D. Johannis Hartmanni ... Opera omnia medicochymica. In quibus Praxis ejus chymiatrica, Notae in Basilicam Crollii & Beguinii tyrocinium, Disputationes chymico medicae, Tractatus de opio, Miscellanea medico chymica & Introductio in vitalem philosophi

발행: 1684년

분량: 126페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

111쪽

MEDICA DECIMA SEXTA

. De causa eius ada allata, tam vatia ac dissidentes Medicorum sum sententiae, ut ii autoritatibus sate de beamus, stitisci ibamus, non sicile reperiainus. G lenus Laph. 3. 2. de eatis. sympi. c. 7. & is. des ais c. . aliisque in loeis cautim assanat humorem frigidum crastum diviseolam , prata impituitosum, multitu lanesia ventrieulos cerebri non tamen integre, ut in Ap plexia, obsit uentem .di spiritu, animalis excutiat cer braim seipsum concutit, ct contrahit, quo contracto nervi etiam contrahuntur. s. Hanc causam recipere non possumus, quia si seret obstructione, sequereturinotus. r. Eadem esset cum ampl. vel tantum maioris &minoris ratione diserrent, nee tam diverti habetent i 1mplomata. s. In caro sIm- premata essent Epile nica. q. Sternutatio disingultus cii vertigo serent ab obstructione. s. subita invaso, & si

. tutio non potest esse ab humore crasso dialetiliet mobili, S dii habili, nee loeu est in quem tavia copia tam cito detrudi queat. 6. In sectione nullum obstructionis vestigium apparet. 7. Vacuationis post paro sinum quastas

6. Probabiliat igitur alii vaporosam, di tenuem ma te iam , sive ut Pes s Galeni praeceptor nominabat, τοα δε πιν, tir, ρ αἴραν, quod ipsum Hildi poeta defatibus approbat, ri lepsae causam esse semi- . unt,quae vel acrimonia sua, vel quesitate venenata N in ligna cerubium , nervorumque s incipium vellicandoti inoles ando consiletionem di angustiam meatuum i . inducat.

Hinc ipsi comprobatur a. Exstis invasone, si

lutione de frequentia paro stii. a. Ex subita sensus ac , , Otus privatione. 3. Ex violenta convulsione corporis totius & patrium. 4. Ex similitudine quam habet cum vertigine disternutatione. 3. Ex ea quae sit pir consensumi astendente aura Ugida, de qua Calen. s. de loci . . Q. E. A causis externis vaporosis, aere, venio, sumis mali-

8. Quam pii autem modus hie causitidi nonnullis non sitissae t. quod nenis e cerebri eorpus inanimatum ce est ac immobilibux veniticulis inclusum se contrahi De- queat, ideoque vellieando & ad e,pulsionem irritando

I pilepsiam non generari, sed quod vapor ille actis di

: . Ianalignus cerebrum prava dispositione ciat, Ninem . branas illius hementer distendat; tamen nodum hie in . scirpo quaeri nec tantam este harum sententiarum disere pansam, quin componi possint, arbitramuti s. sit enim quasi constricto quaedam ec ebria va- pote molesto vellieati, quam sequitur meatuum spin- tuum ocelusio.&defectu spuitiis a tionum abolitio, vel imminuito. la quod aliti ut batir simpliciter atque an ' sitas spiritibili tribuunt. Platerus vero cerebrum age nere nervoso moleste affecto in consensum irata spiritus es dere in nervor in principia putat, unde sensuum intesorum cessatio subsequitur. Heumius con- nivensam siritum ecribes oppresso cerebro in coneti sone illa ad excitisionem sussicere asseest. io. Fernelius 3. de parti morb.&s1mpl. c. 3. ut &r. de ab .rerum eausi i. a nostra sententia non prorsus alienus veram Epileps causim continetitem praeter huminiis copiam venenatam dicit este, & cerebri substantiae

graviter insensain,atque inimicam qualitatem,qua quo- tie exagitatur, atque prorepit in citcbi uni. ea cuti seriente, cerebro autem contrapugnante, quasi

statione quadam aedimicat ne iii Epitipsa.

ii. Propinqua causi, di me, , sitis sive antecedem est humor putridus,& vcn arus, qualemus ex se salitus, seu satus malignos & venenatos ad cerebrum emittit.. Q. Remotiores cauta di pro tarcticae sunt omnia illa, quae ves humores putridos de venenatos sciactant,

vel status malignos & venenosos ex in uitiatis isti, hu- . . moribus suscitant, adque cetrebrum elevaxi, cuiusmodi sunt: aer vernos, calor solis, unde Septentrionalibus

Irim. Q. uidem collii,

rarior, sed contumacior) oli ictus rerum i iidatum bitumitiis, cornuum caprarum, cervorum,hepotis caprini assati,corii capripi, nec non pagatis comestio cuborum putridorum, & veneno inse rum, nee non hepatis Aod in hircinae, si uens esus coturnicum, columba rum ,&passicium, ut nonnulli autumant, inedia, crapula, potus vini generosi immodaeus: Otium, motus vi lentus maxime post repletionem e coitus nimius: ex mcnta retenta, utinarum anadrome, vermes in intes in pulteibes, semen dein struum cornuptum: aegritudines animi, terror a puero, vehemens ae subitu, : ita a dens, intentio animi, ut ii, Grammatis de loc. H. c. s.cerebri tenuitas, &sens litas, ob id Plorentinis perspica- eig. civibus familiaris est: haereditas paterna non minus morborum, quam honorum propagatrix: ictu, hosti

rum venenositum, ut scorpionis, morius eanis rabidi corrupta metatim di abscesiis. Ferra. c. s. de patri. morb. i. 3.&alia multa.

Paraeessus n determinanda eaque; eausi non vi detur tibi constare. Nam 3. I. i. de morb. cad. g. 3. ait: sciendum igitur quod causae totius morbi Mercutiale sunt, & species Mercurii. Quot autem sunt species Me curii , tot sunt species morbi. Negat enim cum caeteris

Hermescis ducum este morbum ex complexione manifestarum qualitatum, aut vulgaribu, humoribus O tum, sive materi ueni, aut corporaliter in irrentem Adspiritualem, as talem &invisibilem ex principiis congeniti, si aque radice constantibus, eorumque resolutis,& exaltatis impuris lincturis , de imprestionibus proiectum.

i . Alio tamen sti loco id mi autor asest duci in tetiam ira causam appellitato esse tuli Iur stus facti-vuna, mordicativum in microcosmo existens, quod Ἀ- stat sumi laedit cerebrum ebullitione astita causis e si sentibus Alii, δε ιν possidentibus excitat I is. Tertio, idem & ex eo P. severinus anysmascus eius intereres, si1. Id radicem Epit licam iit soli intercuriale, seu vaporem eius ei te asseverare non dubi tanti Hane ob cautim, di siti ciscum ejus remedium a Paraces. morbus Vit solatus, di Viridelius api latur Quae quamvis repugnare videantur, tamen quia inulta hic unita&complieata sunt, quae sensis discerni nequeunt, radices nempe seminales, corporum principia adii

, elementa cum sitis venenis, & Lipei venientilaus tinctutis transplantationis autoribus, sive si istae locuti

nes ipsius naturae Avore di patrocinio admitti, tibique eoneiliari possint. is. Morbum hunc astralem effervet ex mate a e ius subtilissima, generationis processu spirituali,& pene

tratione valui lima, nec non curationis momenta. Lutanae impello subicinum esse experientia tam certum est, ut negari nequeat. Taliter nempe assecti propter voluntatem astromanti sita: Lunae crescentis, cerebrique umiditates augentis damna exacte sentiunt. Merci Halem esse ostendunt subiectum , iu:aptimam naturam cerebri, moningum, nervorum, di spinalis medullaeni

ximῖ asili it. Celebrum enim , ut Hipp. in lib. - εἰδεχ in test mir, cst kHes atque metropoli eius quod i gidum atque glutinosim est. Talis est signatura Met curii interior, licet intus ignem foveat potentissimum. Hie Meleti tui de suo statu pellitur cum vi caloris, alia. quando &frigo in , a rebus extrinsecus excitati in sun mum subtilitatis gradum exaltatur, quo se, ut stilphurdita non possint ipsum coercere; separatus igitur a reliquis suas nequis libere exercet.

c. Salinus est hic morbiis, quia sublimatio illa Mer eurii mi iocosutei sine silibus non permittit: & quia ebronieti, est de sale stabiliore principio participare

ipsum oportet. Viriolatus est, quia omnes vitrioli proprietates, uncturas di symptomata ficum circum scit , quas exhalando temporis interva lis malignas ,

