장음표시 사용
381쪽
De rebus Helvetiorum Lib HL 367
Siluania accepermat, memoria repeteret, ut perpetuo foedere cum iis coniungi possent,periere,& iinpetrauere. LLterae dura Iecima, VI. Marιj. A. D. N. CLI. CCCLIII. Hae octo Ciuitates quandoque vetcres,aut antiquiores vocan-xur instrumcntis publicis.
burguti, condidit, cum patri Conrado, qui primus Burgundiae Rccior dictus Juccessisti r illud in primis curis habuit, ut hia ab coBu: rudia acceperat fortiter ad nilnistraret, bella qua pater ce Rinaldo Conuincepe rat, quod eam sibi vindi abat debcllaret. De quibus alio loco fusius egimus. Crid iaci dcinum I. in p. Aenobardi, qui vilicain Rinaldi filiam seatriccm duxerat, auctoritate sectum, ut Rinaluus quidem Ultraturana,siue hodiernii Comitatum Burgundiae teneret, Berchioldus Cisiurana, siue Burgundiam Minorem, hoc est, Heliacilae potiorem partem potiretur. Plena ea nobilitatis, quae ut lingua, ita moribus diuersa, proindeq; Germano principi, qui per vim quasi subiugatat partim amica,eoq; elatior,quod cusoritis mis arcibus defenderetur, nullae prope essent in Aventicis,quas timeret urbes. Nam praeter Ebrodunu,nullum omnino in Aventicis opidum quod moenibus se tueri satis possct. Paterniacum quidem,&Salodorum in sto re,per noua Collegia,& Berclitae legitis regia magnifice. tia sed haut firmae. Rotundimotem situs solu m commodabat: eadem serme ceterorum ratio. Unde Berchioldo con silium, de prouinciae illustrandae, & nobilitati reprimedae cx arce quam tenebat condendi opidum. Arx illa
382쪽
tempestate eo in loco ubi nunc noua Curia. Ab illa igitur arce aedificia perduxit ad cliui illum descensium, cui Staidae nomen est: & inde ad angulum illum, qui Pistorii se
cietatem emeit:Mox ad eam extremitatem,qua Auentis primo nobiles, nunc Falcones colunt, dc inde rurta ad arcem : Eo quidem flati ut cum omnia contra Meridiem,
Orientem, & Septentrione rupibus altissimis essent praerupta,latus Occidentale fossa profundissima tegeret. Q in ratione fiebat,ut cum undiq; natura muniretur, opidum aliis moenibus,aut propugnamentis non indigeret Et ab ea libera constitutione repertum nomen, Euburgum παmiuatum. A. D. N. CL C. C LXXIX. Qui quidem ambirtus ampliata longe,lateq; , ut urbe, ita nomine, Burgitas menseruauit primam adpellationem. Sed ne castrum ex ipso nomine, potius quam urbem condidisse Taeringus videretur,ditionem externam adiecit, cuius antiqui limites,4 Sensa fluuio, ad riuu Maconensem:& a Villaria, proipe Moratum,ad usq; Plaseiam, trium ferme horarum circum circaq; terraru spacio. Tradidit di ius scriptum. Vtque frequetius coleretur multa priuilegia indulsit. Ter se iudicia coram exerciturum: adpellationes auditum, nec ex suo se arbitratu, tamen pronunciaturum, sed de iure,&. ex legibus,institutis, priuilegiis. Nullas belli caussa,aut terius necessitudinis exactiones oneraue additurum: N que ciues, nisi sponte, ultra ducturum, usurumve, quam domum,eodem die, redire possint. Incolentium domos, pro milite, contra voluntatem, non viser paturum: Alia multa,quae mox Fridericus Aenobardus, nonnulliS additis coiirmauit, regni ann. XXXI A. D. N. CLI. C. LXXXIII
Berchioldus cum hoc pacto opes firmasset: egregium bsui monimentsi reliquiset, vitam haut multo post cicpQ -
