장음표시 사용
81쪽
eramentorum veritatis vecordes contemtores, ut S praevaricatares. ex fundamentis sapientiae & rationis, Scripturis saeris sensa stiloque eonsonae ic debitae, conscriptum. Publicatum est ab mictore extremis vitae temporibus. atque a in Templo honor. reserato p. 38 laudatur, & opus vocatur insigne, flagra tissimis ad Deum suspiriis plenum . di vel scriptore dia. gnum. Atque inde patet, litterarum εc humanarum scientiarum. tractationem sordescere tandem bonis mentibus , nec eas quietem & solatium invenire, nisi in piis meditationibus S eonveris sitione cum Deo per ardentes preces , firmaeque fidei sedulum εc masculum exercitium. Neque vero hoc ita interpreteris. quasi litterarum studia , ciuibus ipse delector 8c adiuvor, conisi temtui exponere velim; sed vide, quaeso, ea ut sic tractes atque i' exerceas, ne a semita pietatis, Deoque debitae devotionis abe , ira, dc unum negligas necessarium.
. etatis. Noribergae ITI'. Editio recentissima, Post primam, quae pro diit Ienae A. 1623. repetita p ea A. I 9.i6 8. 1663. Est nia mirum christiana dc salutaris institutio. quae caussae quemvis hominem christianum ad pietatem permovere, quindie eam modo exerrere debeat. Cum auctoris Hodegeta. monstrante, qua r tione hoe libro, ad cinfirmandas pias meditationes, uti queas. In fine additur Dominici Bιιrii Euangelisther und epistolisthet , me Mer. Hodegeta euat elicus 6c epistolicus, non tantum ' - pro iuvenibus ministris ecclesiae, librorum apparatum non habe tibus, quomodo sermones suos in diebus dominicis ae festis inissituenam ex hoc libro, in salutarem auditorum usum, elaborare possint; sed etiam pro patribus familias, quid per singulos an nos. in diebus dominicis 6c festis, ex hac schola pietatis legere . . Deoque placentem meditationem peragere debeant. Totum O. pus constit U. libris, quorum I. agit de caussis sonticis, quae quemlibet hominem excitare debeant ad pietatem. II. de modo in genere, quo quis in Pietate se exercere possit ae debeat. III. de saltibus necessariis atque essentialibus novae obedientiae, quom
o quivis verus cluistianua se se in ea, secundum normam pri-
82쪽
Gerbard. Forbosuimae tabulae, gerere debeat. IV. de bonis operibus Zt ehristianis virtutibus, quae in IV. V. dc VI. Deealogi praecepto a studioso pietatis postulantur. V. de bonis operibus & christianis virtutibus; quae in VII. IIX. IX. &X. praecepto a cultore requiruntur pietatis. . Singulisque libris additur Praefatio, in quarum prima dinseritur de debito & salutari fructu exercitii pietatis, I. Tim. 4. g. in secunda de lamna praecepti divini, I. Tim. I, s. in tertia de comparatione fidelium eum arboribus amoenis N fructiferis, Pal. i, an quarta de pii Principis praestantia inter omnes alios imperantes, Sir. io an & in quinta de diversa Euangelicorum S Romano catholieorum doctrina de bonis operibus, Scopus auctoris hoe ire libro est, resistere securitati ic impietati, falsaeque de fide operiabus vacua opinioni, nec non abusui euangelii, & studiosam iuventutem excitare ad cultum tam necessariae, quam utilissimae pietatis. Suspiciones quidem , 6c calummiae hominum male feriatorum non cessarunt, quo minus contra hune S alios simia Ies pii auctoris libros virus suum evomerent, . eumque eum Wei gelianis colludere eriminarentur; at vicit tamen bona caussa. hocque opus omni tempore suos habuit amatores ac laudatores
inter doctissimos & optimos viros, ita ut D. Nicol. Zipsius Prae- 'fati in auctoris nostri Hodegetam euangelicum illud vocet aureia' um. Et Io. Andr. B. s, proseitar ac polyhistor olim tenensi . statuit. posse hunc librum theologiae practicae cultoribus esse 'instar sundamenti; immo illis auctor erat, ut charta pura totum distinguerent, atque ita Ι ocorum communium loco ute-
fentur. Sed hoc consilium ego quidem non dederim; scio enim theommoda, quae inde nascuntur: nam intersertae illae pag Inae impediunt evoIutionem S lectionem ipsius operis, & multis, immo plurimis in Iocis manent vacuae & inanes. Satius autem est, adnotare auctores, similia aut plura suppeditantes, & peculiarem hahere librum Locorum communium practicorum, in quem ea reserantur, quae Gerhardino in libro locum non inveniunt. Ceterum hie liber nec apud θεηιrum sua caret laude, si placet evoti
