장음표시 사용
161쪽
Amonii Meremia: I. C. de Cambio Nundinali Cap. XXVI. i
emturn de quota litis r ergo huiusmodi pis
exissi nantur a caeteris indigna bono Advocator Mem dixerit , in foro conseientiae non debere . tinere eam legem , qua edita sititvte sm actis bona Advocatorum fama,cum scriptamst c, hanotem meum nemini dabo λ si haec pactar encluta ad utilitatem litigantium , cur adeo male ε ardiunt Advocati ea ineuntes λ in rebus practi- eis experientia est terum magistra; non debent ergo ii, in loro no te santur, rudicium ferre de Harmare, quae haec pacta inducunt, sed iudicium degislatoris debent suo praeserte, ne propriae videantur inniti prudentiae aduersus praece prium. Salomonis,de quo in c. ne innitaris de praesumpt. IlItera compendia vocat Iinp. ea, quae eX hum 'smodi pactis capiunt Advocati r quia scilKet non remittitur voluntati eorum, honoraria sibi constimere , sed publicae relinquitur potestati l. I. g. ia
innotariis st.de War. N extra M. cognit. r quis au-rm dixerit, legem honotaria Advocatorum in . derantem non obligare in foro litteriori .non di- cuntur ergo illicita ine compendia ex eo tantum,
quod malis artibus fuerint comparata, sed etiam. si quidem principaliter , quia excedunt modum 'ponstitutum honorarijs Advocatorum a Si vero aiceret,plus consequi a litigantibus per haec pacta,
Iion ne superuacanea lex redderetis dicet autem uis,lanctionem, prae lata fuit, ne fraus fieret sal herimae sinctioni, non obtinere in foro coiisti e
.eiae ἰ adeas l. non dubium C. de legibus. Αit Immeum graui damno litigatoris, de q- .alatione poscere Advocatum Mitigatore, ri quora litis sibi traden, a conueniat: Cur ita pius ab eo restulat, quam leges permittant ei, ex victoria huiusinodi litis consequi: quia praedonuissur patronus causae aegreditur miserum tuu torem eo tempore , quo eius desiderium euaderer aon potest, dum eum hortatur ad ineundum p ibim de quota litis: Si enim eius manus euademi posset , uti alium eo dimisso, suae causae compam . Met de sentorem: Hocq: est illud, quod debent
ιili perpendere, qui hoc pactum pro valido susci-rrint in foro conscientia; Nisi enim malis artis Em litigatorem eoui praehendisset , ad alium se se contulisset Adi iocatum,ne tantam subiret iactura. 6 Pos monopende illa verba, quibus Imp. ita Admotos lauiusmodi pacta facientes in ciuitate
Permanerea: intelliges, insuetudinem Adum torum ad haec illicita compendia a pirantium, so uos eos reddere. c est in mites, crum pauperem
attigatorem eo deducere student, ut nesciens Uicita Hmat, cupiditati suae assentiendo consciarat pa-ou, Mod desiderat de quota litis: Cum vero lex
in ponatur rebus non verbis Lx. in fine caeonam. tilegatis, merito reiicimu' eorum interpretati nes,qui hanc sanctionem excludunt a momissi ne mitae liantitatis, vel rea non Istigiosae , aut sub
nomane palmarii; quae enim .si emota inspiciat inrer haec differentia eximit tam autem sancti hem, quae occurrit staudibus in te valde grata, disces ne cessare in soro conscientiae nemo utiq; vir. prudens ιdasfirmauerit; ubi enim maius est peria lumini est cautius est agendum c. periculum de Nect. lib. 6 ; in iudicanda hae lege Neq; a . est in. piciendunt , mid unus, vel alter facturus sit , sed
- rari et, qu-m obesse possit, apud
Advocatos pro bonis recipi in solo haec pacta spoliare se suis assectibus dum pecie boni habent,
valde dissicile est: non debent ergo consistaris, iudices in propria causa consimiere mei itentes, quando agitur de damno tertis, quia proprii commodi amor facillime eis persua it, malas non esse Mitri piitan maritur, etiamsi inalaesint. R
media ergo a prudentibus lagis latoribus aduersus rapinas malorum Advocatorum inuenta, hem tunt, mi dicunt, hanc legem in sero interiori notet obtinere: iundamenta autem adeo euid entia non
viderunt illi qui docuerunt, tutum esse in foro co- η scientiae Adu tum , qui ex pacto luiiusmodi
quidpiam fuerit consecutus, merito ergo illud is bona veniad xerim, vsarpabimus, si caecus, caeca duxerit,ambo in foveam cadent.
intelligendum hune locum de Advocato,Causid, coq; tantuni, ostendunt verba VIR Mute missi a ; his enim perperam factum suisset, fi eateris
id liceret, na rem in abstracti examinat, non a
tem in aliqua specie sibi proposita,ut ex verbis aυ
lagatis liquet, & ex opere, unde haec lex tumpta urit,ex libro nempei opinionum. to Ad idem spectat L si contra Iicitiun ho. C. nam . citi bi haec leguntur is contra sicum, is certim tu redemissoni fidem pleri petist quoa odomistra petitili in soto interiori tinetur ei satissic
re Cum vero incertus euennis pariter redimatur, dum promittitur res non litigiosa, vel sub nomina, non possvnatas in his pactiombus Ilia et sumius obseruarer sequnna deinde haec . al
idem IVm re diu ias: Agitur ergo in hoc te
tu, non de Causidico, aut Advocato, sol de eo ,
qui onus Istis prosequenda sustepit, quod genua
hominum appellamus tali Memnos vocare soleamus causidicos Procuratore in iure tamen nostro nuquam huiusmodi nomine nunc
Pantur ;de ia Minu in titulis depostae uita, nastutem in titulis de Procuratoribus, de mandatias animaduerteris morem Causidicorum iaTribunalibus insignibus cum nomine verimum.
inrelliges , mandata a litigantibus Uri non dari ad suas lites prose paendas, sed aliis, qui solliciti sunt circa acta hutii modi litium suo tempore per sideon; absonum est Mune textum, quit distincte agit de suscipiente mandatum ad litenti.
agendam, coarctare ad Causidicos: quod eo mianus fieri debet, cum agat de mandaeto gratuito 3 neq; enim solent Causidici mandata natuita s stipere. 7 Cum vero in hoe textu ita demum concedatur repetitio sumptuum, si gratuitum mandatum stasceperit, apparet, eum, oui de quota litis pactum conscripsit, nec quidem bumptus repetere pote 3 uia scilicet non suscepit mandatum gratuitum astd Greu fhit ibi tradi certam partem eius,quod ei claditur virtute rei iudicatae in ea lite, quam pro. sequendam suscepit: sicq; docent cum glossa Pal. Castri Salici de alii cona. apud Fariti . quas. I . t s. mi ι .cum seqq. a ex quo intelligis, quam
162쪽
Antonii Merendae L C. de Cambio Nundinali cap. NXVI
graue existimetur 4 legum eo storibus , hae pMeta conscribi; absurdum ergo est,ea suscipere cotis Mentiones veluti validas in foro interiori, quas v aut periticiosas adeo seuere legum conditores p niuale imo multariun Regionum statuta , ac comstitutiones pinnas addunt varias aduersus hui
staddi pactorum authores, & proinde inniteretur propriae prudeliae ille, qui forensium negotiorum Igna , ex suo intelleia metiri vellet . quam sit Demiciosum, buiusmodi pacta aliquam habereaurinitatem.
. Expendamus nune responsim Papiniani in s. fimandati .μα- ρα inarari constit ini extra
lerio ruat, an euentum litium maioris pecuniam M , contra bonas narre procurator redemeris. Cum
Procurator litis ille sit , cui dominus litem agere in dauit, siue is sit Causidicus, siue alius istensiuactionum imperitus, mera ealumnia esset negare. in hoc textu omnem contineri personam , quae Iitem alienam agendam suscepit , cum adeo alienum a legum nostrarum Conditoribus , Causidicos
ppellare nomine procurato M , ut Ilus appa locus,in quo Causidicus tali nomine nunc
ritur, qui non haberet speciale mandatum ad in Wsn i litem, agendam rhoeq; ibi bene docet iacius lib.,responsorum Papiniani .
