장음표시 사용
101쪽
quorum rationes cum tisat sacro involucro natura, si ut immerito sui ei sitiosa aut Magica multis vidcriaria 16. Materiam auxiliorum Medicorum, ut non parvo accestorio 2bsequentia secula a uolorem nobis reddiderunt. ita vicissim multa veteribus usitatissima cogo,
boni notitie surripileiunt: sve quod interierint, aut ali insum migravelint: sve quod nestigentius a veteribus designata unde imprudentior hac in parte su Cal.quod 6. de sinpl. facult. tantopere accuset eos, ut herbatum formas scriptis docere conati sierunt alterius nominis potestati subjecta nobis sint sive quod transplantationum intervcntu novis signaturis sese ostendam. Ortia decantatas veterum Fabas hodie non novimus : n
ilias tamen utrasque Maiores de Minoica ) eiusdem
plane cum illis esse genetis, pristet multa indicia alia,quamictique, excepta exilitate di rotunditate antiquarum. satis conveniunt, vel hilli iussicienter demonstrati vetunon tam quomodo nostratia cum antiquis concordomus, quam ut eorundem vii tutes domi uica expc en
ita perspectas nobis faciamus , sollicitos esse oportet.
aD Frustraneas non esse terum , quas vocamus signaturas externas, ut nihil Natura, certum est. Qui,
autem siris si alius. quam ut hisce characteribus nobiscum loquantur. de indolem suam ostendant 3 Plurimo. tum sane exemplorum inductio sdem facit, in quibus,ttit Plinius inquit, de Li hosperino, si itim vides ad quam medicinam nata sint. Quamvis autem sane in Naturae libro eruditionem qua bruta adhuc multum valent alia usu eiusdem Protoplastorum in vetiti pomi ad comedendum suavitate diiudicata, amiserimus, ut inde latentes rerum virtutes sussicienter arguere amplius nequeamus: Sunt tamen adhuc sape oecationes ad easdem investi sana a iamque exploratarum μ. --α accommod ii Oma : ideoque non negligendae. o. sumto purpante statim quidem si να πίμαχον est, ut quod de eo in tians tu adhaes t. abluatur, de in sun dum ventrienti deducatur :ves etiam ii solidioris est sommae , ut dii luatur, de facilius actuetiir e procedente v io purgatione, si ea laboriosor est . ut Licuit tur, aut si nimia, ut sistatur: Eadem lain sere absilutat ut reliquia
rbari a i humorumque attraciorum abstergamur de eluantur: s bibenda sunt ius ti aliqua, quae ne salita sint,
picii lue cun go religiose cavent: verum salinacidat, detergenuo purget. Nastringendo roboret, e dem mediocriter ut satiantur κατα παν tuc σκοπιις coimveuientissimum est. 9 Usus Enematum, item multi refugiunt. in pleri': affectibus utilis. saepe miti necessarius est , non solum ad vacuandum, revellendum, multipliciter alterandum, totius a ut prpvatim intestinorum serasa quot enim in his sunt vitia, tot clysterum genera sed etiam ad nutriendum , si peros alimentum ingeri nequeat. Crebet tamen eorum iisus vitandus, ita enim pigra reddit intestina, ut postea sponte nolint officium facete. ao. Qii aestum fuit . si utroque praesidio opus sit , pracbotomia&purgatione, ut in phthora cacochymica , ut tum alteri praemitti debeat 3 314 Phlebotomiam i
te levata vegetior redditur ad purgationem sili eius peta- pendam. Interim tamen vena secari non debet. nis e Oione in ptima eorpo is regione peracta, alvique impu- statibus leni maiinaco -stere vel glande evacuatis ; ne crudae mare te intra venas de hepar rapiantur, atque Obstructione patiant, vel massam sanguinis vitient. Quo autem Picthora impii ior est , tanto partius mittendus singuis. re largiti purgandum. . ai. Urinae intus in corpore latitantium vehunt , de impressiones admittunt. Ipsorum itaque sunt nuneiit primo in amictibus tenum di vel eae: deinde in iis qui sunt Venos generis: tertio in omnibus es
m aliis observandi. Nee vero simpliciter intuenti omnlaresciunt , unde alii alios dijudicandi modos accersunt. Ubi plurimum valet occultorum manifestatria Chrmia. idonea etiam iniecta expeditὰ multa ostendunt , v. g. saturni calx s innatet Leptam Cancri lapillus s livoicat sua, doc. Vtut examinatae sint nunquam Omnia ut perniciosus est vulgi ereor) quae ad ris μιν cessaria ostendent , praesertim citra aliarum in agro circumstantiarum tanquam . in consiletasonem: absque hoc enim adminiculo maxime fallaces sunt. TOmere igitur agunt, qui ves ex nuda earum inspectione certi quid vaticinari, indeque medicationem instituere
Q. Natura sui ipsus conservatrix, omiumque morborum curatrix est : nec enim homo aegrotat, nisi ea morbi sevum causarum impressiones admiserit : nee moritur, nisi oppresu penitusque victa suerit: nee sonatur, nisi ipsa sanaverit: Medicus enim tantuin ministerest; ipsa autem repugnante irrita sunt omnia. Unde potissimam indicationem ceu fundamentum reliquae medicationis recte statuit Galen. Vitalem, ut robur naturae Me δειας augeatur de conservetur. Virtus
igitur sexoluta labaseat, totam curam ad se trahit, omnibusque valentioribus praesidiis Pharmaceuticis N CELrurgicis solide contraindicat : Si enim tantum propter oppressionem debilis sit, evacuata qua obruebatur causa per V. S. aut quamvis purgationem ceu Sol discussis nu- Dibus rursus Eucescit. M. Quinimo hine omnium seculorum sapientibus, non vana spes assulsit universalis cujusdam auxilii, quod debite praeparatum de exhibitum Naturam ita eorrobo randi potestate suraeditum, ut quod ipsa sponte sua conatur, quoad poesibile praestare possit: quo qui destit iniur,paulo alia medendi methodo procedimus. de quod in consortando tanqua primo scopo inseriores sumus, id Indicationum multipi citate, specialia a lectibus arma opponendo, supplete nainur; ubi in eas sepe ansi
sitas redigimus, ut etiam venena vel nis, morbos morisb pellere neceste habeamus. a . Unde in assectibus, in quibus plurimum distra cta, N in oppugnando hosteoec upata est natura, tectinsine conc luditur : Alimentis ipsam non esse avocandam, S ulterius fatigandam : ex quo tamen porro non erinsequitur illud o Alimenta aegrotis esse subtiali da ised hoe: Eadem in editerno ventriculo ira praeparati debere , ut postea corpori ingesta, de insigniter instaurent,& inretim interno si apyro in assimilando nullum iacessant negotium o quod tiet, si compages ipsorum rectu datur , parsque proprie alimentaria, quae ves in integro bove vix aliquot est librarum, ex corticibus N iacibus, quibus involuta est, eruatur e ut ita, quod Gal. 7. M. 1. s. optabat, alimento quas seipsum coquente, digerente 5e asimilante quam maximὸ nutare liceat. Alimenta im in morbis exhibita, non sui sed adii iactatum impuritatum ratione sunt, ut inquit Hipp. de veti med. τη-- τρον c σιαι φθιτ αρρω i. Qualia inter caetera sunt Q . Auri, Vini, Mellis; ponis in singuines eolo is succum spanescia digestionibus deductus, dcc. quae quantitate minima, potestate sunt
s.Legitima methodo quod in generando afluctu priumum suit, primo quoque removeatur oportet, causa nempe ante affectum e Dysenteria itaque, cum ex C cochmia Osatur, ut exulcerans materia educatur, a leni
purgatione de abstersone eiusdem auspicanda fuerit ei ratio contra quam Empiricis mos est. Id nisi sat ii tempestive suppresse fluxu malum incrudeseere a vel si humor retro dat, varii penetis perieulosissimas sciet ς iam iacere solet, ut id observavit hi p. in Coacis.
102쪽
DISPUTA T I O C H Y M I c O DISPUTATIO
THOMAE HOFFM ANNI, Clogoviens, Silesii
causa cum imbecillitate lici,aii, plane una & eadem esse
errantis in morborum involligatione, cu ratione, signum esse certissimum Galenus, dicum eo tota Medicorum cohors ais aliunde dissensum ἡeontrario ambiguitatem patere reci Econcluditur. Quod cum de Hrdrope, affectu ceri ἡgravissimo vere aliut nactur,operae pretium me facturum cons do ii praesente haedisquisitione assectus hujus nomen essentiam causas, signa, disserentias atque curati nem paulo accuratius investagem atque perpendam.