83쪽
eis in ecclesia stolicana. Aberdonae ig29. Conseripsit auctor hoe Irenicum ut responderet seatris cuiusdam presbyteri aporiis de receptis in Ecclesia stolicana ritibus, agitque in libro I. de genuculatione in S. eoena, de mensa dominica, de communione inoter populum de offensione infirmorum, de tolerantia mutuar in II. cie conservatione receptae consuetudinis , de usu libertatis
christianae in rebus mediis. de potestate Magistratus eivilis circa res ecclesiasticas . de iure praesidentiae & regiminis epistopalis ide potestate e communicandi, de precum catechismi, & rituum ecclesiasticorum forma publica. de concione funebri . de baptismo in privatis locis, de coena Domini, de impositione manuum super catechumenis, de diebus sestis . de schismate, scandalo. die ieiunii, recitatione orationis dominicae, iurament0 doloso. BeSynodorum utilitate ae necessitate. Altera huius Irentes editio exstat in auctoris operibus iunctim editis; sed scias, in ea voaeulas aliquot, quae paullo immitiores. iustoque acerbiores reputa. ne sunt, correctas atque omissas esse, prout indicant nobilissimi
Actorum rendriorum scriptores ad A. ITes. p. 229.
Dauidis P A R EI Ireni eum , sive de unione & synodo Euangelicorum concilianda liber votivus. Heidelbergae i6I . Dinseritur hoc in libro de diversitate iudiciorum S consiliorum super componendis Euangelicorum dissidiis, de scriptionum & eoI- loquiorum theologicorum institutorum vanis successibus, de colis loquio & Synodo fiuctuose instituendis de syncreti εις contra
papatum ineundo, de articulis inter Euangelieos vel concessis, vel controversis, di denique ponderantur Motiva, sive rationes, quibus coitionem Euangelicorum fieri nee posse, nec debere.' quidam Principibus persuadere conantur. Non tamen oppugnationem effugit hic liber: Ioannes enim Georgius Sigvvarim ei opis posuit Admonitionem christianam , & Leon. Hulterus Irenicum
vere christianum: de quo egimus P. II. huius operis, p. i . Irenicum . in quo casus conscientiae praecipui de viis quaeis, rendae & constituendae inter euangelicas ecclesias pacis breviter, proponuntur & deciduntur, ad exploranea super iis pie dolio rum iudicia, vel ad obtinendum super eorum decisione eorundem eonsensum. Londini in . Pacis μοι Visa nomine intelia
84쪽
liguntur hie vel induciae & cessatio a schismaticu controversiis, vel moderata homineque christiano digna via necessarias tractandi in spiritus mansuetudine opinionum disserentias, vel aperis a flentque ac publica fraternitatis professio in fundamentalibus doctrinae eapitidus. 'Circa pacem religiosam ficta, vetaque propositio. issi. Est Epistola ad Baronem quendam scripta, in qua auctor, romanO catholicae addictus religioni, respondet ad scriptum illud. quod
nomine Electoris moguntini. quasi is eo conciliationem & conco diam Lurheranorum cum Ecclesia catholiea, exclusis Resormatis. 'quaereret ac procuraret, editum erat.' Atque illud ipsum scru pium hie insertum est , & ad singulas eius partes ordine r Dondetur, tandemque dicitur , non aliam ad tollendum schisma esse viam, quam ut discutiatur quaestio, an Lutherani vel. Resormati habuerint iustam caussam separationis ab unitate S. eommunione Melesiae eatholicae, eaussamque separationis, quae .allegetur, debere esse necessariam, dc sacra ex striptura proban
la. IIO ORNBΕΕCKII Dissertatio de consociatione euangelica Resormatorum S Augustanae consessionis, sive de Colloquio eassellano, A. 166I. habito. Amstelodami i663. Auctor in ea promit iudicitam suum non tantum de colloquio cassellano. sed etiam de consociatione obtinenda, & tria agit , I. historice osten..dens. quid adhuc in conelliatione Euangelicorum sit factum: a. meologice adstruens, quid fieri debeat: 3. politice disserens de ordine, quo fieri omnia debeant. Refutata est a D. Abr. Glουισin spiritus syneretistici dissertationis Iugdunensis D. Io.
