Historiæ ecclesiasticæ compendium a Christo nato usque ad annum 1700. Auctore Joh. Alph. Turrettino ..

251쪽

Scopus Concilii.

Auctorixas Conci- ii supra Papam adserta. Johaunes XXIII. deposituS. Gregorius XII. spon 1e cedit. Benedic-

2I6 HisTORIAE ECCLESIASTICAE Imperator, Cum non uno Germaniae Principe, caeterorumque Eur

pete Regum ac Principum oratoribus. Scopus Concilii triplex; Schic malis extinctio ; Haeresium exstirpa tio; & Resermatio Ecclesiae in Ca

pite & in Membris. I. Ad primum quod attinet, post assertam, Sessi ne quarta & quinta, Concilii sepra

Papam auctoritatem , Cum Iohannes

XXIII solemni promisso , se Pom

tificatu cessurum, apud Concilium se obstrinxisset, promissi vero Cludendi gratia clam auiugisset, ob obstinatioinem Ss stetera damnatus est, δί Papatu submotus. GregoriuS XII per Legatos Pontificatu sponte cessit. Benedictus XIII. cum, neque ab ipse Imperatore, qui ad cum prosectus erat, neque ullis Comcilii suorumque Cardinalium precubus , ad deponendam tiaram Com

pelli posset, ab omnibus serme de sertus, & a Concilio Pontificatu dejectus est, quorum omnium in ita

252쪽

COMPENDIUM. Saeculum X K. I. II eum, Odo Columna Romanus, Papali cathedrae limpositus est, dictucque Martinus V. II. Dum haec agerentur , Iohannes Hus, Doctor Pragensis, doctrina pariter & Vitae munditia Clarus, atque in magna apud suos auctoritate, cum ob qu*dam liberius dicta adversus Curiam Romanam nec enim in aliis doctrinae capitibus eum a receptis placitis abiisse apparetὶ in Archiepisc9pi Pr gensis, imo & Papae censuras incurrisset, se purgaturus Constantiam

venit i Quamvis vero Imperator stavo-conductu munitus esset, a tamen contra fidem publicam in carcerem conjectus, nec multo post Vivus crematus est, 6. Iulii anni I Is Comprehensus & Husi amicus ata

que socius , Hieron mus Prages ;

cumque extortam , taedio Carc riS, mortisque metu, retractationem, rersumpto postmodum animo revoca c

trina.

Constan

t ana venit Contra

fidem Pu blican

253쪽

doctrina

Pio sub utractve Decie in Bohemia. Canon Concit. Const. Sess I 3.

Contra Comm

que specie.

1I 8 HisTORIAE ECCLESIASTICnmirabilem constantiam , exquisitamque pietatem, inter ipsas flammas testati. Antequam vero illi damn rentur , damnata Micles doctrina est, qui eorum Magister habebatur; quanis quam illi non in omnibus cum Wi-esese consentiebant: Igitur dictum Wiclefi placitis memoriaeqUC anais thema ; ejusque ossa , si modo ab aliis secerni queant, exhumanda ac ejicienda pronuntiantur. Erant in Bohemia, per ea tempora, Doctores quidam squorum caput Iacobus de Misia, alias Iacobellus dictus) qui, sive a dispersis valdensibus, sive ex Wiclefi libris instituti, Communi nem sub utraque specie celebrandam docebant, imo & in quibusdam Ecclesiis , plaudente populo , Celebrabant : Quorum sententia famoὶ illo Canone Sessionis XIII. Concit

Constant. damnata est, decretum

que , quod, licet Christus sub utraque specie panis di vini hoc venerabile sacramentum discipulis suis a