112쪽

DISPUTATIO CHyMICO

acto, ac dabo corrotiva, lin ratius vitalibus , ae anima

libit, s ibolum & conspirationcm lubcia: luis nullo negotio commiscet. Fomes squidem tetrabilius vapori cst mutilago Di Erca quam alias phlegma appetamus,sve bili, potracta, vesaeruginosa aut melancholica adussa ut vulgo loquimur qui humor ob copiam salis viis lati aluna noti,&amonicipi lignore exutus instar ii, sortis sumitia in acrimoniae, setinentationis, corrosionis di penetrationis violentiam acquirit, adeoque omnium acerbissima, gravissima, de exitiata a corpori irini tomata inscit. Cum enim pungentissima silia exquisitis simi lati sex partes lancinant, ac vellicant. A tota substantia ectebrum infestant, aciditateque s psea ventriculo, coarctam, vasa te constrangunt, do ivlphurea stiligine

spiritus obnubilatit, convulsones, sensuum tam exteriorum quam interiorum interceptiones aut interitus etiam consequitiatur pro diversa liquoris de vapo is Mercurialis copia, acrimonia, aciditate, atque virulentia. 13. Locum autem principaliter at sectum in Ioemorbo cerebrum este cum Gaictio asserimus, non cor, aduerius Querceonum. Non enim sequitur, stinctiones animales non omnes ex aequo in Omiubus epilepsa' speciebus, etiam iis, quae per consensum depravamur, sive abolentur. IL cerebrum non est sedes I pile sae. . Sum enim duae praecipuae Epilepsiae dii terentiae iuxta Galen. vel enim sit per se de proprio cerebri ast ii, sive hoc fiat per protoparsitan, generatiotie causae morbis eae in cerebro: sive pe3 deuteropathianaranslata aderiticam διαδεχ tu, vcl per hia proinat. o. Veli et jmpathiaci, de consensum sit mineta morbi in mem-biis capiti subjectis contenta , sive per . γένιον aliunde per vasa, live per i implic in communicationem, quae tit aut generis similitudine, aut operis societate, aut va,

tum vicinia dio. Poste, iem Feruci. subdividit in eam, qua venitieulum obsidet, de alias adales ita dicitur: de cum, quae

uterum, de r liquas paries, catalepsiam xocant. Caelitis tres iacit modos : unum coinuoden periculosiisse multi, r. iuverso captu corpus altici lcm, 3. ex utroque mixtum. Paracellus quoque in trare de morbis ament. quintupl. facit ratione originis; prodit enim ex cerebro, corde, hepate, intellitiis, ves membris externis. N. Ruisus .eiusdem species clautia crat ex dolorum& pato coorum divisitate sicci mdum . clementa desumpta, : Q amvis enim teste Hippocrate uua sit mor borum omia iam idea in genere tialieo.procedunt enim ab eodem te mine tamc ii, ut pulcre Sever. docet, somites, matriccs, de afri nobis paries ) disterentiam Dei

unt , de s in stomatum signaturas, vehement a. celerita ie , frequentia, duratione, di sinit. alterant. Proprietates enim fiuctui in subtilitat inde potestatem matricis tibi :amulantur. Sic Caducus ex elemcnto laneo, sive asti ssima etiti vehementisi exiuit , constat enim ex resolutione potentii tum, quae momento fulminis instar vitalia univei si corporis Heme ta poccllunt. Proximum violetitiae gradum silia vindicat caducus ex elemento aquae: mitior est caducus aetis: mitiss. terrae. Sic casecus matricis longe alius est a caduco pedis, dec. 21. Quod vero Parac. iutfocationem matricis. 6ncopen, tremorem di palpitationem cordis, incubum, vertiginem , eesitan , dcc. Caduci species facit, in eo genera rerum αλ ωι Eonfundere nobis videtur, cum divellissima sit morborum horum generatio,& curatio.

u. sigiis Ei lepsiae sunt diagnostica,ves prognostica.

Et illa ruisus vel immentem, vel instantem arguunt. lininentem .dolor capitis, livio, binnus inquietus oculorum tenebrae, vertigo , quae parva quaedam Epit. est, languor corporis, venarum colli repletio, venarum sub lingua savedo, aut viriditas, di id genus alia.

secim ejusque partium contorso, cervicis incurvatio, convulso luembrotum non proportionata, quamvisi ne is asino i iam ito aliquando deprchensa stu secreto 'de ut ansulatus . spuma civi candido similis, prolapsus, areta digitorum conti actio, stridor dentium . privatios iis iis de rationis, itemi ue alia multa , quae loessa sene vide apud Aret.. M. Quod ii oriatur ex causi in solo capite contenta semper adest major capitis gravedo. sensuumque hebetudo, motus linguae tardior, tinnitus aurium, origo, nee ager insultum futurum praesentit, nec praeteriti me minit. 26.sin vero ex causa in insei oribuς partibus stabulat te Ortum doxerit,plei utique symptomata dis gna illarum praecuriunt; ut sunt cordis tremor, stoni hi dolor mordax , Spungitivus, nausea, vomitus, tremot&contractio labiorum, sensus aurae cuiusdam ale dentri, cu ius exemplum est apud Cal. 3, de loc. H. c. 7. pallentea invadentem paro snum percipiunt, & abeuntis recordari pollunt, nec omnes semper sensus gravius assici

untur.

an signa prognostica sunt vasa, ex quibus nos pauca delibabimus. stimaria & ipsus sublitamiae, haered, ta a& connata, nec non inveterata partim iniciabilis, partitii contumaciis de petieulosis. in. uae

movetur, minus nocere putatur, quam quae interdiu. Insantulos ac pueros propter lactis tenuitatem, grum ' scentiam, corruptionem, de cacoci natam, Se io uviem, tum humiditatum de vaporum cerebrum implenti ' iam abundantiam cic brius: consilentis itatis rarius: senes nunquam aut ratissime contingit Epilepsia cor thfrequentius autem Ap ple a.

r8. Mares satillii, coispi quam sim nas alunt, hus uidem menstrua secutiores reddunt, illos aut citi tae

litis curali scribon. arbitratur. Quibuscunqtie min-bus comitialis sit ante pubertatem, per aetarum mutatio nes liberantur: quibus autem postr .annum duret, is ei liine curantur,& ut plurim im coinmoriuntur,Hippoc. .aph. . Premellis enim ητων ρ. M , adole-

seentibus οῦ materiam abiun it, novos coit borat. Pueri si semel evasere eum patiis alicuius usi ne non iretu tentantur. Mulieres a partu plerunq; desciat. Erilepsia 3o melancholia i bi mutuo suecesunt Mon tam quia mel choli a mentis: epilepsa corporis celebri sit, quam quod tu una radice sundantur 6. Epid. i. Morbus chronicus est. nec nisi longo tempore sinabilis, sed antes . acutus dici ineretur, nonnullos enim brevi interficit Vere ut magis irruit hic morbus, ita magis periculosis est hoc tempore. Questana vel alia fare diu:urna co

risi salse pro , aletudine cist Hydropem si se laturi uesta est c. 29. Curationem autem quod concernit, cum atrocis . hoe morbi genus inter altiles, occultos, summo uile de cardinales merito recenseatur, uia versali potius eur r,quae unici remedii balsamici 5 sola , pauculis pranulis omnes omnium morborum impuritates balsamo adhaereseente sve adnatas,sve adventitias averruncare, humidumque radicate; i pes stinum vigorem restituere. ae custodire traditur, idipsum sub acet. Quando livdem uero nobis illa denegata es ad par scii rem coniu- simus ouae indicationum pluralitate absol Vitur, &benignitate balsami selieios, naturae in specisci, reposti se ta non rato in gravissimis morbis univei sui, osse io k- sungitur, nee fructu una solum par xyl nos inhibet , fa-inosque amputat 0raptomatum, sed ipsini etiam G. cem glanditus extirpat, eriturae integram quicum restituit. so. Porro ut in alias, ita in hoc morbo duae sunt petierili I. indicationes tincturarum seminalium moti, cinii , seu impuritatum in ibiscarum consilia tion desilationes, ae balsami, seu spirituum mechanicorum corroboratio. lepsa autem de similes morbi. qua paro Usmorum vehementia & pernicie insanies suiu, duplices habent indicationes particula:ca. Quaedam

113쪽

MEDICA DECIMA SEXTA.

iai raro imum praecipuE respiciunt, quadam vcro radices ipsas. Sedatio spicituum esset vescemium, cCim

strictio , mitigatio, ligatio, dec. paroxysmum praecipue respiciunt i resolutio autem cincturae Epri pl. consumtio, ablatio ipsas radices. 3ti Paro sinum cumprimis sedant ,&spirituum se vorem sopium Laudanum optatum P. verum, spiritus vitritali, ellentia camphorae, oleum succini. Cadentis

ori cuneus inserendus est, ut apertum maneat, nec linguam commordeat, alta voce inclamandus est nares

constringendi, & sternut Notii si tundiationbra incit vata molliter adrectitudinem reducta tracanda, & contineuda , digiti opticandi, ligatura doloni cae extium tum injicienda , fauces theriaca, milhild. castor. in aqua hitur . sale suo conditi, ruta, ld. conval solutis illiuendae sunt. Si consensu venti culi fit, vomitus excitandus est, ad quemCilla Paracel. cum aqua preon an qua scolla

visa querni macerata suetit, valdec Otiducit , ut de aqua benedicta ex antimonio. 32. Extra paron tamen cum succin. castori asa fiet ruta maxime sylv. puleg. apium, petros parousinus accelerare soleam , ab horum omnium prole sedulo alias linendum vile nonnulli admonent. Sta an causa haec de omnibus suiliciat, magnum apud nos dubium est. sicut enim in generatione Epiti cum spiritus vitae ab he. tempe neci si uetur, talis fit ebullitio, qualis in spiritvitrios , di ol laitati, desinitium mixtionibus conspicua est : ita inrogeneratione, cum si ii itus homogeneus halcmicus ad centrum morbi pertingens advertamini ad riatur cuncti , talis oboritur.

