장음표시 사용
191쪽
Antonii Metendae l. Q de Cambio Nundinali Cap. XLIII. r 7
esthraee issimam sententiam. in initam viam pota. Menoch. eoos M. in sine contrarivina cattae asse, nulla allata ratione, vae autoritate, quae
Trina paradoxies aliquam possit avim ritatem
vero me tum sit, eumqiudicit,iniustum esse perenam inter panes in contradita emptionis conuentum , onere probandi grauari , quia praes
me una est,ipsam esse iustitimidonee contrarium
et Et de eontra censuali, quod in dubio Mee .sendus iustus, ει debeat ab eo exeludi quantum potest prauitas usuraria, dorant Ludo . duo. 3 3 s
iudicium partium sit maxim attendendum,etiamsi census reddat annua decem in singula eentena , habemus constitutionem Martini V. supra allegatam in illis verbis. Ad να-wm, oe pro pia
rara clare remittunt luci cis contrahentium illimare qualitates rerum, temporis, persona maugentium,vel diminuetium valinum censusve
disti; nam adverbium prout relatum ad rem pr teritam, de qua costat,restrictive accipitur, ut post
hocq; eo magis urget, quia in costitutione sequeati .idem repetitur in illis verbis. Anaevum marin xum tarmorum,s grossora more in taxinenciu redduassea eensius vendemstra, Detrilis maris chis .formis oraeposulam odiae eis, quillis. laes
a . Huc etiam respexit Nicola V. in allegata comissilidisne du simpliciter tauit, non licue emere
resum meedentem annuum reditum nummotum: pro singulis centenis nummis nulla propositar gula.moderandi annuumreditu, intra Linc summam eonsistentem; si enim poterat aliqua, non dicam certa, sed verisimilis regula Roponi per quam intra Iustitiae tramites huiusmodi pretius facile contineretur , curtii tres Summr tifices t team omiserimi , cum in caeteris diligenter raue s. rint,s aeneratorum nralitiis Oeeurrere λ Cur Pius
U. qui exactilii tria diligentia curauit scis confisex tutione occurrere conuentionibus iniustis, qugia hoc contractu incidere 'coniseuerant, de pressi
quantitate nihil omnino deereuit φλ. V a
annuorum cenisum crescit,di nuitur*prouisse acilis, aut difficilis sutura suo tempore existimanui exactio annuorum proventuum inde venientiata, tvt declaracit Salinde is t. inro a. Iratia. de fibra controuers. Io. wrs ἀμ- , l ervi lib. s. Instri cred. e. 47. nux g. prs eipsum . Rota apud Gratianum c. .- Iomnus: Cum enim in longum tempu tospae re,& cognostere respecta teporis tuearedictitarustatem huiusmodi exact. ars, excedae capacita
tem populi, merito Martinus V., Cestitia, 3. Sc Nicolaus V., iuditio contrahentiam reservarunt quantitate pretii celus usi vad allegatam summindecem in fingula eentena; cum exillimamnt,non esse dissicile, eas incidere eircunstantias, quae amitam reddant solutionem annuam deee in lingnia centena ; N consequenter plusquam verum in. t
aeriinendum esse pro iustitia pretii centri mee partes eot ruenti, duinodo intra dictam si maxi
Io inodiacili obtinebit,si praedia,super tib iconstitutus fuit census , sint sita in cliue oPri, patia; aut quia dissicile esset seire, at, uismodi media fideicommissis labiecta essenti prout saepis. sivi aecidit in praedus magnatum; vel quia anni lmouentus ex huiusmodi censu prouemendi exNgendi sint a personis potentibus: aut quia venditus fuerit census eo loci, hi adsunt rationes o
ciles suas exercendi pecunias,aut comparandi te,ditus meliores; eo enim viliores sunt annuicem sus, quo maior existit ficultas exercendi pecunia in alias negotiationibus questuosis, ut declarane
tio istuti fuere, valde augetur praesumptio, quod
pretium iustum sierit, Rotadecis. 31 l. nu. t v. a. recent. dc decis I m nu. 18. 3c post tractari reum Cench decensibus: Cum enim nemoseum . iactate credatur L cum de indebito de probat. 1-stimandum est,tot annis hune censum ea de causa
solutum fuisse , quia sciebant, ipsemiusto pretio
suisse venditum ,&proinde om vestasirmam dum, mortuis illis,qurplenam notitiam habuerunt euelati stantiariam reddentium ipsum iistum . nae esse madiendun, eum,qui eiusvaliditatem in dubia reuocat a .nisi eius iniustitia pro me pertas , ae indiimitatas probationes r ptoue dieiruti non esse audiendum eum, qui visaentedebatur
192쪽
trahis annis silantiis immisit illud ereditum, solixionem postulat ab haeredibus ipsius , qui iam ineg Minturam habere: aut se ια possunt tempuτfactae solutionis, ut post alios tradit Menoeh. lib. taesumpta i3 s. num. I diseqq. ει alii quo 1 omino. Ia mon o aeam tamen, quod , si probatum . sint hiriasinodi pretium iniristum suisse,no propterea vibrarius e tractus censendus esset,quia reiseeptumest apud D in rustitiam pretii annui e sua non sumere ad inducendam presumptionem. vsoriae prauitaris, etiam si versemur ineensureo dente de min singula centena iuxta doctrinam Pammenti parisienus; vi enim testatur Tiraquel. retractu eorum S.Ir oss. s. n. 9. infin nolaintrahere pro contractibus usurariis annum c summulentes singulis annis Meem in singula Gmteαι ted eorum prouentum moderari soleret hine autem Paclamenti: Parisiensis e ensuram a I
ωτι Nin, ornu. 83 . ira hac vero sententia eone dat sensus sum, morum Pontificum; Pius enim V.non solebat us lini Melarare atinuos census reddentes decemia singulaeetena,sed eorum prouentum modo halti t. vetestatur D. B im Leo in Thesauro
s per seminuta fiasse, in Papa in maturavatismo reetur se reddentes notiem vel decem modis. amo taxanda eorum redditum in urbe seims omas septem, exua urbem autem octo insingula centena iar Clemens autem Octauus edita constitutiomgenerali, moderatus filii census annuos a Coma
munitati s status Ecclesiasti ei venditos reddam res deeem annuam singula centena ς': ad sum-m a septem annuorum aureorum, pro singuliscentenis aureis,quae edita fuit t. Maii i sya.Vin Bullario Cherubini est VI.; in compendio vivem Castellantundecimum lociam tenet. . I Et interminis Bullae Nicolai V. supra allegataexerantis emi eensus singulis annis reddentes ultra. decimam partem prem ipsorum, quod non mistatur usurarius e us, huiusmodi seminam in suo redditu excedens, everunt Doctores si Ii Hic dem Bulla interpretes, Imreserti& sequitureis
cistus Milanesis lib. a.deeis. a. rurisa. lns quentibus usq; adnu. 7s. ubi testatur, secundum
hanedoctrinam iudieatu suisse in Tribunali Regi, Patrimonii de hanc Imientiam in secundiainaniatis isse confirmatam, causa coram Presidibusis Cum hae verbdoctrinaeone tantillii e
neraliter doceat, non eci censendum simplieitch& absolute usurarium censum ex eo sol quod ia
tis docere, censum in ita pretio emptum
usurarium,quod confirmat lio. g. e. r.ml. 13 d inlappendice lib. a. c. I. m. I. cuius doctrinam,tea non examinata non satis consultemnet inmabaa p. a. quaesu . artici mi. y non eo sulte inquam, uia Relicianus d. c. s. nu. 12. vos quia eensus testatur, cotrariam sententiam usu a
probari soleret Eamq; passim a Summis P eis bus recipi eos uisse ostendi ex Ioi Baptisti Le 1 ne , Virginio Meaccio. NMarchelaiiosium alle pinis; possune autem Feliciani rationes iacile eo tutari ex ijs quae seribum D D. in ademptα vendit.: &-sententia salsissima est euis denter , nisi exectus in pretio sit intollatabilis
quibus terminis loquitur Nauartus de usuris num. 3.&Imbertus Rupellanus lib. i. Inst. Forens. 3Α. vers. Praetereundum antem non est, a Melie .no allegati) Imbenus autem aperte seqctitur se tentiam Senatus Parisiensis supra allegaram , ut is existimemus usurarios census reddentes decem annuos nummos in singula centena nummorum.
