장음표시 사용
191쪽
v I τ A. , et se in ullaru partem moueba. Postea uero quῖα caeso
reni ad Ma itum detincri cognouit, copias Petrei cara exercitu Vani3 ese coniunctis, magna auxilia converanisse, er consentire omnem citeriorem prouincium,quaeus postea acciderant, de angustijs ad Ilerdam rei frumen, n e accepit, uti ad em in latin omnia Ala unius peris scribebatine quoque ad motum ortunae mouere coepit dea lectis biluit tota prouincia, legionibus completu duobus olones circiter x x x. alarin addidit, frumenti mauxo Paem n π- coegit , quod Masiliensibus, Afranio, Petreios mitteret, er naves longas x. Gaditanis ut stacerent, imperauit. complures praeterea in Hispali sa-
clandra curauit , pecuniam omnem , omnias ornamcndis
ex fano Herculis in opidi Gadest contulit. Eo sex cori
s hortes praesidii caussa ex prouincia misit, cui is Gaulonium equitem Rom. istb procurandae haeredituli a Domitio mori, opido praeficit, armis omnibus priuata er publicis in Gasson domum collatis. Ipse graues habuit in caesarem conciones, quem aduersa praelia stocille ,σubeo magnum numerum militis ad Afrania perfugisse, saepe in tribunali praedicauit. Quibus uerbκ perterritis civibus Romana eius prouinciae, sibi ad Remis
pub. administrandam A s. c x C. millia, π argenti pondo x x. milia , tritici modios C x x. mistia poticeri coegit.*s Quas caesari esse amicas ciuitates arbitratus est, ijs Iraraviora onera iniunxit,eos praesidia deduxit, er eoru,qia orationem aduersus Remp. bubuissent, bona in publicum addixit. Prouinciam omnem insua Cr Pompei uerba per iusiurandior adegit. Sub haec auditis rebia a caesare inso Ili punia citeriore gestis, bellum ipse in ulteriore pura Ast. Ratio dulcia hoc erat belli, ut secura duas legiones Gadess
192쪽
yo M. TERE M. VARRO Nis Gadest confirret, naues frument sibi omne contine
ret. Prouinciam enim omnem caesaeri fuere cognouerat.
caesarcim conssiluis et nullam partem belli in Histoks relinquere, so cum duabuε legionibus Q . casiis Lotis gino in ulteriorem prouincia, ipse cum sexcentis equitis sbus magnis itineribus progreditur , edictis, praemittit, ad quam diem magistratus,principes, ciuiruum ibi esse prato cordubae uehet Dicto die conuenim per se portas Varroni clausit ut ipse caesurde bello ciuilι commentariis secundo scriptum habet. Isdem diebuw cammonens s ciui rotas tres cohortes a Uurrone in arcem opici praefidio deo duetus,per se eiecit,portaws praeclusit. Hoc ueia it in gis cum duabus legionibuη properauit Varro , ne itinere aut traiectu intercluderetur. Sed progressis ei paulo lon'gius literae a Gadibuε redduntur, Gaditanos principes H is ηυιl ac cognouerant de edicto caesaris, a Pompeio cum
Tribunis cohortium defecise, confici se, ut Guilonum
ex opido expellerent, nisi denuntiato consilio Gadibus ex fisset. Qii' peruulgato, altera ex duabus, quae cum Varrone erunt,legionibus, dicta vernacula, ino inspeα αοctante,ex castris signasustulit. Eo Adto perterritus Uamro,cum itinere conuerso hese in Italiam uenturum promis
isset, certior actuismus est praeclusas esse portas: tinuero omni interclusus itinere ad caesumem mittit,pararum se esse legionem cui iusserit,iradere. Ille ad eum Sex. c. 2 sfarem mittis,cui tradita legione,Varro cordubam ad ci
