장음표시 사용
341쪽
o Fundamenta Siliἰ- Hore phras. alioque orationis tharactere empressit Virgilius. Aie fiffra etiam hanc produximus periodum Ciceronis ex orat. pro cae . rannas ML Sν quantum agro loco ne desim. His audaeia potest, tan um,ia foro atque inam distis pudentia maia te non miaus in eaussa . cederer i A. caecinna sex . iam. puden-riae, quam ia v. faetendμ rius aest audaeia. Eam nos μ gr. . ita stimus imitati; si quantum . A effringendia eareerisus astutia potest , r-- tum ad fugiendam furea' audaxia valeriet non minus iam his fur carnῖ es deluderet amdaeia , quam lictoribus OUm Alusis astutia . Nee veria hie sint eadem, et res diuertissima. Qui inque tamen utramque perissum inter se eontenderit, sutim deprehendet , nosram ecyereoniana esse exprostam . . Scitieet non verba, et pigasin, sed ipsum orationis habitum s mus imitati, eaque imitatio iure quodam aio virilis poterie adpellari. '. υἰd Ad puerΗ- la tinem qubd adtinet , . Pumi . t ea multo facilior est . Modo enim phrases ab auctore mutuas accipimus ' : modo sententiam quamdam aliis verbis phrasibus. . que exprimimus , modo eamdem, additis quibusdam detractisque vocibus aut
. , circumstantiis, refingimus . Hoe imitationis genus maxIme puerἰle est. Nihil enim artis habet ussis iste phrasium. Sie si quisiata loqueretur: quum et nobnitate
generis, , es gloria maiorum , et tua vistute unus
omnium max e floreor omnes non solum si erant, sed oriam eonfidunt, talem .e asquando freturum . qualem eognisum .udiearunt e facileuauisquisque. videt,. phrasis has omnes e Co
342쪽
Pax D III. C e II. o tamen quidquam artis aut ingenii in hae
unitatione deprehendet . - - . l. '.' Secundam hane imitationis puerilis
sipretem. iam Quinctil. νU. orat. X, F. commendauit, sumamus sententiam, inquit, eans Hque versemus quam minerosissime, velut eadem cera alme atque atra' formae duci solent. Exempli loco sit sententia illa Hectoris apud Naeuium : pulcrum . es laudar; a laudato viro . Hane si quis aliis verbis ita exprimeret: la dar; M ιιι, qui Asi sunt lauda digni simi , is
vero frustas laussandarum assitionum videtur pulcherrimus , dicerem ego , sententiam illam ex Naevio quidem, sed mutatis tamen verbis, expressam. Haec quoque imitandi ratio puerilis eli, sed paullo artisiciosior . Quemadmodum enim prima species furto manifesto similis est rata haec. eorum furum aemulatur sollertiam , qui rebus furtiuis signa quaedam detrahune , aut alia noua addunt, ne tam facile possint a dominis furtum concepturis, vel quaesitoribus. agnosci. E. g. supra p. 8 r. 82. prolixam admodum ae verbosiss1mam adduximus periodum ex Mureti or Anibus L q. Eam eoarctabimus fri .cile, omissis nonnullis aut detractis, quae emi nere videntur e si eorum , quae vivunt, unumquodque persistendi sui desiderio tenetur , anImus, que noster in emum , quando ad Gianum exemplar propiω accedis , videtur serfectissimust ea profecto erit omnium praestantisma facultas, quae homines deo , quoad eius fieripotes , arct sme d Miseir: Eodem modo etiam amplificando res gi possunt auctorum sententiae. Verum in utraiaque imitandi ratione danda est opera, ut ne
sententiae elegantia ae acumen pereat. Plerumque. enim tam pressae ac rotundae sunt optimorum auctorum sententiae, ut neque addi
343쪽
σοnti vere, σεσε ,--u--Ηje illae ad- a s iquadquam , isive detramas, plurimum aci silinis ae .elegantiae deeedet.. Unde adcuratamus .est prudentis doctoris manuductione, ne adolestantes his decipiantur.