9 Monet autem Papinianus, inspicere nos quantiatatem salari j. ut cognoscamus, an redemptor litia sit existimandus et quia scilicet mistra prohiberetur redimi lites alienas, si liceret quodcunq; e nituere salarium proeuratoribus lites nomine d mini prosequentibus; nam iub nomine salalari, id acti petent, quod ex eventu litium eos au parilaos vetanta idem ergo dicemus de palmario, R de promissione rei sub lite non compraehensae aci iid enim resere , ex his rebus, vel ex litigiosis sati fieri eupiditatibus redemptorum litium, vel palmarii nomine, aut alio titulo id ipsium habere,
Nota antem postrema verba Papiniani, quiandorentiliaee pacta aduersari bonis moribus: quod etiam habetur in I. 'si cui eautim de vari',
itaq; striptum sit, non esse obligatoriimi,aduersus honos mores praestitum iuramentum c. non est
obsie de res haris lib.6, quomodo admitti pol
est , spactiones accipere a iuramento Wirtutem
obligandieneti enim dici potest, hos esse bonos
mores politiem magis,quam morases, de quibus
assitur in hoc textu ut ostendi lib. r. contri r. mur eum seqq.: ldices, ex ibi scripti num. 8. Foluili arg.; quia scilicet offensio bonoriam morum time imi viroirtutem iuramenti, eum meidit ex partet eius, qui iitrauit, quod non accidie in hae Aites, , ideo, grauiter offendere bonos mores Admeatum,qui perseuerauerit in hac conmentio. ne d. . qui Advocatorum C. de postul.; eum ergo opus'ad conseruandum pastim de quota litis..t Adlicitatus, Causidicus, aut quiuis alius, qui fit Deit, perseireret in pronaissione defendendi litis, ob qi iam litigator se obligauit l. a. circa prima speciem te die doli mali, & metus except , consequens est, eo seruationem huius pacti haberet litiam iundamentum in perstuetantia alterius par. ytis in ea promissione, quae perseo die bones
mores naturales: haec autem connexitas mettie is
promissione litigantis , etiamsi admitteremus, ea posse per iusiurandum validam fieri, quia in iud uiduis utile per inutile vitiatur,ut docent DD. -- stri passim, de quibus Augustinus Barbosa axi
II Consideremus nunc doctrinam Ulp. in I. I. DK cui fs de var. , Sc extraord. cognit.: ait autem , β i eorum est hominumum,wt se quis delae pia an petere post: Exprofesso hoc exponit; non pos sumus ergo,sic eius dicta exponere, ut iudistinctaea propositerit, que iacile distingiti poteranti hoc
enim esset ; eum redarguere: pergit autem VI p. 2Et de pactis quidem ita re cripto est ab In nostra,edi diuo patre eius itis causa isso moremtumam t. Npr missam, ine erun/r: profiteris; litis cauta, scilicet vi cendae, ita n remunerare talaorent eius, qui suam litem agit, honestum eli I. 7. ff. matulati: non e ponitur aute ab eo qrant Idas pecunia, quia sat est, eam esse tale, quae ob victoriam magis praestetur,
qua Ob remunerationem laborum, quod prudens Iudex aettimabit; ilud autem , quod pro palmario promittitur, non ne victoriae litis causa promitti.tur e agit autem hoc rescriptu de pecunia ex caus litis promissa, cpiomodo ergo eotiam distinctio consiliit, qui dicunt, aliud me, pacisci de parte eius , quod litigariir , vel de ea re, quam lis nor complectitute si enim dixerint, in eo restripto
actum suilla de lite pecuniaria, ab ipsis qumam, unde hoc colligant e tri Se ntur in rescripto haec verba DdMeila μοι, sis pensa lite societatem uri emolumenti eoetis pollisetur r siveropisco actam auras bono aria summa,peti Durumst adyrobabilem quantitatem, si ine δε- eauturusit; nota illa verba , hoc ita ius si, quia significatu, authores huius m. scripti voluisse, distinctione adhibita, eas adimere dubitationes,que poterant ineidere: caueas e go, ne tu eos redarguas supiendo eas distincti nes, quas verba rescripti non suggerunt: Nota
insuper distinctionem litis pende litis , de finitae, quae utiq; superuacanea esset, si pendente lite vale. re posset illa eouεtio,qua finita lite permittier no ta insuper illa verba honoraria summa , dc intellMtes , hic agi de certa pecuniae quantitate promis la, iae post litem finitam solum conceditur: nota deniq; illa verba,& si nomine palmari; cautum fit, ruta hinc intelliges , intra quos limites contineri ebeat promisso nomine palmarii iacta, Hesiaste finita, & usq; ad probabilem qtiai titatem .ra Quae autem sit probabilis quam itas, haec vest/exponunt,sic enM compinetur id, quod datum eum eo, quod debetur, ne Grums conrn rum Ilai mquantitatem euedat: licita orem quantitas linia, in 'in'It lucasses is ad centum aureos: Agitur do honorario post litem finitam pro palmario promisso, nec patitur rescriptum, ipsum excedere legitimam quantitatem; qui dicunt , hee pam v lese in foro conscientiae, eo edunt ne legislatori politico ius moderandi honoraria Causidicorum,ae Ad uocatoriam λ ergo illicitum est, plus accipere, quam leges permittant, non quidem subpta textu,quod Aduocatus sit curaturus malis artibus, victoriam consequi cin bae enim specie lis finestata
erat sed quia lex non vult. Advocatum aeri in
163쪽
Antonii Merendae I. de Cambio Nundinali Cap. XXVIL r s
plusquam centum aureos pro singulis. eausis : illi
autem qui ultra meras legitiniae quantitatis alia quid stipulamur , possunt ne exculari in foro conscientiae .Si lex non Nimittit, Advocatos acci-Pere vltra centum aureoς in singulis causis , qu modo tu ei permittis stipulari ultra hanc quant Miratem, pecuniam, aut alias res sublite non conici praelienta. a 4-Rei net pos remaqii aestio de stat re , aliauea persona valde coniuncta cum Advocato,vel Caumsidico de quota litis paciscente , si iis per ipsum
sierit ira atquae luperuacanea tutura est apud eos , qui praeferunt leges aut horitatibus Dostorii sit pra enim ostendi , omnibus hoc pactum vetari necellaria tame erit apud imbecilles intellectus crui a Doctorum traditio ilibus iton audent recc ere, Marmiis clarissimE cognoscant , 'malo innutfundamentor Nunquam testes sic exponimus, ut
ipsis possit statis fieri l. non dubium Q de legibus
evio non postumus admittetu in fratribus , aliisve personis coniunctis cum Advocatis , & Causidi is meta de quota litis , cum huiusmodi rationet facile sit, ludere legum pio hibitionem; non possunt enim detegi taciti contractus, quos simul habueriant: idem euincit regula I. in o curis ii s .is de remiur. , in obscuris scisicet nos sequi debere id, quod verisimilius est, aut plerumvi fit i quis enim negauetit, a verisimili nimis abeste, in quiliti uin agendarum peritus no est , subire onus tractindi alienas lites quis dixerit, eius stat renia consobrinumue, nisi ad se tracturus esset pactionis illi ux cani pelidium , in huiusmodi lite tedii tam praesiimirum esse oteram cum euidenti iactura exiitimationis p quis dixerit , eum qui hoc pactinc scripsit. a foro abstinere relinquenda omnem
curant litis statri , aut consobrino, cum experientia doceat , sanguinis vinculum non esse satis ad excitandos Allocatos , Caussilico'; . nisi ii praeso adsint , de quorum te agitur e recte ergo dice IIuis , euin nudum nonien praestitisse,&inspiciendum eisse, quid res ipsa in cicet nobis , omissa ne gorii corticer ι fr sono michi, te . a s Non est praetereunda constitutio l. per diuersas C. maiid.; si enim licet pacisci de quota litis iis x qui non solent vacare forensibus negotiis, init ei Snon licebit conscribere huiusmodi pactu , & deinde emere pro eo precio actionem , quo emere constituerant incerium euentum illius litisi cuthon licebit eis, conscripto hoc pacto, nomine illius litem tractare t haec autem clare reponanthiusmodi sanctioni ut animaduertit Curicam. Is obseri r or distinguere autem haec ea ratione , quia in terminis l. per diuersas lis agitur nomine ces sionaris , in nostra alitem specie tractatur numine domini, nihil aliud est, quam imponere legem verbis , non rebus aduersus regulam l. a. in linea
com. de legatis . Sesuram pexerim'mucris roremsi fuerit indebita
x D Lacet quidem passim nostris ,& praecipia ilia
ae comentarus l. i . ff. de condicti indebiti, l. cumis Io. Q de iuris, ac facti ignor. concedi repetitionem eius, quod per errorem iuris filii solutila
m indebitum eliciuiliter, ac naturaliter; verum,
re acute consorata lonpe recedunt a tenore legunostrarum, quod mox oliendere studebo sequen-Mo vestiuia Eguimiris Paronis V M.tri . quib. modu
lib. xq. . Fachi ei lib. 8. controuersia I 3 Primo autem loco expendenda est l. cum quisio. C. de iuris, &ficto ignor ubi haec leguntur et Cum purius Curam indebitam pecuniam μοι erit essu repentis: ignorans ius ille solitit, qui citra erroritem facti putat , se debere pecuniam , qRam v d non debet Si dicimus, aliquo iure eum debere ipsam Lutiq; salsum est, orantem ius soluisse Pecuniam nutusinodi, quia eam debuit secunduli tenorem eius iuris, a quo obligabatur: si dixeris. cum putauilla, se debere eo iure, secundum quia vere non debebat, existimando, se non debete id
