Historiæ ecclesiasticæ compendium a Christo nato usque ad annum 1700. Auctore Joh. Alph. Turrettino ..

271쪽

et 3 6 HisTORIAE ECCLESIA TICAE culum fuit: utpote quo Christian rum Sacra, a multis jam Saeculi inquinatissima, faustis auspiciis e purgata sunt. Opus jampridem bonorum votis expetitum; in Conciliis Saeculi superiorii, Pisano, Conis rantiensi, & Basseensi, tentatum qu dantenus atque inchoatum, in iis saltem quae ad foedas quasdam Romanae Curiae nundinationes spectabant; sed ab iis quorum intererat superis

stitionem ac tyrannidem QVere, nulla non arte impeditum ac retam datum ; in quo proinde excitando atque promovendo , Divinae Providentiae virtus emicuit. Nos beatam

hanc rerum Conversionem , per V

rias Europae partes , non quidem pro argumenti amplitudine atque dignitate , sed pro compendii nostri modulo , breviter hic exhibebimus; postquam verbum de iis quae anteis cesserant dictum fuerit.

272쪽

COMPENDIUM. Saeculam XVI. 13

Alexander VI. Papa. Iulius II. Papa. Gus turbulenta consilia refacta. Conventus Turonensis contra Papam , an. IS IO. Decem gravamina Germanorum adversus C riam Romanam. Concilium Pisaianum an. I S II. Concilitim Lateranense V an. I FI 2. Leo X. e. Concordata inter Leonem X. P. re

Franciscum 1. Galliae Regem.

De is quae antecesserunt Reforma

tionem.

Romae sedebat, ineunte Saec lo, Pontifex nequissimus, Ale tipeander VI., antea Rodericus Borgia dictus, cujus, ut & silii ejus, CG

273쪽

Mus turbulenta Consilia &facta κ

Valentini, crudelitas , perfidia , ataque libidines, modum omnem eX- cessere. Dignum ea vita exitum habuit, anno ISO ., hausto per CG rorem, quod aliis parabat , Veneno.

Hunc, interjecto Piccolomineo, seu Pio III., viginti sex dierum Pontufice, excepit Iulianus de Roυeria , seu Iulius II qui, empto donis &promissis Pontificatu, totam Europam armis Δί factionibus miscuit: primum cum Imperatore & Calliae Rege, adversus Venetos, Conjuncistus , anno II O8., eo foedere quod ex loco ubi percussum est Camera cense dicitur : mox Venetis recomciliatus , Gallis vero insensissimus, a quibus non una clade adfectus est, speciatim ad Ravennam , anno h

jus Saeculi duodecimo, auspice Vaserane Ru brate, Duce Nemorensi, qui In praello illo occubuit. Quid de turbulenti hujus Pontificis aud cla atquς diris sentirent Galli, d

cult

274쪽

cuit Conventus Turonensis, an. IIIo. ipseque Rex LUDOVICUS XII. aureo cuso Numisinate, Cum hac instriptione, PERDAM BABILONIS NOMEN. Sed nec Germani Romanae Curiat exactiones atque tyrannidem placide spectabant, a quibus decem hac de re Gra mina Imperatori MAXIMILIANO Oblata sint. Ergo , Communi Imperatoris& Regis Galliae consense , Concialium Pisanum a Cardinalibus quia busdam habetur, anno I SII. ῶ quo de emendenda, tam in capite quam in membris, Ecclesia, cohibendisque Papae Iulii furoribus, consilia agi-xantur. Cui ex adversis Concilium Lateranense V opponit Papa, ImChoatum anno I sis., & ad annum usque I FIT. Continuatum, quo Pusanum Concilium damnatum, in eclisque gesta irrita declarata stat. Quae dum agerentur, moritur Iulius II. Februario. mense anni I FI ., ei.

que Cardinalis Mediceus, Leo ae

Papaman. I Io.

manam

275쪽

dictus, sussicitur. Sub hoc Pontifice , continuatae Concilii Lateranenusis sessiones , quibus in primis de abroganda Pragmatica Sanctione, quae in GaIlia obtinebat, sed quam Romana Curia cane pejus & angue aversabatur, actum est: Qua de re initum , Leonem inter & Franciscum I. Galliά Regem , qui Bononiae Conis

venerunt , foedus , CXCunte anno

III S.; quo, in Pragmaticae locum, novae quaedam Constitutiones, Coniscordata dicta , sincita sunt. Sed,

eum iis Ecclesiae jura hdu parum

violarentur, praesertim ad electiones Ecclesiasticas quod adtinet, quarurn facultatem omnem, Iis ablatam quos penes erat, Rex & Pontifex inter

se quasi dividebant, Gallonim gens ad Concordata illa admittenda aegrε admodum adduci potuit: Nec nisi iterum iterumque jubente Rege, minasque intentante , in Suprema Curia Parissiensi praesecta, Actisque publicis inserta sunt.