I 8 Non est autem pr reundiun, summos Pont,fiees hunismodi moderationes concedere res ctu teporis suturi , relinquendo anteacti temporis prouetus in dispositione iuris eommiinis, ut testatur Rota apud Ludovis. Meis. y ti .n. 'M quod etiam signifieat Bo acci de censibus p. I. nu. fruor quado vero dum seribit,annuos census, Possolet S. Pontifex moderari , esse soluendos iuxta conuentionem quousq; s. Pontifex eos modo tus fuerit; huius autem rei exemplum praebet comst istae tis 8. supra relatas in ea enunt minatim agit de censibus reddent s annua decem in singula centena , venditis a Communitam bus; de eo mirenter agit decenta periculo se re expertibus;& tamen eos solum moderatus fuit res temporis futuri , ut patet ex illis .erbis obstitutionis, quo ad illorum fructus, ex nune de inceps in futurum deeurrendos, ad rationem tertem tantum pro mΗ lila et centenario reducimus
di moderamur: Idem obseruare solere Senatura
193쪽
Αnt,nis Metendae L C. de Cambio Nundinali Cap. X M V A I s
19 Non ignoro , Rodericum de annuis reditibus lib. I .quaest. 6. a nu. 3 o. a n. 3 s. a iud scripsisse,cinius sententiam non inet di ite eoii sutare,sed nuest opus , cum agat det ea moderatione censuum, quae lauis municipalis authoritate fit , & erus opinio discrepet 4 sylo Summoru Ponriticum . quorum authialtridie censuum moderationes fieris,ut in Italia.
Ubi publica auctoritate eo lituitur preerum tritis , σκι - anticeas me vendumnem misceravnin aquam avitus a segetes ea υradendo lux apri malaxae , si per Me maria sindeserioru condularis, Usint tunc
. DcI. cap. XLIV. ea T Naereas medieientiet professores dubitatur, L an habe tu triticum, aut vinum lono melioris qualitatis, quam sint vina, & frumenta, quae eo Isti tunc vendi solent, pota ante venditionem petivisti em aquae ἰ aut aliarum segetum ipsum re digere ad eum statum , qui sit euidenter aequalis
qualitati aliorum vinoriam , ae triticorum, quae e - imi venduntur , ut liquet ex Io: de Salas de emin
a Primo dico, legis praedicatum esse ne sit dura c. erit lex φ distinctione ι absurdum ergo est, ani mare , authorcs huiusmodi pretii voluisse damnuinterte sine cavsa idonea dominis vinorum, dissumentorum merentium preciam maius, quam sit illud, quod caeteris vinis, ac frumentis constituitum Nulla causa autem erit damnifieandi ipsos,
si mutat coisseruari sine damno absq: vlla popuIilesione, vel perturbatione publicae admini liratio. nia : Si ergo ex huiusmodi mistione oriri possit itinsio populi , eam utiq; legislator debet impedisti, quia utilitas publica priuatae praesertur L qu mobrem auth. tirest. N eas quae para in I . mc- se; Ubi aute nulla talio continetit populo ob huius.
modi missionem, di reuellet adigere dominos vianomui lac Himentoriam longe meliorum, vende.
ipsa Precio eis incomtenienti, quμ absq; iusta eam minum ipsis inserturr lex preciu est decretum prudentum virorum L l. ff. de legibus r imis retudentia autem esset, est restri. gere ad qualitate irantem tempore, quo fiumentum in area cum trulla allegetur rationabilis eausa huius restricti pis , dc de ea nulla fit mentio in Iege. 3 . Secundo dico, niagnam esse diuersitatem inter tempora penuriae,& illud tempus, quo abundat frumetinim, & vinum in primo enim casu difficultas habendi frumentum , vel vinum potest daro occasionem kaudibus, in secundo autem non po-rest id contingere in personis cognoscentibus ho. nas, ac malas qualitates vinoruni, & frumentora, quia eo amisso, missio vino miscuit aquam, vel tritico legetis alias , alios aditant venditores vis ni ,& Dummii t Ubi autem emptores scienter, &sponte mi dari, dc mura vina, di tamenta
mista, utiq; nullam patiuntur iniuriami, quia scriptum est , unum quenq; in te tua esse dominum, acti oderatorem l . in re mandata ta mandati. Temo dico, leges imponi rebus non verbis l. t. in fine C. coii mutua de legatis: vina autem , &srumenta esse paris malitatis per se, vel ob misti nem huiusmodi, est differentia verborum, non a tem rerum, cum parem prorsus asserat utilitatem , ac delectationem vinum, ac stumentum mistum, ac asserat stumentum , & vinum paris qualitatis per se supponimus enim non adesse disiserentiam quoad usum destinatum ab emptore
ergo absurdum est, notam adeo grauem inser aut horibus preti, assignati vinis, & fiunientis diiscendo,eos iuxta hanc disserentiam verbalem eon. stituisse ipsu: At nunquam admittimus interpro. ratione reddentem legissatorem dignum reprae hensione cu vitari post commode l. Liuius de Iegatis praestandis; & eonsequenter non debemus dicere , ipsos impedire voluisse dominos vinor di frumentorum largε meliorum ea redigere ad
Statum ordinarium aliorum mimentorum, ac vi-
nomin quado nulla adest occasio fraudandi emptores propter huiusmodi missionem . rario dico, leges ad ea respicere, quae acciadunt plerunq; l. nam ad ea Q de legibus: quod si contigerit, sub uniuersalitate legis contineric sum, qui deberet ab ea excludi, per aequitatentia separari debeti determinatione huiusmodi legis
ut explicant Arist. lib. I pticorum c. I Dahomas
I .a. q. m. a c. 6. incorpore: Dum constituit
preciuna vino , ac frumento debet authores huius. modi precii considerare qualitates ordinarias tylarum,& proinde debent omittere considerati nem tametitorum,*vinorum large superantium huiusmodi qualitates , si apud paucos adsuerint tamenta ac vina huiusmodi qualitatis; aut alia eausa dissicilem reddat determinationem precii propria huiusmodi vinorum, de frumentorum. IEx hae autem uniueruli determinatione precia oritur iniustitia ex parte dominorum frumentor Mac vinorum, quae laro caeteris meliora sunt: Ergo ad aequitatem det in iis eonfugere ut huiusm di iniustitiam adimamus r AEquitas autem docet.
uod tibi non nocet, di mihi prodest, concedenum esse ,etiam si strictum ius deficiat L s. g. idem
Varus T de aqua pluia arcendat; ergo aequitati e gruit, licere per huiusmodi missionem lac redigere frumenta , & vina ad qualitatem stumentorum,& viaotum ordinariorum, ut clarum sit, emptores eorum habituros esse set entum,& vinum illius qualitatis, quae omnino congruat precio, quod numerauerunt. Absurde enim diceretur, eos laedi, qui habent rem prorsus d .gnam precim quod tradunt, ut explicar Arist. l.ς s. aeticorum c. I,& D.