orem uenirn elatis, ad istin publicis rationib*s, cum 'de,quod erat penes se pecuniae tradit, Cr quod ubique i iobebat frumenti de nauium ostendis . Sis tendistis partibviijs,quibus Mars belli remmunis minime successerat,a s 3 sit Hisbamys, legionum mutata uoluntve, urbanis rebus
193쪽
v I T A. I perdust , qu)d uiro sipientifimo consum non esset addes erutos accedere, nihil quicquam tolerabilius habuit. in quo acquissiceret,qu 'mbolitudinem, locum bello uocuum eligere. Licet enim cM Pompeius lodia cesserat,s bonis , er ciuibus er uim sol excidisse e mundo uidereatur,profugere manen cum isso optimatib s non conuenis
bat qui mancntes prodesse quoad possent, deserta er opaprcsse patriae in eo quod optimum ret , re cr consilio
niterentur. Arma itaque conditione posit8, M. Varro
o subitum discessum, er praecipitem ex Hilpania profectiorinem ibi quovis cosilio utiliorem esse creuit, Cr in urbem l domu ms uenit non quod ibi optima uiuendi conditio esssetfed ut quam in patria uiueret, si aliqua forma Reil publicae redderetur. Verum e de rei es nulla fiat, urbe in s ipse siue legibus, sine iudicijs , sine iure,sine fide, relictas direptioni ex incend s. Quare nulla res illum Rontis terui nuit , nisi expectatio rerum Africanarum: de hs enim in epistola M. Tu ij ad Terentium uersu est:
rica terribili tremit horrida terra tumultu. Intemeto ea Varro desertus a ceteris delectationibus Cr volupαια
ιδμs propter Rempublicum,em euerse dolorem fluso rum consiolatione nunuebus' optimarum artium scienotia sustolabat, cr recreabal:udeo ut quod cum libra in pria lina consuetusne permansierat,illum quam se cicero Euas xerilsapientiorem fuisse. Falpa autem uterquς cum alijsquamplurimis magna e rerum Africanaru, ex urbe erae fit: cr sicut be tum M. Tuilias Attici consilio in Arpis nam abdidit,sic noster in undum castinarent ne cion ocu li augeant dolorem , interitum rerum er publicarum erro suom in urbe intueri cogeretur. Secutu mensibin cicearo Terentiam Varronem per litem inuit o quo adesse
194쪽
as et M. TERE M. VARRONI sin Tuscia o uel in cumano uecte ut de negotijs utrius communicarent , miatua confiuetudine in ndis uicinis si uerentur opes er solutio fluctoram senectutem folicis audine liberarent. Mucis post diebus Terentias in Tusculanum uenit, quo exm Jatium non fuerit ciceroni ueri sitiendi iij ibi uidenditae est illum in Curimum pera secutus ansit assecutuι,neficio. At in urbem cicero prius, Virro tardi vi rediit e cim tamen utrique imprimis cu Messet, si minus ficile linguas vitare posscnt, oculos saltem hominum effugere. Ex urbe autem Cicero Varroni sui debui,quodccnsibat endum tantisperAum destruesi rei ciuilis uictoriae gratulatior resimi d- ex uictoris
caesaris adueru,de istius animo melius, o reruexitu cor stiret.sed erant tum dulces M. . Terentio in Tusculano lautebrae , quod istis tempestitibus prope solus ut inquis ille,
esset in paretu ructugs doctrinae perciperet eos,quiueret nuxinti unt,ut ea consideramet,eas tractaret quorum crifus er delectatio esset omnibus er actu er uoluptatiobus anteponenda. Eam ob rem istos Tusculanensis diesi tir uictoria puribui M. Tullius: ut ad Terentium no str: 'ibit, se, ut ei liceret. ut nulla interpessatve, isto modo uiuerefre libenter opi s omnes omnibuε conce*rum Sub id tempus ex Aerapto ex Africa per mare Geo fur ad Italiam aduribat, in Pontinu exituruε. ea re tum in uilla quadrinsua bisitium Varro parauit,Balbo, Oppio er Ciceroni, qui obuiam caesari processerunt. Hi bomisenes erunt, G fi liares caesaris, ut be cognouisse uis ci cem V irrotist amantes. Sed Varroni, quod cum caesare iam i Iu annis intercesserat necesitudo, istorum gra*tia formis o us nibit fuit: neque item ambise eorum si