v Iara villii rilis imi alio non contenta phrasibus vel inue. aut uocabulls, ipsas auctoris virture evprimere docet. Abum vero auctoris viri mur. modo in qnuentione. modo iis dispositis re, modo in eloquutisne eluceat, mascitis
ta in primis videtur imitandi ratio , qua auctoris 2NVENTIONEM adsequi contem
Inuentio versatur an exeogitandis ars mentis. Ea vero quum in orat dividantur, nu illam est amurnet torum Mnus, in quo non imatium lierat assios . saepe auctores globis sui ditant L leni mea ta eamantissima, quae nobis in His nostras conuertere licebit,
E. g. Plinius πνη. 6 3o. raudaturus Euphratem' philosephiim stoicum, quot praeclara en*m mala ad milat 3 Ait eum esset, I. Ubuium et expositum, plenumque humanitatis; II. in disputando Fauem, subtilem, .matum, ac Pa ne Platonicum S III. in sermone omissiun, v fium, dureem, ut Helle repugnantes quoque durare vossit. λddit IIII. multum ipsi vener is nisi adquirere proeeritatem com is, dee ram Delam, demisium capillum, εngentem et
mnam harbam s V. nullum honorem in cultu esse, murinm tamen seueritatem. Laudat quoque VI. xitae lanctitatem cum comitam, VII.
seueritatem ita insectandis vitiis eum Lmma humanitate-Nee VIII. liberos eii
344쪽
Partis III. Caput II. 3 r veram lautim adωrate institutos praeto
mittit . Vide, Muot hie milvinentata paveis periodis adcumulet Plinius 3 An iam deesse λbi pinne. argumenta , 'philosepham Wel the logum aliquem praeclarum lauasuro lim
dem adfirmare non dubitarim , toti oracloni et ismi istieae sus irere posse haee enthymemata . quem vero tune deprehenssirum Putas , te Pl, mium , esse innitarem λ Nee niinus II. esur meitandi rationem optime ostendunt auctores elas κα vixempdum denuo praebsiit Plinis , eps. m, T. qui amore Gidiorum inflammat rus Cantatum Resum, prae8iorum sius amo mitatem collaudat, ac deinde eoIligit, recte iis utendum esse: non rectius vero iis virum C, ninium, quam ist , omissis sordidis rei famili ris euris, in studiorum 'sese portum vindieet , maxime quum praedia 'Illa vost eum alium a que alium stabitura dominum , 'gloria, vero, vigiliis ac lucubrationibus parta, numquam sieiniceitura. Quam eleganter hoc argumento ..- '. id ητι iis uti posses, s quando eohortari aliquem l volueris ad diligentiam qui in vin tui aliquo secessu, aut alio amoeniore loeo Huαὶ Denique IIL etiam mores quos oeant 1 seu optime Messius auctoribus elameis ad/iscimus. 'Vt hie rivoque eonsulamus Plinmm, epistola eius XL Iι rihexempdo esse 'poterit, quam comiter eum amicis fit expostulana x. Ubium
gat Fabium Iussum de infrequent;a litteratum . petit ut vel solum illudi si 'ater bene eis I rideo, ieritiit, hoe enim 'sibi sire maximum . i. Sctio se ad rogare ais, ut sciat, quid , quod sine sellicitudine summa: nescire don pos i se. Tam morata epistola nobis etiam faelle ib, cebit cum amicis expinulare, s nomo .si ι lo, mutata Plini dictione, Ium retineamutargumentumvoret . Ceterum incredibilem vidi-
345쪽
3 I . Fundamenta Si li Graecorum Latinorumque scriptorum compa.
ratio. Hi enim lateraque, quae in Graecis a miramur, imitati sunt, et ita quidem, ut alb quando superarint. Itertinet huc Scalieeri Poetices. lib. V. ubi id exemplis innumeris osten- dit, addito simul ubique iudicio,. qua in re vel superarint Graecos Latini, vel iis manus dare coacti snt. Quin a canie X. eius libri iosos Latinos inter se contendit eadem cura, osted diique, saepe 'num alterum in eadem sente
tia exprimenda vel impari eassu sequutum esse, vel multis post se parasansis reliquisse. Ad sotest Macrobii eommentarius in Ciceronis somnium Scisionis, quo Ciceronem Platonis similem inuentionem expressisse, praeclare ipsis
satim libelli initio demὀnstrat.
