장음표시 사용
281쪽
Iutherus a Carolo V. in Comitis
6 HisTORIAE ECCLESIASTICAE Libris, Ecclesiae Romanae errores tyrannidesnque impugnabat; qui scopus inprimis Libri de Captiυitate Ba-θIonica, quo apertum Romano Pomtifici , ejusque Ecclesiae, bellum imdixit. Interim mortuo MAXIMILIANO, Romanorum Imperatori, nepos eju CAROLUs V., antea jam Hispaniarum Rex , in Imperio successerat; a quo Convocatis Wormatiar Ordinibus , anno I 2I. Lutherus
fide publica arcessitus auditus est: sed cum nollet sua retractare, dimissus quidem juxta fidem datam , sed non multo post ab Imperatore& Comitiis proscriptus , ac , ne quis ei patrocinaretur, gravi denuntiata poena, vetitum est. Cujus securi. tali ut prospiceret Fridericus Electo saxoniae, eum in via abripi jubet,& in Arcem Martemburgicam secreto deportari , ubi, per mense S decem , tanquam in Patmo sita de Iituit. Fervebat interim Religionis negotium in Germania, multis Prim
282쪽
COMPENDIUM. Leevium XVI. 14 cipibus 5c Civitatibus ad puriorem fidem accedentibus, Caesare vexo in
id intento ut dissidium illud quavis
arte componeret I qua de re in I perii Comitiis sepe sepius deliber tum est. Certe in Comitiis Norimbergensibus, seb finem anni I 22.& initio sequentis, oblata sint, Principum nomine, & missa ad Pontificem, qui tum erat Hadrianus m. gente Belga, Caesaris olim Insam tor, vir ab emendanda Ecclesia , si potuisset , non alienus, ad eum , inquare , transinissa simi, Centam
ζωυamina Nationis Germanicae r V rum tanta intercesserunt a parte
Cleri obstacula , tamque brevis fiuit Hadriani , hoc ipse anno defuncti, Pontificatus, ut per gi nihil potuerit. Triennio post, spirensibus C mitiis, cum Wormatiensis Edicti erisecutionem multi ingerent, moderatiora tamen consilia praevaluere: Decretum quippe , ad Constituem
sum Religionis formam , & retinen
Centum gravamina Nationis Ge manicae.
283쪽
148 His TORIAE ECCLESIAgTICAEdam tranquillitatem, opus esse I gitimo, vel totius Orbis, Vel Germaniae saltem , Concilio ; Interea vero donec habeatur, ita se gerere unumquemque debere, ut facti sui rationem Deo & Caesari reddere possit. At cum in aliis comitiis, itidem Spirat habitis, anno Missae abrogatio prohibita, aliaque adversus puriorem doctrinam sancita essent , contra Decretum illud Principes non pauci protestati sunt, puta Iohannes Elector Saxoniae, Geomgius Brandemburgicus, Ernestias & Franciscus Luneburgici, Hassiae Lind- gravius Philippus, & istaneus Amhestinus; quibus & Civitates XIV. se adjunxere: A qua protestatione
deductum Prorestantium nomen est , quo purioris doctrinae adsectae deinceps appellati si1nt. Versabatur tum temporis. Carolus V. in Italia , quoad Coronam Imperialem ex manu Pontificis accipiendam venerat; ejus
ipsius Pontificis Cementis VII. quem
284쪽
COMpENDIUM. Saeculum XVI. 149 biennio ante Romae obsessum capti-Vumque tenuerat. Cum ergo Pl Centiae esset, ad eum accedunt Pro
testantium Legati, qui de facta pr
testatione certiorem faciant. Verum exacerbato illo , minasque intemtante , Protestantes sibi consulturi , Smalcaldiar, quae Hassae Civitas est, nec multo post Norimbergae etiam eunt; ubi foederis Smalcaldici, pota modum ineundi, jacta semina sunt. Habentur interim Iunio mense an ni Is 3 o. Augustar Comitia, quibus celebris illa Confessio, quae Augustana propterea dicitur, a Protestantibus Principibus Imperatori oblata est , & eoram Imperii ordinibus publice lecta. Cui & Iv. Civit res, Argentoratum, Constantia, Memmineta , Lindaυia, suam adjunxere. Verum, licet ex Consessionibus illis, earumque Apologia , satis pateret, quam innocua esset Protestantium doctrina , durissimum tamen filii, de Protestantibus iniquissimum , CO-
285쪽
2IO HIsTORIAE ECCLEsIASTICLmitiorum illorum Decretum ; utpote quo innovatio omnis in Religione Vetabatur, & restitutio eorum omnium, quae immutata fuerant, imperabatur , poenis quinetiam, non
fisci modo , sed & proscriptionis, In eos qui obsequium detrectarent,
constitutis. Quae Cum Cernerent Pr
testantes Principes, foedus inter se, sub finem hujus ipsius anni, SmaLcaldiae ineunt ; non ullius quidem
offendendi, sed sui defendendi caucsa ; ad quod & caeteri qui tum ab
rant, ut Civitates omnes Evam gelium prosesse, Invitatae sunt. Dum autem foederati Principes , anno sequenti , Smalcaidiae iterum ecsent, literas a Caesare aCCeperunt, quibus auxilia Contra Turcas exposicebat. Respondent, se auxilia imbentissime collaturos, si modo fiscalis omnis actio tollatur, & securitas ipsis praestetur. Itaque cernens Ι-perator , se violentis Consiliis partim