In magnas incides angustias , quia dissici limum
erit tibi, inuenire ea exempla, quae satis sint ad constituendam huiusmodi re iam, cum obligaritione S naturales, & perpetuae exceptiones luminet naturae adeo sint cogntiqui disticissimum sit, qis piam sensus communis participem posse exitii mare , id quod debetur naturaliter, deberi ciuili
ter, non autem naturaliter,dc e contra: ergo rex
tus est intellisendus de eo, qui ideo soluit, quia putabat, se aliouo iure debere id quod nullo modo debebat: idq; clarissime sequetitia verba indi cant. Peri ranetiam erim ficti repetitionem ramum indebiti fotati competere tibino est: cum in limclausilla reddatur ratio antecedentix doctrinae νutique debemus intelligere ipsam,quatenus se ex
tendit ratio, quam exprimunt haec verba : cum
itaq; doceat, ignorantiam facti tali tum parere revPetitionem , utiq; haec verba docent,ignoranti in iuris sic excludere repetitionem, ut no possis fiandari super i si, nisi interuenerit ignorantia facti et
Si enim lassiceret aliquo casu ignorantia iuri Samale diceretur, ob ignorantim tantum lacti cst cedi repetitionem. r Considera insit per contextum huius legis et dum Impp. aiunt: cum quis isu 1 ram indebitam non minit esu repetitior aut enim agebant de eo casu, in quo nullo iure pecunia debita erat, aut dα illo , in quo debebatur aliquo iure; aut non fuit id narratu impp.: Si dixeris primu euellis receptam sententiam, quia eo in casu negatur ius repetendia
in quo per errorem iuris id solutum sitit, quod
omni iure erat indebitum: Sin quiem secundum essemaueris , opus est, te confugetς ad indebitu
turaliter, ciuiliter autem debitum a tunc aut ς, ut caetera praeteream, non poteris defendere ratione.
in rescrimo allegatam , quod repetionem paritetror sarii tantum , quia debebant dicere, ceram repetitionem, quia erat debitum naturalite missa distinctione et toris iuris,& facti, cum autbores sententit receptae doceant, quo ad debit0m natu raliter, non disterre errorem iuris ab errore facti Sin autem tertium dixeris, necesse est astirmure,
non filisse narratam Impp. speciem fama ta absolute suisse quaesitum ab ipsis, quae nam ignorantia pariat repetitionem indebitii hoc vero sensere
164쪽
Antonii Merenda I. C. de Cambio Nun diciali Cap. XXVII.
tento, reda :is Imrp. si admittis, aliquo casu iuris ictu rant1a parere repetitionem, cum ipsi post doctrinam negantem absolutὸ propositam, quod ruris ignorantia non iacit locum repetitioni inde hiti, rescripserint, eam oriri ex ignorantia tantum facti: nota autem postremave ba huius rescripti tibim est istemm-de hoc Impp. interroga- Iiit, quomodo rescripserunt,ei id notum esse λ quia nempe voluerunt significare, in proposito non admitti alimetationem ignoranciae iuris iuxta regu Iam l. lases sacratissimae 9. C. de legibus. 6 Secunuo urget l. error 9. C. ad legem filicidiam, eum dixisset Imp. errysam,quaris ex ea QUADAmissi non retratae r Dionem non impedis: is autem,qui sciens e posse remore, ius restauit, condimonem mm babet: addidit haec verba, pim etiam, si ius id ramoris esus renesitis: auqent Iise verba doctritiam secundae clausulae ι quod enim dixerat, sciensis sis retinere ampliat,etiam si ignorans, se habere ius retinendi quartam, integru fideicommissum soluerit: de proinde docet, aequiparari eum, qui seienter omittit retinere quartam, cum illo, qui ideo non retinet , quia ignorat, se liabere ius eam retinendi: ergo hoc omnino impedit repetitione I. cuius per errorem der . iuris: DeindGquaero, an integrum fideicommissum esset debitunaturaliter si a istanas, notas Imp. quod conces serit repetitionem eo in casu , quo Per errorem facti id contigit, nam obligatio naturalis impedit repetitionem indebiti t. Iur iter i 3. de coia Lindebit. l. naturales V. dea I. O .l deiussor obi ἔπι ι . s. fideiussor de fideius; sin autem dixeris, naturaliter no ibisse debitum integrum fideicom . ilum, fateris, indebitum fuisse naturaliter, e, uiliter quo ad partem ad quartam spectantem,
tamen Imp. classi docet, errorem iuris impedire repetitionem: quod vero d1citur in L i. C. ad legem falcidiam, ion videri plus debito soluisse eu, qui omisit saleidiam, accipias eo lassi, quo id secie scienter: hoe enim significat illa verba, 'plitu
re fidem renui reda portionis obibem: Confidera insuper pr dura etatem verborum non videri: de
intelliges , sentim rescripti lutiae esse, sic sitscipi,
habemq; hanc solutionem , ut non continear plus debito, etiam si vere contineat i idem ii. nificat Iusti in l. finali eiusdem rituli dum ait, di L ., ut plenam fidemt' 'atori exhibet tu MUM legata de
Edeas I. u spolisus sponsae S. si quis togatus de do-
I Ad nostram sententiam confirmandam valdὁ etiam urgetrescriptum veri,& Antonant Impp. . de quo in l. regula p. si quis is de iuris, di facti innori primo loco cos deranda est doctrina Pauli, I piis iis Qua ni in falcidium in non sis, nocere et, dicit Epistola se ei do i ofidera haec rescripti verba r dod ex Asa fidiac immissi indebitimidumα, est,su perem rem usum est, repeti inti potest: in ta in primis. indebit una appellari absolute id i*iod pro falcidia poterat retineri: secundo nota ,
absolut concedi repetitionem, si per errorem id fuerit solutum ioc autem non erat concedendum l. naturaliter i et .de condie .indeb. t in ultima autεrarie huiuς teletipti e leguntur, euod si i dem
peritia lapsi linis fisidia beneficio is non : Ieiant,
orantiam timn iuris pro ise, nec stultissolere succurri,sed errantibus: cum iid principio incripti dixissent,solutum per etrorem Peti Posse, pote rat arripi oecasio id trahendi ad eos, qui ob ignorantiam iuris erraiierunt, ideoq; Impp. ado curiarendum huic dubitationi rescribunt: rantui furti,nis iuris prodesse: ergo error ruris non suificit ad inducendam repetitionem: Cum vero error facti non suffra eriir ad inducendam repetitionem dum adeli obligatio naturalis L Lnatiualiter i .de condict.indebiti,niq; pares erunt erreae facti,& iuris quo ad rem nostram,si error iuris trial et ius reperedi ea de causa , quod naturaliter sit indebitum r quod si dixeriso tune t vetiti NIL concedi, non quia sit indebitum naturaliter, sed uia indebitum est naturaliter, ciuilitetq;, responebo, ut caetera praeteream, id, quod retinetur ob legem ulcidiam esse debitum et, cui avssertur,naturaliter, si credimus aut lioribus sententiae, qua impugnamus et ergo non erat distinguendum inislaac specie hi ter errorem facti, & iuris: Cum vero replicari posset, ignorantiam iuris etrorem continere, eos autem, qui errant dignos esse, quibus subueniatur, dixerunt Impp., nec stultis solere sit curri, sed errantibus: si illi , qui ius ignorant, verecrrant , cur sic eos distingunt ab etrantibus , ut laesos appellent mattos, hos autem errantes p concordat Vlp. in l. r. ff. de consessis, dum scribit, nissetetur qui errat , nisi ius ignorauerit, ex Quibus Iocis confiinduntur illi, qui aiunt , dari condicti in nem soluentibus per errorem, cum h , qui labun-riir ob ignorantiam iuris, habeantur para inaltis, no autem pro errantibus ut hene notauit Donellus. Vbi quid nullo iure debetur, ibi maior stultitia erit, csi stultitia existimatur , quod stiam notat
glossa, errare in iure cluam ei possit imputari, qui
errat eo in cala, quo cebitum est ciuilita tantua absonum ergo est, sie interpretari dicta Impp. vi admittant repetitionem indebiti quo ad eos, uti. quibus maior stultitia extat, eos excludendo, in quibus minor extitit, cum ideo eos excludant a repetitione, quia stulti existimantur filiiqui errant
6 Ad nostram sententiam firmandam pertinent l. 6. C. de condiet. indebitir Si per ignorantium u
debitam quantitatem appellant saepse absolute, ergo nullo uire debita erat: restringunt autem ius repetendi ad errorem facti, ergo clare docent, se cum esse in iuris errore : cum vem dicant, si per Wnorantiam facti soluisti, non possumus assim te, expositam fuisse qualitatem ei rotis, quia tunc non erat aliud quaerendunt l. m precum P. C.QIiberali causa; &consequenter satis erat dicer adito rcctore prouinciae fuerit probatum: cum itaq; non fuisset exp'situm , qualis error fuisset, munus Impp. erat distinguere inter errores iuris, si non est , elua prohibitio repetendi, qui a solutum fuit indebitum ex ignorantia tutis .