2 Nomen ergd quod attinet.dicitur hic assectu, Cretiacis '-; Latinis Aqua intercus, vel Aqua inter cutem. Quod nomen desumptum esta sumptomate , videlicet aquoso humore, qui inter cutem colligitur. Uhi notandum, quod haec vox duplici ter accipiatur: i. Ceneraliter,iam de universili seu publico Hydrope,quando scilicet totum corpus, aut saltem insimus veniet a pituitoso aut aquoso humore,vel etiam satu in tumorem attollitur: quam particulari,quando a quosus humor in parte saltem corporis colligitur, ut in utero,cerebro,&e. unde cum adjeetione partis assectae dicitur Hydrops uteri, cerebri, . r. Proprie & sine
adiectione pro Hydrope universili seu publico tantun . No, misso particulari Hydrope, de propria saltem e ta. specie videlieet de univetiali in praesentia agemus. s. Essentia in desinitione consistit, quae cum coma te debeat genere S disterentia specifica , haec vero par. tem assectam vel subiectum, causam proximam di continentem, signaque Pathranomica continere debeat,sngula inquiremus, facto initio a genere. . Genus quod spectat, significationem lue laedi O. milibus sensu manifestissimum est. Huius enim vitio
Videtur. 7. Ne vero singularem causarum reliqua intras sonem instituamus ea, hue referre volumus. Indutiatur intemperies illa fi ida vel per se N pilitiario, mando scilicet proprio jecoris vitio sanguis catio laeditur, sive est calidum, sivest idum: ut sunt inflammatio. 1ihi obstructio, tumor si idus Nealitas, sebii, anes ua tacula: vel secundario,& per consensum, ut mori ver
triculi, vesculae selli, , mesenterii, intestinorum glacialium,inprimis vero ieiuni, &c. s. Hae partes omnes iecur resigerant, vel quatenus per venas usque ad cavam communicatur seisidita, si jecoris earni, vel quatenus iecoris calorem sui cant, non expurgantes iptum: vel quatenus ob immodicum fluxum eas rem ejus dissipant. 9. Reliquae vero causae editernae vel res χα IH a Medicis dicte sunt sex res non naturales, ex suarum ni mero primo est aeris constitutio intensὰ calida vel si da , secundo talium ciborum usus nequens de copiosus, inprimis vero aquae Fgidae potus corpore adhuc post
exercitia aestuante. Tertio evacuationes aut retenti nes excrementorum praeter naturae consuetum. Quarto,
motus ti Getestia solita intermissa. Quinto, somnus diurnus,praecipue post prandium assumptum,dec. io. De parie assecta ambigunt Medici. Ut enim i liquos taceam, duae sunt eorum praecipuae classes , quaeia duas diversas sententias abire videntur. Quidam enim
hepar pro legitimo subiecto habent,ducti hoc argumen--,quod in nulla alia parte, quam in hepate sanguis soperticiatur unde Neandem filam hepatii buunt. Aia uero non sol iam hepar, verum etiam lienem subiecitam hydropis stiniunt, atque sanguis io in ipsi simul ac
scribunt, hae quidem ratione inciti, quod ramus spieis- . cusa trunco venae porta inseratur lieni, antequam adi suceus ille, quo aes alenta sun i cur perveniat, ri lue se stantiana illius Pros sin misimni ineptam , in Angumem Pnxii sum, Wxi 0 - Opi lites icilicit ventilas disseminet: per quem rami angi morem, aut flatus degenerat. Symploma ergo ita, de quidem sanguineas musici genereiationis laesa a U3. Causam proximam in Hydrope statuimus intemperiem H dum quando scilicet Hepar adeo refiigera.
um,ut cibum in sanguinem transmutare nequeat. Nosamus tamen minime, calidam intemperiem causam es.
se; sed hoc saltem impugnamus, Hrdiopem immediates iii causam calidam; sed mediate volumus, interventu se ieet da intemperiei. Nee absurdum hoc cuiquam videatur: Siquidem calor prater naturam validior, hepatis olorem nativum, utpote 1mbecilliorem diis pando, humidumque hepatis nativum ceu pabulum calori, natiVi absumendo quo absumpto, calor naturalis necessatio extinguituro perdit atque eonsumit: Unde re-Dectu huius caloris merito habetur pro intemperiesii da. A. Atque ab hae eausa nihil te dissentire Hermet ei. dentur, qui quamvis causam h)propis, stumorem sitiem abdominis pro vero hydrope accipientes statimant sal re lutum, quod tumorem in abdomine essicit:
es itionis tamen huius e suaserunt spiritus Mechani eos hepatia in Astartareis aluminosis distis se ii quinato, di debilitatos, ut sal supersuum a nutrimento separare nequeant: de salillud, vaporis specie per cor. poris parto dirigans, tandem in aquam restavitur: qua . . capillares icis det venulas disseminet: per quem ramum:0M etiam stylum licii eqeipit, antequam ad Lepare sertur: unde absurdum statuum, habere lienem pro organor colligente& reeipiente excrementum melancholicum rsed verum sanguis eationis instriimentum esse volunt, praesertim cum ramus splenteus in multos ramulos per substantiam senis dispergatur, simulque ste uentissimas arterias accipiat. luas putant in eum finem inserta ut ea
lor ad elaborandum humorem nullibi desciatiti. sed i hae duae sententiae midiose consideremur, sicile inter se reconciliari posse videntur. Quod enim negant steriori sententiae addicti, lienem excrementi inelancholici receptaculum esse, locum tam habet ide humore ab hepate per venas seni communicato, i relligatur. Qui modiit colligendi excrementum in sancholicum in lienem sectisti, planὰ est. Sed non i tum senis receptum usum hoe inis tignant: Si quidem negare non possi ni, lienem sanguini deserando inservitire ali uid ignobilioris defeetilens ex ch o ad se trili re, quod ad sanguinem puriorem &per ei rem gens randum ineptum futurum erati Recte quoque post riores statuunt, quandam sanguinem eonsciendi vim, sed sui en , . lieni esse eoneinam, qui sanguis lienia que aliis ignobilioribus partibus in infimo uentre alendis non plane ineptus videtur. Ita concludimus ergo, de hepar prima tum de im-
103쪽
mediatum subje bim hydropis statuimus ; lienem ve-ibare copatur apborismo Hipp. ues sedi. .Quibus ieci raro mediatum de secundarium. Neque delac gamus i qua plenum erus citi in omentum, iis vcnter aqua exple- lieni omitem singusticandi vim, scd talem, quae pro omnibus partibus alendis universi corporis suiliciat, qualis quidem in iecore deprehenditur. Simulque crassi oris sue ei sanguinis senem ree iaculum esse apparet quia alliciendo ad se crastiorem chrii partem ad sanguianem generandum minus aptam, sanguis casoni unive
sali inservit ; qua ablata, ex reliqua parte puriore puriordi nobilior in nepare sanguis generatur. is. Signa pathognomonica sunt, primo tumor de insatio totam sirporis, aut saltem abdominis , ob malorum succorum collectionem & abundantiam e secundo,
sitis propter de istis humidi alimentarii, ascensum salso
'rum halituum os ventriculi vellicantiumneitio,foedus -ciei steliqui corporis dolor; ad citrinum vel plumbeum inclinans, ob cache,iam hydropi conjunctam : quarto,
sudor nullus aut paucus ob calorem nativum diminutum
di valde debilitatum : quinto, spirandi disticultas , propter motum thoracis impeditum ex collecto in thorace ieroso humore, vel etiam ob compressionem diaphragmatis , a statibus abdomen distende nitus, aut hum tibiis aquosis abdoinen impletatibus; vel propter viscora inferiotis ventris obuiucia, pondere suo diaphragma gravantia 5e detrahcntia.
i . Ea modo positis loci dissiculter talis sormari potainhydropis desinitio. Hydros , eli tinguiscatio laesa,
eum tumore totius corporis, aut saltem abdominis, spi fandique di licuitate, nec non foedo totius corporis c
lore, sine sudore, ab intempe te frigida hepatis pro
veniens. tur, atque moriuntur.
ro. sed si paulo accuratius sic opinio cum Horatio Augenio examinetur, stare vix potest. Primo, quia jccur in vivente empore ad tantam siccitatem pervenire nullo modo pol cst. In quovis enim corpore vivo i cur& cor humiditatem continet. Hoc quidem ob vel γmentiam caliditatis, de siminam attrahendi vim: illud vero, quia alimentum, qualecunque id sit, suppeditare toti eorpori debet. Unde etiam in animalibus tabe consumptis , in hisce duobus visceribus semper aliqua contianetur humiditas, ut Cal. I se marcore testatur : de ego ipse in illustrissima Iulia, praeeunte Christitio viro, Dii.
