장음표시 사용
741쪽
O TR ΟΤVLAE DEna per tres dies , de uno pede primo dieli. I. secundo die lib. I. de altero pede,tertio die de primo pede: iterum 3 vii j. & ita in
breui spatio rediit color & calor vivificus, cum debita totius corporis habitudine. Cum autem venter fuerit constipatus, sicuri frequentissime restrictis menstruis accidi tunc accipe pitulas de quaquam medicina competenti, & acue eas prout ipsum acumen pol rit sustinere:& ei tribue. Postea phlebotbractur de sephena. Deinde baliaeetur : & post balneum bibat de calamento, vel de nepita, vel metha coctis cum melle:ita tamen, ut septem partes sint aquae& nouem mellis. Et pe balneum est imirandum. Et post balneu bibat de diatesse-roia,cum decoctione mellis & aquae. Conserunt etiam omnia diuretica , ut foeniculus, spica, apium , ciminum , a meos, carui, P. troselinum , & simit a. Hae omnes heroae, vel singulae,an vino coctae,vel cum melle,& potatae conserunt. Galenus sic docet. . Artemilla trita cum vino, vel in eo cocta& potata multum confert. In halneo non modicum iuuat, si bibatur nepita, Vel in ipso balneρ coquatur: vel viridis trita ligetur super ventrem , vel sub umbilico, vel super umbilicum. Vel decoquatur in olla, di mulier supponat sellam perforatam , M
742쪽
desuper sed est cooperta undique,dc per ea Ianmm,vel embolum fumus exeat: ut is introceptus penetret ad matricem. Valet
etiam artemisia cum his herbis , admixta thapsia,sseleos,saluta, origanum, ciminum, a meos, sauina, melissa, pulegium, anethumbetonica , anisum,satureia, leuisticum: quae Omnes, vel quaedam ex eis decoquantur in aqua :& impleatur sacculus unus lana minutissime carpinata, ut sit in modum puluinaris: & intingatur in illa aqua, & calidus ventri apponatur :& hoc fiat frequenter. Item puluis optimus ad prouocanda
mestrua .Recipe flammulae,cicutae, castorei. artemisiae, betonicae, myrrhae, centaureae,
salutae ana, fiat puluis, & detur 3 j. cum aqua decoctionis sauinae dc myrrhae,& in balneo bibat, de detur una vice 9 j. Si matrix indurauerit, adeo ut istis adiutoriis non possint educi menstrua,Recipe fel tauri, aut aliud ses,dc pulverem nitri, dc cum
tingatur ibi lana carpinat : de post praematur ut sit dura, rigida, & longa , ut in vulvam possit immitti : dc intromittatur Aut fiat aliud pessarium in modum virgae v rilis: &sit concauum : ibique imponatuc medicinaidc iniiciaturia
743쪽
ε o TROTULAE DE De Paucitate menstruorum.
MVlieres autem quaedam sunt,quς climveniunt ad tempuS mensi morum,
nulla, vel modica habent. Quibus sic sub-u eni as. Accipe radices salicis rubeas, de quibus ligantur dolia, & bene ab exteriorri cortice munda, & pista: & eas pistatas cum vino vel aqua, decoquendo distempera , & mane de ista coctione da ad potandum haustum tepidum. Si Vero grauius laborat, tunc dabis ei cibum istiusmodi nactum. Rubiam maiorem, &maluam , t ras:& cum farina hordei,& albumine ovorum misce : & inde fac crispellas. Valent etiam huiusmodi herbae suffumigatae ad prouocanda menstrua . Vel ad idem accipe verbenam, rutam , & pista fortiter , &coque cum larido : & da patienti ad comedendum. Postea radicem salicis subtilis, ct radicem rubiae maioris tere, & dasiic- cum patienti cum vino. Mulieres item si pauca habent menstrua , & cum dolore
ea emittunt, M. betonicae,pulegij, centonicae , a temisiae ana M. i. decoquantur in aqua vel in vino usque ad consumptionem duarum partium : Postea fiat . colatura per pannum, & bibatur cum suc-
744쪽
PAssION. MULIER. crico sumiterrae. Si vero diu defecerint me frua, M. reupontici 5 ij. artemisiae siccae,
piperis , ana 3j. & fiat inde puluis : de quo