383쪽
suit, superstite unico silio Berchioldo V. filiabus Agnete, quae Aegoni Comiti Vracensi collocata, & Anna, quam
Vernerus Comes Riburgensis uxorem duxit. Hic Bercti toldus filius Bernam constituit,loco, & cauliis suprame moratis. Vtramq; vero urbem cum amicitiam, di veluti consanguinitatem colerent multis adhortatus esset, per j κ-hial petuaq; societate, & necessitudine devinxisset, manu ve-i V Fribur,
luti mihi,& libertate donauit. Frideticus it. Imp.ut 0
te Berna, ita Friburgia, &omnia, quae ad ipsum pertine i amie ita
datum uagonoae mense Septembri Anno regni eius X. D. N
LI. CC. XIX. Illa caussa fuit, ut plurimi viciniae nobiles& opuleati,tamquam, eadem ratione,subImperio suturi, in urbem commigrarent, fortunasq; suas, & sedes in ea collocarent. Crcicere inde urbs statim caepit, maxime in sta arcem,ubi nunc Fons vetus,& in iubiecta valle, pratissique, a quibus illi regioni nomen, bricatae aedes,alteta et ia fluminis Sanae ripa,auspiciis praecipue Rodolsi ab Hag henberg,qui Domum, templum: Equitibus ordinis s. Ioannis Hieros Ulymitant, eo in loco, posivit, ubi etiam sepultus est. Fossa quoq; duobus pontibus lapideis occupasta,vno ad tiliam,& sorum piscarium: altero prope Rame,sium domum,quae hodie Nobilium societas est, retinetq; oppleta licet solsa, nunc quoq; potis nomen, & ex eo Sacellum Deiparae matris, eo in loco, ubi modo templum paullo auctius,frequentabatur, quae unica in proximo tui acra aedes. Factae quoq; portae tres,una in vico cui nomen Lauianensi,quod versus eam Civitate duceret, ubi sons,& ex colle Bellac si descensus altera haut procul supra H spitalem domum, ubi ex bello lacu riuus per canales in Urbem scinditur tertia ad clini Staldensis pedcm,ducto
384쪽
ad utramque ripam fluminis in gyrum ic voluetis, muro Eoden3 tempore, ordinis S. Franci ici Assissij, toto terrai orbe fama. Quare ut religione non minus, S pictaiis excs plis urbs, quam aedibus, crescereri datu, locus ' eiuS Diui regulam, institutuque sequentibus Sacello Dei para: Maatris vicinus. Fundationis praecipui auctores Clementcscx nobili familia. Auxere Comites Riburgentes, maximet
impcniis Elisabethae taburgiata quae cum vclo se induisici, S. Clarae exeptumsccuta, in Fracticanor u templo ibidem' sepeliri voluit Nec multo post Vclgeses & ipsi nobil &potetes urbis ciues Monasteri u D. Augustini resulam proti sila in vallis Ausjae angicto scibit cauere. Dum haec itai clici b. inclemctis paratur, iuccessit Fridctici Il. lmp. In noce ij lV. Pontiis auctoritate ab Imperio remotio, quae noniolum Germaniam uniuersam ad n xit, lad et ab esu.; sta id magnopere labo ctauit. ro apri cr cu non scitani urbes alia, ciuitates I: in Ghrm. Aia & clu. opibus d ah t qui inicitor uici,his turbis ictu in colui sic ite . t alibi notauimus,lbrtunarum luat u pro torcs,desciti csq, p usini sublegeret,quos poteti di virtute pr*stare aibit a:
agebat Hermanno Iuniori, Leniorimcomities e, quos co liaequiores, & propensiores sibi exitii mabant. quod iunior ex AnnaZaerin natus esset,& si potetiam spcctes an pri mis Hcluetiae Comitibus celebrarentur. Niburgij, cu utabe hoc modo accepit lent, priuilegia,&immunitates,quas