Thomasa a. q. 6 t. artic. I. in corpore.
into dico,quod in proposito maxima est diseserentia inter stumenta, Se vina; nam miscere alias
segctes seumento, per se, & ab luce redd:t ipsum deterius: miscere autem aquam vinis generosis dum musta sunt, reddit ea meliora, si iJ fiat prudenter ut experientia ostendit; meliora inquam
quoad delectationem, sanitatem, & eiurandam ebrietatem: Et quoad delectationem ex eo liquet, quia facilius dulcia per hoc redduntur, de
vivaciora: Quo ad tautatem Aurem meliora sunt, Z et ve
194쪽
vim fiet temnis vina generosequitari, missa fgit mira quia, sicilius e quo muri Deir, matre animi, non est quod aliqiud scribam, mimst indubstatvrti , homines eo facilius ine,iaria vlao , quo plures vapores eis sunt , rc sortiores; α'eonsequenter ad tescaenandam ebrietate Deli ex it, vinis generosis miscrae aquam dum sant recentia: Non porest itaq; sumi argumentum Emistione tritici ad mistionem vini , quia hoc esset ammentari a mistionem per se diminuente Nonitatem, ad eam, quae id non fuit per se, sed 'ropter imprudentiam illius , qui eius author est; in non rupponimus in hac quaestione: agi mis lin de Vino habente quidem in istam aquam,v adeo bono, ut homines eognoscentesquali-estra vinorumsponte ea eligant omissis vinis e
rentibus qua 1 de proride tune non potest diei
adnaanateria extranea huiusmodo vino; m eius
est sitas possit eouertere aquam huiusmodi in vinum simile vinis illius loci, de temporist qua ebnuersione stante non potest diei, eum venderi aquam re vino , cum tota illa liquoris quanti-tunt viritim emeris simile. Cavendum eis est consessarin, ne utantur aut horitate Doctorum t istin intium mistionem frumenti, ad reproba dum huiusmodi missionem vini, quia iamrarentiis equivoco. sexto dico', aequiuorare eos, qui elaea frumen- redieuhia ea esse mista naturaliter: Si enim ii, qui struerunt, literunt, euraueruntq; frumentali victitia mixta semina mala , diligenter intubui se sent suis temporibus in mesendia malis herbis, ct separandis granis malis a frumento, non his rent admista tot semina bonitatem inficientiar de proinde nihil aliud est . quam iniere negligentiae. ne dicam fraudi relli cotuin, si dicemus, mistionε
huiusmodi esse naturalem , aliam vero artifiei 1em: Cum autem experientia doceat, tempor ψbertatis frumenti, ea esse plerum; sineeriora sq.rana accidat in temporibus, quibus seument ei penuria timetur, non pessumus negare , astu-
eversari rusticos in purgandis frumentis; hanc
autem astutiam ii ante oculos habent, qui precia fiumentoru constituunt, Ec conlequenter propriecim diminuunt ipsum i quis autem dixerit, caeli ditatem , ne dicam fraudem rusticontin debere conuerti in damnum illorum . qui in colendo, occurando frumento sine eia versantur non adue latur ergo menti eorum, qui precium frumento hostituerunt, eos posse auerteret se damnu lusemod, sine lesione eorum riui sta fiumenta empturi sunt, eum lapponams,eam mistionem,qnae red-
γ sti metitum simile exteris illius anni. & loci
s ' Postremo animadueriendum est, scientiam irruemptoribus aeeipi quo ad effectriam; ut scilicet ei non noceat mistio huiusmodi r Et ideo laeet tam ignorent, si tamen pere his seientiam non tassee retardati ab emendo , selenter emisse diei debenti
quia leges rebus imponuntur non aurem verbis: Exemplo retii declaro, quis emis vinam , ut fistim b. bar ipsum, vel eo tempore. quo exploratum est , eo seruaturum esse suam bo nitatem non ob
stante mistione aquae t Is Vtiq; non distederet ab rix ptione , si sciret, vino huiusmodi m istam diae,
Iitatem, ut non diminuaturnitas ob huiusmodi missionem pro eo usu, dies pore, quibus vinum destinauit: Hane autem, et, si imur sententiam post alios imbant nam cina dis . 3. de contractibus quis. a. pundiis
nu. T. Diana tractarii g. resollatis r. iniserit,it.
hane esse probabiliorem sententumquatri sitse tentia reiiciens huiusmodi mistionis mundae modos ex positos iactas,quod nem 'inficia mellexijs, qui haec nostra sundamenta in perpenderit. Cum nostra sententia etiam eon didant Cardin. de Lugo de ivst.&iure totu. etalis utia 6. lect. s. nu.68. via. imo quando esset taxatum Salon demst.&iure q. 77. artic. .ctu rasa a.
ine spropter' absolues, set is rerum re matutem erit. c. XLV. t π ens est dispulvio inter Theologos mota ab les, de iuris nostri expositoris, an lex humana
spirisalis, aut politica μisit punire, vel impe .
re propter se aliquos actus meis inremos, qua do nullo signo manifestantur: de qua Furia inscripta fuerivit, eum nonnulli, nes qua sintva velis , quod aiunt, aeremis studuerint adiarer legum eonditoribus ea remedia, qtameetiuriam vi tes augere, le uitia valde pereleiosa totar
iacile possunt; Motum eonatibus sie Deo dante
me opponam, ut euidentvs appareant, bona o nia dixerim, eorum ciuillationes.
a Ante omnia tamen norandum est in propino non disseire actus exteriores, ab actibu intern quando nullus extitit prael , de nillil reliquerunt sestse, quod possit praebere argumentum ducens ad eognitionem sui authoris r vimq;Mim imeasti unum rearanet medium humanum pariter habens ad virosiq;; hoe est consesso sui aut rhir qui ergo id eo edit de huiusmodi actib exterioribus,no potest inficiari de mees interioribus rnem enim allegandum est, hos esse pera eret scibiles, quia agimus de cognitione mortii, cuius respectu nihil prorsus differimi. me autem quo
negauerit,iatebitur, adesse deliri remisissus quae puniri non possunt i potestim ciuili , ae spis i, quod est absurdum i sacrilegia enim, seriis
lagia, demonum inuocationes , di magorum s Ieraab'. testibu sie saepissime fiunt, ut non relin
quant opus post se , quod motaster Min pndem argumentum aperiens vim eognitioni a litoris: Comimpere, incendere, lacerare instrinmenta , testamenta, priuilegia, eonstitutiones, astalia quaecunq; in cham vel corio scripta, non naquis potest sie remotis testibus e nullum missremaneat figmna aperiens viam nostendi aucti tis huiusmodi delicti horum antem seiaeresia auctores quis dixeritimem eluitem Hae Melas si eam non posse puniret ista rerum preeloci rum none sine testibus passim fla fiunt, ut maremaneat signum,quod suffecit moraliter adape riendam viam cognitioni sens moraliter inquas quiam quaestione morali debemus rem confide. . re moraliter, nou autem misee l. . eum seq. 1, legibina 3 secundo aduertendam est,esse maximam dis
195쪽
tet flatoris ipsi Et luit ei docuerunt l. I. m de mitidi 1ore': oppomma inquam hoc est iuxta vires
sint uisoni subdetor uin praecipiendo 1plis . veru e 1 modum suam n timum mediocriter exe cevearum stodeant elicere aci L externos secun es me ullas i Ilius virtutis, ad quam spectant.