33. Novi autem paro mi inhibitio.& radicis exciso

variis praesdiorum ingemit perscatur. Vulgari incii su ante omnia bona vivendi regula prae tibitur, in usu

moderato lex rerum non naturalium consistens ; causa procreantes de coti ruantespraeciduntur omnes, inpri-Dii abstineat alii 'e, caseo, caulibus, coriandris, carne caprina, lactuea portulaca oliisque multum m dis a vi tio generoso, di vaporosis caput implentibus omnibus, delatigatione, somno de vigiliis immo deis venere, it incerore,aliasque animi per ibationibus. 3 . Deinde ad communes materias educendas: at

,umque lubricandum. 'eres injiciuntur, quibus si loco purgantium cloeus metallorum in loco ouandoque immisicitur, non infelix operati speranda est. Si cor pii plethoricum est,verim sectio ex venis cubiti. Deni instituitur. Hine minorativum aliquod ece proneum proprium viis liberandis exhibetur ex diaea facit. diamanna diaserina dia pruno, vel smil. sunt poti Ones bos,pitulae ex es Aie istae. e suec it humorum concoctio, attenuatio, prae paratio ner omni. simpl. & squill. str. acetos simpl.&e p. de stoecb. de absint. ila per aq. per apodi 5 c. Quam excipiunt vacuantia ab initio laniora, diaphoen. Ei . In l. bieta smpl. agar. troclais pil. mastich. ali ph. antra . sine quibus, foetidae : tandem ad diacoloe .scammon. &helleborismos aceta nata Excesiit autem interhaee quinta Us hcllebori nigri.

6. Succenturiantur his , Rhumores ad cerebrum mors avertunt, revestunt. dc derivant venatum sectiones . haemorrhoidum apertiones, singuisugae, cu th. cum staris tacti ef,8eligat. doloris ci ster. acriores, suppostoria. apophlegmat. nas alia, masticat. pargarismi in ut genus plurima. Quibus machinationibus, smalum cedere recuset, dixtis ut vocant hy. Iroticis ae oriseris ex decoctis maiaci, clunae, salis parilla ,

sietrum de lenem ex eona Hipp. l. 2. a K g are ituri

Huespectio, ealiteria, vesicat a bincanua,trepanus

itinata sunt sere innumera, inter quae agmen ducunt ad. pcxon. acori, pyrethri, M. f. tiliae, cerasorum , lis con vall. lavena calend. serpilli , conservae rotismat. stoechad. salv. beton. conditi cortices citri, in obes. theti ca, mithrid. pletis chon , diari hodon abbatis, diae

rum , diamuscum, cornu cervinum, monocerotis, uti corallia, margam. osa hum. et s. ungula alcis poster.

dcxtra, ungula asiataee. in quibus posterioribus genuina curandi ratio sere in sol dum iundata est. 38. Cum enim moibum hi me astralem, occultum, malignum, Lunarem, Mercurialem, di v it, latiun esse probavelimus, talis quoque cura principiis analoga, si ioci angustia permitteret, subjungenda foret. Luna ce

teliquot viridis sui reliqua tacecimo cerebrum ita commitat , ut quasi novum restituat, tinctura vero elicitur GL salviae : idque ex Anatomia viva. Luna enim est cere binam externum, cerebrum Luna interna. amulatur hanc sal situs Mutinam , de caricleam tincturant ab ea

dcm mutuatus. Sinam diis non potus solum, se d collo etiam annexus cum Epit. tanquam hoste certat. Hue reser hyacinthos, granatos, iaspides, rubinos, Xermes, veras nempe tincturas, lapidem etiam cyaneum, de sti eius alios maris, cumprimis eorallia & margaritas, quorum magisteria & essentiae admirandas exhibetit viritius. D. Mercurialem diximus , quia in Mercurio vera Hermetica cura hujus mali consuit. Nam ut alias praesurationes mittam, Asiati e estis Patae. & Phaedi. d

tergo, mundat, rectificat totam sanguinis masam , hausa numque naturalem instaurat,ti tuetur. Cinabrium nativum Merciuia radix aeminera tamarum est vitium, uic Ucbcr. Crato magnetem Epit. vocate non si v

tus. Ex cinabrio antimonii & sublimati elevato ptα- nantis . paratur pulvis. o. Vitriolatus est, & vhidelius Echio, quia vera spiritus vitrioli vitidantis voliti litas atque dulcedo verupita huius morbi se pharmacum. Spiritus antepila tiex vitriolo . di sale urinae puerorum infuitum caducos, icis me persanat, iisdem uulga is etiam, dic ol. succini nonnun uam sussciunt Hue pertinent tartarum. suuphur, antimonium, α reliqua cognata. i. Ex ane si Ma di proprietate insuper non parum conducuntcssentia cerebri sumani, craniumsuspensat primi, os sculti illud triquetium in nonnullis inter commissuras in agri. reiicii repertum, pulveri satum, calcunatum humidum cnim primig. sie non petit vel extra chim. Sumendum autem maris cranium pio maribus. foeminae piti scem. non contra : essentiam timiae de sanguinis: asili cerebrum, cranium, hepar, sanguis , lae, caro, testes, ungula, lien, secundinet, stercus: cerebrum

leporis. eameli : hepar vulpis, damulae, canis senis tibias plut dis habens, milvi, mustelae, muris, ranarum visu. eorciconiae, cervi, vulturis, lupi: dens maioris lupit sit miseervi, leporis, mustula, agni, vituli, testud. s 1lvi steleus eati pro mast. hirci, pavonis, cicon. ol. stereo istium. Essentia seeundinarum Vesea apri calens eum utina exemta siccatae testic. apes, ursi suum, arietis, galas, evioris 1 fit utii, cinis: Lois hirundinum Luna ct stente tractus : cinis hirund. mus a, talpae , milvi, tunae, vermiculi deguatis, 3c alia multa, quae si gula recitare nimis longum foret. sie natura in minimis in xima ad Geordiam nostram redarguendam occultavit, eunt morbo magnam remediorum furtagnem opposuit. Delectus autem est penes Medicum prudentem natura ministrum.

2. Non enim promiscia adicia in usum trahe da sunt, eum mare a sit disserentia morbi specierum, locorum Mausarum , temperamenti, aetatis, sexus, temporum m. de reliquatum circumstantiarum, quarum in methodica cura accurrata habenda est ratio. I m

Ea namque Epit. aliam te uirit curam, quam ea, quae pet consensum uentricus st: aliam ea , quae fit abiista scorpionis . quam a causis aliis: aliam vermes, aliam lo

114쪽

DISPUTATIO CHIMICO

men corruptum et aliam mas, aliam sae ina : aliam in fans ab ubere pendens, aliam adultus exposcit tractationem. Alia ratione corpora crassa, frigida & pituitosa usu macta&bibosa,vel sanguinea aut melancholica sunt habendam quibus omnibus συν-u,r dexteritas Medi ei

praecipue elucet.

3. Quas ob res ipse quoque Parae. in labyrintho varianda este remedia pro elementorum diversitate admo-ket. Caduciis enim ignis gravis profligatur cflentia timonii, in quo regeneratio philosophici fundatur. arcano hirund. aeris therent in , S plantag. a litae, est. erit cilli: viscus quercinus caducum truae pellunt, semina de rad. paeon. crescente Luna, sole in Leone radio sexti si aut iij noeam spectante effossa. Verum haec ob servationes cum pene infinita sint, thesibii; includi non pollunt. Pro his igitur Deo sitius de gloria in aeternum.

COROLLARIA.

oritur,meducamentis eximi posse venerem vero Ad ro

tationes. N.

XVII.

Origine Formam e seminio virtute plastica instructo

Praesit de HENRICO PETRAEO, Med. D. & Professore Publico :Resp. JOHANNE LILRICO GROBIO, Tigurino Helvetio.