aura Zaeimgis principibus, aut imperatoribus obtinuessant, confirmarum a de re liter a facta En burgi, A O N. CLI. CC. X LIX si gnanu Gubiamo Hostania C te. Neq; sic ab incrementis cellauit, extra portas, maxime Augia
385쪽
Augianam artificio coriario, undae commoditate frequotiam adiiciente. Vnde Hermannus Iunior cum contensu Communitatis,& totius populi, omnem illam planiciem quae utraq; Sanae ripa instra Monticulum, inter & Gali erast est,codere volentibus,aut fabricare dedit, numo lolido per domos in Dcum consignato. Eodem tempore, cum consensu pariter communitatis,Macram Augia' dexuraciusdem Sanae ripa,inter altissimarum rupium, siluarumq; recessus, Sanctimonialibus S. Benedicti adsignauita Acta rose Sacestum Dei enitricis D. N. cI I. c c. Llta multa eo multi nobiles cctulere. Exactis abhinc paucis annis, vita sunctus cstHermannus, relicta unica filia Anna, quam Elisabetham male alij nominant. Et codem tempore,tristissimum illud fancstissimumpost Fiidefici II. mortem Interregnum incesserat. Quapropter cum firmiori praesudio,quam a puella nondum aonis matura, indigere vides ientur Friburge is, tutorcni sciarum rcrum, multis condicionibu ,codem anno, Ecdolfum Habsburgjum Comite lumbere, cui hi hclli,&virtutis celebritas ciara,cutiq; in . ius fortitudinis honorem Imperator posteadescctus. Nupsit intereaeEboracdo Ha burgio, Lauisen bergae do
mino Rodolii ex fratre nepoti, Anna Tiburgia, & simul Ftiburgensos ad Habs burgios detulit Sed qui a principio
promitterent se eorum priuilegia, iura,consuet lines coieruat tuos. Ammineodem Sacello De are Vi mu mense Marst. A. D. N. cI . Cc.LNXV. Regnante RodolGA Gulielmo aut anensEpii copo Sed idemRodolias statim v bi ad imperium peruenit Friburgum in suam dc imperiii utelam suscepit,eiusq; priuilegia rc nouauit. Arou , Anno 'tim I O N C .c c.LXXIV. Postea quia urbenivide- Vct latis firmum pro temporeaduersu, Comine Sabaudie
386쪽
D. N eoui templumeonditum. Miuui dure-
propugnaculum, qui serine totum Aventiccsem pagum, praeteritoInterregno, occuparant,quibus scBernenses etiam subiecerant; variis ex causis,quos proinde persequi bello vellet,quidquid iuris, aut dominij Friburgi Eberardus nepos haberet,pecunia sibi vindicauit.Transacti ἡ-cta Friburgi A. D. N. cLI. cc. LXXVII. salvis Vrbis prisuilegiis, quae postea rursum probauit, co firmauitq;,ipsamque in suam,& Imperij peculiarem protectionem adium- sit. Sameae mense Maio An,regni.XVI. D. cI J. cc.LXXXIX. Sub Rodolfo Imp. templum totius Helvetiae am
plissimum,& nobilissimum D. Nicolao Episcopo, D. D
Friburgi condi caeptum. Fundament Iacu, A. D. N. c L .c c.L X X XII LMulta inde secuta bella, suis,dominoru-que auspiciis pugnata,per annos plurimos, quo tempore cum virtutis, & sortitudinis eximiam laudem Friburgenses reportassent,de urbis interea amplitudine curare non sic potuere Patratis omnibus, ad urbana incrementa animos adplicuere. Eiquia iam pro sema, & opibus minor esse videretur pomoeria producere , munimetaq;, ad hostium incursiones,& motus subitos,addere placuit. Cae' tus in semicirci prope formam murus, a tergo Franciscas norum ascendendo ad turrim Martiam, & deinceps declinando ad ripam Sanae subiectam, quo in ambitu inclusa turris interioris portae Moratensis, Itemq; turris minor Bellilaci, turrisq, Martis,ubi Horologiu Martiale. Et quia aedificia versus Bernam praecipua damna,bellis elapsis,a ceperat,moenibus omnia circumdedere, fabricato a dextra Sanae ad apicem collis,qui, ea parte,urbi imminet,mus ro,cum turribus, quarum primum locum tenet, quam Rubram nominant,in ipso culmine. Acta haec anno. D. cLI. c cc.LXXV.&sequentibus. Nec inde multi inter