Itior,bιιmi de Consociatione Reformatorum di Aug. consessionis.' ' Io. marubeee o harlemiensis, doctor 8t professor theologiae Vltraiecti, deinde etiam Lugduni, & ecclesiae pastor, typis subiecit Meini ismum consulatum, Commentarium de paradoxis echeterodoxis , Libros IIX. pro convincendis S convertendis, Examen Bullae URBANI IIX. de iesuitieis, imaginibus it sestis. Examen Bullae IN N O C E N ΤII X. de pace Ge maniae, Epistolam ad de independentisino, bel-- Κa gice
85쪽
16 Mavmin Gutemmat gire Tractatum de catechisatione. & Catechismum aut visuis Salia, finemque vitae terrestris fecit A. I c. aetatisti Diar. biograph. Xxx 4. S conis Animadvers P. XIIX M. -- etBisias Miscellam critie. Tomo IL p. I s. narrat, Hoornbeecktiam de Maresium sorte fortuna convenisse in ossicina bibliNolae aliis cuius hagiensis. atque hunc illum civiliter allocutum esse; sed tu Ium, intellecto Maresium esse, respondisse: Si sis Marasitvi,vali,cem cum tuis colle eis cita alludere volebat ad litem, quae Maresio erat cum Riveto c.te; atque hoc disto tergum vertisse, di abbide. Maresium autem naee reposuisse verba: Paeem eum Cost lis colui, ct temper colam. Iam vero ex hoe colloquio inseri Ancitibnius, Hoorctoechium incivilem fuisse, oppidoque inrub
Collegium de propaganda fide ωroντ- adumbratum &Ε elesiarum reformatarum antistitibus & Synodis oblatum a RS. Hamis monae is68. In eo proponit auctor consilium, ut Synodus Pastorum reformatorum quaedam universalis coeat, quae salutem circa fidem S mores eurae cordique habeat; atque adeo obiectum huius Syn di sit r. concordia Resormatorum inter se arctior. iubnixa Consessionum harmonia , catholice approbata. a. concordia Reforma. Drum cum aliis, ex eapite consensus hvim fundamentalis. x con- l'cordia non tantum ecclesiastica, sed etiam politica. 4. erectio ae- lratii ecclesiastici. s. usus eiusdem ad eccleuas S schoIas.honeste sustentandas vel plantandas, ad erigenda collegia & seminaris, ad eommunionem sanctorum cum exoticis ecclesiis colendam. 6c
pressas sublevandas. si disciplina ecclesiastica. 7. Dequentior syhaxis, seu commemoratio mortis Domini. g. meIior eathechesis. secundum normam catechizandi veterem. 9. cura scholarum publicarum S privatarum. Io. censura librorum. II. cura di instruclio bi. bliothecarum. II. versio librorum in linguas vernaculas. q. bona& pia educatio Principum iuventutis, di eorum, Qui suo tem' illore rerum clavo sint admovendi..
XXVII. Christlicte Minen-lehre . sive Christiana Insormatio Prina l
86쪽
miae Iό98. S I oa. Partes iu quibus ostenditur, quomodo Principes. aliique iuvenes. praecipue in doctrina chustiana ad fidem o Perantem informari debeant; S in prima quidem Parte exponi, tur Catechismus Lutheri; in altera disputatur contra atheos. de traditur historia ecclesiastica & profana. atque hae sub IV. m. marchiis. opus hoc, cui praemittuntur approbationes duarum Facultatum theologicarum, Vpsiliensis. S Gryphismaldensis, prodiit consilio, auspiciis Se sumtibus augustissimae Regi : Su eorum ΗΕDΕ ΙGIS ELEONOR Aviduae. Fuit SIM.σ- aηοπmin, qui ante 3oo. annos de Principis institutione seripsit, emtu eum notis Io. Missser . De quo Morbos Polyhist. r.
Caelestinus Flidericus. Gutremuib, nobilis silesius, secretatius regius, di serenissimarum Principum Sueciae, Hedemigis Sophiae et Viricae Eleonorae informator, Peregrinationem regis CAROLI GUSTAVI annis 1638. S ipsiusmet manu latine scruptam, iussu reginae V LRICAE ELEONORAE A. Is 9.. in germanicam linguam transtulit, et A. 1698. Christianam edidit devotionem privatam, scriptis hisce satis ostendens. activum sibi curae cordique esse christianismum , omnemque eruditionem ne illo inanem reputandam umbram, ac talidum eadaver. Rich.. ab Haris Holmiae litteratae p. n.