N Versa clades.quae densis hactenus errorum tenebris naturalium rerum scientiam obstu raxit , foedeque inquinavit ex hoe sonte velina imὸ derivati mihi semper visa hut, quod Ethtitet Pthsei lumine gratiae privati simplicitas natura

lumen spectationum argutiis superciliose nimis asper. nati sint. 1. Quo singulati splendore destituti, & c eo quo dam, ae temerario impetu sui sim deorsumque disi facti praetenues N inanes adeo cautes, di principia usque adeo lubrica inconstantiane praeposteras tibi raverunt, ut superii ructa omnia a se invicem, Nabaliis discrepansa pro pria mole corruere necessum fuerit. 3. Hane vero sapientiam Deusdedit sanctis suis, test Eccles cap. 4r. ut omnia ipsius miracula , di magnaliae nutent, taurentur omnia , a fluin etiam ipsam ,&ve. stigia occultorum. . Dementiae itaque proximum foret clarissimae indu bitati vetitatis lampadi gratiose assulgenti AEgyptias tenebras :& persecta immoraque sesentiae incomprehen sam,si neque nervi, di articulis huc illuc fluctuantem opinionum confusonem anteponere: aut quorumlibet se catis commentis quas modo nascentes,aut alienae libidi nis mancipia temere. 1e serviliter obhaestare. s. Nos certe non nisis, , b M,Christianὸ, rerum ue ipsarum essentiali veritati consormiter philosopharia stupiente assimplices vel pauculas sententias e libro seri plurae juxta ac naturae depromptas,unicaque veritius luce radiantesii eniosissimis glossariorum mortuariorum nugis longissime anteferre constitutum habemus. c. Quod eum alibi uni se intricatissma quaestione demtu, deos ne formarum aerii tute seminum ad gene rationem requisita omni conatu servabimus, quod qui

dem consequentes firmissimum tofus naturatas cognitionis sundamentum eruemus

7 Quantumvis enim nec ipsa proprie sima, nec altera composti pars maresa seorsim generetur, ut accuiate vulgo Philosophi loquuntur aed ipsum compost ut subjectum quod: seri tamen non potest generatis , nisi per formam ut principium quo. Hujus igitur quae eausa producit, a sit intrinseca vel extrinseca educer vel inducens, universalis vel particulatis omnibus sagacibus naturae sacerdotibus eorunis ira omni studio& letalicite indagandum venit.

lia omnes parietes dealbaturi ad primam statim causam causarum saltum faciunt, novasi tibi se formata forma rum Datote creari, inque materiam imponi asserunt. sed unico hoe argumento satis refutantur, quod diversesinae rationis di conditioni, stitere o Enil o mel ab infinita Dei potentia peracta, &ordinaria gera ratio de propagatio ab eodem instituta s. Siquidem id quod creatur nihil aliud ii quo sun- dari necesse habeat, praesupptinit, se per se esse, atque subsistere valet. Formarum vero productio longe plura exposcit sulcimenta, nec ipse absque materiali subjecto consistere possunt. o. Ut nune non diem, qudd nulla iuxtat a pariseularium agentium sor et necessitas. At mis uiu modi inpraesentiarum faciemus: similes, absit diores

alios omnes silentio involvemus. ii. Politiores, quibus hanc nostram velitationem o positam volumus in duos ab ut diversos ino adversos et citus Ducum peritia, Sela tale, nee non iurat tum , & bellicosissimorum asseclarum copiis miri E

contemnendos.

ra. Alii enim sub ampli sino elementorum vetiisso

militantes ex eorundem vix ex icabili congressu, cominens ratione permixtione,&harmonica contemper sone . certaque materia privatione informis perpru viat qualitates alterativas adaptatione omnes omnium rerum speciscas formas, potentias, qualitates, di acti nes mirabili compendio educere niuintur.

115쪽

ti. I orma profecto rei subitan tu & specifica,actus, si ἐντελὲχεια palsem,natura potior, & praecipua par e sientiae, icu λ γ ιας, imbessentia pend tota. ded i initio , principium constitutionis incerio graduentas, individuationus ut vocant distinctionis, denomitiati nis, operationum deni clue omnium longe antiqvius, xcellentius atque potinti est principi viri, quam ut sc da, lutulentaque crastarum ac inertium clementorum colluvie , vel permutabili qualitatum consutitiam erasi ulla acutillimi ingenii acie extundi possit. ΣLE contrario elementa ceu rudis imateria formas in periecturunas posIidentia, nec ulla vi formatrice nee mltrinnenus aptas mus instructa , omni clue tarminio favore destituta prorsus inellicacia, emortuaque propriam ultra vires agere, quodque non habent ipsa alteri conia

ferae neutiquam valentii Formae quinetiam ipsae,si suam istis ortantem accepta reserunt, principia nomine vix dignae censendae sunt nec his, sed istis tanta rerum, imo de ipsi rummet varietasas lignanda est: imo nulla prorsus crunt corporum discrimina, nec vires ab clementis diversae , aut sublimiores, nec motus contrarii in eodem dabuntur, sormaque unia versae ac singulae ita materiae erunt immeri, , di obstri istae mens etiam ipsa hiab hac cium in essendo tum in operando dependeant, unaque intentionem . remuli nem,&eomiptionem sabeant: qu.e omnia millis nunc aliis tersis temperatorum Philosophorum auribus insusta , imo prorsus inaudata, atque intolerabilia laut. Valeat igitur tarmarum e materia potentia eductio. r . Qui sermas a coelo maximὰ vero a Sole sim rum vectore prolectas, in materiam idonea partium fiamitarium temperat uia, congrua organicarum struct ra. spiritu toti perti,so , ac salutari ea lore adornatam Grank cus induci arbitrantur , remotissiniam, generalem, externam, S adminiculantem caulam assignantes gen rationum stituta plane confundunt , atque evertunt a Deum ipsum, S naturam inferiorem, ac particularem, vim, rationem, vocem, ius sue divinum contumelia

alliciunt, & socei pendunt: infelicidi inexpiabili crrore stellia in Dei locum substituunt nihil ratum, nihil st-mum,nihil stabile in naturalium cognitione tenerat,i per in ancipiti, & eo stantes loco, a quo levi momento posuit dimoveri.

rue. Quippe s stare debeat hoe dogma ut ex valid somis rationum momentis aliquot ligamus )nulla erit generatio vera, aut univoca, aut omnino nulla: nec geniatum generanti erit simile, nedum specie idem, nec iam men eius seret, sed stellae forinam potiorem largienti rastra omnis genetis animalibus gravida,imo animata, aesensu praedita, id que non modo extra mentem i, sed ante di extra singularia deprehendentur: nec ulla erit pa ticularium agentium ad generationem propriam requis- totum necesi las: nee ex determinatoac determinatum,

sed eae quolibet set quidlibet, di Armat foris introductae

artificialibus propinquiores quam naturalibus evadenti ut absit ditates alias praetereum. Negamus igitur spe istam cujusque rei sormam e potentia matetiae per praevias alterationes quantumvis elaboratae educi: negamus i idein eandemaculo in mate iam seminis beneficio ad illam excipiet is. Quae opinio tam profundas in quorundam animis radices egit, ut ipsius et in animae lationali, quod diciti horrendum . peneque blasphemum est coelestem prolapiam ex corruptibili cras derivate, & divina palliculam aurae humi aisigere . eiusque immortalitatem in dubium revoeare non erubuerim M. Hi quidem brutorum more sensbus mancipati, cum sormas non nisa istiis corporum vestimenti sol, velatas, veluti a gremio materiae tignati, in mundanum hoc prosceniunt prodire cernant, lascinatos oculos in crassis his inuoluerorum eo cibus tanqi iam terrae filii tam pertinaciter des iit, ut naturae nucleum suaυissimuattingere nunquam allaborent, quaeque sui et salse scimsuum arbitrium subteriiugiunt a censu entium flos At legent. in. Alii sublimiore mentis indagine quod intra oculos praeque manibus & pedibus es l, non attrendentes, coeli rimantur plagas: rmas, primasque subluntias, pol

states, de Operationes ex nescio qua astrorum coniunctione,conssuratione, lumine ac motu d ducunt: quae quidem eatiti universili, omni enis formis praegnans quascunque extriniectis secum a1 rat, de ita materiam concinne duntaxat, ae convenieraret apparatam, natu

tali quadam 3e inevitabili nec initate tonnittat , atque infundat. is. Hoc in errore diu perVagasi aliqui in detestanda inciderunt . cliramenta, ut pinati sint, quemadmodum insenti mundi totiusque univers motione animantia primitus orta sint, ita fortuito siderum eonventu Gnnas aliquando provenire poss), quae in materiam ira imp ti tur. ut homines etiam hunc ad modum enasii queam: i7. Videtur autem errandi an hin prabuisse,quod ignorantes N abnegantes immensim Dei potentiam. Sparticularem providentiam. naturaeque inserioris indi tam Creatoris bonitate durabilem tacuti itatem, cum

perpetuam generatio uiri seriem, nee unquam interruptam formarum successionem animadu incretit, nullum constans ae liabile sun timentum aliud reperire po

tuerunt.

