidem suos auctores non babent. Cuat haec Seruius e Ciceronis Hortensio: eurei plures 'volunt esse catis.Et Lucretij sunt

haec E libro secundo:

suis regere immensisemmam , quis baueere. Iro furi Endo manu υabdas potis en moderanter habemtis is pariter ealos omnis conuertise' gamuis auteni coelos illi dicebant mu-dos, quos putabant esse innumerabiles tamen ex eo satis co at, caeli nomen a .pud Latinos & singulare esse & multitudinis,

635쪽

a quod Ciceronis esset, nihil Latine dici

putabat. Itaque irridebat me,non modo cum citarem Seruium,qui versum illum e primo Georgicon, si ie digna manet diuini gloria ruris, e . ita exponit,si id libi concessum es caelitus, ut gloriam ruris habeas sed etiam,cum multo meliorem istis omnibus Ciceronis imitatorem Lactantium, cuius haec sunt e libro S.Institutionum: Nemini iubium potesὶ esse quisi is docilor qui caelitus mittitur iam scie-- stasit rerum omnium quam irtute perscit L

QAid tu igiturῖ inquit: satisne istos ido

neos auctores Latinitatis putas Ego dicalibi inquam,. Dati diu & ipse in eo err0ae versatus sum, ut nisi qui aut Ciceronis aetate, aut paulo antE vixitant aut certe illi aetati suppares fuissent, itore satis dignos esse arbitrarer, quo su exemito qui Latine aut scribere aut loqui vellent, nii terentur.Sed postea,te tota mecu accura

tius considerata, vilius ipsi mihi sum ni mio plus mihi sumere, qui de Senec Si-uio,Valerio Celso, Quinctiliano. Columella, utroq; Plinio, Tacito, suetonio, Velleio, urtio,Lactatio,abis', eiusmo

636쪽

neq, quisquam unquam veteru eos malELatine locutos esse dixit: neque nos ,rai

longo interuallo valde boni eius rei exta t. stimatores sumus. At multa simplicia vocabula , multa etiam loquendi genera in eorum libris leguntur,quae apud Cicero-

nem &eius aequales nusquam reperias. 'Primum quis hoc praestare audeat' Cice- ronis scriptorum vix decimam partem reliquam habemus , eamque multis par tibus mancam ac mutilam, multisv utineribus,multis cicatricibus deformatam: Sallusti; vix centesimam, Varronis tan- l undem, Catonis Etam multis voluminia i

bus unum De re rustica commentario- lum: tot philosophorunt, tot oratorum' veterum, tot poetarum: tot historicorsi, tot iurisconsultorum scripti pertexunt, . di ex illis fractis ac laceris, quae ad nos peruenerunt,Romani sermonis reliquiis . adfirmare Eudemus, siqu id in eis non re- periatur,id apud veteres in usu non fuis- ser QBnto credibilius est, noua multa atque inustata nobis videri, quae seo -

637쪽

su posita fuisse constaret Illi autem,

quos stulte & arroganter, ut minus et ganter locutos,despicere audemus, cum

α bibliothecas haberent omni genere librorum instructissimas, di eas diligentissime peruolutarent, & acerrimo iudicio proiti essent,quia scit, an ea ipsa ex vetustioribus sumpserint , quae frustra nobis aut nouitatis aut per scinitatis nomine suspecta sunt Cum saepe con- itingere videamus ut multae voces diu ab istis censeantur inter nouas quae postea usque ab ultima antiquitate a nobilissimis auctoribus proditae ac propaga tae reperiuntur. Quid quod in istis ipsis Ciceronis reliquiis multae sunt, quae se mel tantum leguntur Ergo si paullum chartae,aut mus, au tinea adrosisset, aut stus & caries corrupisset, scintilla elucerna in certam aliquam aibri partem incidisset, hodie pigrandi cercoturoversandi verba, muliaque alia istis delicatis barbara essent:quae nunc ita non refugiunt, ut inculcent. Et ut magis latelligas to

tum hoc e stulta quadam opinione Ien- , de re, scito multos ex istis inepte tili diosis,quib.qui quid dicunt, qu*d Ciceronis non sit,meros lapides loqui videntur,quibus, ut olim athletis in arena dest