η Moneali opin: onem deutonstrat quoad potes utem ritualem dimini D. N. pasce oves meas: Cum enthr non fuerit ab eo declaratus modos eas p si enihla id determinari debet ex natura ipsius . crurier M Cum autem potestas spirituat s respicιat , tum fMSmim Deo, & pericula, quae homin adduneadi t tendi vitam aeternan , xtiq; adsut dedoquemur is, qni negaret , esse locum in hoc calute eis; ini maius eii periculum , ibi cautius ellagendum e. ubi periculum de elect. lib. 6. dc con- semimae absurde adimitur potestati spirituali vllum mes mediis congruis consequendi suun inier vitem medium undequaq; congruum ad a madum cultum Durinum, de tetrahendum homi- η peccatis, prudenter imperare , vel vetaro inixi isternos, de quibus aginius , ex dicendis lι-
ς Enr: pmdenter inquam,quia non agitur in hac praestione de actibus internix versantibus circa m cnt,quibus no congruit, medela legitima parare iuxta textum in c. si omnia 6. Pi: Ex abusuastatem potestatis estea actus internos non potest obniti absoluta conclusio hu: usmodi negans po--atem , eo modo , quo id non licet sacere excivabusi potestatis, qui pineis facile contingere
circa actus exrernos in fetendis celaris , de consti- reser vis pcenis i i.Dis duris.s autem ad potellatem eruilem. de spiritualestri id probat D. Pauli dictum, omnu Hasanes es; putiindarim i Deo est, 'restinum est: Neq; ct irri benc Ord. natus dici potest ille modus imperandi, cui denegantur ea media suum asseqnendi finem, quae suo valdὸ congruerent fini,& nihil hanent incommoditatis r Inter haec autem ei mina perare suti reena moderata actias virtutis valde necessar ae, vel opportunaeolemo negauerit, dum
modus eos eliciendi non est valde d sic lis iuxtam ii eorum , quibus id imperatur inus enim i Hiabitur, hoc suauiter disponere subditos ad asse quendos habitus huiusmodi .irtutisint Vetariantesii 2bditis cogitatirines meras, confirmantes labinis valde oemicioso, . quis negabit, multum
aliis ad destruendos huiusmodi habitust Euem rorestati ei uili , ae spirituali istat sub mo. Hata poetis prohibere suis subditis deliberat Ecogitare de materiis confirmantibus habitus ei-eioru utide perniciosoriam 8 Id .n. valere plurimuis remouendas oceasiones in ducenai vitia valde noxia, nemo negabit i quis Vero assima-vit, decile potestari ciuili, ae spirituali ius occurε-δeόmmod viri;s . quae suos possimi inquina subditos Dumalitia dixi mode ara, ac comm .ee, ne intelligas alio modo, quasi e quo utimueirea poenas constituendas quo adactus externos . fidest adi signiticandum modum Paenatum commentium huiusmodi legum tra Horibus.
Perpendamus nunc ratioties, quas afferunt de isti ores eo rarin sententiae ad ostendendum s.
hoc non eongruere potestati humanae ι Ex qui bus primum est , quod debet iudicate secundum acta, dc probata l. illicitas S. veritas de ossi praesi- .dis; oua de causa Melesia profitetur, se non ivd - .eate de occultis r inas autem mere interni non ... eadunt sub hae cognitione . Verum animaduer
tendu est , nos habere duplex sinu, internum stitieet,dc extemum cconstat enim api'Catholicos i gemetui E posse obligare in eonseientia , sima. teria sit eapax peccati mortalis e. r. de maior. dici obedientia, γεc consequenter argumenta probat respectu sori extemimo aut ε seri interni: Cu auteideo possis linitiator oblsare ad preeatu mortale subditos, ut in via facita pomi ipsos tegere sequitur, n5 posse dici ab ne occultos eos actus. quos subditi tenentur aperire in eonfessione spiri. strali, cum Sacerdotes quo ad leges ciuilas , di spi-irituales obligantes sub mortali peccato suppleant, desectum iuialeis externi , eastigando deliri sin icundum modum in ipsis moderate expressinn, cu non possit quis iso satisfacere Creatori, quod ii hoc foro principaliter quaeritur c. finali de simonia in fine, nisi subeat eam ponam , quam tenetis ex praecepto legis positiuae subireante declaratim, nem , dc nisi obtinuerit absollationem ab iis censuriris, quibus irretitus seit a Iege postilia ipso factor. quod enim dicitur, poenas positivas noti oblisam
in foro interno ante sententia, cessat, cum legisl
tor Melarauit, se velle subditos ipso Me sic obligare, ut non sit opus aliqua declarationein agitia poenis moderatis iuxta receptissimam Mininam,
de qua Dinoret pituimi apud Iorde Salas dele
ob disp.rs.seαa r Cur ergo negabimus pote stati eiulli ius constimendi poenam pecuniarian moderatam contrauenientibus legi impetanti,ve vetanti actus meres internos , eum possint facem dotes, qui interrogabunt poenitentes circi obsese uantiam legum huiusmodi, earum executim emperficere iuxta modum foro interno congruente De censuris autem, quae non inde m declarari ne, quis unquam dubitauit, eas non esse idoneas
ad composcendos inobedientes , eum ipsi seiant,
se earum vincula esse innodatos , etiam si iude non possit nulla ratione scire eorum emarationes Non recte ergo dicitur, actas mere inremos non continere materiam proportionatam potestati
spirituali , ae politicae ex eo , qtu' non est pro
portionara iudicio externo, cum iudiciam inret. tium viriq; mmati subueniat, di possit legislat uti propria seientia delinquentis ad subii elendum ipsum poenis moderatis a se constitutis. Ex his inanifestum redditur,aequi uocare eos,qui argumentamur a iudice ad legislatorem ι iudex enim , qui debet iudicare iuxta acta , ec probata, illicitas S. veritas de off. praesidis , de quo dixi libro s . c. s. debet audire cum , contraquem se. tentiam fert e. iudieantem 3 o. q. s. & consequem ter non eadunt sub eius potestate actia meri intertia quando de ipsis non potest ipsium inte rogate, legissatori autem nemo cathoIicus negat
potestatem operandi mis iuretisc in ante deci .
196쪽
18a i Ahioni j Merenda L Q de Cambio Nundinali Cap. X L R
rationem iudicis. &-quae congruit nilitati
Publicae plectere , licialia ignota , ut iudicio cxcerno non lubsicrantur, quia potest obligar subditum ad reatum mecati in Drtalis quado materia est eius eapis, Ac astringere ipsun, ad sui faciendum poenae, cuius se dignum cognoscit, a tequam iudex declaret , ipsum incidisse in huius. ut pcenam: ex quo det igitur eorum equm c tio, qui sic argumentantur, legissator non potest sciuentiam iste de actibus mere internis, erranon potest promulgare lesem circa ipsos: quia
latior est potestas leg satoris dum seti legem,qua
fit inserenda sententia contra aliquem l nam potest subiicere cerisurae vel aliis poenis ipso iure per Iegem; hoc est eo non audito; eum tamen no
sententiam contra eum seire nisi suetit
s In eundem errorem illi ineidunt,qui dicunt,non posse ab MeIesia puniri actum apparenter honu, quando deturpatur a mala intentione i id a d iam direre , non posse iudicem huiusmovi actum punire, non autem debent Ecclesiae hoe ius adiamere ι quis enim negauerit superioribus Religi num, aut Episcopis ius puniendi per censuras R Iigiosos, aut elericos conuersantes eum mulieri bus mala intentione, si huiusmodi consuetudo h buerit praetextum boni l puta instiuendi eas in re. hus sacris , aut vita spirituali , vel alium colorem homum Idem dicendum esset de quaerentiquata pro sua, vel aliorum electione , si medium a
quirendi ea pis se serat desiderium ad nauadi proximum in operibas misericordiae corporalis , aut
Ex diu s etiam intelligimus , manifestE errare eos, qui dicunt, Ecclesiam non posse prohibe
actum externunt praecisὰ ut subest interno, puta
hoe vel illud sacere hae vel illa intςntione: Cum
enim ιlla intentio reddat actum illum dignum Uenas utiq; ille actus transformatur ab illa intemtionc , consequenter esi actus moralis dignus mina , qui cognitioni sensatae subiicitur, &eons quei.teresi ex illis act1bus , qui iurit materia Π marim legitimariun , etiam si malitia erus sit cultissimae eonnat enim quod non exi turmineestati legislatoris delictum ex eo, quod sit occultissimum; hoe est abs* testibus sic patratum, ut noadsit medium humanum detegendi elisai tholemaetere sessionem explicitam , vel impi citam 1 ius: de his enim pariter dicimr,non posse ali ratione humana imiotescere, quam ex consessio. ne delinquentis. V iis auteni Tribunalii im utriusq; insistit hitic d ct inae: in formandis enim i quisitionibus fingularium personarum, & semen. iis contra auctores delictorum ata: solet, quod ex certa scientia. & dolo malo id secerint, precise minando, vel infligendo poenam . quia malo animo id fecerint, pro quo pimruntur ἰ abstinerentq;d nominada, .es infligenda poena si si pponerenti non interuenisse malum animum: d uiuocatio ergo consistit in eo, quod non animaduertimi, actum internum mutari quo ad rem nostram, dum completur per actum externum, cum amplius d ei nequeat actus mere internus , sub qua formalitate sola, eximi potest classe actuum subiectorupotestati Iepissatoris , eum expediat eum mere
re perlegitimam intram: Rem pere enim non possumus a numero del.ctorum stabae tum te si latori ullum ex iis, quae expedit punire. cum in eius potestate existunt media necessaria ad .ium puniendum ι quod non possumus nega de eo actu externosuem reddit putabilem pia tintentio, cum pol e iudices legislati tis recedentibus, & sequentibus deducere armar ra idonea ad inquirendum, &interroganaum I timE antliorem ipsius ; quo polito , clarum est, authotem delicti teneri sub poena peccati moris. iis fateri veritatem ι Hete autem cessant in actibus
internis , quae non deuenerunt ad actus exteriorres . eum nullum adesse possit fundametuum in.