i8. R liciis igitur sibiunatibus spei lex seu sen formas specisci, a praestantissima eceli se a sua opinione sempiternati incorruptibili in materia inscii &invehi asse. verarunt. Circularis enim ideoque principio &s neca tens, eademque contritia mobilium coelcstium revolutio mat etiam sublunarem quovis rotheo mutabilioremes Armatum vicissitudine gaudentem novis rmis Or. ture posse non abs te visi siit i9. Raevera tamen utrique partim sensibuη , partim ratione abusi a recto & simplice veritatis tramite lonflateque exorbitant: de Deo onmipotente , soloque lapiente naturae Opisce, eiusque ordinaria potestate, quae ipsi est natura, nimis auguste, nimis frivole, ne dicam impie sentiunt: genuinas mutationum degenerationum leges Se processus plane pervertunt, atque confundunt: totamque pulcerrimam naturalium rerum scientiam in

eritiobilibus insitatarum dubitationum lab1tinibi implicant. io. Nam ut loci angustia conclusus uno quas pugillo

innumera comprehendam absurda priorem opinionem consequentia, quida natura rerum , de veritate Philoso. phiae nostratis anima alienius. quam Grinam ex materia, actum e potensa, motorem e moto, agens principale ex patiente. secundatio, 3e instrumento ubstantiam ex aecidente : quid monstrosius,& distortius Geogitari ponsi, quam persectim, praestantius, masculinum, prius, imatum, incorruptibile, dirigens, determinans ex persecto, nee iasi per formam perseiendo, ignobili, minitio, posteriore inanimato, eaqueo, directo, de determinato p quid impossibilius de absurdius. quam spiritum e corpore, simplex e composito lueem Etenebris, vitam e morte , ens ex non ente pra stete educi, vel quoquo modo exsculpi 3

quantumvis accelo in ma

dam digne fabrefactam induci. 27. Ex quo ergo te nos tandem nativam sorma tum originem edipiscibimur, firmaque ae tali inersone derivabimus. quae Dei gloriae, naturae maiestas.&d ctrina Phys , hincque manantis artis Medicae perspiaeuitati, ae certitudini appossit ma videatur, Ex viva inni, divinae ldi humanae sapientiae stati sine pesina, ae sola, verbo nempe divinuus inspirato , indubitato τρο- - τώ, cfretio, quod Propheta

116쪽

Mose, , spiritus veritatis numine di lumine astatus, s&lisiimus oratoris amanuensis , vetissimusque iuxta ac liqui timus bastoriae naturalis setiptor , praeterquam quod in omni urptiorum sapicinia ad miraculum ii que edoctus perhil tur,in suo de generatione hbro contignatum reliquit.

18. Ecquod vero illud λ Omnipotente Dei Verbo.&Spi iiii Doti ini aquis incubante prunis materiae quas tu- dimentis adumbratis, luce e tenebris exsplendescere iuss , facioque expansis Agregato nam, ac clementis omniusus jam mixtis , diuinciis , di constitutis diesit Deus: N. ι fiat terra her iras, herbulas sementantis semen, in ιυγ uti se a Menies fudium, an quibus Iuliam sis uper terram, suis ita. I am pro is rese a re lais mantes semen in i ora suas, O arbον 1smeniamei fruetum, in Distii semen Iu υε in 'be et seas: o v aut Deio cis esse bonum, Gen. i. c. v.

dis. Cum enim hic mundus adumbrata generationum perpetuitate aternitatis quandam imaginem referre dcteret individuis subinde intercidentibus, ex optimi aesapientissimi Conditoris beneplacito terra nastentia dicrescentia Omn a, non solum iugaces fiuctus, verum &s mitia . idque ad species conservationem, suique propa gationem protulerunt. so. Eandem vegetabilium creationem divinus Vates cap. 2. v. s. 6. his vcibis repetendo inculcat: F eii h - h Deus omnem stirpem a ri, stia non iam sale . Gu- rara in terra omnems herbam agri, qua nondum fuisses Horia cum non iam det tessias Dis, ptatiam I per terram, O nultas homosti so ad ebl ire-

mersam super scum terra. si. Quarto demum die, ut v. I &seq. cap. . dos rabitur: Fecit Dos iam naria in expans carti, o sn-ι- .a duo magna, aci ci tinctionem oriendam inire ἀ- ct noes , cst auasserendum iacemsi per erram: M snt in gna cum ies sardus, stim diebus, O annis. r. Quapropter cum libet vitae, testamentum Altissimi scientiam veritatis continens expressis vobis testetur. quod Sapientia ipsa herbas di arbores, seu totum genus vegetabile ex elemento terrae ab aquis denudato ante ae- censas coeli sacra p: Ox Ocarit, & ex abyssi, in lucem prOd et it , nec ipsorum genitalia semina in astris nondumereatis,sed in ipsis et stirpibus ad propriae speciei sustentationem collocarit, quae quaeso ratio nos adigat, ut ea a vago coeli exercitu, eiusque momentaneis, & vi, sati, exploratis positionibus mutuo petamus, cum in ipsos minio divina ae immutabili virtute locupletato formae originaliter desitescam. omniaque in eo vigeant. quae hic

generationum & corruptionum mira vicinitudine suete aerequere videmur.

3. Id quod sanctum virum Esdram petistasse arbitror , cum l. q. c. c. vcluti obstupefeens exclamat: ODomane, loquens locutus es, or tuum vertam opus per

1setam, esto. Dierasa die imperasti m eone Vari ius pri parte terra: sex vero paries sera ti, ut ex his sivi eorum te ministrantia seminaris a Deo, er culta. Vexbam enim ιnMmprocessi, ervus ti 'bar. P, rasili enim subiis se in muli Maaenis immensus. creoacti siensia' us muti Armes, o fores colore --rassis , ct orires ociora- si investigatas. . Animalium vero praelustrius genus, di ipsum ex elementari massa coagmentatum, ne aliquando intestudesceret, prudensuimus Conditor vim seminis are nam , solem naturae mirabilem, vivaeque insignia se maei prinou modo indidit, sol esse i insuper benedictione, ac promissi me cons avit, quibus viribus procreatricibus dolatrinaevum gignendo se transmitterent, eoque continum, x concatenata seret omnium suc ces o, di in il bilic ille communicata bonitate in os ei bus suis patentibus vestigiis conpiceretur, & eoleretur.

33. Creavit enim ceros maximos: er ammantia o

mma repentia, qua abunde progenuerum aqua in geocus apsoriam eo neque tolucres alatas in i eo a sua ri H qtie Deus id esse bonum. Et benedixit ei et usu tenda jatis rect ariescite, O implere aquas pon uria in volucres aestinis in Ierra. 3 c. De nis fecis hesias terrenas instera a sos, ct pecudes inpecies scias, omniaque reptilia inspecies suas. Postreiso praemissa detheratione iam nim omnium Dominum di compendium ex sino terrae sotinavis ad ima emsmois: cui licit tu nates guraculo tua minoiresdi. Λο factos est in animiam viventem: ramo eum mastitam ct I Meltam Eos honuiuisi , ipsorum quoque semini vim multiplicatricem liberaliter imperi vit hoe axiomate: Ges te, O mtihiphcamini, o i prete terram, o stiluale eam, ct Amanumini σα δε dique etsi sin ea m omnem heriam Ualentem smen super terram, O Ansversa ligna , qtia habent in se mi i s sementem Digeneris. Tum inpexit ae s bHc id fecerat, o erat valde bonum. 37. Hucusque recitata sacratis ina oracula adeo x

neranda, adeo clara de perspicua sunt, ut demitati sionequeam, qui fiat, quod sagacissimi viri ea non exalbui intueantur, nisi multi misisλ ι, & rudi Minerva ea a

Mose prodita impudenter calumniari non vereantur. Mihi certe haec ipsa persuasisimum reddunt, ut Aa - φ G. τωι stituam, species, formas, proprietates rivali tates, actiones. conformationes , situs , di s gnaturas caeteras primo di principaliter quidem a Dei operatione, benediisione , ti ordinatione : deinde vero per comm nicatam potentiam a natura seminali tanquam Dei in nu ,& administra , in qua vitam, estensam, potestate . totiusq; naturae incompte hesibilem & inexhaustum is,

saurum primordialiter ii sedit,uniis provenirentque eo

pendere. 38. Hic tamen exceptam velim ..ν, sue animam i illigentem, quam e .s ξυρα ιν εἰσιέναι,creando

infundi, di infundendo creari, alit ut nonnulli acuti res sentiunt quoad , A. creari, quoad cir stile exibilentiam gener i seu potius ingenerati, aut congenerari iacile largior. Neque id hoe in loco im est andum , multo minus decidendum sumere animus fuit. 39. Neque vero est quod alicui in mentem venire queat, ordinem in prima creatione a Deo servarum , tam si tutum, lain prorsus abolitum, aut immutarum esse, discedente ipso architecto , di vitariis gubernationemoratam committente: sed illud ipsum Dei verbum inensibilis virtutis universuinpei naus,5 spiritus totam a 'tans molem in hune usque temporis articulum , imo ad ipsius seculi cons immationem , di consumtionem Omnium absque ulla roboris re valoris imminutione aut amissione sortissume perdurant: hane legem instam, vi-oue innatam. hanc re προιώ, , hanc fitalem praedestitiationem omnia quacunque sunt,&sunt, ultro si-quuntur, & ex naturali necessitate Observant. C. Haec etenim natura vegetabilis essensa quinta. elixit,3e radix vitae, hoe nobile germen, hoe iumen d

numen naturae a parentem. τα, tot hanc instructionem.

scientiam, ac potensam sortitum est . ut iuxta praspias temporum locorumque pesodos cum explicarnaturae Heredibili foecunditate parturientis ius dum foret inditissimo elementorum penu os tu semina in mundanam hanc provinciam ad destiuata ossicia, & vigilias suscitaret, promeret, ac promo eret. . Qua a sonte unitatis progressi semina cum in alios indari necesse habeant. principiis activis, magnamque potentiam obtinentibus stipatis involucra eo p

rum eadem natura al*ngit . elementa repugna

ita concordi mixtionis lege ligat, materiam formis

117쪽

MEDICAD ECIMA SEPTIMA.