Johanne S si do, Anatomico celcberrimo, in cadavere humano tabe plane consumpto, di formam sceles, quasi reserente, anno ico . ob travi Ergo terrae modo
tres ardehiscere non pol ii. Qai, Sed per tuamus hoc remelio: unde quasi generabitur de communicabitur abdomini illa aquae copia, quam videmus cumulari in abdominis capacitate 3 Certe non ea jecinore fisso. Nam quod Ouid non habet, alteri communicare non potest: Hepar vero nullam sit.
naiditatem habet, 'uia omnino seria litis vult ipsum cile areficium: Quotidie vero illa humiditas generatur: stu stra ergo illae hepatis sissurae finguntur.
a. Addit prati real crnesu, , sertim saltem ex illis rimis quasi ex vcnis caluere, remanente sanguine: At haeratione sanguis notius una est luci et . Causae enim ob quas sanguis c siluit est ruptura aut siliita, item apertio osculorum exeso tunicarum: imo& aliquando suis. Dii tentiae hydropis vulgo statuuntur tres : Ascia doris instar trans colatur. Quid vero quaeso impediet eius, Anala. ea. de Tympanites. silura de ruptura eminere tinguinem Θ Ubi id aliquandois. Aleues .ii, id est, utre, est quando ven- Observatum ivit ictineri sanguanem in vena rupta, δeso er inferior. ut & aliquando scrotum , iamoia ac pedes ioseductichorcsi si sanguis soras educitur trans olatu,
intumescunt, a copia humoris aquos inter perito naum in tunicis, cur non etiam essuit ex rupta vena' di omentum ae int stina, ratissime vero intcr peritonae- rs. Praetcrea ipse sernes us contradictionem cori tim de externam abdominis patium vestit in utre qum m:itere viditur. Supponit enim maximam sciliatemrim sensim colliciti. ML sc in iecinore, di iamen in aream simul adeste co i . Retinetur autem haec malesa in corpore vel rati- piam humoris. one facultatis. vel ratione matella , vestat ne viarum, rq . Aphorismus vero , quo stat, lite suam opitiio Rasotie sieultatis vel segregantis di expultricis,uctatu ncm conatur, nihil probat Sed hic Qus pcnuinus sensu, Oilei . Ratione expultdeis,quando hepar ob si vadam est, quibus scilico jecur aqua pro singuine abi,nda . ii si nidi petiem imbecillius Aetiim e pellere scroiana in cruptati cur sic ars cum membranulam ambicni m. teriam non potest. Ratione veto attractricis, quando iit hydropi. Muci imbecilles Ze H di non attrahunt hune serosum humorem. Materia vero peccat vcl quantitate, vel qualitate. Quantitate quidem , quando in magna copia
detinetur. Qualitate veria, quando malesa non digesta de concocta sitis in a iecore. Ratione autem vi tum retinetur, quando meatus ad renes pertingentes angusti sunt redditi a maletia copiosa, crassa de viseida, vesci iam a calculis.
aue Missa igitur hac via se modo ce codi aquam in
abdomine, ad alias veritati magis cinisc maneas vias ut confugiamus necesse est. A qua ergo in ventrem dc
mittitur in per membranulam iecur ambientem,& qui dem vel per resudationem, cum & ipse sanguis, crassio tem habens naturam sudoris instar ex oenicis venarum coletur: ves per ruptionem propter copiam siti disten
dentem: vela statuoso spiritu simul ei permisto, quemis. In eavitate autem abdominis colligitur ξ imo ob posteriorem modum in castaneis videre licet. Seeundo imbe illitatem : Patres enim debiles ad recipiendam luci per umbilicalia vasa rares, ta hae materia insuit. materiam maximὰ sunt idonea ; haec viro pars saxa, di propterea imbecillis ea : secundo obsitum , quia iccui ei propinquum est, cum in inseriori ventre contineatur terito ob minus det intentum, uti in hac cavitate colle icta aqua diu detineri potest, citra aegri interitum , est citra dolorem. is. De via vero per quam materia haec in abdomens itur, de modo colligendi se dissicilii inter Medico, eucontroversa. putat enim semelius i. s. de partium morbis, c. s. hune asiluxum provenire, cum viscerum,
praecipue vero jeco is substantia praesecitate humoris sue penuria exare a finis quibusdam per de at uet ita nimis exsiccata , dehiscit ac stiditur, e tumque membrana ambiens dis in tur, ut non amplius tenuestium continere possit, sed id renum more Eabi, atque
crisinquaso sita olla stillare in vacuum abdomini, a iura sinit uiuamque opinionem confirmare de pria ertio vel omentum per ramum venae portae capacitati suae se in tentem, hanc mare iam excipit, indeque in abdomen putatim proquitias potest haec materia etiam per caecos hepatis angu-lli limom: poros aut alios visui invios.sed naturae tigaei pervios buctus in abdomen guttatim inquere :qua, vias quamvis rernelius negare conetur,sdem tamen huic testicit, quod natura fere omne, quicquid excoquit, non excolat per manifestos aliquot motus, sed per invisbiles de occultos, Sic sanguis a vena porta ad cavam per iecoris substantiam, semen per testium molem media interstitis partium transcolatur. sic de ipsum pus in purulentis inter thoracem depulmonem collectum per tussim reiici videmus. n. Anasirea est, quando totum corpus ab humore pituitoso, qui partibus assimilari nequit, in tumorem conspicuum attollitur.
104쪽
. uti vero tumoris, utpote pitvitosus,crudus ac
in oticoctus succus a LMLetito tu patis calore productitur, qui partibus ut agglutinetur plane est ineptus sed petvenas majores ab hepate in venas minores carnibus Neuti nutriendi gratia ausos, vestiti per nauseam de sistidium quoddam protruditur. Hic itaque succus eum ad nutritionem planὰ sit ineptita , atque magis expulsus quam attractus partes illas obsideat, vividam illarum si ilia stantiani opprimit. Hinc spiritus qui carnium intervallasiaviter turgida eisciebat, abigitur, de eius loco succeditichor pituitosus, a cujus glutinoso mucore illa intervalla inter se coeunt de confunduntur. Inde tumida cutis, quae ad digiti compressionem illeo subfdet, de mox rutium resurgit.
29. Tympanites , qui & Hydrops siccus Hipp. .eap. ii. dicitur , est abdominis ex plurimi, salibus incapacitate eius conclusis,extuberantia. so. Causa hujus tu ris flatus talicet a frigida vel trietili de vicinarum eius partium intemperie, pauloqueesidiori jecinore generatur. Hoc enim cum excipiat clisum frigidiorem . multos vapores excitat de Elevat, propter caloris voci innati impotentiam eos discutere non valet enecessatio ergo per venas melarescas, ob sui tenuitatem de venarum raritatem in dictas partes permeat , & illum tumorem eiscit. Causa enim satus est ea-lor imbec illi, di materia humida Intemperies vero si j due ventriculi causae sunt eaedem ac hepatis. i. De hac tamen poster i specie notandum, quod Die nunquam pura detui, sed plerunque cum ascite complicetur, ob aquosam illam materiam conjunctam, ex qua
31. Distetunt itaque bae 3. species: primo, causa eis
ciente ratione maiori, Ze nianoris nil te enim inaxuna, in anasarea minor, in tympani te veto minima est si igidiaras. secundo materia. Ascites enim aquam, anaitit ea pituitam, tympania vero status continet. Tertio loco, quo materia haee colligitur: Ascites enim ventrem, de diiuntes patres , saciem scilicet δι crura, tympanias eundem ventrem inferiorem, & vicina, partes , scilicet ventrieulum se intestina, anas arca vero partes camo sis, de totum corporis habitum occupat. Quarto con- causa: in ascite enim renum vitium, quo sanguis non probe expurgatur, in tympania ventris uti di intestinorum imbecillitas a in anasarca veid carnosi geneti, imbe. cillita requiritur.