quirendi et de eo enim non potest apparere, si' equo eonsistit delictumi utriusqi autem seri I ruffragatur huie doctrinae t dum in eis passim ex
minantur simulationes eontractinam , dc alioratia
actuum ι eonstat enim huiusmodi disputationes omnino pendere ex eo animo. quo uiri suetunt alli actus, de quotum simulatione agitur, ut liquet ex titulo Codieis plus ovalete quod agit s ouam id, quod simulat E concipitur, in c. ad ad nominde empti&venditisne, di inconstiti v. cambis. o Secundo dicunt defensores sententiae, quanta impugnamus, quoddsset limum est, eo rostero
Propcios actus internos,nempe an iudici si , ipiod homo habct, sit temerarium,& liberum ι α quid in hae re vere intendati & ideo non expedit , ut potestas humana praecipiat aut prohibeat aliquas
intentiones vel iudiciat ellet enim mundum te
plere sciupulis: Respondeo nostram questionem esse , an in legislatore spirituali, eludiam potestas, de quavimus; hoc autem ammenta pertinet ad usum eius fateor autem , me vide re doctos scriptores , si liceret, dicerem temere, adimere Ecclesiae potestatem ea sanclandi , ouae
multum valerent, ur caetera Meteream , ad tuumnandas relaxationes Religionum, etiamsi nulla contineant duritiem: Quod enim incommoda
est , abstinere i eogitationibus deliberate factis circa ea, quae puritati status Religiosi valia vidi. me Quae durities est, obligare Religiosos ad
eliciendos actus voluntatis congruentes statuis Religionis circa eas virtute, quae magni momenti sent ad conseruandam sui ordinis puritatem iEquidem, libere scribendum est in re tanti m menti , vereor , ne aliqui sequaces sententiae, quam impugnamus , eam defendant ut suis actis
ctibus, & remis Religiosis inserviant inagis que.
quia eam putent esse veram: Circa deliberati nem autem actuum internorum , cum laeta res dubia ,saueant poenitentibus: De multiplicati
ne autem Impulorum idem alleseri potest circa eas sanctu nes, de quibus nulla est dubitatio, quia cadant sub potestate Ece Iesis: Non debet ergo propter hoe negari absolutes inc potestas circi actus merE inremos; sed debent proponimur
nes opportunae circa eius usum.
II Tertio loco dicunt, actus internos , qui dignimi, ut a lege positiva vetentur, iure naturali vinthos esse, di pro indu non expedit, addere legis positius vinculum cum sperni possit; non enim ii apparere, qui eam offenderint: Respo de hoc argumergum non compraehendere actus immos. impexum incaeas vimites, quae valuneces.
197쪽
Antonis Meremiae I. C. de Cambio Nundinali Cap. XLV. a 83
nccessuri sunt ad oceurrendum relaxationiblisi liminentibus Religionibus, vel corniptolia grae s Ciuitatum eradicandis; de his eni in nerno dixerit, quod a iure naturali sic imperentur , ut o G dbditis, virtute huius iuris eos actu Selις qu leg:slatores imperant; Gratis etiam dicitur, evitari posse vim legum positivarumve ratium actus internos in materiis valde pemici hi: Quomodo enim euadent vires sori inter nidi existente capacitate materiae obligauerint subdi- ω3so mortali cum ea determinatione Poenae: sitaris pnadenter impositae, a qua Sacerdotes '
possint recedere in foro interno quid. M uginanes saluberrinias coustitution m ci casi
lirationem vocis activae , ac passiuae Haeter eo uuiterpretationes qui docuerunt, ac docetnt eas noes, e ante declarationem. Ia dicunt , legem esse imperium superi rum,cui subditi tenentur se cousqrmare tu in mingum sinim ; cum ergo proprium sit hominum, i
crea ras rationales esse corporeos , Muo ad
sp ea, di externa debent se di ne contorma iuperioribus, non autem quo ad latern sin quibus comunicant cum Ametis: Respo, inscit inem esse animal compositum excor . e ς Hima, quae corporeos actus gubernat, de conse-αer exactiau internorum dispositione pendet
sitio a Dum corporeorum moralium: male ergo dicitur, quo ad interna homines communicare Angelis , non autem eum suis superioribus ἔcum enim finis potestatis ivilis, 3e iritualis sit, Mi s reddere subditos, ut in l. i. m de iust. Ecium, de in prohemio decretalium , necesse est , ut
si bditi subi,ciantur suis superioribus quo λd inter
nos actus promouentes vel impedientes eorum bonitatem a qui enim vult conlequens, vult omne necessarium anteceden l. 2. q. de iurIsd omnium Ddicum: male ergo dicituti ad interna se non ex tendere hominis regimen, cum interna persedis Ponant ad eas virtutes, ad quas aspirat conditor legis , & confirment ea vitia, quae est necesse era dicare: dc proinde per se coniunguntur actus 1
terni hs actibus externis , de quibus leges ferri possitnt. Homogenea ergo eii mensura mensu- ato; quia homo imperat homini per modum ei
apprime comenientem , dum lex ponitur circvia meia internos; eatenus enici si bditos subiicis pcenaeis quatenus Ba conscientia teste cogno
scunt, se neglexisse iustum praeceptum sui saperi
m ., executio autem fit a misi uiro legista oris., im obligando subditum seb mortali in materia eius capaci , constituit S cerdotes sitae execR-tores lagis; cuius transgressione tuo ore confitentur eius transgressores: de per hoc male omnino
dicitiar , legem positivam me visibilem , 3e externam, proptereaq; non posse ferri circa astis mere intremos, cum sitam possit exercete vim quo ad eos , qui se labiicit ira soro interno , in quo omni peccata mortalia sunt visibilia iudici exore enim peccantium sponte prodeunt.13 Et per hoc mera aequivocatio est; solus Deo est perscrutator eordium , ergo nulli Iegi inimanae subiici potest: nam forum internum adeundo se se stibis it ligationi detegendi secretaeordis: Et obligatio si undi poetiam, cui Iegislator voluit eum subessere ante declarationegat ipsum , dum a sua conscientia admonetiar, se reum esse huiusmodi menae; hoc aut ς in sufficit, ut sanctio legis sit estieax ad puniendas cogitatione internas per se, cum non possit se liberare ab huiusmodi obligatione, nisi ea soluta, dum pote aeanis luere:
I 4 Quinto dicunt, quod homo homini non potest
obligari ex proinissione merὰ interna , nec ρομsunt conuentiones iniri per actus merε idternos a