Mellit, rebus mortuis vitam asilat, lucisque imaginem inducit, caulas o innes in alteratione, sortitatione , ope latione largiti me conseri, elementisque crastis tesolii ii, aedissipatis nati in hoc calidum in exquisitori si mi optin genio extermis iniurii, ii violatum posuit,&individuorum renovatione speeiei peri ciuitatem cus illi, ius validioribus alterius radici, tincit ut is supervenientibus impediatur , unde generationi: symptoriis trans plantatio accidit. o.Quantumvis autem hoc vitale balsim uini nole minimum , imo rectius invisibile, impalpabile, omnique seni uincomprehensibile existit, nisi viciniorum receptaculorum medio oculis artisseum repraesentetur: vir tute tamen longe maximum se ostendit, ad eo , ut paucissimae seminis guttulae integram totius species anatomiam di dispositionem contineant, hinc tantillo emisso tanta virium jacturasto unicumque si anulum ad innumera suntlibus dotibus aueti progerminanda sui sciat. '. Semen animalium turgenti, balsami ei servescen ua evibratum,inque uteri agesti, mitis illieibus &θmbo- , scit illecebris id ipsum trahente , & amplexante conceptum , vitae praesentaneae munia statim exerit, vitalis Dallaini, & spirituum mechanicorum portionem secum afferens, singulorumque membrorum ideam, di prin- , cilium in se ipso cohibens , unde apud vae res a toto corpore decidi di manare putabatur, Sab Epicuro apud Plutarch. de piae. Philos l. s. c. 3. C, σωματο-

1 - . Contrahit igitur si se uteri moderato calore so ma: alimentum initio spirittiosum quia tractorinatium indicat hinc eorpulentum dulcillimum

A MI :n materiti attrahit, post ali dira consentaneorum ad ebonae. distentaneorum reiectione materiam distin -

sui , dili nit, ordinat, partesque omnes ad suirectionet . . Vatias fit et indas ncces I rian delineat, &estingit, a

tum uae & integrum sibi parat domicilium sutille illi e uo dccessit.

s. Ad eundem sere modum vegetabilium semina spiritu igineo, hutnidoque glutine pol enfas mulac nim, tacem. ει confluentiam idoneam nacta si uerint. distu. piis vi serita rationis elementorum i liquis a compediasu, actionum remotis liberata, de pii rataque, R exaltata homogeneo spiritus e ter fasciscunt icterogene ro pestum, terrestrem adipem cum suis salsuginibit, radicibus stipentia. soliisque eret siciniorem sorbent a novas in es vires aequirunt, de ad uni, ei assimilesionem ex iisdem elementis corpora tibi scibi cant diversissimi, si latronem mortificatum , in novum progreditur corpu'si scatum, R infinitis vitibus multiplicatum , i d uua pulcerrimum verissimumque futurae resuriectonis, αglorificationis corporum nostrorum typum eis sit. . . Quis igitur relictius est qui semitia vi plenissima, animaque praedita esse non pervideat 3 quis noti manibus palpet ρ quis veritatis tCrmentis coaetii non fateatur Adduximus irrefragabilem, di omni dubitationem rem sacrosanctorum oraculorum autotitatem: in parabilis animae viventis proprietates ab ipsa ejus essentia

immediate cidianantes commemoravimus, qualitat ,α

operationes plastieas omnes in ipso semine contineri ad oeulum demonstravimus : quas igitur subiectum ad aequarum ρ quis causam propriam, proximam & consint et cm,pura ipsam anima ipsi inest e,s deberi denegabit. so. Concedunt, ultroque profitemur superiori sopinionis patroni,intercadon forma exteruistinigret, omni ornatus &perfectionis genere materiam inretitii rab aliquo iniuriiuus de ques tates, &quantitates, deni meros, & ordines , desitus odornari, adeoque totum corpus fabreseri nece stas iubet. illud autem aecidetis non elit, sed substantia, eaque non sii ta, sed cogi)D- sceni. Sapienrtisma enim os o ibus judicata otianania tis rempti ariti, D. Et uia opera aniniae pro p ictima profert,ctit anima: nee alia ab ipsa seminis soriama si Gnte emergente, ut a fissime contra illo, iri. stibuliis mus aliger exerc. c. s . . Nee nodum sol it, quod ad pHorem op n onem sulciendam comminiscuntur δ ζαμ ν materiae supra di cum non mere passive se habere, sta propensonem,&t quandam ad sormam complicti, A ex se ad eius actionem excipiendam proclivitatem includere, uam si formarum incoationem Dominaveris, non multum repugnant. Haec enim ad veram issentiae ici productioncm , di uni cani generationem nondum lusi

ciunt.

r. Multo autem adhue minus concursus licis u- cursus, di formae cum subiecta materia conciliatio, conis centus' cos ius, 'uem doctissimus noste iremes unpro posteriore parte salvanda urget, satis e t. siqui dem in pta paratione illa succcssve per partes iacta, ci ius gradus supremus eiusdem genetis est cum praecedet tibiis,nulla potest seposectio, quae post illam ost, tantum abest ut formam substantialem illiciat aure in se. ubstantialem illiciat aut eomitem individuo nexu coniunetim secum attrahat j sed ipsaiornua generante quasi per traducem mediante semine ingenita,& velut lumen a lumine accensa luati cena,magnaturis, ae colorum, saporum , Odorum, si ratum, iuriam , de conspirationem adepta erumpit, tiri oportionum ae similitim illecebris sensui insidiaturis peractum secundum operationibus consoletium ri otiosa. Ut metito cum Heraclito in catula sedante ex clamandum nobis st: et . h e suae . Et eum poetata pythagorico e messe se Iis vigor, exosis origo. Nec non cum Christiatio :Pro tem ecce refert quali Athe la Deum.

. Quod si captum humanum excedentia seminum, ossieti ac dona aluus apud animum exanimaverimus. evidentes characteres divinae bonitatis, sipientiae, & po- tentiae, citisque stupenda facta in umbris bis emicantia, di dicinae maiestatis magnalia, ae '

ἰ κρα τα απαυγα Me e penitatis de claritis in his radii per l spieiei ues suavissimam hanc contemplationem ad aeter ni Solis beatum aspectum denuo reflexam grato a voto animo libenter convertemus.

. Ad quam intelli ensam salvator ipse cum san. . suis Apostolis abductos nos vult, cum sementis, ra. diciι, grani testici, seminis sinapios, semini, humani, vi s , oleae aliisque timiliaribus exemplis crebro utuntur. Nam ut nihil nune de reliquis dicam , granum t esei vel smile in matri putrefactam, & per sementorum sepa- nem determinet.

per aetum secundum operationibus conspicuum perinii tumentates e manifestati ulla nos in Ctas, ut cum scite hio.

Plutosopho &Medico excessentissimo in I de plast seni.

sec. peculiarena: πλατι eis, acuim substantialem non primum, sed secundum , aliumque ab anima, ep Libilem, & generantis vicarium, ἰσίαν . ditate scientem αυλπ post serinationem evanescentem magui mur: quandoquidem easdem animae proprias actiones illi attribuit, necentia citra necessitatem plura in naturae censum ita vehenda sunt, nec quicquam aboleri consentantum est.

lus diaplasi Praenat antina, quae in partu iam perfecto, N edito in nutritione , accretione, de amissarum partium carnotarum re tauratione. Sicut igitur exsanguine caro non sit, nisi anima nuti sua sanguinem attr iat, ea

nique apponat, agglutinet, at limitet, &icii promotione in novam materiam sese induens in substantiam nut fuconversum uniat: ita ab attracto menstruo viscus an inatum ab invi nequit, uitiatum ain semine actu recondita negotium totum modes tur , & qitas: tum a B ss. M

118쪽

3. Maternae porro aniniis qui hoe muneri, deserunt, de ovipatis es plantis interrogati Obmutescunt, nee eur steminae absque viris non concipiant, ovaquc subventanea intacunda sint rationem simam aluerunt. c. Sic una eademque numero anima vegetabilis, qua primitias in semine delitescens ex humore spisi ii impraegnato allecto individuum plantae corpus extulit, quotannis ex radice novos surculos, solia, ta nos soris, di studius protruditae restituit. v. Nec aliam ob causam plantae ex parte a viva planta avulsa radicibus, locus iis, si Ionibus, gummatibus, re is, aut sinis modo translata: lubolescunt, quam quod anima in omnes partes spessa ad materiae diviso nem dividatur. Quo respectu Maliger catelli animamonis patris animae partem dicere non est veritus. Nam di ipse Aristoteles senerationem tilensis G pri

mam anuinis nutrit vae cum caure narurati parricia parionem.