387쪽
De rebus Delvetiorum cub. III. 3τὴ l
cessere anni lcnoua exarsere bella, omnium quidem siue
caedes,strages, vastationes consideres, quae Helvetia pertulit atrocissima Sem pacesia, ab opido prope quod praelio decertatum, vulgo nominant. Quibus quoq; post varias clades Austriacorii nomine,toleratas, postremo co- sectis,cum duae Ciuitates Friburgum, & Berna,no solum foedere,&amicitia rurium conuenissent, sed tertium Sabaudiae Comitem adiunxissent; tertio quoque pomoeria 'mota,moeniaq; exteriora a rupe illa praecipiti portae Moratensis ultimae,ad portam Stagnensem,&Rotundimontanam, & deniq; rupem quae Sanae incumbit, longo, &spacioso ambitu consecta,cum turribus octo, quai utres t proportis sunt.Caeptae eodem tempore Monticuli turres, ultimo & postremo urbis augmento. Quies ex illa tempestate aliquammultos gianos, sed cepi lis inquieta, & non nulla fuere bellae,sed maxime cladis,quod cum Ludovico Duce Sabaudiae , & Bernensibus postremo Friburgenses habuere, nullo Austriacorum,ut protectorum, Domino-fumq;. quorum scilicet caussa bellum sua eperat, auxilio, opeq; firmati. Quapropter pacem quidem cum Duce secere, sed hinc quoq; in eius amicitiam multi ciuium praescipui nominis propendere caeperunt. Quod cum cognouisset Al bertus Austriaeus cognomento Mitis, ut bellum resumeret, neq; quid qua de statu praesenti mniarent, a se omnia optimi Principis ossicia exspectarent pluribus egit, non peregit, omnibus quidem a bello abhorietibus pie risq; promissa & cetera quae ferret, ia frustra alias, d bello praeteritio sperauerant, tuana e dentibus. Vnde po- sistremo preciolis supellectile si ciliatam praedae cuilibctie o. f. h. linquere decreuit Magistroiri I allatij ea de causa Fribi r-gum dimisit, suum aci uentu sinitii arct, quidquid ..i genti A, 4.. ii i
388쪽
facti,automatus esset, taquam in principis honorean curiam destrendum curaret, claq; lacundo fluuio per nocte quae aduentum antecedere credebatur,asportadunt inde extra moenia, veluti Obu meu atis urbis primoribus, spoliaquidelmlla ex urbe esse; texunt quodeinceps velitent, gercia reges erit,modo,sibi non λre curae, d Onstrareri quae oriania nimis cum cura, &industria Magis . to perpetrata. Hoc cu te pacto exhaustos, di circumuentos, grauiter scrrent Friburgenses, dc ex aduerso, multa nullia in itinatus superioris brili,ex arbitrum lcnteti urget ciba-lbaudiae Dux urbem illi salua libertate, & priuilegi is, multis agitatis sententiis, posti Maro tradidere, foedere perpetuo, oc amicitia cum Bernensibus renouatis. Paluc rc hinc Friburs enses Sabaudiae Principibus ad bellu usq; Burgu dicum profligatum. Tunc enim orta inter lolacia ex Franscia, quae Philippi Ducis F. tutelaria gerebat,&ipsos ob aes alienum controuersia,n Ducis ae numi suppeiciet,quos tunc quidem exsolveret, quidquid i uris, aut dominii habere videretur,si summa remitterent Friburgenses, codo 1
