Empirica Benedicti Victorii Fauentini, medici clarissimi, necnon Camilli Thomaii Rauenatis morbum humani corporis curandorum rationalis methodus, ac Trotulae antiquissimi authoris Compendium, de passionibus mulerium curandis. His accesserunt morborum

731쪽

CAMIL. RAVEN. 70doctrina radi minime potest. Antecedentes causae, seu intrinserat,sunt humorales omnes atque complexionales, quae corpus atque eius partes morbo laborare faciunt.&c.

Quae subsequuntur symptomata, id est, effectus, in triplici genere sunt enimuero genus unum est,quod noxa fianctionum dicitur, secundum est, quod qualitas mutata, tertium, quod exiens mutatum appellatur. Ab 'gritudine immediate sequitur actio laesa, seu functio laesa membri,cuius est aegritudo Ab eade,mediante eadem actione laesa,sequuntur duo alia, scilicet qualitas mutata,& exiens mutatum.

Licet autem ex actione laesa, membrum.& corpus aegrum deprehendere,ex qualit te mutata, morbi essentiam:iicut ex exeunte mytato,yt.plurimum, etiam morbi causam intelligimus. aum ergo aegritudinum quaedam sint

immateriales, id est, citra materiam, quaedacum materia assiciant, utrarunque non est na curatio, quae namque citra materiam sunt, una egelax intentione,vr intemperan tia cum cuntrario aequetur. Si vero materiales fuerint, duplici quidem intentione habita eas curamus. Prima, ut malesiam ipsam a corpore & Parte aegrota educ

732쪽

6' MEDICIN. COMPEN.mus secunda , ut corpus vel partem ipsam affectam , contrariis alteremus , temperem ulci; disserasiam, id est,distem perametum. Luacuamus autem multifariam , sensibiliter quidem, per missionem sanguinis, ubi sanguinis fluore aegritudo contingat, phar macia alias humores a sanguine educimus. Interdum vomitu, aliquando per secessum. Competit etiam interdum per urinae prouocationem & per sudorem ipsum redundantes humores a quibus morbi fiunt, euacua re. Insensibiliter quidem, per inediam & motum corporis , vel ipsas frictiones , modo redundantia infra mediocritatem humoruinsit corpori.

Expedit ergo scire, quotuplici via sanguinem euacuamus. Evacuetur ergo Linguis per venae sectionem, per scarificationem a ventosis, atque per admotas hirudines. Venae autem quae sequantur multiplices sunt, iuxta affectae partis diuersitatem. Enimvero in affectu capitis a sanguine , cepha- Iicam venam dictam incidimus, ubi autem partes male habuerint uuae sub capite sunt,

vel totum apsum corpuS, interdum communem seu nigram, aliquando iecorariam, nunc a dextro, nunc a sinistro latere, secundum quod magis dextro vel siuistro latet i. inseder

733쪽

CAMIL. RAVEN. insederit aegritudo. Minuimus etiam interdum sanguinem a venis quae sunt sub poplite,vel quae iuxta malleolos habentur quarii. una sciatica dicitur a parte scilicet sylvestri altera vero parte domestica, quae sapheri'

vocatur, hoc quidem, ubi aegritudo a me di corpore infra extiterit. Aliquando etiam catur vena quae est sub lingDa, ubi morbus

et ophagnum atque pharingen faucesq; ipsa

occuparit. 4 cMittitur item sanguis in morbis, scarisi

eationst a ventosis quae interdum scapulis admouentur, & natibus, & interdum toti dorso, nonnunquam sub poplite licitum est scarificare iterum, suppi Et que eiusmodi euae uatio cam,quae sit per sectionem venae. Mittimus etiam sanguinem per hirudines liar mori hoidibus admotas, ubi praesertim capiti vel cordi, aliisque superioribus partibus aegritudo insederit. Si vero a sanguine morbi contigerint, ex aliis humoribus, ut pharmatia eos educere opera pretium sit, eo mi evacuatione multipliciter sieri contingit. In te idu scilicet vomitu, interdu seces ir, inter dii urins seu tot ij prouocatione, aliquando sudore,& hoc quidem, quum sensibiliter euacuare humores

peccantes in morbis maluerimus.