254쪽

COMPLNDIUM. Saeculum XV. 1 Is minissaυerit , ct in primitiva Ecclesia reciperetur a fidelibus sub utraque specie , ramen, hoc non obstante, jurata consuetudinem rationabiliter itistituram, debeat a laticis tantummodὸ bub

specie panis sustipi &c. III. Quod

ad tertium Concilii scopum puta

Ecclesiae reformationem in Capite& in Membris , quanquam ejus necessitatem Praesules non pauci, tum vividissimis Tractatibus , tum Conincionibus audacissimis coram Concilio habitis, demonstrassent, imo &Congregationis ad hoc insti tutae Creberrimi conventus fidissent , tamen Vix quidquam alicujus momenti hac de re definitum est; siquidem Martinus Papa, re insecta, Concilium dimisit. Stetit Concilium tribus amnis cum dimidio , coeptum S. NO-vemb. anni I I . dimissumque 22. Aprilis I I 8. Partes in eo praecipuas egerunt spraeter SiGisMUNDUM Imperatorem , haud vulgari studio Ecclesiae res promoventem J Iohannes

Finis Concilii.

255쪽

Praecipui

Doctores in Concilios Sehisma

tis continuario

post Concilium. Finis Schisin

cum.

de Brogniaco, Cardinalis Vivariensis sive Ostiensiis, qui in plarisque Sessionibus praefuit ; Petrus de Alliato,

Cardinalis Cameracensis ; Franciscus Zabarella , Cardinatis Florentinus ;Iohannes Gerson , Universitatis Partisiensis Cancellarius, unusque ex Regis Galliae Legatis. Finito Concilio , non statim Schismati finis est impositus , BenedictJ XLI. seu Pe tro de Luna, ad mortem usque obsitinato, imo & alio post ipsum ele to , qui se Gementem VII dixit: Verum hic tandem , Francisci Petri Cardinalis Fuxiensis opera , ad C dendum compulsus est. In Bohe

mia , audito Johannis Hussi St Hi ronymi Pragensis supplicio, dici non

potest quantum exacerbati animi su rint : Quae res gravissimis tumultibus , belloque per tredecim annoS duraturo initium dedit. Hussitarum dux Rhannes Zisca, nobilis Bohemus, qui , Caecus licet, Pontificium exercitum non una strage affecit,

256쪽

liostibusque etiam post obitum temrori fuit. Hoc defuncto anno I Σ . Boliemis praesuit Procopius , & CO Pνοeoplar. quidem successu, ut, neque Sigic mundi copiis , neque Martini Papae fulminibus, qui crucis vexillum adversus illos erexit, vinci potuerint, Haec inter, Concilio Basileensi, quod Concit. Martinus V. deinde , hoc mortuo . vini. Ge

Eugenius Im convocaverant, initium 1 31.

factum cst, 23. Julii an. I I. praeside Cardinali Iuliano, quem ad id γmuneris constituerat Eugenius IV. In eo statim Constantiensia decreta, Superioride superioritate Concilii supra Papam, praegnantis imis verbis asserta Papam sunt: Quae res cum Eugenio displi 'Ni MMceret, dissolvi Concilium , & Bo- εμρεnisisnoniam transferri jussit. Verum e suri' . . Pontifici morem gerere Concilii Pa- fissolvatres renuerunt; imo & , nisi Bullam Τ' illam reVocaret, Conciliumque conia Disso bfirmaret , eum Papatu submoVen- 2ybea . dum deCrevere : Quamobrem sese & Conciri iubmittere, Conciliique continua- proba '

257쪽

actum si apa an 1 38. translatum Florentiam M. a 39.

IV. deponitur. Fiata Meligitur.

et 1 Η1sTORIAE ECCLEsILITICAE tionem adprobare necesse habuit. Cum Vero pergeret Concilium de resormanda Ehclesia decreta condere , sibique adhuc metueret Eugenius, Concilium alth transferre , vel fallem Concilium Concilio oppon re rursus constituit. Igitur Concilium Ferrariae cogit an. 1 38. illudque, anno sequenti , pestis occasi ne, Florentiam trans re. Basileen

ses interim, posthabitis Eugenii fulminibus , novum istud Concilium

irrituin pronuntiant; imo & Eug nium ipsum, tanquaIn contumacem ac inobedientem universali Ecclesae, rebellem, violatorem contem oremque Canonum, unitatis perturbatorem,

scandalizatorem , simoniacum, perjurum, haereticum, incorrigibilem, schismaticum, is fide devium, pertinacem haereticum, dilapidatorem honorum Ecclesiae, &c. omni honore indignum judicant, adeoque Papam dejiciunt rMox Amadeum , Ducem Sabaudiae , qui tum Ripaliae ad Lacum Leman