195쪽
eonstarum si rum, omni culpa vacaret. Secut Menim primum erat nono sed osmiam: reliquerat autem no seu sed desperationem. Quod ideo motae pono,ne quis Terentij prosiriptionem putet in in tempora incias disse. cim enim caesaris besso neque huc, neq; istuc paratosequi isset ,simulti post eius uictoriam exilio uota
rimis Huc at, necessirio aut pauci, aut periim nuta ijs uidelicet exceptis,qui sui amantes, quam mentes, siri pro uinspartibuου obstinae, animos inuicto rostiterant. Hi uerofosisiunt, qui tum proscripti in rerum Roman irum scriptoribM leguntum :quora m bona Elim sub basti uenderet caesa ausus est dicere e praedamsuam vendere. Verum ex illorum sectione noster Varro minia me tit,qui ut anfra solutis , per id tempus salutem a uoteribus amicis, id es Disso petebat, Cr consequebaratur. Itaque in otio literarum expectabat, si quis erum non modo ut architectum, uerum etiam ut furum ad aedificandam Rempub.adhiberet. Et nanque er M. Tullio ilis ludi Mut, uolenti uti eorum opera, accurrere:sin nemo ao uteretur,tamen e scribere, O legere quae ad ciuitatis roctum statum pertinerent:Crsi minus in curi atque infaro, ut in literis er libris, ut doctistita ueteres fecerant, nauare operam Reipublicae, Cr de moribus ac legibus quaerere. Quis enim hoc non dedisset Elis, ut cum eorumas opera pili Lenon posset uti siue nollet, ad eam uitam reuerterentur, quam multi docti homines Reipublice praeposuerant f in hoc uno incommodetra videbatur, γόd quemadmodum scalarum gradus si alios tostis, alios inciridas, nonnullos male bimentes relinquas, ruinae periculum 3ο struis, non ascensitum pares: sic tot malis tum uictum, tum
scia studiumscribendi uix quidpiam dignum auribus,
196쪽
4 M. TEREN. V ARRosis aut probabile poterat terre. Adeo tamen animus litera ob irmivi, in istud s molestis tempestitu culamiose lea inruit, ut M. Terentius duodecimam annorum hebdomaridem ingressia, in primo librorum inscriptorum Hebd mades uel de imaginibus e ad erum di septuagim boo stam dM librorum dixerit conscripsisse:id est, anno octogesimoquarto dixit varro, se iam quadringentos Cr m naginta libros composuisse: ex quibus ut A. Gellius NM, libro I 1 r. aliqudiau cum prosicriptiu esset Varro, laireptis bibliothecissus, complures non comparuerunt. Ex illo autem apparet, bellissime apud ueteres usum 'tim en centibus membris,eruditorum: animos industria beneficio forem iuuentae retinere. sane Terentius nost cim per uarios casius er rerum discrimina ad tempus ibiud peruenisset, quo c. caesare interfecto, quo domino, is es liberi facti epoui sibi uidebuntur,siversis publicae pestis Antonius, ne Iacto recuperandae liberta is creseret noua feriori; struisus, prudenti, si ne uereba- ltur er ea de re amicos admonebat suos. Nam QT lgius puer Octauius caesar veteranos celeriter corser, δο et, legiones, duae de exercitu Antonij ad eiusρ toritatem cotuli ex sine illo Antonim nihil sceleris erat, ribit crudelitaris praeteriturus. de re eum ex amici cuiusdam sevi litera vino aliquid accepisset, ciceroni comi micauit, scripsit ,ueteranos eos qui re ciebantur H l .