nauit Ita sui omnino iuris, & libertatis in Vlil. Ciuitatum laedus venire, uti & Salodoreses petiere: admiserunt spectata, bello praeterito irtute,& sortitudine nonnullae, ted laliae contra nitebantur. Donec tande costion auctorita te Nicolai apud SiluaniosEremitae,per id tepus celebratae lianctitudinis, & continentiae, cum omnium adplausu, &magna laetitia, Stantiano conuentu, cooptarentur,no namque,& decimam Civitatem componerent. Huim rei
389쪽
C A p. X SAlodori antiquitas adeo in manifesto est,ut dubitare
nefas sit: Sed eam,qua ceteri, & Glarcanus tribueriat, hoc est, tempore Abrahami Patriarchae,aut Nini conditam, nelcio quibus auctoribus, &testibus: Vereor ut tolerari, S intelligi prudelibus possit. Scite, & prudete ut cetera, Aristoteles, in legedis historiis, nec, nimis crc-dulum, neq; omnino incredulum esse oportere. Illum sae-pEsalua pro veris habere, ac turpiter plerumq; labi: hunc nullum cx historia fructum reportare. in priore peccaruigrauiter ii qui tabulis, & ignoro quibus narrationibus omnia antiquitatis monimeta implicarui. In hac parte lasbuntur etiam hodie Turca: , qui omne vetustatis, di actorum memoriam abiecisse dicuntur, quod non credat, rescte ab iis ea tradi posse,quibus non intersiteliat, quiq; proinde aliorum fidem sequuntur: multo minus qui praesu runt, aut spectarunt,ambitionc,odio, metu iri, & praemiis omnia in transuersum rapientibus. Sed uti nunc ea anti qua tenemus,quae magnis illis d ucibus, qui orbem terrarum imperio amplexi i unt, Romanis dico, codita,aut habitata suerunt, ita Salodoro in primis Helvetiae opidis sa cile locum reliquerim, adeoch ex illis Xll. incensis vliuria, Saliensium caput . Saliensis populus dextra Arulae ripa ad Siggerirn us' ab influxu Teilae,& Biena pagi Auetici pars Crematum opidum cum restituere iussi essent Heluetij,
Iul. Caesaris mandaro pro vico genti maximo coluerunt, habitaruntq; Salenses, multis post annis, ad Antonium Mlagabalu Imp. cuius Il. &Sacerd. consulatu, im Salodori inscriptio Eponae Deae,quaecuq; fuerit,posita, & dedicata.
ant 2-ιa . eaput. Quorum me moriam etiaconserv.rt Sal
390쪽
Qua in inlcriptione, Salodorum, vicus Salensium vocatur. Vici ea tempestate,loca,quae licet frequentissima,&celeberrima essent, nullis tamen moenibus, vallo, fossau aut propugnaculis clauderentur, quos proinde, quia campitales essentiad aliorum disserentiam, vicos maximos nos minabant. Ita Tigurum vicus, ita Constantia villa,in antinquis adpellatur. Cum vero eiusdem Alagabali tempore, S paullo ante, posteam Germanae, barbaraeq; aliae gentes in Galliam, Romanasq; provincias, totis viribus, di vastitate incuberent, tauaq; essent pericula, vicos illos moi mos passim moenibus circumdare,firmareq; , contra Lo stiles impetus caepertit, aut certe prope turres,arces,&propugnacula,castram aedificare. Ita Salodorum ex vico castru Maximiani Imp. In casio enim Salodoro Vrsum, & Vbctorem cum Sociis martyrio,eo tepore,adiectos, memo riae traditum est. Quantu aute sucrit id castrum cx ruderibus & muris integris, quae nunc quoq; victuntur, iudicar est facile. Et hodie inde eius castri maior pars ina Hozia in palati,aut aula nome conseruauit.Turris illa quae merita cum admiratione antiquariis cospicitur, arcis ab Ori