n. signa hydropis sunt duplicia, diagnostica de prostiolii ea. Di stici sunt vel omni hydropi cominu ' nia qualia sunt ijs theli ia. enumerata: alia cuilibet speci
3 . Astitis signa propria sunt a. abdominis principio,
hine pedum& scios tumor,supe ioribus partibus flaccoctuationibus dii pani sonum edit. r. Ex ventiis se itate qui quantumvis tumidus existat, nullum aut quam minimum ponderis sensum praebet. q. Ea luctibus, quibus emissis nullum levamen senti iir. s. Ex dolore vera culidi intestinorum, pracipue caeci dc coli intestini circa uti bilicum. 6. Ex pulsu majori, crebriori ac siduro, cum quadam tensione. 7. Ex utina ructa de intensa. 3 . Cum vero ascitus cum tympania ccmplicatim, venter pulsandus,&valido presu tansendus, agerque in latera est volutandus. Sic namque strepitus nobis ij ritum , fluctuatio veto repletionem aquosam cscentibus, arque contabescentibus, unde non immeritogio adiimilatur ἰqui quantuites privatorum decrescete solenti a. tumor latus supino agro . N per universam regionem abdominis extensus: erecto vero ad os pubis prolabens. 3. agro cireumv luto sumantis ae murmurantis aquae sonitus in abdomine. 4. Urina pauca, rubicunda, defetia erasa. 3. Sitis
exteris lon, impescibilior , de quae potu crescit, Sintenditur magis, de qua propriE 3e velia illud prolatum videtur : quo plus sunt potae, plus stiuntur aquae. 6. Pulsus
parvus, croer, subdurus, tensionis cuiusdam particeps. . tussis. s. Anasarcam demonstrant a. tumor universalia tibi Via digitorum impressorum vestigia retinens.
a. Corpus frigidum, molle, laxum, pallidum seu albicans , mortuoque simile. 3. Foetor annestus. q. Excretiones albae, nonnunquam de sanguinolentae. s. Urinae albae, tenues de omnino crudae. s. Pullus undosia latior, mollis di languidus. 3s. Tympanites cognoscitur I. ex tumore ventris vesa omiuis minori quam in ascite, qui petetistis sne ctu o. Prognostea quod sp etit de illi, hanotandum:
primo h1dropem sentem dc incipientem curam nona modum diisellem existere; factum vero de absolutum alisci linium. 39. Secundo ι Omnis thdrops periculo est conium estiι periculosior tamen ille est qui alium morbum mut-bi ratione sequitur. o. I eruo; cum hydrops sequatur moibum vesac tum, vel chronicum, sciendum, illum maxime esse se thalein, teste Hipp. in coacis praedictonibus , hune xtto magis periculo carere. i. Hilario; Quantum ad species attinet, nos sidi pena in sua natura, de fre accidentibus cons lentius tympanitem omnium periculosissimam statuimus, plo-mum vero locum ascites habet, nisi morborum acut tum sit progenies etenim desperata,ut de illa quae stimctionem, sciritiumve epatis aut lienis insequitur, perie si plena est; mitissima vero specios Ana arca est. a. Quinto ; servi atque pauperes longe iacilius citantur , quam liberi, divites de prrinates. r. sere taxtum restituuntur, in quibus etiam solis de paracenteiis inita locum habere potest, lacaeteris namque inutili, cst.
3. Septimo; Bonum portendit a p incipio at i es
xus sine cruditate: nam aliter periculos in ascite, in ana larea vero salubris. item remediis cedere, & non to verti , copiose mingere, stim tolerare , de alimentum membra extenuata capessere, facilὰ respirare, suum mbe excrementa reddere,ec leviter aegrum moveri.
q. Octixo : Pessimum est, laborantem diis herrespirare, utinamque raucasa de turbatam, ut debi - Ο Π . put a rubeam superius, de nigram inserius cura diitieultate in ascite reddere. 3. Nono: sie tibi ventris si iis i dropico sipetu uit, subito sne alleviatione, eiusdem ve constipati aut urinae retentio, smiliter & tussis, fator anhelitus, sputi, sudoris aut egestiolus, quis loturae carni, ves sanguini coagulato similis est, mors iam in propinquo est. 6. Ad curationem nunc accedendum, quae quia morbo contra Ha remedia per indicationes inveniat,indicationes vero indieantia de indicata comprehendandi -mo indicantia de indicata genetralia, postea cuiuslibetispecies propria rimabimur. - . -' intonsa vero generalia desumuntur vesaeat si huius assectus, videlicet intemperie se es, quae sui
ablationem indicat per eontrusa calefacientia di os cantia: quod fit tribus illis Medicina instrumentis: Di ta nem Pharmacia &Chirurgia vel destinii tura patrea tecta,quae indieat corroborationem. o. Diata vero universalis, qua omni speetes hydrapis competit, debet esse calida de exsecans, perseiturque recta administratione sex rerum non naturalium: inter quas primo occurrit aeriqui vergat ad calidum 3 secum, qui si talis natura haberi nequitiarie paretur pulegio Ab
s. Cibus steoctu facilis, generis cluso is, sis e ctus de paucus, piopter innas caloris debilitatem. Laudatur vero panis clibanites, fermentatus, salitus, cum iso, cumino, deci Ex avibus praedeantur phasiani per dicto
105쪽
diera , turtures, gallina assat Sc. Ex quadrupedibus,
caro caprina, cer ina, leporum, capreatum, dic. Ex oleribus praeseret potos nunt, dancus, pulegium ,past naca, dec. Ex Ductibus, nuces, avellanae tosta, amygda lae, Sc. In genere vero eibi assati praeferuntur elixis: Omnibus ue cibis,quantum seri potest, quaedam redo. lentia adjiciantur, ut cinnamom. c Opb1ll. dcc. o. Potus in totum fugiendus. Tc stantur enim ex empla, multot sola abstinentia a potu absque ullo me icamento sanitati fuisse test tit ε. Pro potu tamen laudatur ablutio otis aceto aqua challeata dilutor aut, smodo caula recedens non fuerit calida,concedi potest vinum tenue, album, potens di diureticum, die. aut virium ablinthites, aut quod spicam nardi accipit. Omnis vero aqua , ut & omnia dulcia, ceu pestis. sunt ii
st. Somnus sit moderatus, aut consueto paulo DC Hor: in lecto cubat aliquantisper duro, talique operculo tegatur. Mirum enim est . quantum liuiuimodi reste-
. cent per loninuin, ut constet, quosdam frumenti acet-vi, obvolutos & absconditos, aliuntio surrexisse firmos
31. Motus apprime consert, nisi spirandi dissetilia,
ei mi ipsum prohibeat, pracipue vero ambulatio, exercitia & ilicitiones. Hi enim meatus rarefaciunt, humor extenuant ae discutiunnunde ad excitandum calorem ira
suum, id estionis ititure auitiorem, plurimum conse
n. sudor evocetur non tantium exercitatione, sed &in arena calida: vel aquis aluminosis, sulphuiete aut saliis agri laventur, alvusque sit nis sta natura vesar te.
1 . Medicamenta se eundum species h1dropis sunt
varianda. Cum veto in ascite itia sele nobi oisitant indicantia, videlicet,collectio aquos humoris in inseriori ventre, unde tumor ei sciture r. aquosita serota illiti, sibilantiae deductio in ventrem : 3. causa huius aquosi humoris, qua est da hepatis intemperies . t iidem
quoque erunt indicata. Tumor enim evacuationem Nd s uisionem,materia fluxura in ventrem revulsonem dide Vatione ad rcnes de vias u inae, si fida 'er intempe Hes alterationem de reductionem ad pristinum tempera qui tum indicat. s. Quamvis vero in ordinasa & legitima Methodo randi id, quod inventione fuit ultimi ira, in curationest primum, de hac ratione ab ipsa intemptae si ida au-4pitanda st ratio, tamen in hoc a flectu locum ininime habet: sed ab ipso tumore curatio incipienda est, nono
inen quatenus ut symptonia in hoc affectu consideratur, sed quatenus rationem habet causa foventis sane intem periem, propter abundaMtram aquos illius humoris,un de tumor ei scitur. . lateria ero lixe in abdomine colentaevaeuanda, sine ulla praeparatione, quia serosa est, quae nee coquirotest neque etiam extenuatione indiget: tasone timeo
crudorum humorum hepati impactoruin , praeparatio illorum purgationi praemittenda, di quidem s)r. e corti cibus citri, meth rosit. oxy cl. 6r. de birantita, de duabus radicib. o m. scylliti c. str. de cupat hori abs illi permixtis aqq appropclatis, ut sum a l. sunt e. melisis
v Mate, a praeparara evacuanda pulvere hietae ol. apari trochisci piri de agar. rhabaib. cum pulv. siciae vel Merer. additis chebes. n iobesan. Laudatur quoque elere ex is letolia Sambucinum , suc cu cucumetis agrestis, sola ellae, ut& decoctum sol danelliae, rad. ebuli , sambuci , Sattit bith. cum rhabatb. hiera discol inthidos,&c. de quibus tamen iactandum, quod Oinuia i drosca semper minue ac vaesare convoniat, ne natura era assuescat di contemnat, vel holicat ob fiequentem usuin.