' , . VII. Vol dis. Nonnumquam et DISPOSITIONEM auda-φ0siri ctoris imitamur, cum generalem totius ora- stionis ' , tum eam, quam in singulis ar- l
rurus Henricum Frisium, ea ellarium Saxoni Cum,-ita orationem partitur, ut eancellarium iet genere nobilem , et excellentem Ῥίrtute, λὶagnum peritia, et auctor tate validum esse oportere, easque virtutes omnes in Frisio eminiuste, ostendat. . ilibet, in Ciceronis lecti ne paullo versatior, intelliget, Tullianam esse hanc dispositionςm. Is in oratione pro legenilia, cap. Io. eodem modo laudat Pompeium Magnum. AIt enim, siammo imperatori qua tuor res inesse oportere , scientiam rei milit xis, vixtutem , auctoritatem , et felicitatem , ωque omnia in Pompeio summa. esse. i . i Permultum enim reserti quomodo dis
346쪽
Panis hia Caput II. ii disyllogismos et enthymemata . Sed in his dispὐ
nendi, 'magnam oratori relictam esse liberta tem iam supra obseruauimus. Non melius iis que nobis consulemus, quam. si ea quoqtie in re auctores veteres duces sequamur. Exemplum petamus ex eiusdemia Ciceronis Oraeιο- ne cap. IV. ubi auctoritatem Pompeii hoe okdine collaudat: I. MAIOR: . suicumque maxima pollet auΗ vitate , is amerator optimus es:
' RATIO: Homines enim ut contemnant, avmetuant, aut oderint , aut ament , optasone non minus famae, quam ratione, com
RATIONESI. POpuL Rom. praeelara de eo Adycia tulis. II. Pompeius rempubiscam seruauit solas
III. Plures gentes ei se dediderunt. m. CONCLUSIO i Ergo Pompeius eris imperator Opi M. Me ordine Cicero auctoritatem Pompeii e lebrat. Dabimus. operam , ut eodem ordine Eugenii, Sabaudiae ducis, prudentiam belli. eam laudemus . I. MAIOR: stu; eumque prudentissimus es A vismus eris imperator.' Et quoniam Ῥrude tia multum in bello quoque gerendo ae impo. io militari valeer certe nemini dubium , quin ea quoque mentis perspieuia idem ille dux incomparabilis plurimum possit. RATIO. Plura en saepe prudentia, quavi manu A bello geruntur. Vehementer autem pertinere ad res feliciter gerendas, quid agιtur, ac quomodo unumquodque provide adni,nistretur, quis non intelligit, quum res ipsa d Mat, impctatores in profligandis hostibus, ex O 3 P
347쪽
Fundameno Sompugnandis castris, urbissiusque rapiendis, plura Oepe consilio ac judentia, quam serro, est . II. MINOR Eugenius, dux Sabaudiae, est
trude, Is---. Qvog igitur Aomen Imquam in niuers., orbe Christiano. Ob Erud*tiae laudem celebrius fuit Z Cuius consiliε paria ERATIO I. Eius prudentiam , tres ἰmperasse res Romanorum proparunt In quo princiri tres Romanorum imperatores,. id quod max,
anum prudentiae argumentum m s. rant spem eollocarant ut eum: maximis exercitibus
imperiique sui salix summo eum Imperio pra
secerint . 'II. Prudent Dem , multis marsisque bellis fel ei ex administraris , Fbi peperis . An vero quas quam, prudentiae eio deesse posse existimatis , quem a prima adolestentia. in eastris versatum, in omni bellorum genere fortuna exercuit, nub'timque. rem in. um militari positam passa est
RATIO III Vbique eias. eluxit prudent a. Itaque ut plura non dicam, neque aliorum te simoniis hidiciisque confirmem, quantum em
filio prudentiaque valeat, ipse ille sibi testis vi tutis suae se loeupletissimus, , qui quo ann Gallieano bello in Sabaudia oppositus est in miser x tot repente. acutissimo hosti conlisiae omnia, disturbauit, ut ritu, si susum fugarum
ques quam: aduentUtemi Eugeniv exercitum animaduerteret . . Iam, reeepta: a Tureis Albae Graeca, suum res Christianorum ita Hungaria in peius, ire eoepissent, barbaroruina ope& ani
mique vreuissent, . satisque firmum praesidiunca num illud non haberet: amisius, suisset tot victoriarum fructus nisi at id ip*m: eo tem porst Eugenium, tanto, bello, prout tia Lmpo Lia obieeisset .. Huiux consilium χ: prudentia n i Blum Tureas suEeriori Hungariae cum maxi
348쪽
iam eastris opesebusque elausty e nictys Isit, in aciem V ex hae in sugam, ae ita se in pra
terlabentem taurum eoniecie ν tantoque terrore' eoneussit Grearum; imperium ν ri pertaesi Ilorum ν pactis, leges, eum summo detheoresbo coniunctay acete eν quam Eugenir prudentissima, eonsilii diutius expolir mallant. Age vero illae, rem quantam Melam eiusdem
ducis in administrando llo misertiam , que si postremo bello, Gallicano, Galibrum duees
alios inrex ipsa moeniae ae propugnaeula, aliosita aete eaper , reliquos Plarosque , copiis quamuis stafferiores V ait interneeionem eaed reti mor illa tum victoriar reportauit p. quot urbes eri=it . quod siete prouiselas Z ae on 'nsa si quis eum selis armis selaque vr esseeisse. existimat, nae is, ex meae quidem sententia , magnopere sallitur III. CONCLUsIor Eugemus elyί--rreator mimus se Potestis ergo iam colligere,. audiitores , 'quantity diin sit Eugenius ν quem anima. robur manu sortem 3, armorum. v*s intrepidum , prudentia. denique reddit inuictissi-
Nemo, qui nossea eum Clieronis verbi, con-- tulerit , a similitudinem quandam deprehendet quum tamen' praeter artificium disi mendi eou-- nectendique sermulas nihil admbeum verbis Cy veronianis, eo loco obuiis, exposuerimur,vr I L.