165쪽
rimonis Merendae I Q de Canil Nundinali Cap. XXVIII. . Is t
ervo docent , fideicommissum , ac legatim absoluet E indebitum repeti non posse , si tuerit solutum
vir errorem iuris: non recte enim dictum fuisset Per errorem facti, si pari iure uteretur error iuris dian debitum autem legatum dici potest tripliciter vel quia inutile sit te itamentum , in quo sirit rei tium , vel ex in eaIracitate personae t aut ex eo quod testator noluit, ipsum relinquere eo in casti': imo modo potest quidem accidete error iacti veluti quia ignorauit testium condit:Onem, de pu- rarit,adhibitam suis e rite eam solemn late iii , a Dpmnus rite adhibita fuit ob errore ut facti ; saepissi-- tamen accidit , tunc incidere errorem ii iris
Hoe posito dico , circa haec non tu ille dubium, quia nihil de ipsis dicitur in lege r ergo errGr contistituo in casu , quo desectus conditionis indeiabitu reddebat legatum, quo in cala omnino indebit vest l. unicas. sin autem sub conditione C..de eaduc. tol.; c proinde casias huius legis versa- hami in ea specie, in qua par est error iacti , &enor iuris 3 ergo restricte dixerunt , eo in casti reia
petitionem habere locum, si per et orim facti scis
tutio contigerit41 Concordat cum dictis l. a.de iuris,& facti ignor
in o parte errat in iure, non eodem loco, po fum miramia hum debetarem ira finitionese
D lat: in omni parte ait l. C., ergo regul uniuer iter proposita existit contra receptan sententiam: ratio autem huius regulis magis urget contra eos , qui eri ant circa id, quod nullo iure debetur, quam aduersus errantes circa debitum eius.
quod non est omni iure indebitum: quomodo
autem possunt authores receptae sententiae excludere ab ipsa eum casiam, in quo magis urget ratio eum, quam accidat casui, quem sub ea compraehendunt Hinc autem intelligimus, excludi a r reti time indebiti eos, qui per c trorem iuris λ-
1inint indebitum, non quia acquisiverit itas ea εα ω
re is, qui indebitum accepit, sed in poetiam illi titiae soluenti ideoq; locum habebit regulae non
remittitur deleg. iuris lib. ε.
9 Venim consideranduua eli , non tractari de con dictione indebiti, s res extiterit, quia ipsa vi odi canda eii I. interdum 29. de condict.inde b.; quia nempe habet animum ibi uendi debitum, non auritem cogitat, ex alio titulo eum sacere dominum Ditem is cui inst. de oblig. νη q; H excQnt nast. εe consequenter traditio liuiusmodi non est habilis ad trasserendi im dominium I. pertradbditionem de retidiu.; de proindς ς tror lucis non .impediet, rem solutam indebitu vindicari: di hoc est illud,quod docet Papinianus in l. 7 de iuris,dc
ignoti iuris ignorauliani non nocere seu tria petentibus : secundum quem se ii sum idem Papi.nianus in L seq. dixit, omnibus iuris error in damnis rei suae non nocet et tumenina agitur de vimittenda re sua ob errorem stiris, cum impedistur dominus vindicare rem suam ex eo, quod per errorem iuris ipsam tradiderit velut debitam ei, cui eam tradidit. Sicq; hos locos optime ἰ declarat Donelius: ubi enim res vis, aut alia ratione αonsumpta fiuit, non dicimns, eum atriisisse rem suam ob errorem iuris, sed quia amplius non 'init in rerum natura per condictionem autem indebiti non postulat rem sua sed eius φsimationem; qua de caula Ium loco allegato dixit , eum,
qui aecipit indebitum perino x bigari, ac si m.
o. An autem in f O Poli tune obligetur is, qui in. debitum accepit bona fide ab eo, qui id istitit memorem iuris , si res amplius non extiterie vide inusi Sis distinguendtun esse Meo, aut exindebito auctum fuit eius patrimonitra , vel sitit s ous ille sumptus, quem de suo secisset; aut resperis, vel sic consumpta ab eo es,ut re ςonsiderae. ta ab effectu durante, non siserit factus locupletiora in primo casu obnoxius erit tutioni. quia natura nan pati cirri aliquem locupletari cum aliena iactura L nam hoc natura q. de condist indebitis
qu ratio apud Christianos iudices potior esse M. t, I sit stultitit culpa, quam iuris ciuilis aut rtes in opponunt, qui in iure errant. II In altero autem casu naturae Mile ei non ad uersantur, cum ris illa non eximi, nec inde suum auxerit re ipsa patrimonium a quia pecuniam d.
didit, aut id profligauit, quod ex pretio huiusmo in rei eomparatum ibit et rectε enim tunc dicimus, stultitiae suae poenam eum subire debere, noeralius quod utiq; accideret, si soluens per errorem iuria tunc peltae posset aestimationem rei sua , Me, prens autem indebitum bona fide, subi j retur, sui patrimonii divi imitionia quam non pater tur,si ille prudens Bisset: non debemus ergo tunc
accedςini iuris civili siemis, P repetitionen
dea ant i a Dices,obligari velut ex mutuo eum, qui accepit indebitum, in mutuo autem qiueti solere, an accinperit, omissa quaestione, in quam rem id erogaue ait, quod accepi tirespondeo, id dici per simillud Nem , non autem proprie vi ostendit aduertuum perinde, &ratiocinatio Imp.r ad omnes in contractus spectae, quod fieri non possint, nisi id egerint paries ut huiusmodi contractus perficiant L a. 9. t. de pactis: Actio ergo ex indebito oriens non est suseiplanda vehit actio deducta ex natura
actus gesti,sed velut actio data ex aequitate natur. I ei, qui soluit indebitum per eum errorem cui Ie-- nostrη indulgent condictionem indebiti i Ex allegato autem loco Inst. satisfido me eius Imp.in kr . inst. Pib. modis re contrahitur oble ut re contrahi dicatur obligatio per sollitionem, indebiti lubito respectu ad actionem,quq sollamita conceditur perinde ae si mumum ei id dedisset; de proinde ad eos spectat solos, quibus competiteo dictio indebitii inspeoa enim iuri ratione nor habet actionem personalem , quia non interuenit conuentio de restituenda re , uti aestimatione: re olis autem adesse non potest, cum non possideatrem, aut dolo deserit eam possiderer aequitati
vero naturalis praetextus omnino cessat,cum nin
Iud verbum, ars inuidet Attir inter Magna aut δε quotidiana, quae inde nascuntur peccatas
bono publwo valde noxia. illud in in unum, ut
166쪽
rsat Antonii Merendae Let de Cambio Nubcsinari Cap. XXVa II.