s. secundae indicationi, stipe et ut materia saec set si ad renes deducatur , satistic uni ex sui plicibus radix
dulci, , semen dauci, petros lin. calam. aromat. seseli, putris canctorum fluviatilium secatorum , praesta uiti l pillorum cum aequali pCrtione asam,mel scyllitie. caniti rides, sir. de 3. radicis. S parantur alia ex decoctio. asparag. calamcnth. puleg. O gan. addito cinamomo, item decocto graminis, eryngii, cum anilla , cupato
19. Tertiam ver5 indicationem persciunt , quae reliquias discutere, de partem affectam roborare possunt, ut sunt M. theriacal. lign. guaiae. seunte. balnea sulphurea, salsa, aluminosa. o. In Anas area indicatio sumitur vel a eausa, quae est humor pituitosus cum aqua conjunctus, qui quia admodum viscosus de crudus est, atque ad evacuationem ineptus, antea praeparandus, alterandus ti concoquendus est.
ci. Praeparatio uod illa posci potest sh. de eupator. abibiath. de tuis . acetos. simpl. de capiti Veneris: O
me limpl. vel compos. cum aqq. appropriatis, ut ase rimon. absinthii, 3de. cr. Praeparatus vero humor evacuandus est per ativum agari sem. carthami, hederae , laureolae, brassi marina, coitice sambuci, ebuli, dec. vel compositis, ut
hieta picta, diaphaenicon. benedicta laxativa, pit de agis. trochise. de parotio, absinthio, doci . Voinitus quoque plurimum in ptine pio laud tur, ui excitari potesta, a l. trepida, radicib. a sari, sale mos, aqua benedicta croco metallorum dentia se cta. vel digitis etiarii saltem immissis. Sed & sudore, plurimum in hac specie conserunt, qui moveri poterunt iisdem, supra thes 39. enumeratis. . Secunda indicatio in anasarea sum tur a parte
affecta, quae medicamentis calefaci litibus de exsiccan tibus est corrigenda & corroboranda, quae vel intritis ei sumuntur , ut sunt troch. de rhabar. Diuili odou abbat . atomat. rosati dialace. diaci cum. 4 letiaca, Mithridatium, hepar lupi praeparatum,&c. vel extiri secus applicantur, titos. Elynthii, nardinum , anethi
cf. In t) mpanire indicatio pestria oritura causa con iuncta , scilicet a statibus, qui indicant sui abh ito nem. Quia verb eandem serosam mate iam habenteoniunctam, 'ualis in ascite erat, talibus etiam praeparatur, ut syr. hysta' de Hetantiis, o mili. smpse. α
66. Praeparata Laee materia iisdem etiam educitur, quibus uestis materia ex uigatur, ut 'ist de agar & rha
Laib. potionibus etiam iisdem, nisi quod his quaedam earminativa, id est, satus dissipansa sunt addenda , ut
sunt anisum. cuminum, foeniculum , dee. Clisteres inhoe aflectu plurimum lauda tur ex decoct. amsi, cumini, centaurii, cum ol anethin. & tutaceo. Sic ues nam provocansa eadem possunt adhiberi, quae in asciate, propter serosam matcriam,satibus scire semper i iunctam.
O. Meunda indieaso sumitur a parte assectae sie litesculus sigidus alterandus calid amittitis, ut dianis
diaermin. dialaee. diaeui cum . theriae. . vel extrins cus appostis. ut es nardi mastich n. de absinis. M. Calidum vero hepar res gerandum, superponendo seia
pati suceum enaviae, cichom , cum pauco aceto, & unguento rosato, M. int insecus veto medicamenta resi-
. A Chymicis pro digestivis pradicantur cremor Tartari', Tatiatus vita latus , Magisterium
106쪽
Tartari , cte. Prospecti is vero purgantibus habentur Aleal est Paracelii, de quo plerique dubitant, num ex Mercurio, quod facilius crediderim, vel Anti itionio sat: hem Mercurius dulcis sublimatus Laudanum Mercu a te, turl ilium minerale, quod cum aceto di aqua albu- mitium ovorum sigitur; item cremor Tactari tincturasennae imbutus; cxii M. ex ilia b. Persici ex granissambuci, de reliquorum phte ogorum & l Ioue rum,ut Mech cx, Hermodactylorum ,&c. Pro diaphoreticis a Chymicis habentur Antimonium diaphoreticum, fores Antimonii rubet fixi, Boo-
atticum minerale, &c. Habitum vero corporis confirmant, di partem ascctam, secundum eosdem , corro.
borant , tinctura Martis, dulcecio salis , sal absinthii , statiolae, dic. o. Ex his omnibus variae possunt componi medica mentotum formula, prout intentio indici, di palatum aegroti eas desidet abit. Ex compolitis, ut unum saltem de alterum apponamus, arridet aqua Necheti ad hydi pena , a Mercato tantoperὰ praedicata, luet. liquoris Tartas, a l. gentianae,a . in lac. ana. s. spiritus vitrioli , ol. sulphuris ana. gut xv. a.de qua ager capiat a 3ii. usque ad Si,. eum vino ante ingressum laeonici. Sic non minus hae pillulae placenti ira. Extri grati l. Mech c. aa.
Bi .salis gratiosae gra. q. M. F. Pia. No. vii. ol. aius inuti gendae Et sede cateris. 7 . Atque huc usque de curatione ordina ab diopi, per inedicamenta,restat ut aliquid addamus de extraordinaria, ubi se licet indicatio a symptomate urgentiori su- pedibus, semotibus & ventre. titio tameti si per adhibenda, it integra adluic siit viscera . Tertio loco laudantur veseciosa & caut a, praesertim vero in ascite. 1lla quidem fiunt cx piptare. ranuncillo,stammula lovis,& praecipue innoxiὰ allio. Cavendum tamen Sisiecti, ne patres ab aqua sut lan- uida, marcidae sed corpus si robullum . Cauter a vero rcgioni hepatis, si nude ventriculi. ii morbii, si gitct, possum adhiberi, quae ante O. diem non claudantur, sed aperta iminiso stano ciceris aut cera, de applicato emplastro duos l. retineamur. Hic quoque iure
rior cautela observanda; nec ullum e terium applicandum, ante totius corporis vacuatronem.
s. Quario Sultimo loco non praetereunda est socii o par ac re is, quae locum saltem in ascite obtinet &est abdominis perforatio , vel umbilici compuntas. Hanc quidem non admodum improbamus,cum naturas. pe vacuationem serosae illius mat Eae in abdo se contenta per umbilicum moliatur: Duo tamen hae ut tuto sal, midiose Lint observanda: i. Ut morbi princ pio atque visceribusadhue integris sat . Ut illa vacuatio aquae non subito di confertilia sed sensim N pervices sati nodus vexo illiti, se otiis videatur apud Andra aut: tium, Analom. suae lib. c. e. 9. q. s. dic. Et hae de Hydrope in praesentia di,isse sui sciat, dic.
indit ut . de residio ad tempus morbo, ei succurrere cogimur: talia vero sunt i statis, qua si copulabitur h)dropi, obtentis habebit commune ei ration , indicationem. Γr- O in tali si non admodum calidis auxiliis utenduin, dpotius mixta curatione , N. ei quod ni is urget ius siendum.