huc usque promovisse, ad pacis CO
286쪽
silia animum applicat, decernitque ut nemini religionis caussa molestia Creetur , adusque Concilii tempus ;vel, si nullum sit, tantisper donec per ordines Imperii alia rationestatutum fuerit. Protestantes Vice Versa, qui tum erant Principes V M.& Civitates XXIV. Omne Obsequium Imperatori , contra Turcas auxilia pollicentur. Sancita haec Pax Norimbergae, an. IS 32. quae iterum Cadmi in Bohemia, an. IS 3 . in ter Ferdinandum Romanorum Regem, & Iohannem Fridericum Electorem Saxoniae; Francosurti an. IF 9. Spirae an. Is . & alias non semel confirmata est. Verum , Romano Pontifice, qui tum erat Paulus III. Contra Protestantes adsidue classicum Canente, Imperator, pace prius cum
Callis inita, pactisque cum Turca induciis, Protestantes bello adortus est , an. Is 6. Excesserat hoc ipso
anno e vivis Lmherus, annos natus
3. neque dedendam quae suis imp in
287쪽
Σ32 RisTORIAE ECCLESIASTICAE minebat cladem Conspexit. Nam is fuit belli exitus, ut Aprili mense sequentis anni IS T. fiunderetur Pr testantium exercitus, capto duce, Iohanne Friderico , Electore Saxoniae,
fortiter quidem pugnante , sed a multitudine hostilium copiarum Opis presso ; Philippoque Hassue Lan*ravio, cum ad Qesarem supplex ivicset, contra fidem datam aprehenso, & in carcerem Conjecto. Sax ni quidem Electoris Dignitas adempla , atque in Mauritium agnatum ejus collata: Utrique vero . libertas , nonnisi quinquennio phst, versis in melius Protestantium rebus, reddita est. Anno qui cladem illam sec tus est, II 8. Cupiens Imperator Religionis in Germania statum ad tempus saltem Componere, usquedum persectius in Concilio definiretur, tribus adhibitis Theologis, duobus Pontificiis, tertio Protestante , nem
288쪽
COMpENDIUM. Saeculum XVI. 1s 3 tibio Agricola, Formulam constribi curat Inrerim ei nomen fuit) cui sese submittere in Germania Omnes juberentur. Tota erat Pontificia, si duo capita excipias , de Communi ne sub utraque specie, & Conjugiis SaCerdotum. Ergo obtruditur Liber ille Protestantibus , sed omnes ferme illum rejiciunt , utpote quo pars longe maxima Papalium Supers,
titionum atque errorum Confirmab
tur. Sed neque ipsi Romanae Curiae admodum acceptus fuit, quae ne minimum quidem de suis Statutis volebat remittere , Principeisque Saecularem aliquid de rebus sacris definire aegre serebat. Cesar, nunc hos , nunc illos urgere , nec modΛsuasionibus , promissis, minis, sed aperta Vi nonnunquam agere, ut sua illa Formula a Protestantibus admitateretur r Sed frustra haec omnia , n que ipse Saxo captivus ad redime tam hac mercede libertatem adduisci potuit. Verum , quod mireris, unde
289쪽
unde clades Protestantibus , nenipe-ωνυιua ab altero Saxone Mauritio, inde ip- , i, ' pii silus affulsit. Cum enim pro Landgravio Philippo , secero stio ,hu, a dia diu multumque apud Caelareta egic ivngit. set, indignatus qubd nihil profice-Tet, mutatis partibus, anno IF 2. Protestantium caussam suscepit j tam loque id egit successu , una cum Brandemburgico Electore , aliisque Principibus viris , adstito etiam in ..hi . 'μ' stederis secietatem Galliae Rege Hem Caesarein, rico II. ut Augustam aliasque Urbes 'FF mira celeritate caperent ac diripe
Protestam rent ι Imperatorem , una cum fiatroiuiaui. Ferdinando Romanorum Rege, notatu Omiponte aufugere cogerent ι denique honestam Protestantibus, ali1sque foederatis pacem impetrarent: pax Pasia- Cautum nempe, inter alia , ut ne uusin. 1331. ti Cmquam a propter religionem, e
i. At I biberetur m lestia, ad Imperialis ju in ah dicit Constatim , sive Cameram, etiam ii qui sent Augustanae Cona sessionis admitterentur ι prostripti rostitu
290쪽
eoMprunio. Saetulum XVI 2sstituerentur; &c. Atque haec est C labris illa Passaviensis Pacificatio, J lio mense an. Is Σ. sentita, in Comitiis Augustanis anni IFFF. repetiista SI Confirmata , qua Germanorum Protestantium securitati ad hunc uLque diem prospectum est.
ta Resermatione Helvetiae. Re formatio HELVETIAE. Zuinglius Ioecolampadius, Hallarus, praeci put Reformatores. Natus minglius an. 148 . Praedicare incipit an. I FI 6. Vocatur Tigurum initio an Is I 9. ct scripturam pure exponit . . Indulgentiae in Helvetia publieatae Samsonis in illis vendendis impudem tria. Eas impugnat minglitis. Pr ima Disputatio Tiguri, an. IS 23