bibat mane & sero per tres dies : & cooperiat se ita ut sudet. Item recipe men-thae , pulegii, rutae ana M. i. salis gemmae 5 iiij. plantae caulis rubear M. v. &tria capita porri. Haec omnia coquantur simul in olla rudi : & bibat in balneo. Aliud, M. radicem ireos, leuisticum, herbam nepitam , colloquintidam, foeniculum, rutam et coquantur in vino,& illud vinum potui detur. Vel decoquantur in vino, savina,apium , sceniculum,petro selinum,leuisticum , nepita: & bibatur. Item recipe tanacetum , trifolium, artemisiam : frixa cum butyro , & pone super umblicum. Medicus quidam in regione Franciae sic fecit.Recipe zizinber,folia lauri, & sauinam : trita simul in olla rudi, ponantur super carbones vivos in sede perforata, & desupersedeat mulier, &fumum recipiat per inferiora: &sic menstrua re di bunt, nat ter Vel quater, vel pluries. Mulier autem quae huiusmodi fomenta frequentat, vulvam suam abintra inungat unguentis frigidis , ne nimis cale fat. Valet etiam ad praedicta fumiga tio de cimino,sceniculo, anetho, calamen-
745쪽
ε 1 ΥROTULAE D E to, men tha, urtica omnibus simul commixtis, vel simplicibus. Valet ad idem scarificatio,& similiter coitus.Noeet autem minutio facta in manu. Comedat, si sit sine febre, porros, cepas, piper, allia, ciminum , piscos quamosos : & vinum forte bibat, si sit sine dolore capitis, Ze sine defectionu neruorum , & sine febre: quia in omni febre n cet rinum.
CAP.LII. SVnt ες aliae mulieres praedictis contigriae: quae habent menstru a .inordi nate flventia: quibus hoc modo succurras. Accipe sole s veteres, & puluerua: & f lia lauri fae decoqui : his de istis , fiat siffumigium. Vel accipe cineres calidos, & misce cum vino rubeo calido, dc consi-ce in modum pastae, & malaxa, & inde accipe ad modum eunei mediocris, &inuolutum panno lineo nouo impone, adhuc tepidum. Vel accipe salutam, & camphoram et pista sortiter , α fac 1cripelles cum vino, & coque super tegula : & da ratienti ad constringenda menstrua.
Postea accipe semen urticae,& cornu cer
ui , & da patienti Iuluerem inde fustum,
746쪽
pAssIO IB. MULIER. ad bibendum cum vino. lRestringit etiam hoe aliuae remedium , quod scnt. Accipe
cornu: cerui puluerretatum cum cinere urticae inortuae, & distem pera cum aqua plu, uiali: & da bibere, non omittendo praedictum suffumigium : quod confortat matrices Digidas. Confortantur etiam isto samigio. Recipe. spicae uardi, carioph. nucis muscatae ana puluerizata proiiciantur super prunas . Valent & caeterae purgationes quas diximus. A bundant quoque menstrua praeter naturam. Quod contilagit, quia venae matricis sunt amplae,& apertae. Vel quia quandoque crepantur, & fluit inde sanguis in multa quantitate : & apparet sanguis fluens rubaus, & clarus. Quia ex multitu dine cibi ' & potus generatus est sanguit multus,qui cum non possit intra vasa con timeri,prorupit extra. Vel contingit quan do que propter nimiam sanguinis calefactionem, ex cholera redundante e Melle, quae facit sanguinem ebulire: adeo ut non posit in venis contineri. Vel quia phlegma falsum ad miscetur sanguini,&ipsum attenuat, & a venis facit prorumpere extra. Si sanguis, qui egreditur sit citrinus, aut vergat ad citrinitatem, ex cholera contingi Si ad albedinem. ex phlegmate.Si ad ruborem ex sanguine. Huiusmodi aegrit
747쪽
corruptos et quam corruptionem natura dedignatur sustinere. Quandoque c'ntingit propter diabi oum: ex qua sepissime sequiatur mors .His de causis mulier discoloratur& macrescit: & si diu durauerit, in hydropi sim de facili conuertitur. Hepatis enim substantia infrigidatur propter subtractionem sanguinis, per quem deberent Haem- bra in suo calore naturali conseruari .l Velotiandoque accidit propter defectum cali ditatis succositatem digerere nequeuntis,
debito modo humores commutare non