1. Seeundum sympton est stli ititolerabilis, quae cestinguetida est vel collutione vini granatorum, vel potuoxycrati, vel lycirrhiaci. Verum si litis tolerari possit, melius est. Nam et graviter iitiant aegroti, his tamen potio ultra danda non est, quam quod vitam sustine
s. Tertium symptonia est si iis ventris, qui inedi
eamentis alitigentibus Scorroborantistis curandus&auserim us est, ut in vacitoniorum. δα.
q. Quartum est tumor, 3e quidem primo totius entris. in quo si panis niger in vino dimodico acciti
coquatur, de extendatur sipet pannum lineum, atque super imponatur, relinquaturque per spatium a . solarum ,post uanaticinctatur, ponatur naodica Veisus ge-Nua , semper descendendo usque ad pedes: secundo tosti illorum, qui discutiendus sem. anis, cumini,saccis laus, ol. rutae, chamon illae, ree. Tertio pedum, qui dis utiendus lixivio ii quo coxe intra J.ebuti,dientiis c panae, rosmarin. maioran. thyin. lavr. dec. si haec de materia medicamentorum. Qui plura desiderat, praebeos consulat, apud quos sarruginem medicamento
tum quilibet invenire potest, quae nos brevitatis studio hie omisinus. s. Chirurgica auxilia nunercstant.quorum primum est venae secto de qui an scii debeat, Doctore, Mediei displuant. Nos tuto eam a ministrari ho e in illosi drope, cuius ea si antecede uerit calida, ut sunt se iues acuti suppressio mensum aut haemorrhoidum, aut alta quaepiam picilio ita causi, asserimus: ni itainen vires eam prohibeant. Seeanda vero est vena in viri, tutetua dextri cubiti an suae minis vero malle. oli: praestatque paulatim de per vicet vacuare, quam festinanter una cum motho rtim tollere. c Secundum Deum in ebitur a obtinent cucurbitula de se aris eatione, illae suidem in tympanite, umbialico cum multa lamma applieatae. quas incantamctis inpar Cal. ob flatu1 d euisendi vim praedieat. Hae vetor clissimum ui una sarca laudantur, qua furi possum la
107쪽
Resp. IOHANNE ΚΓYL, Urat ista viens e silesio. THEsis L pini; ille, de celebris Stoleae Philosophiae
auisor, Liutorque Annaeus Seneca, ut omnia docte de graviter, se illud sapienter de vere pronunciavit nata e in quolibet morbo gravia de dura : mortis metum, corporis dolorem, & voluptatis privationem. a. Inter quae mala absque controversia primum locum obtinet eorporis dolor, quandoquidem, vel teste Aristotele ν Ethicis. multo dissicilius est huinanae naturae,sustinete dolores,quam resistere voluptatibus. 3. Ut igitur inter haec dolor eorporis primas tenetiste inter saevistimo, dolores qui eorpus humanum astrictant, excruciant, dilaniant, non ultimas ceriὰ tenet dolor co licus; quippe qui non irequentia de diuturnitate solum moli stus est, sed quandoque adeo gravis etiam, et testantibus id Hercule Saxonia . de aliis, patientes coegerit manus sibi inferre violentas.
excreendi eausa, pro virili bitem, in eius ratione di curatione laboravero, cum praeserum nihil vel parum admodum de his a veterum Medicorum Principibus nobis tra
sectus. Desinitio. Cati . Dii rentiae. Diagnosis, Pro- osis, indicationes, di Materia Medica ordine inquirenda sunt.
bus intestini plenioris . Vulgo Collea , dolor seu passo Cosea, desumpto nomine ab ipso dolo is huius subiecto, sive parte laesa, quae Colon est. Quatuor namque modis nominantur morbi, ves a sympto nate, ut Ten sinus de Spasmus vel a parte laesa. ut pleuritis Chiragra, diuturnior est, ubi frequenter una cum erast ile matellae iungitur etiam acrimonia satulenta cum inflammatione. 13. Hanc ob caesam iuxta Hermeticos λοι ex mucilagine tartarea, stypticis N acetosis spiritibus pe mixta produci ac progenerari plerumque statuitur. Proveniunt autem dictae causae materiales dolo rem ficientes, vel excruditate ventesculi, vel quia albingitur alvus,vel quia transmittuntur, vel a capite,vel a toto corpore, vel ab alia parte determinata. is. Plurimum etiam confert naturalis dispostio Coms , quod est receptaculum, ad quod omnes in corpores tersuitates confluunt, ibique ob anfractus de plut imaseellulas detinentur.
is. Denique ad id quoque saxit accidentali, disposito, quae in iis est,qui antea saepe his doloribus fuerunt infestatia . Externae causae sunt omnia illa, a quibus dicto
materiae humor ales dessatulentae,iam quoad qualitatem, quam quoad quantitatem vitiosae generari, de in intestis num introduci pollutit, de a quibus intestinum angustari de obstrui potest : ui olera, legumina. lapides fructuum nucleatorum, V l fiuctus dura δἰ crudi, iungi, anguilla. ut podagra , t hian , C licus , vel ab utriusque, ut Cephalalgia, Cholera , Leucophlegmatia , vel a s- militudine, ut Elephas, Polypus, ut ait Calenus l. 2. c. r. Messi.
. Est autem dolor Coli , i istis sensitio intestini
Coli,eaque vehemensaeuin retentione excrementorum,
satuumque utplurimum coniuncta. 8. Ex hae deseriptione elueet.quod si symptoma facultatis ta eis laesae , de quM parsas ctast Colon intestinum ia quo etiam ut supra dictum notatio hujus assectioni, desumpta est. s. Notandum autem nomine Coli intestitii dolent a nos intestigere membranas ipsas, tam internas, quam
io. Causae huius Symplomatis vasi sunt, ut videre est apud Palatim lib. 3. cap. 43. de Aetium lib. 9. cap. 29. mediata tamen , di proxima est solutio continui. i. Antecedens vero causa interna potissimum sunt eram de pituitos humores, intra Coli membranulas sub Gentes . vel m:teria sati lenta praetet naturam ibidem contentas, vel acris mordax tae succus, dictum intestinum asseiens; vel denique vermes, lapides, do e. ut via dere est apud Femel. lib. s. Pathol. cap. io. Hoperi in . schol. ade. 4 i. de morb. intem. r. Accidit autem non talo, authotibus Ges. lib. 6 p. a. de loe. aii. de Tralliano lib. 1o. cap. i. ut causae dictae misceantur potissimi uti tum temporis, cum morbus ducens praecessit. rcliquaque pinguia di mucosa, potus aquae iii ἡae, stigias externum, a quo non solum intestana, sed de redeatefrigerati eolicam inducunt. 8. Dii tentias porro quod attinet, dolor coliciis alius est intensor, alius remissior, interdum continuus, quandoque per intervalla rediens: Vagus ali iliando, in terdum vero saetis,de in uno loco pei manens: Interatimetim febri est coniunctus , Symplomatibusque f. hi meomitanti bus,saepissim sine his existit. 19. Signotum in huius horbi cognitione quatuor potissimum repetiuntur genera: Dimum est quod locum as sectum limina quod causas demonstrat, tertium quod colicum a circumiacentium partium dolore sepaicit, quartum quod eventum morbi praesagit.:o. Ad primum igitur spinorum genus deveniendo. in genere Colicam passionem ostendunt dolor vehe mens ventris, nunc fixus, nunc vagus 8e tensuus, interidum pungens de mordicans, modo in hac, modo in illa parte vehementior, praesertim in sinistro inguine, quod ibi Colon sit nimis angustum, adest nausea, ructus, d vomit ut graves abominabilium de corruptarii materi' tum, alvi astrictio, vel si quid naturae vel artis benescio ejicitur, idipsum maxima ex parte secum de satulentum est, Cal. l. r. c. r. de lib. c. e. r. de 3. de loc. affri. Secundum genus continet indicia causarunt Lubisai diva, ut si ex humore frigido de crasso, pituita nempe vitrea, vel melancholia, quod raro evenit, malum foedependeat, dolor per totum abdomen in alto, praesertim ubi est Coli stus, sentitur, perinde ae s intestinum tunderetur di perloraretur. adest sensus gravitatis re sit dutatis cordis angusti,nausea, vomitus pituitosus: nulla est sitis, excrementa mucosi, praecessitq; victus ratio ad pituitae productionem apta, ouod ipsum etiam innuit eon stitutio ventrietis frigida, habitus corporis, re reliqua eis instantiae. H. si abaetibus de mordacibus humoribus produsiatur, dolor adest mordicativus de punctivux, si iis , otia amaritudo ,excrementa sunt biliosa, urinae quoque admodum favae de biliose, victus ratio bilem copiole pro
108쪽
13. Si evitatulentis solitibus . tensivus est de vagus lor ; si in eavitate intestini continentur , adest Latus timuimuratio, ex crepitu levantur ι si in tunicis, pungitivus est dolor, sed non permanens, & variat secundum loca, victus ratio praecessit fatuosa, et . Ex inflammatione provenire monstrant astusti pulsatilis dolor in loco affecto , sitis & vigiliae, ingens cuborum fastidium, exasperatio a calidis, restigeratio extremorum, biliosorum evomitio , omnimoda non solii alui, sed etiam interdum urinae retentio, denique se-hris etiam , quae juxta Paulum l. s. c. 3. & Trallianum nunquam scie non, Colo inflammationem cum dolore sustinente, adest. 23. A vermibus produci pasi onem hane, deprehenditur a natura aegri ad generationem vermium propens, qui ctiam aliquando ejiciuntur, adsuntque reliqua signa lumbricorum.16. Tertium signotum genus histinguere nos docet adolore Colico i liquos vicinatum partium dolorcs, qui cum ip cognationem des militudinem aliquam habent , ne sorte similitudine illa, quae non modo vulgari- bus, sed etiam praestantibus Medicis nonnunquam errores & dubitationes aliette solet, iuxta Hipp. 6. Epidem. m. 8. decipiamur.