eorum laudibus tenebrae ossandantur,qui eamercia 4 vero peceatum mortale non possit emi sis artis Rofessores vimite superant; Ciun enimis .di ab his diminutis laudationibu' quando proc Populo valde expediat, virtutem eoru plene nos- dunt ab intentione diminuendi existimation- C re, qui artes exercent hominibus necessarias, illius,quem sie laudame, ostedit doctrina D. Th non est dubium, valde damnosos esse Populo eos, mae in d. q. tio. artic. q. in cormne dum
rui eximios Prosessores huiusmodi arta visasta inquit; si vero assasignificaeis stram inpud,
ant laude, cum per hoc impediatur Populus. -- ius conrumpertineatrum opera uti, qui sitis rebus multo magis possunt ad prefectiore sciis , μ' ----m- prodesse quam alii eiusdem artis in eadem Civi- daciuanquati infret da fga muriun tale Prosessores: Huis autem generis sunt, Gra- contrariarur charitαι, pruniam ad ectum p x maticae , di humanarum literarum Magistri, Chy- m; inde es peccar- monuisi e 'rus dum H rurgi, Causidici, Medici, Admeati,& Prosessores ρ- , ratione Hrofuis intenti Huiuod mendaci co Publiuiscientiarum, Martium liberali iun: Cum traxistis charitati r mam d-i-mnocmmeminis vero videam circa hoc passim peceari ab iis etiam proximi , quantam ad per fimam,d ves famam z- in reliquis sitis actibus halia mali ruinaines vi- Et hoc etiam es peccan--mati,ciem murepro-dentur,vehementer suspicor, plurimos hominum sit peccasi- mortaler risola a ivienti-pucus ei obnoxio ii non h-re hoc pro peccato; inod mori is aliquis mortaluerpeccar. si eaere ageretur, in qua propter ignorantiam. I atentem autem parcarum laudationum malis
vel ne iget niposset excusari peccatum, ab hae gnitatem ex sentetia Phauorini Philosophi ex
tractatione equidem abstinerem; quantomenim cat eleganter in noctibus Agellius lib. s.c. .nae inofimirum fit,huius peccati pondust exponi,m, verbis: Turpi in esu disebas PM--, eris, atq; hi valde incertum est; Eminentium enim homina' finiri Iastiari, epta inscctaruer, acu -υπρο virtutes nulla stequentius arte, quam hac, ab em rari; quoniam pri maledicu , o vigueras, qua Didrum aemulis latent, magno cum populi damno acerbi in faciet, pri iniquo, er mimico ducitW; θ μ obscurari. . t runq; moptereasdem non capit; sed qui omia, ac a Duplicitur hoe peccatum eommittitur, primo iisne laudas, d rarus is cosa videtur amicus Iaudando minus, quam putet,eius virtutem in huis dem ereditur erus, quem Ioiare vult ;sed nihil repem iusmodi atra,vel scientia mercii;secundo, sIendo re posse, quo iure lauda. dum audit alios ei ita laudes proponentes r Ilia 6 Expendamus nunc eos, qui tacent,dum audium laudibus autem idiminutis contineri mendacium laudari eu quem putantiiure metito sic laudari mibrmale probat doctrina D. Thomaeaa. q. xio. suo tectimonio huiusmodi laudatio cofirmata, art c. a. in corpore , dum sic scripsit: Sem larem acquirat vim: Hoc autem commode sac Meanem acti m in duo diuiditur ,sciscet mmendacium, mus recensendo verba D. Thomae 22. ε'. I-trastinus veritarem inmo , quodpertinet ad i. artic. r . in corpore sic dicentis a Sicut dissimia τum; est in mendacium, q-d deficiτὰ veritatem ad virtut verilaruperimer, ut quis tale se exhibeas inua, quod pertum adirimiam, ut paretper δεμ. exterius, persigna exteriora , qualius: S a gem Lm ιδ . . Gieorum; Iuc autem di is perseentp- exteriora non Am Hrba , sed etiam M a sis sius Menuru V, a mendacium .in quantiis huiust di, eun veritas opponituri Aulmpo verba exteris opponitur veritari τι dictamen: ι emas autem ra ahue Pilicet, quia Dabet apud quod ad menda AEquatito quadam est, mi per se pomi r min- , et M te immua tiam oppomur verum quod Aris
3 Cum viris laudes diminutae eo tendant, ut ii, qui comtri iam eiin, quod in eo est, quod ροσνιὰ -- raesentes simi, minorem concipiam opinionem duitur. Vndes datis proprie AI men ει- maeda, e virtute illius, quam mereatur; non potest reis in eximori mhnis e fiflem: Non refert vim viris iocari in dubiu, in hic adsit dolus Brinalis,d quis Mntialis verbo, vel quocunq; atisfino, viae cet enim I. C. in I. I. g. i. ff. de dolo malo, dolio eum omne mendaciumst precatum visura dictum et, aeratam se omnem ridualem, fallaetum, machinatio. con equens en, quod omnis simulatis est peceat φ .vem ad circumuemendum , fa odum, decipi redum Quae ergo de mendacio consistente in diminuta adymm adhibitam. Si ergo contigerit . ut saepissi. laudatione diximus, ad eum pertinent, qui silet, accidis , hasce diminutas laudes sic diminuere dum audit, aliquem sua artis profestorem laudari, erastinrationem alicuius. ut propter hoc damnum 'uando eius mentis est ut per hoc diminuat fide pecuniiacium sentiat ille, qui sie laudatus suit; quia holusinodi laudationis , quam tam veram Geos cilicetη, qui audiunt , ob parcam huiusnodium existimat. , dationem, eam quam de ipso habebant bonam Cum vero is , qui absq; ullo cominorat mentis opimonem, ex parte deponunt; a K propter hoc figno audit aliquem sitae professorem stientiae, vel in eam veniunt sentciuiam, ut eius scientia sitim artis laudari, indiret, se ab aemulatione, de malis serior scientiae eripiam, quihus virtute cedere non gnitate alienum esse; maiorem habebit ausu rit debet; non est dubium, teneri eos, qui huic dam- tem eius silentium ad diminuendam fidem hui no causam dederunt,ad ipstim resarcielidum; Pr odi laudationi; de proinde tune veritati magistor enim metale edidit edictum aduersus dolos , opponitur eius silentium , quam aceidat silentio quies' ob utravit calliditate quadam, ne vel Hismis- eius, qui mentiscon motae igna praebet: - .mnasiva sit lucrosa, vellillissimplicuas domosa L I. in ratiocinantur ii, i praesentes sunt; quod silentio principias de dolo malo . Adeo autem seuere iura suo nostram reuocet in dubium laudationem . nostra aduersus eos sese gerunt, qui suo dolo alios aere ullatio fecit, nonne animaduertistis , eum edunt . ut notem infamia ecia , qui in actione arges tulisse laudationem nostram h E contra a dolo victi Berint, ut in eadem i. i. habetur S. ait tem dicetur; cum parate audiuerit nostras laude Praetor. ostendit
167쪽
Amoni j Meremiael. C. de Cambio Nundinali Cap. XXIX. Is 37 I
ostendit non aegr4 quem laudamus ,
is existiniationis esse; verisimilet ergo est,eum euasu idibus sium adtemrio sinu arembati nisi cognoujsset , eius uinutem Gge mino rem eo , quam nos putamus: Ne ergo malignitatis noram is et imitatus fuit probos, ac pru deotes viros, qui Mene dum aliquid proponitura uerit m alienum quando eximinant, non expe- do, ne aduersariis, qui id vix ni
a Sum Pol dum silentium in pleri';
i uudationibus ueA semper locumeneat contradi vis modestae quando de iis agitur, quα-- sivit illi , qui siluit; utique is , qui silet
dum audit laudari quempiam suae ait uirum, secundum opinionem Populi modeste contradi ei huiusmodi laudibus a de proinde si putauerit, laum vitione esse ueram absolute., uel ex parte, semper contradicet ueritati nisi uerbis, aut siphis indic Ment adeo, sincet E suam de Diuisocii laude se temta ut qui pilantes sunt, quid uerE sentiat se
cile γα intedigere: Quod si id omistrit ut pedihoc di matur ivlus cxistimati , qui I/udatu sale, ea ad unguem concurrunt, qu*circa laudaritioires diminutas peccatum gignM mortale idi Huc spe doctrina D. Thomae a1. q. 77.lad 3. dum, ait: --o non maea r sim; iter o bomia. macere seratem de iis, νή portinem ad vinum: tem. ιν tamen or gutuo de iis dicere turitatem , Pando ex fimia perisiainu imminem in Mirimentionis Atu, dicem tinem, In 'ofessoribus autepublicis hoc e catum longe magis graue est, quia nimis refert madiosae iuuentuti cognoscem penitus singuloriun Profestorum virtutem: Stud nun autem errata circa et nem Praeceptoris continetu eriorem in landamento, qu
etiam si in principio leuis sit, is progress tamen
augetur. μα- census fecundum suam tui-- an possis supprmet orati obligatione consenere, ambu per re
lam reddere quantitatem an iam exhm .