18. Addo, quod quae jonte fria, aut fortuito e suboriri nobis videntur. nee illa

quae mera putresactione

omni penitus semine destitui, di orbati, sed plerunque

terram constantem matricem seminum in 'riadibus tu. xuriantem,vel aliud clementum occupasse. p. Mineralia demum , &metalla, licet obscure tapotentiae, Dux lucis, di caloris vitalis fons , ipsius aenulla humorum domina cum reliqui, luminisi minoribus et raucis, di fixis , masculina vel sceminina. aestiva vel Memali insitientia praeditis,suos et Zodiacum cursu, suo ortu de intentia, congressi id scessu nec . ria sunt d g stionum instrumenta : quae inferiora hac agitam, movent, & latentes formas ex schatir, benigno totis, mannae, theleniabin , di pluviaium nectare, blati dis in ire Zephyrorum genitalium , di teporis verni ei latu. ac grata temporum vicia tudine i recundam,&ab extra opitulando,&obst.tricando formas adactus se eundos perducunt. s. Hine ψιλία miranda, At impositiat bilis rerum s1mpathia, N antis ais a. consensus.& diis-dium, discors concordia, oboritur, quo A. ut animalium humores superioribus lationibus obnoxii ad

illorum motionem permutentur,cenisque astris surpntibus certa planta enascantur, i idemque ciccidetvibus decidant o. am Ent s. ne men crocertum Oe, simum, quod Hermes nosset Trisinos 1nus in cibi la imaragdina conceptis verbis a severat: perierastin cor inferiora, erinferiora insuperae .

66. Nihil enim sui Cabalistae tradunt) in veritate Deus creavit superius, quin eidem simulacrum es quod

modum vivant e corporum comi aeti liniorum vincu- creaverit insetius: nihil ereavit in spiritu inuis biliter ,

cunditatis 5etu imi, terrae viseeribus nona solo coelestium astrorum alore, sed abini si ieeo,&subterem naturae Vuleano &Archiseet sulphureis de mercurialibus vaporibus

coagulantur,& maturantur.

o. Inscias interim ire nequaquam possumus, aut volumus, elementa de necessitate ad generationis lithur-Om,di absolutionem requiri. sunt enim loca, mat me δε domicilia quae seminibus Lastris ommodum e bibent domicilium, eademque vitali &valida potestate communita. Materiam quoque de corpus peregrinat tibi seminibus siti peditant. fluxu ueae lectu a insit

vitant, ac naturae res claudunt. Praeterea corporea oleinenta, balsainica Diraerutinctura perfusa, ipsi itibus mechanicis alimenta praebent. 6i. Quamvis enim operationes admirabilcs , occultae, ae speciscae , seminali tinctura , di impressione vali da constantes ab ipsi, sormis asi . . . Mis. - σω procedant: negari tamen nullatenus potest. abditas illas vires a qualitatibus manifestis primis N secundis ex amate elementorum resultantibus non ia parum adii vati, &conservari. plurimae quoque haud contemtiendae actiones a qualitatibus sub sensum ea lentibus prosi pscuntur.&nisteriae conditionem respiunt: ira tamen ut imae sint primarium . ac praecipuum operationum principium, hae verAmstrumenti& eause sine qua non locum obtineant. usque legatorum csmites di ai Nestores in expeditionibus as stant. 62. alteram partem coelestia luminaria praestan iissimi, dimis per usa esse. Eorumque Ductus, radios,&uiviscos est luxus eum sublunaribus bis procreatis consuere ac conspirare, seque ad invicem fovere, di tueri, cum in propatulo sit, non dii ridimur: verum hic non minias quam in microcosmo Hippocraticum illud ol tinc recensemus: minimes si ,1 ιαμ dii , σα μ α m D πά - παύων Q. Hoe ipsum aurea Homeri catena , hoe Creti, Opisque matrimonium, hoc annuli Platonis, hoc per petua Philosephorum cite utatio laindu iam designabant esse spistum querulam secreum, ancipi tis mediaeque natur et per omnia diffusum , qui si petiolaitis ei oribu . in .isbilia visibilibus , spiritualia eorporeis

de vice versa eonnectat, omniaque in unitate S concordia contineat. notitiam reapse existentis supinus. I. Quam iitriusque mundi alternatam eo asonem pulchre,caliger astruit, eum inquite Forma inferier a superioratu oeten ur,i si perioν es inferris,m set, M.tare noni utimur. illius etiam dependentiae nidem exprimit: pendent hae nostraria a I per

non propter nni voeam ese tuum cst Nisionem, propter aequi vocum connexionem. Srint enim s per ara

qua ormae conservatrices inferiam uri hueausa ipsa eausar tietur eari feris . per ea, qtila fuit. 68. Noe sensi non adeo repudianda videtur iet rum sapientum theoria, qui sormas rerum, S

principio ab ideis in mente divina emiuentibus puntes,deinde intelli enim administri, stelli coicari. N ab his misimὸ a sole creti corde. N ltimseulo , hinc a Luna veluti matre sis cepi as& e per spiritus aetherei vehiculum in clementa t

..is, Nab his in universum mundi cordius, ve que dicentrum rerrae per ventum proliticiam, A aqua .rum hi sus ceu genitale semen immitti, & minerali naturae primum agglutinari, hinc in vegetabilem. &anim

leni licini re rursus aut m mediatoribuu illis sublatis aeci loribus resolutas,3 emetitas. per gradus ad ditistinos sontes regredi, atque reverti: quae tamen Abrici inter esione adiuncta esse reputamus.

s. Seilicet isti omnes invi Milem solem , icuncta genetrantem , ineombusibile sulphur, i viridem benedictam ubique nrantem, mum limum silicioris naturae, salem liquo is; pur .

ora praeservant ora, το Θι,αν, τὸ itisio. τM - , fibrum occultum,coelum inferius init in eum, iura qui ropria non miniis in reliquorum elelaeotorum sini bus, de abyssis potestatibus occultata, quam in vir mamento corporea sertina oratorii ben nit sentata magno consensu agnoverunt,3e traitidi

o. Munia suilicere possent, quae strictim sue disseruimus ad dona tam divitis naturae seminalis dbinda, Ze adumbranda: attamen si prepondii loco pi cipuos Philosophorum omnium temporum eor)phaeo in medium chorum adducemus, qui non modo indivisiti sane nostram sententiam torrent, verum etiam delitas hisce tanquam elegantibus veritatis flosculis suaseripta l. passim asperserunt, licet interpretibiis noti raro iuta lG. Quandoquidem Sol l nisi ius, magnae plane-l versos alienosque ni ita detorta epet tricta fuerint.

119쪽

MEDICA DECIMA SEPTIMA.

ri. Her es ille te ima mus psilosopho tum rater, quem inter philosophos θ, M ... lao i iniuria dixeras, ut pleraque ne is stetis non multum absimul a protulit, ita spiritum ita unditatis autorem per omnia sciri, cum alibi, tum in L 1. qui Ase lepus inscribitur . di rite assit-mat, eumque mirificis encomi extollat: viri agitur, guberri atών omnis in o best ut ius . rei Omma, mnndus nuror corpora ,stiritus animat: stiri tramini bani omnia, O vegetantur in mundo. Hoc Diotuom indigens, omnia enim portas pro cu usq;

que in ateria, Ni deis spartim habet, brevitatis studio non

attingo.