1 . Ab iliaca igitur passone dissert Colica , si bratione doloris. quia dolor ilei maior est, magisque pili gitivus, uniformis & fixus, idque ob partis exactioreiniensum, licet Colicus interdum non minus vehemens appareat ratione causa : Contra Colicus magis est extensivus S pei rativus, instabilis, de nune vehementius, nunc init iis infestanti Meundo ratione loci, lici do tot superior.& iuxta ventris sundum ni is&supra umbilicum viget,eonua Colicus. Tertio ratione symptomatum : in iliaca passione uomitus 3: ructus sunt magis continui & foetidi, quam in colica.1 . A dolore titerino etiam distinguitur ; Solent enim mula res , partu, aut mensitui tempore, solore torqueri Colico pulsuruli, sed utero affecto dolor magis inligamentis ad inguina , coxendices videtur, quibus adde patium antecedentem, aut Obstructionem mensum, in quibus dolor niagis circa tenes quam in anterioribus umbilico proximis panibus vagatur , quod dolor Coliacus non facit, qui ventriculi regionem ascendit.
. Denique e Nephestico dolore quoque dictor, primo, quia hic quati si ita est. a posteriori parte , nimirum a dorso Originem trahens : Colicus vero cxtensus,
di nonnihil quietus. Secundo , quia Nephriticus ali suando in sinistra partu N postemioli, Coticu, semper i
deestia: Et lieci sinistram aliquando attingat, non tamen sinistram posteriorem. Tertio, quia Colicus plurimos liabet vomitus, & variae substantiae ; Nephtiseus vero minus. Quarto, uia Colicus per intervalla , Nephris. s semper, de maxime a cibo intestat, Quinto , quia
Collectu ii urinae parum aut nihil mutantur, Ne isticorum vero maximis mutat lanibus ins niuntur in principio enim clare , postea asperum quiddam in illis res-det urbidae ac confusae redduntur, interdum etiam cruentae. Denique a adiectis alvi excrementis non levantur Nephritici. contra vero levamen sentiunt colici. . Huctisque tria signorum generaabsolvimus R e- stat jam ut quartum etiam, priusquam ad curationem v niamus, subiungamus, signorum nempe ope: θων, an seisieci morbus hie sinabilis sit, nee ne λ Frustra namque illius morbi curatio a nobis praescriberetur , quae
nullo modo pellici posset. 3 i. In genere igitur affectus sie incurabilis quidem
plane non est, sellus tamen satis N periculosus,tiam ira tione propria calentiae sympti nautiamque saevitiae, tum etiam quia in graviores suid ine ali eius terminari consilevit, resolutionem nempe n rvorum, articularet lo- rem,nonnunquam etiam in hydropem siccum vel illa uua, qtusiantiu agineta, Trallianas,& 32. in specie vero inter omnes a sectiones colicas ea,
quae ex inflammatione ortum ducit, est gravissima , praesertim ,'quando prava adhuc succedunt symptomata, ut singultus, vomitus, di tutius scelidi, in Ileon enim
33. Minus scriculosus est Coli dolor, ubi non omni no excrementa tetinentia r , neque in una ipsus Coli par te scius dolor sunsvir, vehementissimi enim Colici do. lores periculosiores sunt, quam mitiores, utpote qui i lovioribus causis sunt, & Coli dolor sitius arguit morbi materiam lixam. 34. A salibus dolor omnis facilius curatur, quam qui ab humoribus, di ab humore tenui sciueo lac tui, quatia quia cras , multo, viscose. . 33. Ab externa denique causa natus dolor , lexivi quoque S brevior est. 36. Et hae θιγικώ: de tota morbi essentia dicta sumo:
consequens nunc est, ut ad curationem accingar, t
missis tamen prius indicationibus, qua a causa doloris &ab ipso dolore depromuntur. 38. A dolore sumitur Indicatio, cum aded vehemens
est, ut tantisper neglecta causa, curationem ad se per trahat. P. oprie cnim symptomata curationem non requirunt, nisi rationem causae maioris mali habeam.
Quare si dolor auctus tantus fuerit ut secum maximi periculi metum apportet, posthabita curandi lege prounus sedandus est de mitigandus. 39. Tripliciter autem dolor aufertur. P motis, quae caulam dolosis tollunt, eique contraria sunt. Sietas a frigore tollitur calidis, & contra. Secundo anoerius, quae par egorica dicta, propclὰ doloris causam demul. cent. Haec eniin gradui nostri es s smilia ci
sana mitigant, concoquunt, & aequabilem reddunt, lex terque lare faciunt. Tertio narcoticis dolor aufertur, haec enim quia sensum partis tollunt, dolorem non cipi eis ciunt, cum pars sensu privata non doleat. v rum proprie, causam doloris non tollunt, nisi neper innum, quem inducunt ea mitigetur & concoquatur. Si dolor itaque vehementissime urget .narcoticum, lino adeo vehementer, an mum saltem indicat, sive peros, sive per chsterem di suppostorium sumendum. 38. In usu vero horum observandum est. Psmδ. ne usum horum dictet ut , d nee vites labescentes pror sus deiiciam. secundo quod commodius & tutius usurpentur in doloribuxa causa calida quam ii sua. T -tio,quod tutior si usus compostorii,quam sinplicium. 9. Ad morbum ipsum sue doloris causam quod attinet, si sit nuda intemperies, quod tamen in hoc casia raro vel nunquam usu venit, vel si accidat, non diui men soli immaterialis subsistit. per contrariaest alteranda: si cum materia . quae quantitate peccet, evacuitur, ut si sint status diseutiantur, ii bilis, pituita, vel alius p. n.
i. Hic autem consiletandum. an causa dolo in eis sentialiter in Colo penerationem lubeat, an vero aliunde communicetur, & sementum suum aecipiat, iue illud stintrinsecus, sive extrinsecus, a causis externis ortiam, cui prius prospiciendum est. 1. Eis igitur dolor illa, pro varietate causae variare diveis amo quandoque contraria exposcat praesidia, tamen in genere notandum est , quod semper in necatis plurimum conducat, ut alvus si aperta: deinde, ut in dicamenta potius per . sterem iniiciamur, suam petros exhibeantur: tertio .ut nulla medicamenta per cadentur, aut extrinsecus adhibeantur, ante alvi apertionem.