258쪽

COMpENDIUM. Saeculum XV 223num Versabatur, atque eremiticam vitam agebat , in Pontificem elugunt, IJ. Novemb. I 39., qui FG litis V nomen assumpsit. Ergo Pontifex Pontifici, Concilium Concilio adversum , ita uis sese diris feriebant. Neque cessavit Sciaisma illud,

electoque in ejus locum Nicolas V. Eugenis , velix, qui Lausannae tum versaba- Pelthiatur, Pontificatu sponte cessit, abo VI litis ab utraque parte anathematiis bus , salvisque quae in utroque Conia Felix P eilio transacta fuerant. Actum hoc μ' an. I 4'. Praeter illud autem Schic Finismatis negotium, alia non pauca, tum in Concilio Basileensi, tum in ηυ- Florentino, gesta Occurrunt I qu

rum praecipua, de Bohemis nempe& Graecis , haudquaquam hic omitatenda stat. Baiileam quidem invitati Botimorum Legati venerunt I Legati quos inter erant, Procopius ipsorum ηὐπ cim, & Iohannes Rock na , unus Concit

praecipuis eorum Doctoribus. Illi ηαβ

quain

259쪽

vorum pe-ΚtioneS. kedeunt in Pamtriam, re insecta.

Legati in

HisTdRiAE ECCLEsIASTICAEquatuor a Concilio petierunt; Ii Communionem si ib utraque specie 31. de publicis delictis a Magistratu puniendis , nulla concessa Clericis immunitate; 3. de libera Verbi Dei praedicatione ς 4. de civili dominio Clericis interdicendo : De quibus postquam per delegatos utriusque

partis Theologos diu frustraque dic

ceptatum esset. Bohethi re insecta in patriam rediore. MOX Vero Con cilium in Bohemiam Legatos misit, quorum unus erat AEneas Θlvius, qui , concesso Calicis usu, Boheia morum multos , Calixtinos dictos, ad Romanae Ecclesiae communionem

reduxere : Quippe scissi erant illi duas in partes, Calixtinorum re Tha horitarum : quorum illi hoc uno laeapite discrepabant a Pontificiis, quod Calicis usum urgerent; hi, a monte Thabor prope Pragam , arCC-que ei imposita , ita appellati , plura longe in Ecclesia Romana reprehendebant. Itaque Illis, reddito Calice,'

260쪽

C MPENDIUM. Saeculum XVIaee, satisfactum est: Sed isti, per Calix Bu medias strages, variamque bellorum Tillius.

fortunam a Pontificiis sejuncti manis serunt , usque ad tempus Reformationis, quo Protestantium ConVentiis bus sese adjunxere. Apud Florenia Decori.

cordia haud vulgari pompa actum

est. Etenim venere ad Concilium , Florent. ipse Graecorum Imperator I Ο Η Α N- JORA NES PALAEOLOGUs , . Demetrius ςjus

frater, Iosephus . Patriarcha Constantinopolitanus, Marcus Ephesius, alii- Fio edque, tum in Ecclesia ; tum In Α la, primὰ notae Viri. Capita dissidii agitata prae caeteriS , quatuor I. . CVita de processione Spiritus S. Σ. de Pumgatorio. 3. de ΑΖymis. q. de primatu Papae. De quorum uno & altero cum habitae haud magno fructu disceptationes essent , Graecus Imperator , qui, spe impetrandi contra Turcas auxilii, foedus inire quavis arte optabat , Eugeniusque qui ex hac concordia multum sibi suoque Ρ Conis