T3. Dictator nostet Hippocrates repudiatis manis starum qualitatum lupothesibus i. o. ii omnia

a sentis, autem ritis. er anima torrentis, sinioque triplices Oretii rus acunias, Solis, Iona, O aprorum re Ariones imita a proprietates, potestates, opera, totumque uectianicum generitionis N augmentationis

pro cellunt, ini de diata, de vet. Medic. cic - χαν graphice. laus ut piolaxe describit, ad cujus lectionem quoi divitiin Piulosophicae Medicinae cultores remitto. . 7 . Naturae gemus Aristoteses hoc privicipium speriri causam quam plurimis in locis haud obscure prodit,

scia r uel quaan agenti univoco, de artisci vitam, animam qua vita continuatur,re νεσιν ad generationem , α χοι, divina corporis conditricem lici talia ter indulget. Cuius dogmatis uberrima argumenta n

bis pia sus suppeditat egregius ille locus, qui sub finem

ι, verum etiam quia excrementi sit, quan in m au me sirimanritura tamen id q, : principium b.

totis,ealoris o frigoris is est possunt. propria. iusque raris essentia nequaqua ex elementis emergat. 3. Neque vero ab hae tuendae veritatis pro viticia nox deterret speeiose antagonitarum obieetiones &m mntia ex eiusdein autoris pharetra emissae. Dicit etiam quo palmarium esse putant j animam insor ne laese, semenque potentia esse animatum : Ergo non alii. subinserunt. Dustum illud cum Maligero utamus. non qui anima indige aliqua si untia sese eliciento, Rad actiam deducente, ac perfici te: eset enim incoata , nee ab alio nisi similem aerum habente, dedi ei pollet: sed quia caret instria mentis prellis,quae sitiat in ei potestite, &semen est potens dareio iam, quam in se continet Nam semen est actu semen per formam in aetii, seἡ quia propter animal est, ieci reo diacitur mimal esse potentia: ob eam cui iam forma semi ni est inpotentia ad animal, sed non ad semeti. s. Distinguetidum autem probe est inter actum primum , seu solviam essunt lem . eiusque An o --δα, plane di aditim secundum, quia inope ramento, tanquam instrumento dependct, di operationes te spicit. forma substantialis in lumine non de novo generatur, sed actu primo.&r sentia tota ae interaiam ante inhabitas. Res vero ipsa, icu compositum ab interiore forma proseminatum actu secundo, seu posteriore respectu molia corporeae cxmiscibilium a uiatorum unione& qualitatum harmonia resultantis operationibuti usibus perseitur, adeoque turma in subjecto adicti stili: manifestatur.

7. Perseitur igitur non ima, sed secunda potet tia quodammodo accidentalis ab actu secundo, di sui ctionibus, deest ue semini non illa ab antina, sed stea

corpori, structura , partiumque con positione integri os , quod obstat, quo minus L men pei secta planta, vel mal denomitori sol eat. 78. Semen ex numero essicientium esse apud omnes in conici est: actu igitur operabitur , actu existet, scinerit. Nee aliud agens adaequatum immediate cum generato, dum actio sit, conjungitur, quam semen. Id vero a quo semen communieatum suit, vel longe abesse, vel periisse potest, ut in ovis libani calore exclusis, aliis que animalibuo & plantis da o semine separaris . vel

emortuis.

. Semen igitur, scia spiritus potius proportione lementos tirmn respondens in spumoso seminas cor pote exsplendescens, sine uo semina esse nequeunt, aliae, est,&ctu vivens, de animatus, sagacillimus ille pia architectus sui domicilii, ut I hemistius loquitiir, quisbi abricatur conveniens accommodatiunque insiti ei tum : principium nempe dixinum Minmutabile , quod

determinat omnes ad ones, de passiones naturales. summa infimis conjungit,& universae mundana oeconomiae dispensationes continet, atque o stodit. 8o. Absurdiota, & durioi a hac vulso cur ρλοουν- τωι videntur,c in generatio apud ipsos sit mutaticia non te ad res,a poten adaestina, & novam formam p - abolita. Veroni enim vero longe iniquius , di stii sterius Durarieti, stillis videtur , semen ab illis vocitatitionem, de pii vatione describi, eum stetis nobilissim uim N potent stimulimum, in quo vita, circinia&robili visent se ex parva glande procera quercus ad circumidi iiii am expanditi ) ex bello autem entis titulo praei tain

signiri, in quo infimitas , deficius, nior que ipsa it

8 . Mirabilis invisibilis naturae cum vis bili congruentia , unitatis ae multitudinis dictitentia, s minum quiso Nprogressio, eumque corporibus inaritatio, & pulatio, de scientiarum infinitatum explicatio, ii ad trutinam mentis exactioi expendantur, di pulsa calis ne in apricum stituantur, insuetas, involutasque loci

sonet satis superque cxcusabunt. magnoque iczncire compensabivit. Dubitationes autem maximas inanitimis relictas ad ipsum considium collisone ingeniorum

mutua eni eandas, ae enodandas reservabimus. 8r. Non possunt lainen quin coronidis Deo perspicuam D. Augustini sententiam nostrae non parum lus t agantem hue ascribam . exl. de civ. Dei: Insui, ii quit, resus corporeis ot ira mimaria rationes, a scum aura fuerit oppo itinitas temporalis Osualis, prorumpunt in Peraeuati modis ae sinibus. Et s.f. de Gen. c. q. de M. O Euer, potentio luer, rationa hilaro , ct primittit insor, qua postea tempore e L

vuntur , tentia,

sed de nostri sectis derant ismi philosophi

hane ipsain doctrinam solide propugnarunt, inter quos ex luerunt ieeenti memoria, Fratre. Patrisus ini de nova univeis Philosephia , qui semen actu mitere, si aiatas minatio &Jut C. Maliget. recondita lituraturae

ti naui u nostra autem hae aetate prae aliis Joc

120쪽

lio DISPUIT CHIMICO MEDICA DECIM A SEPTIMA

Q. rectani , aed. R eg. Parisias ,in tetrade morborum' aliquid in quo animus i ii ius acquieicerct,tcp tu i -

capital. qui magnum lumen arti Chymicae intulit: ut&nuper Dia. Danies sentietius siles. D. & Proscis. Med civi x ebo eximius, i sei, sciipti, luculenter do

cuerunt, quibus eum malo illucescenti veritati voltu laederam suspendere Creatoris bonitati se sapientiae hymnum canere, quam cum turbulenta multitudinis turba in antiquo errore volutari. 8 . Galenum denique alterum Medicinae parentem ne illuminati praeceptoris sinaliter obliviscamur) aiosio veritatis tramite deviose initum non est, cum Empedoclis perverso errore irretitus ulta , uia era. Misi

at bitratus si Commendandus tamen est singulatis in eo eundor,de Convicitus namq; iri, eo ialis τε ι rali uis μυουργου Opus tam concinne lacium

extare non posse, studium summum se in vi formati ieitimanda posuiste profitetur: cumque probabile sitiem quivisset , magna se tristitia affectum sutile, naiitque iii mi invenisseeo scripto de foetus formatione palam test tur,obtcstitur ue omnes sui temporis Phalosopho, o n

. Akotiritis sne invidia secum communicent.

83. Quem animum vere Philosophicum, de veritam cupidum, ii moderni Pliilosophi potita ambitiosae eon

tentionis larva sumerent, di declararent, me Christe, imi & quanta mystcsci ex intimis natura reces bii, quotannis eruerentur , cademque in Dei gloriam . Nmortalium agrorum salutem erogaretitur , & verge tent, quae invidiosa silentii nocie abstrusa si psemuntur: sed veritas salia temporis quantumvis pressa, non penitus opprimetur, sed tandem aliquando ex Orco in ita. Zeputeti Democriti eluetitis, inq; aliam speculam sibvecta

prementes opprimet, opinionum commeata uetitur. ae natura uascivi confirmasti.

. ELENCHus

Disputationum Medico-Chymicanam

Philo phus s)ti Naturae Constultus Medicus a Joh. Harimanno M. D. Oratione publica propositus. ' Pag I. Miscellanea varia : Inauguralis: M. Joh. Har anni, Mathematum Prosessoris. pagd Hermetica 3 de realibus rerum naturalium principiis l. Henrici Petroci, 1 mal caldensis. Pag l9Miscellanea: M. Samuelis Gentersbergeri Bipontini. p. .r: Themata Jatro-Chν mica varia.Inauguralia: M.Samuelis Genter bergeri Bipontini 'Vestriaci. Pag i Theses Miscellae Medico Chymicae: Inaugurales:Joh. Jacobi Guygeri Basiliensis. pag.r De Natura Catari horum: Henrici Crollii et terani Hasti. pag. α' Dissertatio Claymico technica, totius operationis Chymicae methodum praeticam clare ob oculos ponens ue cum vasorum instrumentorumque Chymicorum in incisorum Tabula: Joh. Rhenani Castellani. pag. 21II. IV.

VI. II. VIII. Contradictionum in ledicina Dogmatica & Hermetica apparcn

H polyposis Uni ucis Tlaerapeutices: Inauguralis, Matthaei Vcclesneri Fraustadiensis Silesii. pag ues X. Dc Pestis natura dc cura: Inaugur. Esaiae s schii,Cura ilesii. pag. XI. De Lue Venerea : Inauguralis doli. Keili Bresia Silesii. pag. 86XII. De Obstructione Hepatis: Inauguralis, M.Georgii Moltheri,Grun-bergensis Hais. Pag.97XIII. Miscellanea: Inauguralis, M. Joh. Moltheri, Grunbergensis. pag. 'in XIV. De Hydrope: Inauguralis Thomae Hoismanam, Glogoviensis tristi. Pag.JOῖXV. De Dolore Colico: Johau Keilii, Urati flavi ensis Silesii pag. io XVI. De Epite sia: Johan. Danielis Mylii, citerani Hais. pag. ilo XVIL De Origine Formarum e seminio virtute plastica instructo: Johan. Utrici Grobii , Tigurini Helvetii. Pag M

INDEX

SEARCH

MENU NAVIGATION