ynodice up piendam. XXIX. a T Mens est controuersia inter nouos Theologiς 1 moralis , εc iuris Doctores et numquid inspe-
iuri naturalis regulis liceat constituere ce sui' super personali obligatione, vel super re mosthilii veI re non valente reddere annum eius promuentum,de qua latin agunt Io: mei deris per usu ram l . costar. lib. 3. r. c. 7. m. s. Nauar. de Uur. m. 3 l ..8a de cimerin. e. a
a Cum vero multa hinc inde inerantur in primi diligenter exponam, de confrmabo illud vind metu um, ex quo decisio huius dubitationis ded ei debet : Si ius tradiderit centum aureos Titio promittenti sibi annuam quantitatem pro dictis centum aureis, ea t/men conditione ut inuitu eos redore nosti eneatur; sibi tamen suis suo,
cessoribus liceat, ad libitum ros rustituere quaero. an sit contractus usurarius ἰ Non porcii autem aliter huic quaestioni bene responderi quam diqcendo , inspiciendum esse fundamentum annuae illitis solutionis ; si en mi soluatur in compensa tione ni beneficia ab eo accepti, qui sibi tradiditsnam pecuniam, ea ad A. ta conuentione vi ipsa tibi repetere non liceat, non e it dubium, hanc eruviarain sorni cm , quia uulla aba ratione velut debita soluitur, accipiturq; annua hu:usmodi qualitas , quanta pro viii suae pecuniae ; si quis enim dixerit . eam solui in compensationem conventionis, ne sibi lieeat ullo tempore suam repeter pecuniam, usuram fatebitur esse licitam, quia eiussundamentum est, quod non sine periculo, dc in
comniis do se se se priuant pecuniis; & proin
aequum esse aiunt, ut huius incam modi s& per, culi compensationem aceipiant quod enim replicaturi simi, multum inter se differre, alicui sitam pecuniam tradere usq; ad certum aliquod tempus . tetinendam; &eam tradere ut nunquam rein peti possit , non satisiacit difficultarii & u enim verum sit, longe maius incommodum esse ausis re sibi . de suis haeredibus ius repetendae suae pec ni e ; negari tamen non potest, non sine periculo, de incommodo esse i suam pecuniam tradere alis cui , certo aliquo tempore quamvis breui tetinendam; &proiade qui admittit, in priori casia
licitum esse , pro compensatione accipere alis quid, velit nolit admittet, Reneratorem Postula. re posse compensationem breuis illius temporitas , quo suam pecuniam apud alter I ςsse patitur, seruata tamen temporis, incommodi ata periculi proportione: Hoc autem admittere. quid aliud cli, quam usuram approbatu , cum non intersit, quantum ad substantiam usurae sp ctat, quid quantunque pro usu pecuniaxtradariar, dumodo sit pecum aestimabile, de pro huiusnodi
usu velut debitum tradatur , accipiaturq,: Cum autem plerunq, accidat , eos, qui soluunt usuras, eas scienter soluere , nimis imperito faciluit illi, qui ad sustinendum censum personaleni allegant, emptorem censes scie utcr admittere pio idoneo euis subiecto eam personam , super qua constitui.
tur ; si enim haec ratio valet patiiςs con ramis i liciti iusti fieri poterunt. 3 Vt ergo annuos census a sceneralitiis contractibus di inguamus, opus est assignare annuo ipso'rum prouentui aliud sundamentum, quam compensationem incommodi ,& periculi orientis ex usu is pecunia perpetua concessi; in eo autem huiusce niateriae scriptores conueniunt, quod i venditione census is, qui accipit pecuni*n , vendit ius percipiendi annuam illam quantitatem ut infra cf8, &consequenxer asserunt, iundamentum annuη solutionis non ει usum pecuniae vendit
ri census concessam, sed esse ius illud ab eo sibi venditumi sui iam pecuniam trai dit pro preti dicti iuris. 4 Hoem M tua ςxigendae ann quantitatis M. sundanteolum nabere putrit, primo quod seruitusconstituatur in re stu4isera. reddenai ilium annuam ouantitatem quae deinde vendatur
168쪽
4m in stio fiando seruitutem viae, aut aquaedactim , Munq; vicino venditi ius enim cogendi vicinum ut patiatur, suum parietem onus ferre. utq; liceatsbi per fundum suum ire, aquamve ducere, ex imis seruitute immediate oritur . N per ipsam cons ruatur. Secundo potest ensiderari existentia iuris per
cipiendi annuam quantitatem, velut quid non asta mens per se alicui rei,sed velut ius personali oblisationi inhaerens , ita ut subiectum ipsius sit ipsi met obligatio personalis , rerumqi obligatio ac, cessoriant i pro cautione scilicet creditoris eo modo, quo Meidit in conuentionibus,quη in dier
s si primo modo ius anmiorum censuum eonside
tetur exploratissi inaest eorum iustitia; si tenim pariens est ea pax semitutis oneris serendi , ita res fructum patientes , siue naturales sint,siue ciuiles, capaces sunt struitutis reddendi singulis annis a n uana quantitatem ex uenditione huiusmodi simetuima eolligendam; εc proinde nulla se petesso potest dubitatio, quin seminas constitui in ipsis possit c domino rei, Nddendi singulis annis eam annuam quantitatem,quam eius fiuctus sertumulant; eamq; pro certo pretio uendere valeant ; e putem se diffracta quis inficiabitur, iustissimum
esse exigere fructum huiusmodi seminiti quo ula; durauerit 6 sin autem seeundo modo ius, super quo 'Unulcenses consistunt, considerauerimus; quaero arta, ius huiusmodi si per se /prum parere annuam aliquam quantitatem, an ratione subiecti, cui ad. haerete assimiam, huiusmodi ius per se posse an Duam quantitatem patero , absurduin est, cum siepns legale, quod solo intellectu percipitur; Ergo ex sebiecto , cui adhaeret accipere debet uim res dendi annuam huiusmodi quantitatem ; tim pinterit ergo ex hoc iure prouenire reditus amiuus. de quo agimus, niti adhaereat subiecto apto parere tot friuot sufficialit ad constandam huiusmodi quantit tem i di proinde concitidendunt
it , annuos census secundum suam substantiam omnino desiderare subiectum aptum parere eos tractus; ex quibus annuus prouentus possit cona. parari; repudiandamq; esse sententiam eorum, quidleurit, in censu realibus re perempta non ex. tingui ius percipiendi stnnuum reditum ἰ cum enim per se non consistat, suam utiq; accipit uime et corpore,cur adhaereti sublato itaq; corpor ipsum ire necesse est l. a. st de usust. S. i. Inst eodem tit,
o An vero personat hominis liberi apti questiit sisere sit subiectum capax iuris, de quo agimus,
variis argumetis examinant DD.allegatii in veto negantibus aecedam facit id,quod legimus in I. in pecudum-ὐ de usuris, absurdum nempe ine, hominem in fructu esse , cum omnes studiis in. minum gratia rerum natura comparaveriti quod etiam habetur in S. in pecudum liis . de rer.diui L; hinc enim tequitiat, hominem liberum non ego subiectum eapax seruitutis redMndi certam annuam qu/nritatem, quia hac ratione incidimus in huiusmodi absurdum i reddimus enim similem 'rebus, ac brutis libenim hontinem constituendo eum , veluti si ibiectum Mumga. --M qumtis ratem reddenti343 L et utem homo liber eonventionες -- gis , consuetudini'; aut lioritate obligari posse
ad ceriam annuam quantitatem priuato iesue dam, vel suo Praelato, Principi ; non tamen inde deduci poteti id , quod quaerimus; aliud enim estisira voluntate, vel legis authoritate hominem liberum obligari ad aliquid annuum persoluendut aliud est, hominem liberum subire vices rei fruis ctum serentis , ut sit subiectum seruitutis pnesta drannuam quantitatem ; primo enim casu nihil inducitur indignum hominς libero; in seeundo' autem casu id accidit; quid enim magis ab hominis liberi conditione alienum est, quam ipsuma subire vires rei frugiferae, esse subiectum serim tutis praestandi annuam quantitatem est Cum vero res nobis sit cuin hominibus obstina .