i XXIIX. Urid. B ALDUINI Tractatus de easibus, eonscsentiae. Wistrenbergae Mitio altera, priori de anno correctior τquam secuta est alia A. i663. Et in illo quidem casus conscientiae non ad ελλο 'me ora Romanensium, sed ad unicam Scripturae sacrae normam enodantur , ae resolvuntur. Hine Theologi mitte hergenses opus hoc in Praefatione sua vocant utilissimum ac per- . quam necessarium, immo aureum . in quo nihil superstitionis nihil conspirationis, nihil erudelitatis, ninil periculi aut fallaciae pet Aug. Buchorus in Epigrammate canit: SM ebristiano Balduinua. η, .. Vide cranimae P. VI. Animadvers. p. r h. Et eonstat illudim libris , quorum primus agit de eonscientia de eius casibus in. genere: secundus de actionibus hominis circa Deum ec religi-
87쪽
tus de actionibus hominum circa res humanas. Marginalia au tem,& quae, cum margine capi non possent, interspersa' sunt addita sunt a studioso quodam . Atque hic, ut Crenivi indicit Animadvers P. VI. I s, erat Io. Georg. - Ηilperhusa francus et qui etiam de suo quaedam addiderit. II ib. IV. cap. 8. casu III. p. 793. In nostrae Wittebergensis ecclesiae Agenda haec verba Vnd die et selbst daetu geman hat, id est, Et quae ip1e addidit
in parent besi leguntur , neque a pud nos in baptimo infantum n hurpantur. Conssat, in parembs ea legi , nequι unquam omisa in baptisma infantum. Quae cauta
est, quod facile crΩam. riodum istam . ut multa alia, oitio seriba in librum illum irrepsisse. Io. Misaee in Fastieulo Dispp. theolog. di quidem disp. III. S. 26. Oenim I. c. t P. I s. Frid. Baldaiηα dre densis, pellionis filius, etsi nullis infructus opibus, Dei tamen providentia, celsissimique Dueis Sa- xoniae dc Proelectoris Friderici Guillelmi subsidiis adiutus, tantum in studiis suis profecit, ut latinas & graecas litteras ad elegantiam usque, hebraeam vero, quantum satis est, disceret, ae praeter philosophiae partes alias mathesin excoleret, atque in poeta, ad quam a natura videbatur factus csse , praeclari quid praestare stiret. Hinc cum laude utramque lauream consecutus , philosophicam S poeticam, saeris se studiis, sub insormatione Polye. seri, AU. Hunuit, ic Sal. Geseueri, totum tradidit, ita ut postea variis functionibus fructuose ae laudabiliter praeesse potuerit. Fuit enim successive diaconus fribursensis, superintendens olfni- eensis in Voltlandia, &. legitime impetrato Doctoris gradu. Wit- tebelgae professor theologiae, antistes ecclesiae, & Consistorii ee etesiastici assessor, potuissetque concionatoris aulici dignitatem. quippe quae ipsi oblata erat, habere, nisi invidiose aulae splendo-
ra praeserre maluisset amoenas 3t securiores umbras academiae. Et 'quamvis ad summam senectutem non vixerit; obiit enim A. 161 . aetatis Ja eam tamen vitae rationem tenuit, totque ae tam
praeclara scripta condidit, ut in Epitaphio iure dici potuerit vir
88쪽
rata vitae innocentia, .morumque supra seculi captum probitas a d. mirabilem omnibus fecerant, & maximorum theologorum gloriae aequaverant. Potiora autem eius scripta nam quis omnia enumeret sunt Commentaria in Psalmos Davidis paenitentiales, in Prophetas tres posteriores , atque in Epistolas paulinas. Chri. si Adventus typicus, eiusdenique Passio Upica, Hyperaspistes 'Lumeri, adversus maIedicam orationem Nicolai Sisaris, Tract tio theplogica de disputatione cum diabolo, contra eundem, Di-atribe de antichristo , contra Casp. Seianium, Epistola apologeti ea
pro communione sub utraque, contra Mart. Beeanum, Detensio Augustanae consessionis contra Pet. Pata,mannum, Examen Com.