nec legislator pol si peracta 'hiere internum obligate sebditos; similiter ersq. 'o potest eo obligare ad actum i pere internum , Heq; pto in re internis punire ipsos: Respondeo, priuato, ii suis actibus perfieiendis minoris virtutis esse ' iquam sint legum conditoresin ideo caeteris dinis sis dico, primam partem argumenti claudicar cum ducatur negative a minori ad maius: Quo vero ad aliam partem, dico, leges esse resulas age odoruin l. 2. ff. de legibus ; repuit autem indi sent applicatione, quae consistit in notitia subdi torum,quod legis conditor vesit, eos secudum ipsa in operari r adeas D. Tlioniam L. a. q. . a rust'. incorpore: Haec autem applicatio: requit ibi st
L sexto adducunt, quod Ecclesia Mn ivdicat dooccultis c. sicut tuis de simoni otii sext*s agit det Dii externi iudiciis, cum agax. moniae in aIi quo casu contingeniis, .m in bii sex iudicio Diuiuo relinquit rauoscendam, capendet et ex astu mete int*rvo i Wam nulla intT uenerat pactio, & partes allerebaist, se se bonati, habuisse mentem: Quod si vere nientem m-l
habuissent, itota ne tenebantur Sacerdoti eoru a
peccata in conis sone. cragii tali audienti a triam mali sellare, &per soc dii Aittere acquisii IxiosimoniacEρ Dum ergo remittit Pontifex lianc eo .n tionem Deo, supponit quod nolint pecςM' Sacerdoti confiterit iloc enim sequente P. Qui sex petipsum pomas legitimas ς legisset a cuivnalcis : In eisdem terminis elare litiantur textos
in c. si ut tuis 33. infitie eiusdem tituli de sitito nia,c. erubescant 3 a. distinα c. si quandoq; D. Ge. consuluisti a. q. s. e. vltimo 32 Η illle autem locus D. Pauli I. ad Cor. Noli ante tempus rudire veniat Domisus, ps illumnabit ab condita tenebrarastu, O ma Ambueonsilia cordium, cr tune laus erit unicuisi a Deo ἔ cIM re agit de iudiciis priuatarum personarum alio mores examinantium: eodem lsensu state dicitu
I. regum c. 26. vere 7. neq; iuxta intuitum hominu
v iudico; sems enim videt ea, qua patent, Dominis
7 Postremo adducunt l. cogitationis I 8. de pα-nis, cogitationis poenam nemo meretis: quod respiciemorem leg:s conditorum ciuilium, de quibus u. Augii stilius libro de libero arbitrio c. s. scribi erectissitate . MIym humanam solum iussi Te, qua a tis sint ad conciliandam pacem seminibus: Et proindera illi ine eorum mulieri co raruit imperare, ait vetare actus mere interitos : non potest ergo uisededuci delectus potestatis id luciendi; im6 hinc
colligitur potestas imperandi, vel vetandi actas merse inter nos; si nempe id expedirit ad conseruandam pacem, vel odia tollenda i aut ab altari
Hoc autem cui citum suit in l. s. Cod. ad e legem
198쪽
I in maestatis in illis verbis, de mee cte.
cogitaueris; eadem enim seintraue soluntatem sceleris, qua effectum puniri ima voluerunt radverseri; dicunt , hoc tutelligi, si modo voluntas ad aliquem actum extraneum deuener it,quia ver- eoetis eris , voluntatem hoc non exprimunt,
alia verba textus sane suggerunt interpretationem, subiecta autem materia id repudiat , cum tractetur de elimine laesae maestatis , quod seueritatem maxjmavi desiderat; hoc est, ut per actum internum patiandi eripien atrocissimum incidat in ocenasco ipsumsancitas, si deinde ex con-R one res veritas apparuerit.
39' sancta autem Ecclesiam hoe ilire ut i eousueuiNhbstendit prino loco sanctio Clem. I. g. verum
dei reticis in iust verbis i suodsi orij ves
, tueri pacinmmyri temporius obtentu contra
e eres e 'Suplete himc textiim addendo, sinis do in actum externum id processerit , facit inauriam S. Pontifici, quod id omiserit , ex quo Ha
iemdet decis , de dissimulat regula l. non possunt redellegibus Ood scilieet no possint supteri verba
legis , ni de is agitur, quae erant ante oculos I sissatoris r dissimulant etiam naturam subiectar
materiae, quae consistit in actu negativo,cuius pro-vrium est, non procedere ad actum exteriore maxile itaq; violenta expositio illud solum habet sun. dapientum, quod habent pleriequae doctrinae aduertariorum s pethre scilices principium supponendo pro velo id, quod est in quaestione., o flai vero dicunt ι hanc sanctionem punire acta
'omissaonis per se malae', verum est 3 sed hoc nonis
satisfacit ration qisbesro actii mere interno Ec
clesia addat eam, nam, quae aliis non adesset ιhoc enim Ee esa facere non posset, nisi actus internus tuae subi jceretur potestati: hic enim omissio est quid negativum formam accipiens a
mala dispotitione voluntatis , statim ac deliberauit abstinete ab inquirendo propter am rem &c. & proiiide est actus mere internus indusiis per delibErationem non inquirendi ob am rem: circunscripta enim hac sanctione non per ceretur actus ψmissonis ex deliberatione omi tendi, sed requiretur spatium ten poris necessa rium ad indueedam formalem omissionein , quod non est necessarium secundum hanc sanctionem, cum puniat Inquisitores , qui omiserint contra quemquam procedere: Nam hoc perficitur statim
ac cognoscunt, muneri suo conpruere , tunc tem
poris exordiri inquisitionem ilicet enim peccent, remota hac sanctione,mortaliter inquisitores de- . liberantes non inquirere &c. quando cognoscunt, id suo muneri congruere,non tamen peceant Ob omissionem inquisitionis eo tempore interueni- ente, cum modici illius temporis spatium non inducat omissionem grauem; clim tamen haec lam: ctio ad meurrendam eensuram solii requirat,quod mala mente omiserini inquirere eo tempore , quo
clare leognoscunt, xxpratendam esse inquisiti nem: &yroinde p.ra imponitur pro actu merε interno qid in litte naturὼ continet peccatum c - intionis, non iurem operis.,Phaedem rationes eΨpugdalit Etagia, quae asser . m0 tur aduersus Q . r. M starii Monachorum
vero vers. quod si, impbnit poetam e
communicationis ipso iacto incurrendae Mofis cliis euntibus ad curiam Principis absq; speciali
suorum Praelatorum licentia ea intentione, ut suis Praelatis , aut Monasteri s damnum aliquod inse rant: Cum enim actus eundi ad curiam per seno subi ciatur huic poenae cum non incidat in exco. municationem si tuerit ex alia causa, etiam si val
de mala sit, in textu enim execmmunicatio restri,
gitur ad hanc causam clarum est, quod cogitatiomere interna subiicit prosectionem huiusmodi
excommunicationi, cui alias non esset obnoxia is
idq: ob poenam prauae huiusmodi deliberationis ἔqui autem requirunt, quod huius cogitationis aliqua signa exterius exeant , violant textum, cum
mill si nobis praebeat de hoc argumentia. ide hs accidit,qui requirunt, ut in curia Principis aliquis ctus interueniat pro ex ecutione prauae cogitatio.