te suam tutantibus sententiam, non inuitus sinam, me trahi in contrariam sententia in , modo sateantur quod iuris ratio verum esse euincit honi inει iberum , cui imponitur huiusmodi seruitus, esse illud subiectum , cui ducta seruitus innititur eo modo , quo fiundus est subiectum census supra
ipso constituti. io Dicam clarius , contractus annui census ea ratione ab usui ari3s couentionibus ex cluditur, tolper ipsiim emitur uis quodam aptum parere a nuam illam quantitaten ,, qtiae ex e prouenit vepat et ex us quae scribunt Io Iut ina de rebus per νβι--queii. s et .vcrs hii tom non '
Sesar deceMibus dis. a. mι. q. o M pios Imbram mmueDrte fore. Vbi autem census super obligatione personali conssiluitur,omptionis contiactus considerarinsipote st iii si dicamus, ius percipie di fingulis annis illam annuam qitati talent ex censu prouenturam deduci ex seruitute imposita personae, super qua celisus cosistit; remota aute hirtusniodi perlana nullum est subiectum,super quo hoc ius consistere possit; sepnonimus enim, in censu personali oblis sationem rerum per modum aece horis interuen, re eo modo, quo accidit in obigatione omnium honorum ab eo sal a , qui vendidit eensum eo sissentem in fundo certis finibns defignato, Hoc' autem admisso, necessario sequitur, personalis, s per qua eensus personalis constituitur, eo modis
pro sis se habere i quo se habet sundus, supet quc,' existit eensiis realis; sicut enim praedium est labi ctum iuris pereipiendi arsi uos restitiis vendit in emn te li , ita persona est subisali iuris pere
picndi annuvim reditum, in censu 'personali ve ditum ; de siςut ius percipiendi annuum prouenta in censu reali per se consistere nequit, ita iuscipiendi Annuos censes in censu personali alien tum per se flare non valet . ι Dicet aliquis, cur obligatio praestandi annuum
169쪽
in censu om ii solem stere debet,
statur respondeo, ad quod venditur velut istes, Prius altere clebete, piam venditio perficiatur; Dbligata anteinde qua assimus non antea existit,m lax pellatia liberit venditio illius iuris, quodo atquia exiliens uilirahitur; quod exemplo a tuo Io proposito verum e steoliendam. Ε Trinia habet iundum ,&super eo constituitannuum censum viginti aureorum anniamum,eumq4
vendit Titio; in ita contractii priusquam pexsic miditio metae deducitur ius reddendi ann
umctain mediante constitutione ierititutis red-
clandi viginti annuos aureos explicite , vel tacito impositae ab eius domino; persecta deinde vendi trino producitur in eo sindo,super quo ces cω sistit, ligatio realis prellandi annuos censos ve-ditos quousq; illa servitus durauerit, eo prorsu navida. quo accidit in venditionet cxterarum te
13 . E contra incensu petis ii obligatio prestandi
ann Suditus non antea potest ex illere, quam periecta Herit conuentio deducens in elicii inccontra m , nisi dicamus, super persona unponi seruitutem reddendi annuum in oventum , eam li inde vendi eo modo,quo accidit incensu reali remota enim seruitutis huiusniodi canti iturione
obligatio reddendi annuum proueutum aliund deduci non potest,quam ex ipsemet cetum perso natis alienatione; Dicere autem obligatione na e Mns personali descendentem ine id quod ven-d.tur iv huiusimodi conuentione, iuris rationi sense sommuni apertE repugnati N proinde concludendum inalterum ella cimnino farudum: vel incensu pers ali habere locum iii idanaenim
eorum, qui contractum census sinae ratilium esse scripserant, vel ipsuin requirere venditionem iura me standi annuum reditum persit ecto idoneo consilientis eo prorsus ni quo accidit m cci His reali; ita ut Gnsus realis,& pelsonalis pqualiter habeatu essentiam census in sene vnstraco ris
με Ex quo sequitur,eas tantum personas esse eapa ec census personalis, aut deductis sumptibus ne- mirum pro qualitate personae , superlucrari pos'
sui it annuam quantitatem in censu veuditam; eatenus datare huiusmodi censam,quatenus dura uerit tacaltas id iactandi: Cum enim census consistat saper iure precipiendi annuam quantitare
sibi uenditam; Mnsmodiq; his supponat subiecta
cum eam parere, manifeste sequitur, ipsum non
Passe consistere super persona inhabili ad acquirendam quantitatem sim'alis annis sola tam i
tor vero vocabulis questus,& bκramam te his, qui reditis habent ex rebus quatimn ilia sunt, aut inter immobilia numerantur,hoc non est quae reii ima mera enim stultitia esset emptoris censis,u eensum personalem consκας Piando te Iem aequirere potest. Ist Musto magis ergo dicere debemus . extingui census pellanales mortuo eo, super cuius persona consistebant; eum enim huiusinodi personae adlis
rematius percipiendi annuam illam quantatatem, ipsa morim ius huiusinculi perire necesse est l. a. a. de usus e cum vero aduersari, dicam, pers
1 leni obligatio mi super qua census pectualis
consistitim Neredemnansire l. hpeditas θ. de re.
gulis iuri huius odi aissertio eii diligenter confuia .randa i Duplex adest obligatio tu censu perloiiali, lpri consistit in rure prestanda annuam quantiritatem,qiue m contractii census Undatur; Secunda oritur ex veditione ipsinasmet ces cluet iv hil aliud, continera quam verruit rem , dc eius haeredes esse obsereatinos contractum eo modo a quo gessim
fuit; ερ proinde haec secunda obligatio is accessoria ad ipsummet contractum census 3 tilem; exi
ipso omnino dependet, di ii aeum senapet min rari deberat si Prima autem obligatio non est plexobi Meri , sed est restri id cerrum , & dete inarum. ius; idest ad onus praestandi annuam quantitatem
ineensu personali venditam; Em iuxta eiuni itura omnino est moderanda pessio enervis durat; iquatenus durabit huiusmodi ius: Si ita sine eiu
pa debitoris ius hviusnodi extingui contu tit . bane obligationem enim oporietuum Lquod
te ibi noti per DD G si certum petat. t tarn itaq; ius percipiendi annuam quantitatem noIL, possit eunsistere absq; subiecto isto ad huiusmodi quantitatem pariendan, manifestum est,exti gui hoc ius mortuo , aut inhabili ad Liuiendam . questulti reddito sine sua culpa eo,super quo co sistebat hoc ius i Dices, cur in haeredis personam no transfertii phoe iiis ψ huic autem quaesito latisfit duos casia considerando, primus est, cum census simplicit consi initus suit super persona citis,qui ipsum veru: didit,secundus quando constitutus sint super per inna sua, suorum; haeredum a Sideptimo cas tractetur euidςns est non posse,in personam h ro dis transire,quia est onus mere petaonale , de pro inde no est ex iis, que in haeredem transferri pa snt L privilinas 7.1s de reg. iuri hum; spectat Lia das Si vera de secundo casu siet sermo, indagare oporret, an liceat super person. istu haeredum constitvcre huiusmo uius: Cum autem tin ore venditionis cessus venditor nurulum habeat his in personam haeredis , quis non vi det, tunc temporis non posse considerari hoc veluti consistens; sed debere consderari, vel quid tunc temporis caeptum, dei a per aditi-
onem haereditatis persciendum ti8 Cum autem pro regula tradita sit, qui ab initio
non valent tram temporis non eofirmari l. quod ab initio 3 o. ff. de reg. krr. non ςst dubiy dii eo in celisum insonalem regulam iuris existMes liricet autem -st, aequi ας sumerete admissum, v hypotica super aliena re contracta pariat action ,
saeinde huiusmodi reseius fiat, qui ipsam oblis
niti. s C. si aliena res pipior. tace, non est propterea afirmandum,seruitutem stiper personalia is constitinam ab initio nullam, adnahqr ditate conucescere,cum agatur de contractu. quo rationes e ues oppugnant, de is uetiori DD. sumgias metuitium esse comproba*; scriptum enim est, ea qui contra rationem iuris introducta suere, c ad consequentiam quidem trahi debere quod vero fi de te ius. Cluti aute magnis comtentionibus Din disputent , an obligatio bonorubaeredis expresse facta in contractibus a foenines omnino alipnis petaditionem hpeditatis confidimetur ut patet ex iis vivae Istribunt Netusam deo v x pim
170쪽
rs 6 Antonii Merendae L C. de cim bio Nundinari Cap x XIX.