nam pars erat dia se improbisiime 'qui,ut qui ab e rem partibus diisensissent, magno periculo Rox 'uri
uiderentur. ita factum O, ij probabatur Terentio , consilium di licebat, quasi is copias nonsata firmas bais iberet,quod Μ Tuilius ad Atticumscribit.Super haec Ana Io i ,
DUM posteaquam host iis patrii iudicatus σ
197쪽
sera, tintimas exilio reuers si Brula cassiqriorijs er ciceronis amico capitis peri lum,atque Metadscrimen iniecis Triumuirenim euertit, constituenda , cum Lepido tanto odio in omnes 3. bonos irebatur,tu C x x x. fenatores,eπ plurimos esu
res proscripseris: quibus licet innocentis a elata periscubini Ormit, quod non cum ido optimates omnes odissent, er non ab G ipse infecundo MDEMVeiise 't. inter caeteros noster vario de foro deceM: Ied ubi ad delituerit, nsfusimo, dum de ein eapite ex bonu,quam otimebat, proscriptio 'metur. Tum autem non in vararonem odibat Antonius, quam eius fundum cassinatem inulas, cuis eum duo domini in folidum iure esse non possent, uerere domino rerumfluarum pris ione pulν aes Antorius fundum per iniuriam, ut ait cicero, inuoluum Eo tempore Musarum furaria, NI. Terent ij bibliotheca
direptae sunt: quod ipse libro , Imaginibus sivificauit. Sed fui undem ille licitas,quasi pactum pretium Varrona restituti, cum illum ex proscriptorum albo remoueri eo Antonius inducis curauit. it circiterida tempora quis dum Μ.Terenti tribunuι plebis, ius cum nino proos,pto eadem erat appellatis uno excepto cognomine,
inquit Dio cissitus libro xv vii. sed in eo sibi renim riusqu)d tribunum Varronem cognominat: quod si uere 1s poni non discrepat ob adiud cognomen a nostro iste Trisbunus qui quum eum alioqui minime Triumuira inuissus esset, ueritus ne sibi idem quod cinne castris cantii geret,eam rem edito scripto declararat,quo maxime Moinridicula fui. Hic uero noster Varro tim annum feoio ptuagesimumquartu agebat,γὸ minus mihiuidetvrfluum Tribunatum in iam rerum discrimen de industria comis a tulisse:
198쪽
iuli se ne dici in huius cruem iure publico excusium, istia munus non a sine decrepito ,sed ab adolescente grautiosi limo gerifolitum esse. Plane non solum in praediolo
loco Varronis cognomen apud callium perperam ad ciatur, sed Cr libro L i i i. ubi Terentius Varro missus ab sAugusto salassos deuicit, er libro L v Ii I. cm M. TOrentius Varro eques Rom.accusetur, quod Seianum cooruerit. Vtrobique alius ab hoc noliso ex temporum rotione Terentius uideri debet: cr ne polleriore loco prootitus huius filius ege uideriurimis, bd ita patrein suis io dieit cum L.Aelio Seiano praefectum Albe praetorio Tisberij c ris, ut est in eius oratione, libro quinto Annal. p.Taciti.Quae a X landro interprete casi mo er dilis
scute i 'animadu se,aut praetermissa in eius Notis uas de mirorivernin ut diuerticulo redeamus iam mutatae mortuo in Aenpio Antonio, istiG usta Varro remansie
luperstes. Q i proprijs uirtutibus er Attici amicitia Octauio caesari charisiimus, suam fortuna ab omni perseeuto tutam quamuis in Republica habere posset, maluit timen potius quietis er honorificam senectutem, quam folicitam agere. Illo igitur cum amicis intento imperio constituendo, firmandis nouae Reipublicae, hic in literis omne otium tempu3is contriuit, qui conscribendκ nouis, cx politius limandis edita iam ingeniij fui monuisentis, tantum operis laboras fustinui ut ad ea quaescripsit pe, is
nitus cogno cenda, longistinauit sit opus. Quamobrem de ito uerigime M..Valerius libro Memorabilium v III. sic scripsit: Terentius Varro hamanae uite exemplo erstatis nominandas, no uniis, quibus seculi tempus aequotiit, quam Bla uiuacior Ast. In eode enim lectulo eripse ii, ritus eius, er emalarum operum cxrsus extinctus est.