Vomitus ergo interdum leuis fit, quando

734쪽

MEDICIN. COMPEN materiae scilicet in stomacho supernatant,& a leni vomitiuo educi possunt, fortior autem quum sunt adhaerentes stomachi parietibus & inbibitae, viscositatem habentes,

trutique tamen praecedere debet ventris

subductio,si non naturalis, saltem artificiata cum clysteri. Si vero per secessum humores evacuare maluerimus, Primum quidem leniente medicina utemur, ubi vero copia humorum in corpore fuerit, eos cum leniente medicina atque simul expur.ante minorabimus, Dulla etiam praeeunte bii 'gestione:verum vacuabimus medicina exoluente & erada cante humores facientes noxam corpori, semper praemissa'concoctione,& eorundem alis teratiorie, cum syr. Vel decoctis, nisi materia turgida fuerit & mobilis, quo casu nes.la praeeunte coctione, in ipso etiam morbi

initio euacuandum est. γPer urinam vero nunquam expedit euacuare, nisi praemissa corporis lenitione v cI

minoratione humoris , atque etiam euacuatione facta cum exoluente : necesse senim est, ante Vrin ad prouocationem, quae

est ad euacuandum humores, qui sunt invenis , praemittere lenitionem ventris , euacuationem a stomacho de liepate : ta

735쪽

CAMIL. RA VEN. scidorem humores, qui sunt in membris, necesse est ut omnes praedictae euacuationes princesserint, quando regulariter atque canonice operaturus sit medicus.

Euacuatio autem insensibilis , per inediam & frictiones sit, ubi paucitas humo rum sit in corpore, vel ubi praecellerint aliae purgationes dictae,& bi modi sunt in gene-

Te cvacuationum humorum qui in corpore aegritudines esticiunt, a quibus euacuationibus expedit corpus alterare, atque idem temperare cuili contrariis auxiliis, interdia intra corpus adhibjtis, interdum extra admotis. Q uae corpori intus admini lirantur alterantia sunt variarum sormarum, quaedasub forma syru porum,quaedam sub tbrma decoctorum : alia sub forma sublimatarum aquarum. Idem interdum efficiunt medici confectionibus, vel e Iectuariis, aliquando

etiam cum pulveribus. Quae vero extrinsecus admouentur, sunt etiam diuersarum formarum, sunt enim olea quaedam, unctiones quaedam,& unguenta. Quaedam rursus emplastra & cerota , ad eadem perficienda. aliquando semetis em-brochis& lotionibus utuntur medici. De quibus omnibus inde morhorum particularium culationibus particularibus, particulariter est agendu*.

736쪽

RANDARUM AEGRITUDI- num muliebrium, ante,in . pamrum Liber unicus nusiquam antea edirin quoDemine exus accide te s mom

bi mpassiones, infantu o puerorum a

partu, cura nutricis delectus, ac reli

qua iisce adnata , dispositiones utrique

sexui contingentes, experimenta denique variarum aegritudinum,cum quisbusdam medicamentis decorationi - corporis inseruientia, docentur.