. Denique et elaquutionem' auctoris mase quatio. mla quadam, ac decora. imitatione essingi--ο-- mus , quoties, auctorisin cuiusdam characterem' , acumina. ' ,. fioras ' '), ae peariodos exprimer: Ddemus. 'J sic si constat eharacterem dieendi
349쪽
32o Sisi .ctoris esse subliinem, mihi qumue perspectam
esse oportet rationem, sublimitatem illam ex primendi . Et ita etiam reliquos characteres amitania rationem , cognitam me habere opo tebit. Faciam e. g. periculum, an Plinii cli . racterem . in epi tua In lib. I. obuium imit tione quadam virili exprimere liceat resuidi agit Lipse, tuae meaeque delisiae φ quia ' horti amoen.ssimi ξ quid Arud nemus opacusi- mum ' quia smaragdisus iratarum miror cyfid illi suaves et ramen seri; dom morum πιν rum Gngressus φ quid theatrum anatomicum , . Pod pluramus aer eollustras et ν rigeras ' quid
acroateria illa spaeiansima ρ quid illa domestoea ' quid bibliotheeae publieae priuataeque
Tenentne te , ae par vie s ad se adlieiunt f r flent iuuenes, moluptatis deeeptus llecebris crebris comesset Oniatus indulges tenent, ter aterque; An minus, ne beatum quidem dixe
Iim . Ouia tu , aestasio est enim, ) indignam e ingluuiem alio νestaquis, et ipse re in igin' digno Musis seeUR, honesaram artiam studiis adseris. Haec sit Oeeitatio tua, haee remi a rhie. tabor , haee requies r ta his dies h in his
Aem noctes transigantur. collise aliquia et roconde, quod sit sem Aornum. Nam. ῬοIuptatex Alae, exactis paneis annis euansent x hocn--
ingenium 2 3u modo da operam, ut tantum Tra Ha occasitae, quantum mi voles, suum non amplius uteris. Vati.
Nemo hie Plinii non agnostet stilum . E dem est innentio, eadem epistolae dispositio ,
eadem dieendi forma pressa et acuta , et idi Mn vix verba quaedam Plinio debeo . Quoties ergo oecurrit acumen asquod
ingeniosius, dispiciendum, qua Oeeasiόne illuducum inuenire possit. Nec hic tamenplasium,' sed
350쪽
νtD III. Caput II. 'g a Ised imitationem requirimus. Non eidem sermper rei, sed alii, aeutum illud di m adcommodandum est. E. g. lepide Martiat. epstr. II,
hostem quum fugeret , se Fanniur 'se peremis , .. hic rogo, non furor est , . nemoriare mors e Eodem vero exemplo dicere possem: quis qua 'so maior umquam furor poteris excogitari , quam Euelionum, qui ne esurianr aliquando ,
per omnem visam eguriant φ' ' E. g. elegans in primis est illa Ggura Cicer. Phβ. XII, uuid en m per Deoe mmortales mis respublisae prodesse nostra I gatio ' prodesse disο quid si etiam obfutura eo utura quid si iam nocust ' Eam ita exprimere licet alia oceasione e putatisne ei preseniam ad bellum tantum eonficiandum superessest supεressa diso e quid si etiam defutura siti de- furura quid si iam summa laboret inopia ρ Eadem ratione et alias figuras elegantiores lic bie imitando exprimere. ἰSaepe ita comparata est periodus, ut habeat aliquid admirandum. Tunc vero im lationem merebitur. Exemplum iam adsuit supra , quum primam periodum Ciceronis. ex Oratione pro A. caeetana imitaremur . .
VII 1 I. Hactenus, quis imitandus sit, quot m D Vnaeo- dis id fieri possit, et quid in puerili ae te Iai,si is
ac mascula imitatione in exemplum pro- genesi. poni debeat , paullo adcuratius inuestigaui mus. Proximum est, ve, qua arte maIculi illa imitatio constet , doceamus . Hic vero duo notanda sunt imitationis capita , quorum alterum ANALYSIN , alterum Gri