Tendii theol. D. Christoph. Pιlaris, oratio panegyrica de Synoo
o Euangelicorum generali, contra Dau. Paraum, Responsione ad XII. rationes Reformatorum in doctrina de S. ccena, atque adlis brum alicuius politici bινοναε ι eadem de materia, item Antapologia, Aeologiae illorum Reformatorum opposita, Refutatio cate. ehismi artani. S Collegium sive Dispp. contra Phoran/anos recen res. Memor. theol. 27o. Tcmpl. hon. refer. 77. μορο
89쪽
x; bach. M Ving plures later hosce esse, qui duo & plura consilia dederunt. Gisasque ultimas Decades non a Felice, sed Io. Mauritio
Felix Fid.mbaeb, sive Dd-bach, Stutgartia in micembergi cus, S. theol. D. & post diaconatus munera concionator in p 'tria 'aulicus, deinde abbas Helbergensis, S surrintendens ibu dem generalis, tandemque abbas maulbrunnentis & Provinciali iam allasser, theologus prosundus, qui in simplicitate pruden- tiam, in adversitate patientiam. in veritate eonstantiam, in paris . simonia temperantiam exercuit, colIoquio ratisbonensi A. i6o. . intersuit. dissidia circa fidem. in Suevia exorta, Hari Suevorum composuit, & apoplexia correptus ccuius metu soluus est qua- vis nocte peccatorum diurno tempore commissorum devotis. sime rogare veniam in conventu bebenhusano, ibidem S exspiravit & sepultus est anno Isia. cum 48. aetatis annum peregisset ' Vita Memor. theol. p. biograph. I 3. Io. Fecbi Sup plem. hist. ecci. Sec. XVI. I32. Fimi'uι Memor. theor. mirtemb. P. II. D. M Serpitim Epitaph. theolog. in Suevia natorum p. I4 Seripta haee reliquit: Manuale ministrorum ecclesiae, Promtuaia. eium connubiale 8t exequiale, Tractatum de causis matrimonialibus, Brevem instructionem, quomodo cum aegrotis & mois
Q. . XXX. . . Ainiadi MEN GERINGII scrutinium eonscientiae ea techeticum. Altenburgi I642. Quo monstratur, qua ratione quis conscientiam suam secundum catechismum examinare debeat. ut peccata atque errores suos cognoscere, deque iis poenitere . Possit. ς Arnoldus -πxerint, halensis Saxo, cuius patet Ducis da a cietidelitatem essugiens, Daventria Halam concesserat, mu/ri. HAEnnii, Dana H dc Afriseneri in academia vitemberia gensi, Io. autem Gerbardi in salina discipulus, S Facultati phia oohirae huius loci adiunctus, in variis docuit ecelesiis, coldi 'tienti puta. sudenburgica, Ioebeginensi. & halens; sed a Cata ianis pulsus Blaesiem in exibo vixit annum paene totum e-
90쪽
. σε Nquo elapso Dresdae inlisum e t ecclesiasten, donec Altenbui alum vocaretur ad munus concionatoris aulici & eonsiIiarii ecelsas lat. pariterque honores doctorales serenissimi sumtibus pstere iuberetur. Sed nee in hae statione eonsenuit: Halam enim. ut superintendentia pastorisque primarii, & scholae ephori munera susciperet. invitatus, non potuit non senatui oppidano patriaeque morem gerere. Quem vero sibi locum elegerat vitae. em is leti fuit: nam praeter omnium *em. morbo apopleiuea
in sinu suorum interiit anno i- . eum numeraret annum aetatis quinquagesimum. Moriendi velocitate ac selieitate imitatus est Matthelium , Troebeaeudomum . Saccum. & Ηier. sterum; sicut de optimis illos scriptis assequebatur: namque in primis eius Schola catechetica, quae est quasi anteambulo ae prior pars Scrutinii e techetici, Belial stratioticus & Sceleratus metator, Tobias eo scientiosus, Bιφaetberu sacrilegium, Horcologia , aliaque plura e nant. & multo cum fructu leguntur. Mute Memor. lneol. 648. αιter Elogiis clarori virorum , qui Altenburgum scriptis meri- , iisque illustrarunt, P. 4o. & Crevius Animadvers. P. VI. I 4. qui ei laudem tribuit eximiae pietatis in Deum theolosi, quo nemo fere magis hoe de doctrinae genere meritus sit. Litem ei moverunt Hamburgenses theologi de Antimengeringio , mi fabulae honus vir faciles nimis aures praebuerat, fidentiusque de eo seriui erat in informatorio conscientiae catechetico. Sed illi eum aria che tenuerunt, prout videre licet in utriusque partis litteris apud μώ ennum Consil. theol. T. II.
Ludovies DUNT E Castra conscientue. Erlani, seu . utinsne dicitur, Arnstadii is 8. Qui, ut priris eddi suerunt Lubeeae '
A. is36. ita postea Razeburgi A. Iμ4. prodierunt. Sunt decisio- .nes Ioo6 easuum eonscientiae e diversis Theologorum seriptis. De εώιαψι videlicet opere. Fel. -Consiliis theologieis, Baldaiisi Casibus conscientiae, item Greharia. mouit de vi tum libris collectae . contractae de in brevitarern actae, ae iuxta ordinem' theologieorum positae. In V tim MN mortis theologorum p. 48I. hoc opus vocatur plane aureum . de