nis, Oia poetia mponitur ebnserentibus se ad euis 'riam Ptincipis; quod perficitur statim, ac petu
nerit ad eam per modum permanentis: Et per hoc distinguitur actus,qui subijcitur excommunicationi ἱ ab actu inducente in puris naturalibus
Peccatum mortale; hic .n. perficitur ex delibera tioner cum tamen actus punitus poena excommu
nicatldnix non antea perseiatur,quam peruenerit ad curtim cum actu permanendi; hoc enim significant illa Perba ad dictas curias se transferre prinsumpserint. 22 Ad idem spectate. cum commissa 3 s. g. correcrum de elect 'lib. s. dum S Pontifex ait: Caeterum ypromoveri ad Sacerdotium no intendent, Parachialena receperis Ecclest rin , Ut fructus ex ea per anno percι-pias: ipsam poIt modum dimi hirus nisi vutinetate mutata promotus feris in tenebris ad rellitationem stuma eorundem: cum eos receperis stas dulenter: Ex fraude latente in animo deducitur ratio poenae iniunctae restitiitionis sedet uim Ecclesiae; poenae inqua quia interam satisfecit per se vel per alium ministerijs Ecclesiae: Non potest autem allegari , quod huiusmodi mala interio reddat collationem nullam, quia non posset retinere Ecclesiam eo casia, quon ut allit volt antatem i non potest etiam dici,quod
eius voluntatis signa edidit; quia stiperfraudem se fundat S. Pontifex, non autem super signa stam dis , que abesse possunt i fraude. Qtii vero dicunt, conditionaliter conferri Ecclesias Parochiales, ut faciat fructos suos, si infra annum promoti fuerint
ad Sacerdotium, gratis dicitur, eum id non possit colligi ex decreto Cocliij Lugdunensis,iuxta quod
S. Pontifex suum moderatur decretum, vi intelli ges ex C. licet canon I . eiusde tituli; quo casu detrahendii esset id, quod interim expendit in min, steriis Ecclesiae: Ergo haec est mera poena inducta pro actu mere interno deprauante actum appare ter bonum, etiam si nullum appareat signum ipsius; hoc enim non omisisset S. Pontifex,si inde sua deducebat decisionem.
α 3 Cum his coneordat decretum Gregorij Magni,
de quo in c. nulli distinct. t 9 Sit o iminae Ra d lare prostratus quisquis ta 'solicis voluerit contrari
decretis : Voluerit exprimit merum actum volum talis,& consequenter haec verba per se exprimunt merum actum internum:qui ergo tentaverit coadi
ctare hoc decretum, dumodo manifestetur persgna externa, debet id deducere ex verbis antecedentibus,vel sequentibus: Antecedentia autem
199쪽
Antonii Merendae C. de Cani Sio Nundinali Cab XL V. iss
dj Apostolica Sedis prace a aec nonra dii ratisnis ammst in quod vestram seqvi oportet eharitMemor Cum enim nemo ehacolicus negmriasst,sosam cogitationem deliberatam transgrediendi indu--e -earum mortale, sequiriar quod illa verba minios equesti de mera voluntate intelligit cum ergo elausula , quam examinamus,deducatur ex huiusmodi doctrina, ut patet ex verbis sit ergo Ecc. sequitur ex regulis Dialect:eorum,eonclusi nemine intelligemam iuxta propositionem an recedentem,exmrade et r. Idem exsequen tibus verbis colligitus dum S. Pontifex reddens rationem sui decreti , id tribuit inobedienti emetu in ptioni I nemo enim negauerit, haec vitia congruere ei, qtia deliberalistrion parere,etia risi nullum ediderit signum externam r ad idem n
p is persuperbirm mpum perficta se existimor n- Mennurivi per Dea. OBasilicas Dinorem Martis μοῦ μι Meus vinismes reia oblatio uae ibidem e librami risiperaclidas esse erevierit,memmiaem ymis - conmmaen ,-imina siι,1nhoe ea noue stio continentur ac seuerit, de erediderit ' accolares autem hic dubio procul significat reprν hendetit, ergo explicato ptosesso actus externos,ec inter nos; reptaehensio enim requirit actam erimum,
credere autem sol ivri assensum intellefitiis requirit: Hoc argumentum eo sortius est. iviae ruit aliis duobus eiusdem eoncilii decretis , neni pescat quis numas,ta. e. si quis virorum i s eiusdem distinctionis. as In alio eiusdem eo iiij decreto relato in c. si
quis carnem t3. eiusdem disti . haec segimus, scp- -nmodare intemex fio pratre Meiariem, in idolo immolatim, O Rocaum, demirandum , ι--θem mahainentem, qviem nrandisat, Miathcivisit: Cum credere is propinimn c dicatur , qui suae opinionis nullum prorsas si .gnun edit , unde deducitur ab aduersariis inteuhgi hunc eanonem, dimodo per signa aliqua id apparuerit non eli hoc cuponere , sed violareis dςcreta Patrum: Hom; eo mimis ferrendum est, quia violentam huiusmodi expositionem adhibere oportebit eiusdetii Conei hi deeretis relatis in
eadem distinct. e. si qui Vel virginitatems c. si
6 Congruit eiusdem Concilii decretum relatum in c. liquis tanquam , eiusdem distinctionius si
Cum ieiunium huiusmodi anathemate puniatur ob prauam intentionem latentem; non est enim opus, eius signa ni parere ut salinat verbis iudicans, de contemptum , euidens est , quod punirer anathemate actus 'externus propter actum inter num, ut internus est; ει consequenteriundame tum anathemati est in internus , quum est internus 3 suplare aurem , si modo apparuerint fi-gna mentiri est redarguere PP. Coneis ij, quod in tot decretis id omiserint , ex quo pendebant. 27 In constitutionibus Sancte Ecelesiae simpliciter damnantur credentes haereti eis e. excomm mc mus 13. S. cruciates . c. excommunicamus
et s. in fine , e. ad abolendam p. in prineipio deis
haeret eis, de in Concilio Toletano primo an coit fessione fidei , in Bracharensi t. c. s. in Concalio Constantinensi sessione que ; Et in ali s Conci iis recensitis a Medina in Q de oratione q. I F. S. hi, tamen non obstantibus . Tot autem decretorum authores elarissime redargusit illi qui dicunt, ag re de opinionibus haereticis manifestatis per signa exteriora,cum simplici verbo credere id express rint , quod in actu me es interno perfecte velifica tur,nillo addito verbo, ex quo possit praeberi vitam argumentum quod requirant manifestationLa8 In e. mico de scismaticis lib. 6.9. omnem person m haec legimus, omnem personam praesente, vel suturam euiliscunq; fuerit condition rs, praehe- , trimentiae Ser. 'DUitatis, aut status Eceleses .Himi dant, Iacobam, car Ptarum, vel eon a Aminsteientor, deliberat/pro Cisdiniadib-hatae drit, α temeris ore. Cum S. pontiis exprim i id,
quod poterat omitti, scillaet sicienter, de delibereth , redam,rmaniasti , si dixerimus , eius sanctionem requirere, quod pareant fidia opinionis eorum, qui pro Cardinalibus eos habuerint , vel tenuerint, de proinde non est tolerabilia
hula odi expositio. Ist Idem elase colligitur ex e. eum qu s 2; dei
sentie te rim lib.6 cum pessili tuo niandaram rasinifestincteri ea , nomine iura 3 ;sboc Ἀ- tam habaetis exeo inmationem taram a Canone in--mmerme strior Cur addi d. t incunctanter,euax . persectio rati habitionis , ex qua vendet exeom. municatio, consistat in act ib eummo voluntati . id approbantist nulIam inuenies probabilem di 'bitationem,propter quam id su fit additum; pq- ter eam , quae oriebatur ex natura rati habitionis . qis intra nos sic perficitur , ut nullo ereat signo .eiteriori tui nempe fienificaret, actum internum 'ratum habentis , per se suffeere ad subi)ciendum eum commutucationi: Hoc autem eo misia urget, quia ine. 3. demenis lib. 6. postprineipia siseimr, poenas constitutas aduersus offendentes S. R. E. Ordinales habere loeum contra eum,qui id ratum habuerit, nullo prorsus relicto nobis arse*md opus fit, apparere vllurati habitionis signur idem obseruabis in Clem. r. in principio demnis in ijs, qui ratas habent ossissiones iactas Epi
fe lambas deponψασα Poena huiusmodi impon turmo actu mero interiori, quia unitur pro ab- hominatione ramis, de vini, τα laer actum inter .. num indueitur, εc perficitur. Si miis vero dixerit. quomodo Meseri eum deponit, nisi habent ii tam ab initiationem eius ς restrandebo, id gnostisine ex eius sermonibus circa usum vini. oc mimum ι quod nempe significent, eum abi, minati vinum, ec earnes; qida hine colligetur in
tentio , qua solet abstinere in diebus festiuis ab , ipsis i quocasu poena depositionis erit propter a stinentiam a vino, de eame in diebus sistims p teritis,non autem propter id, quod illi ismones Λ a signi-
200쪽
18s Antonij Merendae L C. de Cambio Nundinali Cap. XL v.