638쪽

cendentibus circundandet essent amplioetides quoties in publicum prodeunt, ne delicatae ipsorum aures vocum noti Ci-crionianarum ictibus contundere'tur, saepe esse e me magna cum voluptaxe dia lusos. Nam cum voces quasdam obseruassem, Ciceronis quidem illas, sed mi-arus contritas, neque a Nietolio in illum praeclarum indicem,qui istorum obruta. est, relatas: adipsiscebam eas de industria orationi meae,cum ad me audiendum a-

inici quidam hoc, de quo loquor, morbo

laborantes venissent.Illi ut earum quam que audierat, ceruicem colorquere, hu- meros attollere, frontem contrisere, alius alii in aurem insusurrare , excuti sibi cerebrum, aperire aures, cum talibus vocibus verberarentur. Quin extam coetu dimita, cum me, ut sit, ossicij caussa

domum reducerent, male se a me habitos atque acceptos esse conquerebantur.

Ego aliquandiu eos ambiguo sermone frustratus, ta dem sponsione lacessebam, ni illae ipsae voces quibus auditis , ca, rut sibi condoluisse dicerent, ipsius Ci .ceronis essent. Quid quaeri si cum id ita

esse peruicissem iam voces illa: omnem duritiam atque asperitatem deposuerant : iam lenes, suaves, iucunda: auditu

639쪽

V AR. LECT. LIB. et v. inctae erant:&, ut lupini aqua macerati, omnem amaritiem exuerant,simulatque eas ciceronis esse constiterat. Meministine cum vox illustrisiimus apud istos censores in urbe ius togae tueri non pote at,

sed pro peregrina habebatur'

. iv c misera podesse in tali tempore quibat

quod Gellius illustri limas oratione , illustrissimos phil ptiorum alicubi dixisset. Itaque siquis Latine loquens Cardinalem

quempiam illustrissimum, ut fit, vocaverat, in eum , ut Graeci dicunt, utebatur. Neque extorqueri eis poterat, ut non maxime id rem, pro illustrissimo dicerent, nisi, postquam ex Varrone audierunt quemque ex veteribus pa- Arem fuisse.Et qujdem eam vocem nemo maiori cachinno excipere solitus erat, quam ille quem sui ita esse Ciceronis similem praedicabant, ut dicerent, τί ta Δ i mure: eique illud occineret, ἀάχιλλεωρ ,-ἀυτes M. Qui cum aliquando ad me libros tum Atistotelis ad Nicomachum interpretantem venisset, audissetque adfirmantem ip numerabilia esse in omnibus philosophiae par-bus, quae Latine dici non possent ab iis qui tam seueri esse vellent: egresso mi vi , clim circumfusa nobis esset magna erudito

640쪽

, i M AN T. M VR I τ 1 eluditorum hominum corona, mirari se dixit , quid ita mihi videretur fieri noti posse, quod iam egregie Perionius pra, - stitisset. Credo inquit, illum dicis, qui quod quincto quoque anno faciendii significari vellet,ldsiugulis quis annis fieri oportere scripsit. Eam iptum,inquam, ScCiceronis eloquentiam vides. Sed vi me ad piopositum reserapi, etiam si hoc demus , novata esse multa ab iis qui post Ciceronem fuerunt,quid eausne es , cui . ea reiicere debeamusὶ orsus igitur iulud Horatij 'Vi Iolia in illud: licuit semperque licebist si arum praesente nota producere nomen. Nonne Cicero & multa nouauit ipse, α Catonem,Varronem, Brutum, aliosque ut idem facerent hortatus esit An fortassis personale illud priuilegium suit: ut

cum Cicerone,& cum iis Qui tum siuebant homines atque auum agitaba', extinctum esse videatur ' Incomprehensibit. Ciceroni fingere licuit: qui iuni aliis alia ad eundem modum postea licuetit 3 Equidem existimo Ciceronem,tis ad Quinctiliani α Plinii, & Taciti

Pora vitam producere potuisset ,& Ro- smanam linguam multis vocibus eleg - ψxer conformatia eorum studio auctam