valentis .Si ergo sanguis est in causa, minuendus est de manu, vel brachio, ut sanguis sursum prouocetur . Sumendum est etiam aliquod leue catarticum. Si cholerast in causa,quae a felle redunda detur trifera Sarracenica,& rosata nouella cum sucam violaxum, & scariolae. Si contingat ex abundantia phlegmatis, & cholerae nigra detur aliqua hierarum cum aqua calida, vel vino secundum alios,& bibat.Post pud pationem vero apponenda sunt quaedam constrictiua exterius & interius, quae constringant. Potet ergo aquam in qua coctae sint cortices mali granati, psidiae, flores rosarum rubearum , gallari nux muscata, solia queicus, bedegar, rubus agi o-
748쪽
p AssIONI B. MV11ΕR. Quenia, plantago. Haec omnia immixta , vel smplicia iuuant. Post cibum, vel inter cibaria detur eis puluis lapidis haematitis cum aqua pluuiali diliemperatus ad potandum : vel puluis coralli, & gummi balaustiae, seminis myrti, portulacae, bo It arment: & puluis de cornu cerui, plantaginis, centinodij: sanguinis draco nis, spodij, seminis citoniorum. Comedat gallinas coctas in pane , pisces recentes in aceto coctos, panem hordeaceum. Bibat ptisanam de hordeo factam, in qua primitus coquatur radix plantaginis , dc bulliat cum ptisana , & melius erit. Postea bulliat in aqua m rina donec crep*t, &corrugetur : & apponatur acetum, & coletur per pannulii, & detur ad potandum. Bibat etiam vinum rubeum cum aqua marina lymphatum .Ponantur quoque ventosae ignitae intor mammillas, quae sanguinem superius trahant. Iniiciatur succus
plantaginis per pessarium. Valet etiam succus semperuiuat, si cum vino bibatur albo.Similiter succus persicariae valet super ventrem linitus. Item accipe duo frustalaridi lata cum sale , & desuper aspergatur succus coriandri cum semine eius, & puluis absinthi j , & unum frustum ligetur super umbilicum, & alterum super renes
749쪽
Fiant etia duo emplastra de absinthio cum axungia,& ligentur super renes & vetrem: quibus si addantur solia myrti trita,melius erit. Aliud. Accipe testas nucis maioris,& fac puluerem, de da in potu cum aqua marina. Postea fac emplastrum de stercoribus ovium vel cati cum axungia, & superponatur vetri& renibus. Vel fac pulverem de testis ovorum,& da in potu per tres dies cum aqua tepida , quantum poteris leuare eum duobus digitis.
De Suffocatione matricis, P. IIII.
QVA N o o a suffocatur matrix: qua-doque videlicet sursum tollitur, unde prouenit subuersio stomachi, & appetitus debilitatio ex debilitate cordis. Quandoque patiuntur syncopen, & ita evanescit
pulsus, quod penitus no sentitur: ex eadem causa. Quandoque mulier eontrahitur, ita quod caput iungitur genibus, & visu caret, & vocis ossicium amittit, nasus distorquetur,labia contrahuntur,& dentes stringit, &pectus sursum praeter solitum eleuatur. Galenui refert de quadam muliere,
quae ita patiebatur , & amiserat pulsum
750쪽
P AysIONI B. MULIER. 63 vocem,& erat quasi defuncta: quia exterius nullum signum vitae apparebat: sed tamen
circa cor natura adhuc parum caloris retinuerat . Vnde quidam iudicabant eam mortuam.Galenus vero lanam bene carpinatam naribus & ori eius apposuit', cu- Ius motu eam vivam recognouit. Contingit autem hoc mnlieribus , quia sper manimium corruptum abundat in cis, & iuvenenosam naturam conuertitur. Et praecipue accidit illis, quae viris non utuntur, maxime viduis, quae antea consueuerunt uti carnali commercio. Virginibus etiam solet euenire, quae ad annos nubiles peruenerunt, & viris uti non possunt: cum in eis maxime abundet spema,quod per masculum natura vellet educere. Ex noc autem semine superabulidante & corrupto,
quaedam fumositas frigida dissoluitur, de
ascendit ad partes quasdam, quae a vulgo Collaterales dicuntur: quia cordi & pulmoni sunt vicinae, & caeteris instrumentis vocalibus, unde solet fieri impedimentum vocis .Huiusmodi morbus solet etiam principaliter oriri ex defectu menstruorum. Ideo quum deficiant menstrua, & semen superabundet,tanto molestior& pr lixior est aegritudo , maxime quando partes occupat altiores. Summum igitur re-