199쪽
nignus et profecto ex bon nibus inertis, si quo illa Dia
b imo eg regia est,eo utem omnes ingrederentur. Is enim re ipsi sicut isse caro libror hequo ostendis, uls tempo, ri deesse, alios temporibus saperesse. Ideo ut ne extremus quidem eius hora agitulone stu uacua est et in lectulat suo compo situs,morti uiciniis scripti at, lauas ibi dise ex rubal opus,de quo c.Pliniud libro x x I x. cap. 4. ait, scirese M. Varrotae octoges Ooctauo vitae anno protiae disse, aspidum ictus est caci ime curo uiti a percujul. xo i brum urina. Itaque nullis Varro L. Caecilio Metello, . Mucis scaevola cogunno,ut autor est Eusebiuspris Q ino Obmpi d. C L x v I. post annos ego denonaginta uisi ea ex sit, Obmpiade, ut ire pupputat, C Ixxx VIII., anno itidem primo, caesare Octauio V. Sex. Appuleio i is coss. Quod si balitum corporis eius posteriscire desiderant,aegre molestet fero, eorum desiderio fatis me sicere non posse. Hoc enim solam inueni, luisse eum uigilacem, hominem, qui tamen, ut plerique omnes ficiunt, in si somno diem aestite diuideresolabar. Poria Asinius illei αo Pollio , qui hominum ingenia Rempublicam suo inuenio fecit,ne contra virum ex omni memoria docti, mum, uot iustis aeui ualere M. Varronis adhuc uiuentis posuit ima iginem in bibliotheca illa, quam primus Romae ex inanimi bi dedicauit. Gloria uero eius,cum insuperstitem mos ximi ualet inuisitam non exigua luit, inquit Plinius Itat . bro vir. principe,oratore,Cr ciue,ex ista temporis eiusi ingeniorum multitudine, huic uni coronam dante: tili etii qm nomen ante α. Vaec is sorano bonoris causa trisburis,meriissime post iam has a quo togatorum Do ab Elptam ut erat,dicebatur.Et id quidem mcinus Possisnu, i ratum mortalem hominem quasi immortalitate donaturi,
200쪽
nisi tim sinitebunt, imidis in fulbet, nostri opti
nomarronis tiguina in urbe utis erum imagines rima pis cera primum uultus ora, expriobum, ex noui timento,no solum ex auro argentove, ed ex aere er marrumore ictae pictae, funi,per inmaris Dila d positie, in s bibliothecu dicabamur ut eor- ejgies studiosa inruoretur, quorum animae immortales in hi dem locis laqueis bratur. sed usum est superatore melia ut Μ.Varro tot vij praeclare scriptis , potias de ingenio, quam de Amrie a posterile nosceretur: qui χαμύντερος quasi aenea io intestina haurem,cognominari potuit tum aequo iure, ars Dido mus iste,quem admirabili stucio, legendi, ex scri- 4bendi uindu te, tria miria er genios libros accepis imus eisse asi Graecos Terentius in numero Isma iram non aequauit, Latinos fiam in hoc genere uicis is omnes thnenim mirascripsit, quo nuitauis quenquaugere potuisse credamus, se, multa riit, utviiquid ei iscribere uacve miremur. Multa autem ea scripta si rinit, Μ.Tun uerbst,quam mea malo dicere , ex eiuι ad varronem libro primo Academicari Quaestionum: tros,inqui in non a urbe peregrinantes, erranter, tamquam ho pitctaui libri quasi domum deduxeram:ui pose semus aliquando qui er ubi essemuι agnoscere. Tu aeuis illem patria,tu descriptiones temporum, tuscrorum iuri tuscerdotum,tu domesticam, tu bellicam dasciplinam, in xsmem regionum, locorum,tu omnium diuinarum bum rumq; rerum nomina,genera, oscia, euvφι aperiadis
plurimum, pocMnoMu, omnino, Latinu er sirem nitus vitulisti, Cr uerbistisque ipse Cr uari- er e Ditis omni irre numero poema ircisti: philoiophiam, i. vitiis lacu inchoaac ad impedend situ, ad docendum