po r. p. z. membro I. ὰ m ues. Dcta. deris 3Is. 4 . 8. quomodo possumus nos admittere,per adiistionem haereditatis confirmari seruitutem super persona hominis liberi inutiliter eonstitutam, ea sola de causa, ut per hoc sustineatur contractus ta- .ram habens scenoris suspicionem p i1s .. Qiloniam vero Meriores sententi , quam im pugnamus profitentur, hanc suam doctrinam deduci ex constitutionibus Martini v. & Calisti III. latis in erita galibus com . tit. de empl. & ve-dit. quam salsum id sit,ostendamus; Verba consti- . tutionis Martini V. ab aduersarijs allegata sic se habenti pemper in ipsis contractibus expressa ipsiuem inbus dam facillim vis vitia , quod ipsuma
annuum cen-n oec. extinguere, o redimere oc. sed i hoe binum ι rensus --ores inuiti nequapsam . per emptorra arctari, vel Uringi valerent , etiam ipsis
pos remitas, Er bon obligatis penitus interemptis, seu . destructis c. verba autem Cesisti III. hae t. Sed iidem emptores , etiam si bona , domus oec, ad
inmvmoda destructionis, seu desolationis reducerentur Mobrium, pecuniam ipsam,etiam Mendo repetere non
Uerum re diligenter eonsiderata hae constitu tutiones nostrae aperia fauent sententiae: quod ut appareat considero , per modum regulae dici in his constitutionibus, Mod venditor census noriaceneatur eum redimere; dc deinde veluti casum magis dubitabilem proponunt eum, in quo e tinctae fuerunt res , luper quibus consistebat ceu las ; quaero autem , unde nam dubitandi occasio oriretur si dicatur , ex eo oriri, quia tunc credi-eor census non es. satis cautus , cum in sola personali obIigatione census consistat, dupliciter sat, Maciam , & primo quaeram , quae nam iuris ratio Radere possit ut is , qui pignus constituit pro cautione sui creditoris,pignore fine sua culpa perempto teneatur ei soluere id , quod inspecta natura
contrinus, vel conuentionis , alias non teneretur
ei tunc soluere ρ Secundo quaeram,curdubitatumiserit, an obligatio redimendi censem per huiuisiod i peremptionem induceretur , cum satis em tori census consuleretur subiiciendo hypothecae bona immobilia a praei satisfacere eao- Aliundeergo deducenda est ratio dubitandi in
huiusmodi calu p ex scilicet, quod cum vendiatum fuisset ius percipiendi annuam quantitatem consistens suμr. rebus speremptis , non poterat amplius postularia sinua illa quantitas , quae soli; batim virtute dicti viris; sublato enim ipsius subiecto extinctum Omnino fuerat, iuxta regulam l. a. ff. de usustuctat dubitatio ergo in eo coluistebat, an venditor census , qui amplius non soluebat ammam quantitatem , teneretur restituere sortem a Cum ceti aret ratio , propter qium iniquum essea videbatur eum cogi redimere annuum censiun renim de cauta obligauerat se ea ad perpetua soluistionem dictae annuae quantitatis, ut posset perpetuo, si libuisset, eam penes se retinere a Contraria tamen deciditur, Uria emptum scit his percipiendi annuam quantitatem super rebus certis comsitutum ι S.c ergo huiusmodi ius plene sitit e mori acquisitum , ita pretium pleno iure factum, suis venditoris: Cum itaq; illud ius proprium. emptoris esset , eius periculo extingui aebebae
peremptis rebus, seper quibus consis bat, quia res suo domino perit t. rint osti de perlavia & com rei vendis di sonsequenter remtistu peter
tii soluti Iocus esse non poterat . .
2I Non minus irrito conatu alij curaueriminanta . doctrinam deducere ex ea Nicolaiv. consumti ine, quam edidit ad mouciandos anmorian redis . tuum contractus, quos in utriusq; Siciliae Regnis. fieri contingeretn commentariis amarunt FG rius, Petrus de Gregorio,& alit,in illis vetas, eum
opportuna contrabentiumsecuritare, tritiones ae niden . nuute re cum pGestate, o vendentes,personam rem
proprietates reduna, iura et c. obliganti,in obligarim etenvi nimis enim distant inter se, super obliw tione personali licere , contractum census conlin, tuere;& licere contraheribus,suas personas obligare pro cautione creditoris; hete enim prisonalis iobligatio ponit pro constami, contra n in esse deductum fuisse; ad eius namq; executionem rin .picit; illa autem est fundamentum ipsius contrarictus, erius .n. in esse deducitur, quam ipse contractus tiat; Cum itaq; nulla extent Summi Pontiocis veri a quae suadeti , ad obligationem mson lem secundo modo consideratam euis sermonem trahi, surdum est , summum Porifiem ad hane sensium trahere, cum in hac clausula exponantur ea , quae pertineot ad executionem contractus; dein clausula antecedent,in qua specialiter expressie ea , qui possunt esse subiectum huius contractus. de obli ione personali no meminerit; inquit . . huisse H ανυαuia super rebus, o proprietatibuHac iaco statibus, O emolumentis eo deminosce , trahendi, emendi, ac υendendi.
ai Atq; ita hanc constitutionem intellexit g rius XIII. in ea constitutione, quam ad eius confirmationem edidit, quae extat apud Quaraman
tit. de contr.eensus ait .n. S. Pontifex; Hadadde res, ut in censuum emptioneis venditione prius --,ia es Furium rerum certarum,super P , - ouams cerem.
omnium Duorum in genere memio M. f. a retra ra
i 3 Ηε ταμδε si personalem censum prostemat.
bene tamen erit, alia huius sententiae sundamentit reselleusidicunt inprimi a licere donationis titu rio sese, dc suos hsrede, obligare ad istis an annMm qualitatem tu perpetuum ι ergo etiam diricebit id Gete accepta certa quantitate pecuni. rvms veluti pretio obligationis solueta annuae talus mantitatis: Si autem haec argumentatio val conlequens est,usuraritae licitam, nulli enim estinabium , nos posse id, quod soluitur Mneratori idonationisti iaciei largiris Id Mutem non vin hac ratiocinatio, quia disparitatio inter haec exmstit; ubi enim. titulas. donationis existit, ibiadeast amen naisper qiii oblitatio ala annua eo sistet, hodiest donatio; ubi vero accepta certa cuniae quantitate quis se ac suos, pura animum donnandi in perpetuum obligat. adsertam annuam quantitat prestandam, imus non posse aliud allegari fundamentum annii thus obligationis, pr ter id,quod omnes diuunt sceneratoreuobsi r anea popecuniae usum id sibi tradi, nisi deducatur in esse iusillud,qivi nuncupamus seruitutem p rnandi annuam quantitatem, super subiecto eius
capace consistentem , emptori census vendim- pro Grto pretio, eo modo cpio accidit in cenis