V M autor uniuersiratis Deus indignitate condidit. Huic enim, supra alioruanimalium coditionem, rationis & intellectus libertatem dedit. Propterea Volens eius generationem perpetuo subsistere, in sexu dispari,masculum& Reminam creauit,ptima mundi constitutione , rerum naturas singulas, iuxta ge-ti Q nus situm distingueret, naturam humanam supra caeteras Meaturas singulari

737쪽

ut eorum foecunda propagatione nunquam desineret emergere futura soboles. Quorum quidem complexiones grata

quadam commixtione contemperans, naturam masculi calidam & siccam, foemellae vero frigidam & humidam constituit: qua

cuiusque alterius complexionis excesius, mutua qualitatum cotrariarum repugnantia coerceretur,adeo, ut viri constitutio ca-Id c sicca,mulieris frigiditatem & huini-ditatem:& econtra huius natura frigida& humida, illius complexionem calidam& siccam remulceret. Similiter & mascu- Ius qualitate fortiori dignus , in mulierem tanquam in agrum semen effunderet, ut mulier qualitate debiliore praedita , tanquam viri ossicio subdita, semen effusiuncin gremium natura susciperet. Quoniam ergo mulieres natura sunt viris debiliores , hinc est quod in eis saepius abundant aegritudines, maxime circa membra operi naturae debita quae clim in loco secretiori accidant, ipsae propter Verecundiam. conditionis fragilitatem, non audent angustias suarum aegritudinum medico reuela re. Q propter ego , miseranda illarum calamitate , praesertim cuiusdam matronae

instigatione, compulsus, incepi diligentius conleplari de aegritudinibus, quibus Remi

738쪽

nerat te competenter natura a superfluis humoribus. Si vero menstrua plus vel minus exierin quam debent, plures aegritudines inde e ergunt. Quoniam inde minoratur appetitus tam cibi, quam potus. Quandoque fit vomitus , & quandoque appetunt terram,carbones, cretam, & similia, andoque ex eadem causa dolor sentitur circa collu,dorsum,& in capite. Qualido rue adest febris acuta, cordis morsus, hyaropisis,vel dysenteria.Haec autem contingunt, vel quia tempore longo deficiunt menstrua, vel quia prorsus non habent: Vnde non solum hydioptiis , vel dysenteria, vel morsus cordis accidunt, sed & aliae peiores aegritudines. Aliquando enim accidit diarrhoea, propter nimiam frigiditatem matricis: vel quia venae eius sunt multum graciles,ut in extenuatis mulieribus:quia tunc humores spissi & superflui non habent liberos meatus , per quos possint erumpere:

vel quia humores sunt spissi & viscosi. id

propter conglutinationem, eorum exitus

impeditur : vel quia deliciose comedunt: vel quia ex aliquo labore multum sudant: Sicut testatur Galenus. Mulier quae se non exercet multum, necesse est quod abundet in multis menstruis, ad hoc ut sana exis te Aliquando mulieribus defiunt menstrua,

739쪽

quia in corpore earum coagulatus est sanguis: vel quia sanguis per alia loca emittitur,ut per os, aut per nares, per sputum,aut haemorrhoides. Aliquando deficiunt mentastrua ex nimio dolore, vel ira, vel motu, vel timore. Si autem diu cessauerint, suspicationem grauis aegritudinis futurae arguunt. Nam urina earum vertitur in ruborem,vel in colorem loturae carnis recenti S:quandoque in viriditatem,vel humiditatem, a ut in 'colorem,qualis est color graminis, facies earum

740쪽

LIERUM PASSIONIBUS,

AN ΤΕ, IN, ET POSΤ PAR tum cum reliquis paritu item inseruientibus, liber experimentalis miri- ficus.

De Retentione menstruor; C A P. I.

I igitur deficiunt Menstrua& mulier si corpore extenuata , tunc phlebotometur ei vena quae est sub cauillac pedis interius , quae dicitur Saphena, primo die de uno pede, sequentidie de altero:& extrahatur sanguinis secundum quod virtus expostulauerit. Quia in omni aegritudine generaliter cauendum&respiciendum est, ut non nimis debilitetur aegrotans. Refert enim Galenus de quadam muliere cum defecerant menstrua per nouem menses , & in toto corpora consti icta fuerat & extenuata , cui etiam penitus defecerat comedendi appetitus : unde ipse extrahebat ei sanguinem de praedicta ve