'nifieant per se; proinde imponitur propterinum mere internum eo tempore coinpletum
quo nullo modo foris apparuerat. Suplere autem verba eanonis dicendo , si huiusmodi abhom natio per aliqua signa tune temporis apparue rit , est mutare sanctionem , cum nihil :in eanone adiit, quod hanc conditionem requirat, que t mensic mutat ipsum, ut diuersius reddatur i aliud enim est, punire abstinentiam propter abliomin conem, & punire abstinentia manifestatam peta tum exprimentem huiusmodi abhominationEt Sicut autem per alios sermones potest haee ab minatio apparere, ita potest accidere circa alios
3t In canone antem 63. haec legimus, si quis cleria. eus, aulaicus Syn cream Iudaeorum , aut haeretico eo emisulum medusfuerit, ut Precretum illis comturiat , de rutor, o a communione excluditur: si agere rur de eo, qui re ipsa coniunxisset preces csi haereticis . vel Iusteis, non fuisset canon sic scriptiis; sed poena fuisset constituta contra eos, qui, colunxissent preces: Punitur ergo deliberatio eo iungendi preces, etiam si non levatur effectus, de qua deliberatione n6 potest constare ex eo, quod ingressus fuerit loca nuiusmodi, alioquin poena constituta fuisset pro ingressu absoluto,& conseis uenter taena constituitur actui merse nterno, quieinde idoneis argumentis detegatur; puta ex eius sermonibus circa Iudaeos, & haereticos huiusmodi; ἰ&consequenter poena pertinet ad actum
mere internum tunc consumatum, cum nullum.
eius extitit signum t Dicere autem, quod poena huius canonis restringatur ad eum casum, quo ingressi Synagram , vel conuenticulum edid rint signa huicimodi voluntatis , est expositio
violenta , cum ex verbis canonis nullum possit colligi argumentum huius conditionis; & absonust dicere,id suisse omissum quod erat ante oculos M. Apostoloru, Zc omnino opus erat exprimere .sa Hactenus nostram sententiam eonfirmaui, &contrariis argumentis sic satisfeci, ut impossibile videatur, repertum fuisse ullum virum doctum, ac
pium, qui aliud serio senseriti Cum tamen multi ex professo huiusmodi sententiam defenderint, de quibus Ior de Salas de leg bus disput. p. sect. I.n.3. ubi Iam eam defendit, quod etiam iaciunt vase
33 An vero D. Thomas probauerit doctrinam .
quam consutauimus , videamus: Eum allegant Parte I a. q. 91. attic. q. in eorpore dum inquit;
Terno quia homo de his potest lege Lee rein quibus p
testiudicare; iudisium avitem Nammis non potest demterinibus motibus, qui latens , sed stolum de exteri ribus actibus, qvi apparent, o tamen ad perfectione et vir tis tertinet, μω in viri': actιbus rectus ex .es ideo lex bunis non potuit suscienter ordinare, esidere sessicienter inmores actus , sed ad hoc neces
nisside inus eius, quod scripsi . 7. desectum potestatis humant quo ad actus mere internos si pleti per sorum internum, quod a lege Diuina pendeti, Agit ergo D.Thomas de potestate hum
na per se considerata, nos autem de ea agimus,
quatenus eius imbecillitas subleuanara lege Diubna obligante homines ad aperienda arcana corrdis Sacerdotibus, quibus sua confitentur pecem, quo ad mortalia. s Secu udo allegatur idem D. Thomas t- q. t mari ic. ς, quo loci videtur D. Thomas satietu se ut tiae, qiam impugiramus, primo in corpore versnon enim poenae legis, dc vers. lex enini humana; verum animaduertendo intentionem Sancti Doctoris id non doceti Conlideranda sunt in pri .nis illa verba in clausula sed contra: Hoc assum enco
tra intention Iis, qua inundia,taminem Uuefaciem do ad bona opera induceo ad virtuum trum ergo modus
virtutis eadit subpraeceptor Cinti autem haec assu factio nunquam induci possit, nisi interna com mentur externis, clas sentit, quod lex possis exercere suam authoritatem ei rea interna , quat
nus scilicet opus est, ut possit assuefacere homines ad bona operat hoc est Wt quilibet secundum tuos habitus studeat sacere bona opera imperata; Dum
ergo negat s. Thomas, modum operandi non e
de re sub praecepto Iegis, intelligas de modo determinato praecise i lege: hoc enim est illud quod
concludit ratio ab eo allegata r nisus polin operari eo modo,quo operatur Nisas, mi habeat habith virtutis, cpucunt avium transigressitur praceptam legis, meretur poeni sequeretur ergo quod ιει,νi non habet hiann vinulis, mereretin poenam et Dum ergo D. Thomas docet, legislatorem humanum non prae
scribere modum operandi , quia de ios solis sancit ponam,de quibus potest iudicare,de interioribus autem solus Deus iudicat,optime dictum est lac dum huiusmoda sensum, quia homo mediocriter
attendens operi quod iacit iuxta statum suum, nopeccat ,&consequenter non potest iudicari a legislatore humano, eum forum internum, quod su-plet desectum legistatoris humani, no obliget homines ad confitendas distractiones inuoluntarias
diminuentes persectionem operum,quia hinc putet,eum non liabere rationem cognoscendi traniaressores suae legis,certum, ac determi iratum minum operandi praescribentis , & proinde si petu eam E id sancitur i Vbi xero agitur de distractione
voluntaria , quae inducat peccatum motiale , leg, sator humanus habet modu paratum cognoscedi transgressores suae legis, hoe est forum intereum,& propriam eorum conicientiam; prout etiam habet ratione eos puniendi impositis poenis peccato conpilentibus incurredis absq;declaratione. as Haec clare confirmantur ex eo, quod docet nacorpore, dum scribit, modum virtutis non cadere
sub praecepto legis human ,& Diu in ρ quo ad hoc
ut firmiter de immobiliter operetur, inde insere do, quod neq; ab Mmme, neq;ὰ Deo pseMων tam a
praecepti transtin , μι debitin honorem parenti simiat; Pararis non valeat habit impietatur Nein enim debitus honor parentibus impenditur, nili interna congruant externis i & proinde supponit D. Thomas . praeceptum se extendere ad interna quatenus opus estivi actus huiusmodi sit illius virtutis partus, ex qua pendet . 36 Notandum autem est id, iisdL Thomae N ponit in secundo arg. dum alit Illud maxi cadusubpraeram, quod en de intentione legislatoris; sedi tentio legi satoris ad hoc fertur princi seuer, ut faciat
homines virtusnergo modώs virtutis cadit torrespondens enim huic arg. ait; Intentiologi ita