7. Quando itaque a pituit, erasa & .is. da otium ducit, tum prima indicatio est diminuere illum lium rc ira ex parte assecta leniter purgantibus, idque per locum, quo natura sua maxime veret: humor . per alvum videlicet, quod i licia simplici vel sola . vis unterebinthina commixta , additu paresoricis dicti
109쪽
Pcri citur, vel ini vomitum , quod decocto alterato frigerantes&laxantes, ta corii incidit L i unt in crastam a. viscida insundere, o re, &liae ratione adlvero in initio locus ait iis inungatur oleo tofato eon ς'pu gnionem praeparare, adfatus denique cnis a s-spicio, cum vitello ovi, postea o in des dule&clQ-m op cie, cavendo illa, quae ni iuum caleficiunt. momel. Asirictoriis in e cisii Galati melli med eqs. I Olica vali lieni surgantia progrediendum, is icit opus non esse nisi sorte affectus cum fluxione vς m xium purgantium attractione adl. l. Demquc si dolor Colicus aduris& diu recentis
locum ali ciuili , inat a morbulo augeatur, prae er- excrementis suboriatur, primum haec emollire
diocriter purgantia propinentur, quam una vice he- bali mitem aquae dulcis cum simplici is humectantimcntia , cavendo tamen i Libaninum &Myrobala- bus, eorumque oleis praeparato. Postea vero propii , ob astringentem, quam ilident, facultatem; S anandum mcdicamentum validum. quod emolli iam 1 iam de Cassitan, ob natuleturain, quam gignete iolenti face postit dourbare. Possunt etiam addi, quae verines 46. Sunt aut cin mediocriter purgativa : Infii suminecant, medicamenta, si videt ca illos ades Iesu inicio litistud o uni Agarici ech canna, ecl. Diapli eni- q. Quod ii luee vesida non prosciant, emcn- im, Diacat alni, vel si chori, dissolvenda in dec Jdum est ad illud auxilium propol mini ab Hippocr l . . e accommodato, de additis oleis infundenda, vel sine de morb. di acceptum ab Amato Lusitatio Ient 4 cura: his peros ait ei ita , uti Nil silli antiqui cum Agari is . ut Blle fabrili inflentur intestina patientis, ut ex hac , , lem. Catili a , de scini bus carminativis prae-Jinstitione separentur fisces ab intestinis: quo e statim injiciendus est cjster soriis , ctii admis eridum s li, urrata matera acuam calefacientibus,&M-Jgemmae aliquid, quod, ut testatur Foreum , culiari viuuantibus,ta discutientibus uti post uinus, quibus ad- dura stercora dissolvit, aegerque in balneum praedactum milecta possunt Chymaea, ut spiritus sal s nitri spanticellocandus. oinnibus i opis dictissimi acit, spiritus M. interim quoque non neuti enda sunt medic iner uulis nae, extracta quoque α olea, ut vis medica-amenta ca, quae peculiari proprietare iuvare creduntur, mentorum magis ad intimiores intestini partes penetret,Jqualia simi, intestina lupi praeparata, de in vino ad s. in quem finem etiam porpinantur tuteriaca, Mithrida- cpota. Item stercus eiusdem , quod Cilbet tu, trum, aquae saer cales , aliaeque aquae compostae, qui . mecum successi a se probas tes tur, cruribus tantum
bus sudor una etiam elicitur, quem liaud inutilem tuticlaut pcdu alligatum, avis salarita, quae teste Calen. l. a. de simpl. in . sac. cap. proprio et iudicamus. l. a de simpl. med. fac. cap proprio & Aetio l. o. o.
iure de milio, saeculi, inunctiones oleo smegmatis, tum, umbilicus infantis nuper nati, exsecati de pulveritata. anethino , chamoniel. quibus penetrationis causa sali, stercus bubulum exsiccatum, aut suecus illitiae, aut trulae aliquot aliorum destillatoria in oleorum admi 'aqua ejus per alembicum destillata. Verum hi, di simip. modatis tune temporis utiliter usurpari possunt. ----vo et inti cx--9. Si eae satu affectus suboriatur. discutientia inpri-dhibitum, os. nucis moschata expressum, amygdalar. dies ini indieantur, tam intus assiimenda, quam exterius ap-Icium, dec. rseanti. Inter assii menda sunt rotulae variae , ut Dia- 36. Quod restat, omnibus his compari o in ei miniam , D calamem. Atomaticum rosat. Rotula stituenda est; sin idem hane negligere, vel rei spei iam facti eum cile , succini. anili, di sceniculi, 2edoariae a l.dnon habere , calamitatis plena res est, sicundum Hii stillautia excinamomo, vinum h ppocraticum dicitiain : pocr. 6. Epidem. s.ct. 8. par 8.rraeterea magia antidos,ut theriaca,miles latiuiti. Ex- s . Tota itaque ad calidum magi, & se in verpat, i insecut paranda sunt menti, sacculi, &α ex milio, quam adfiigidum de humidum.' Acti, ita tiosis uti sale tosto, floribus amomissae, seminibus faeni raeci, disii ditas vitetur. sol. lauti, tutae, Ne. additis quit. aliquod oleorum uis 4 38. Cibi frit optimi se ac praueatum superstitiata. titioni in penetrationis causa. Laudantur itaque volucres omnis genetis, praecipue sylueo. Valet quoque in hoe casu temta una a Caleno vini es,&galeritae, gallina, capones, &e. A eamibus laratum lib. tr. meth. med.c.ult. materia statuum pri- bubulis, si is, ansitu A, anatum de omnium avium pati subtracta, cucurbitula scilicet magna umbili eo impo- lustrium, pistium item sumi est cavendum. Ab
sci nee spei nendum est consilium eiusdem Caleni, uti ni olerum genere abstinendum, praeterquam a scio; si licet in doloribus praesentibus ei gulo constringan- culo melisa,men: ha, salvia, --:
eri rim; in bii, cum cibi condis possunt. tur partes abdominis.
moribui tunc sumores illi statim detergendi de expur- ponimus, uia, omissis reliquis causuetas post sititidi ei sanis sunt ili quae bilem respiciunt,ut v mitorii ex aqualia proponimus,quae incolica a pituita 5ectatibus oboris, hordei eum oleo : deiectoriis per os adhibitis ex tha b. tanquam nequentisama, servanda est)4bsint, vitium his. in scin rosis. aut violat. elere di omia. si tui. Dil. convenit nerosum album. Absunthit H--.-
sceri possunt. Solemus etiam lapides interdum suos 'libus expcrimentis ita sidendum ineptitam ii , ut seir perdam tali actos . d. linteo involutos admovere loco h- auxiliis illis potius utamur, quibus praeter experientiam
eto: Balneum etiam re insessu, ex simplicibus Geom-urano quoque manisestior susti agatur, quale est viritim
hordei cum ole ; delectomis per os adhibitis exitiis b. tanquam irequentat ama, servanda est sint, vinum' hi. inlusion rosar. aut violari elect. d prunia solui. pil. convenit generosum album, thite, de Hippoei ex aloe. 8ce. per c sterem : ex decoct. malvae, violatiae, licum dicitiam: Cererilia Abjnthue, eum calamo At irasciariae . sem. Iini, cum eleel. hieraei; pl. lect. dis matico, depaecis Lauri praeparata.
110쪽
DISPUTATIO CHIMICO COROLLARIA.
Quibus quaeritur I stuantum ab antiquorum Parabsidi te quomodo generetur Par Iis ex Coli 3
, Iam Ee ornm Hstationem a principio ad finem eo a foe habita esse constantem ac quodammodo Ve
rtiam , o ut plurimum a circisse manus et dere: Contracturam vero pervices es in er ea ros magis minus j. molesare, cessare , Crrea re, quandoque -- pisti, a tum Aν hortos des rubris , in redum in con-m, pones ab re, nec tamen eo Medicis a re sis, pra
d artim consor Mnr: qua vero Orione aut via Ciaca in F arx transmigret, non adeo a m HE. Me carmen m, se egius er Hostm. in consitas coamoniam aiunt, materiam non ex intestinis transmitti auritu, re paresta, qua ex dilapsu humorum is cerebro auim stina pertinasset ortum incremens eir , si humorespo zodia, aliasti ratati . . potie ossi si e ad rati cistis de uani, es pro Cutica, quam prius cam
meos jugiter honorandos, quibus cum ego non polymnon facere. Contra iust nuntia fundamen a in ipserans e pro visi satraemus.
II. An internus me aginis Saturni ubad curam Colicae faciat 3
Praeside D. HENRICO PETRAEO, Medicinae Proscitare:
pocr. morbiis sacer, vel quia magnus, vel quia a Daemo ne immissiti ori , m in sese habeat, inee humanam
sauit , nec non ut ii sima symptomatum violentra, vel quia Hercules melancholicus eo labora, it . I ui sese unico insultu hominem animalium potenti ili'JAσκα et u os . Ab aliis comitialis appellatur, qu istum, a quo omnia dcbellari debuerunt, non modo su-dcomitia abrumpi solebant. Ab aliis intelli nio ι. iiiiiiii
silio humum prosternit, sed sceda cum tot turae vitae ratur iunio nati potissitnum hoc eorripiunt ut: vel lunaticii iii miti Maiori itaque conatu vigilantes salutis hu-lquia Lunae motum sequitur. Caducus as Oromate di mani custodes,&morborum depulsiores tam lavi ho- citur. Atet. Elephantusis, quod remediis non cedat. Istis impetus, noxas, ac prasidia salutaria ad eum vel ab 'l uleio divinus , Plinio Scintieusolii, aliteri Meendum , vel eliminandum indagare di producere tin 3. Definitionem eius sane statuimui: nentur. convulsuus generalia interpolatus cum sensitum A: hi. y il sa dicitur, quod embrum & partes subie- cipum iacultarum abolitione, vel imminuisoneci . Eta, impio, iso ita appreliendo, di occupit, ut sun- acti, sepius maligno, ae ven osci, saetilia leui ectione, intercipiat, pervertati vocat ut alias ab Hip- lexpultricem irritanae. λ