276쪽

Summa Capita

De Reformatione Germaniae. REFORMATIoNis primordia. Indulgemeiae a Leone X. promulgatae. Maristinus Lutherus Indulgentias impugnat. . Lutherus Romam eitatur a auditur a Card. C erano; d Pomtifice ad Oneilium provocat. Bulla Leonis X. contra Lutherum. Leo nis Bullam , ct Decretalium L Mos , publice cremat Lutherus. Luis rheri Adυersarii. Liber Lutheri de Captivitate Babylonica. CAR Lus V. Imperator. Lutherus is Caarolo V. in Comitiis Wormarim tis auditur, mox proscribitur. In Arace Wartemburgica delitescit. Multi Principes ct Civitates Germaniae Reformationem amplectuntur. H

277쪽

HistoRIA ECCLEsIAsTICAEdrianus VI. Papa. Centum graia jamina Nationis Germanicae. Coia mitia Spirensa an Is 26. Comitia Spirensa an. IS 29. Origo nominis Protestantium. Carolus V. Imp. a Clemente VII. P. coronatur. Conia Mntus Protestantium Malealdiae , an. IS 29. Comitia Augustana an.

11 3 o. Confessio Augu lana. Confusio IV Civitatum. Decretum

Augustanum contra Prore santes. R

saeptiis deinde confirmata. Bellum Caesaris eontra Protestantes ; amas 6. Mors Lutheri. Fufi Protes rantes an. 1s 7. Saxo ct Hassus

capri. Liber Interim Caesaris jussu

editus an. II*8. 2 Prote stantibus ejectus, Romae etiam improbatus Mauritias Saxo, mutaris partitas Protegantibus se aiungit. Bellum contra Caesarem , an. I FI 2. qu3stes Protestantium restituuntur. Pax

278쪽

De Resermarione GERMANIAE.

sE o haec levia, prae mira Issa re

riun comersione, quae boc imho tempore, anno nempe I SIT. in GERMANIA occoepit, indeque per i

3um Christianum Orbem, velut signo dato, diffiisa est. Occasio fuit promulg ta a Leone X. Romano Pontifice , delictorum quorumlibet venia tradu eurias vocant in iis qui pecunias ad instaurandam n Petri Basilicam erogassent. Missi quaqua-Versum , qui venalia ill Diploma in serrent, & pecuniis corradendit praeficerentur. Et in Germani quiadem, id negotii datum, Inter alios, Rhahmi Telesio , Monacho Domunicano x cujus turpi nundinatione, impusque concipnibus , excitatus Q α Mam

279쪽

atins. L. Martinus Lutherus, Issebii in coadulgentia, mitatu Mansfeldiensi ortus, AuguLmpugnat. tiniani ordinis, & wittembergensis Academiae Doctor, ineptias illas via vide perstrinxit, clim publicis comcionibus , tum assixis propositisque ad disputandum capitibus XCV. quae . quidem , una Cum literis, quibus de hac nundinatione querebatur , misit ad Albertum Brandenburgicum, Archiepiscopulii Moguntinum MMagdeburgensem , ad quem earum Terum cura pertinebat: Sed Alberatus nihil pensi habuit ei malo medealam afferre ; uti nec Leo X. ad

quem etiam IIteras reverentiae plo. Lucterus nas dederat Lumerus. Quinimbuitatur. hIc, tanquam reus , ad caussam Sacendam , Romam Citatur: verum, opera Riderici Saxoniae Electoris, qui ei impense favebat , ut in Geramania audiretur effectum est. Ergo Augustae , coram Legato Ρontificio , Auditur a Cardinale Casetano, comparuit I Qui

,--. eum, promissiS ac minis, ad ea quae

280쪽

COMpENDIUM. Saeculum XVI. et sprotulerat revocanda adigere nulla non arte Conatus est. At ille, nihil cedens , a C etano ad Pontificem , a Pontifice Indulgentias data Bulla confirmante S commendante, a Pontifi- ad futurum Concilium proVocat. Rer Quo facto iratus Pontifex, nOVa Iium proin Bulla, XVII. Kal. Iul. an. Is ΣΟ. Luis η'ς x theri doctrinam tanquam impiam & BullaLeo- haereticam damnat, ejus Libros Com- 'bes L 3buri jubet, ipsumque, nisi intra seia Luthexaginta dies ad sanitatem redeat, sacris interdicit atque proscribit. Cui censurae vivide respondet Lutherus, suamque ad Concilium adpellatio- rnem iterat; imo S Bullam Leonis, Leonis- , una cum Paparum Decretalibus Epic tolis, Wittembergae publich cremat. talium Li-Cum autem multi adversus Luclae' blita dierum stylum stringerent, puta δε- nisi Lu-hannes Echius , quocum publicam Luth tilapsiae disputationem habuit , ΘL Adveru vester Prierias , ut & Anglorum Rex Henricus VIR ipse vicissim se tuebatur, novisque quotidie editis