장음표시 사용
751쪽
moderate fricentur cum oleo laurino , dc naribus applicentur ea quae sunt grauis odoris, ut galbanum, opoponacum, castoreum, pix, lana combusta, pannns lineus combustus, di pellis combusta,& assa foetida . Sed tamen oleis & unguentis, quae sunt odoris aromatici, debent vulvae earum inungi intus & extra: qualia sunt oleum mustellinum, & oleum nardinum, sed seper omnia melior est inunctio facta cum eti-beto . Haec enim menstrua attrahunt de prouocant. Praeterea apponantur ventosae
in inguine. & pectine, Item in sero accipiat diaciminum cum succo apij, vel nepitae, vel cum strupo de calamento. Vel ree, pe castorei, piperis albi, costi, menthae, pij,ana 3 j, terantur, de distemperentur cum
vino albo vel dulci, & da sero 3 iij. Iustianus medicus contra hunc morbum praecepit ciminum desiccari, & in potu dari 3 ii
vel cochlearia duo. Praecepit etiam vulpis Priapum , vel capreoli accipi, & inde fieri puluerem, dc per pessarium iniici.Ad idem multum valet radix leuistici cocta dc triota cum axungia , dc ligata super umbialicum. De
752쪽
SI contingat post partum matricem ni mis de loco suo descendere inserius', . calefiat auena prius humectata,& saccellata ap- pCnatur. Mouetur aute quandoque mattix de loco suo,& quandoq; descendit,&qhandoq; per Vulua egreditur foras.Et hoc con-t1ngit propter neruoru remollitionem, ref igidorum humorum abundantia. Huiuis modi vero remollitio & infrisidatio conia tingjt ex aqre frigido per princia ni atricis subintrante, t quado mulier detecta se directe opposuerit aeri frigido. Vel si super Iapidem frigidum diu sedeat. Quandoque cotingit ex balneo aquae frigidae, quia per hoc debilitatur matrix, ideo exit de loco
suo.Interdu etia cotingit per conatu pariendi. Si descendit,& non exit foras,apponenda sunt naribus aromatica : ut balsimus, muscus, ambra , spica, storax , & similia. sed inferius fumigetur rebus foetentibus, ut est pannus lineus cobustus, & similia.So- mentetur umbilicus, lana, vino & oleo infusa.Si vero matrix exierit , distemperentur aromatica cum succo absinthij:& ex eis inungatur venter cu penna. Postea recipe rutae, castorei V artemisiae ana partes aequales,& decoquatur in vino Vsq; aa cosumptione
753쪽
i TROTULA I E . Qdva m pprtium Heinde da in*otu. S ccelletur venter & umbilicus de frumento co- .cto .Postea matrix egressi manu apposita restituatur usque ad locum suum concussa. stea mulier inuet aquam, in qua cocta sine balauma,rosae, cortices mali granatii galli, sumach,myrtilli, glandes, solia & cortices quercusi& nuces cupressi,& lenticula.dem- de fiat stupha, quae multum valet, quia Galenus praecepit eis facere stupham de buxo posito in olla super carbones vivos: & mulier sedeat desuper cooperta , & fumum intra se recipiat. Dietta sit frigida&stiptica sine cimino,pipere,&sine ollini acumine De fructibus comedat coctana, mespila, sorba, mala acria,& similia. Bibat vinum temperatum stiplicitate participans. Experimentumriobati uinium ad matricem egressam. Recipe pullieris de corde cerui
foliorum lauri, ana 3 j. myr' rhae, Θ j. distemperentur
tria cum Vino,& dcn . tur potanda,& sie
754쪽
P Α ss Io NIB. MULIER. 68, motu matricis ex suo loco, quaensemen non eleuatur, neque depriamitur. CAP. VI.
'ALIQUANDO'mouetur matrix de Ioco suo, non tamen sursum eleuatur versus
spiritualia , nec per orificium egreditur foras, neque descendit. Cuius signum est. quod muli sentit dolorem in lanistrs latere, menstruorum retentionem, distorsio nem membrorum, dissicultatem mingendi. tortiones rugitus venuis. Accipe ergo econtra apium , &scenum graecum , α trita cum vino da potui. Aliud.Recipe agaricum, semen plantaginis, atque satureiae: puluerieta,& da in potu cum vino, vel melle cocto. Ad hoc ut Vulua non moueatur de loco suo,& ut nulla duritia molestetur, Recipe medullae cerui, adipis anserint, cerae
rubeae,butyri,anah ij quibus addendo foenum graecum , semen lini : coquantur in aqua ad lentum ignem usque ad plenam decoctionem, & iniiciatur per petrium. Istud enim est utile contra plures morbos
De Nimia calid te matricis. CAP. VII.
755쪽
s8s . ΥRo TVLA DE distemperari in caliditate , ita quod maximus ardot & calor ibi sentiatur. Cura hoe
modo. Recipe opij Θιadipis anseris. Θ i. cerae, mellis , ana Θ iiij. olei I. j album inaduorum ouorum, & lac mulieris : commisceantur,& iniiciantur per pessarium.
QZANDone et nascuntur in matrice inflationes & apostemata diuersi coloris. Si aselle exiens cholera causa est apostematis,tunc febrem habet & cancrum. Si a
frigidis humoribus causa fuerit, tumidum& durum est apostema, & sentit mulier incoxis, anchis, & tibijs grauedinem cum multo dolore. Aliquando nascuntur ibi
apost nata ex ventositate,vel ictu,vel aliis laesionibus,vel ex eo, quod nunquam menstrua deficiunt. Si nascuntur in eminentiori, vel anteriori parte matricis, dolor sen , titur circa vulvam, & inde nascitur stranguria. Si apostema fuerit interius in orificio matricis , dolor sentitur circa umbilicum & renes. Si in parte posteriori, do lor sentitur in dorso sub costis, & venter constipatur. Side sanguine vel cholera rubea sit natum apostema, febris adest continua, vel acuta, litis, & dolor nimius.
756쪽
Ρ AssIONI B. MULIER. casSi ergo sit de calida causa , expedit ut
ungantur muliebria , &- trahatur sanguisa vena mae eadit sub pede sicut asserit Galenus) non de manu. Quia nocitum esset in passionibus matricis sursum trahere sanguinem:auferrentur enim menstrua.
propterea ab inferiori parte trahatur sanguis iuxta virtutem patientis. Et si fortis
erit mulier ut pomi sustinere, bis in die
minuatur. Posteat accipiat in potu aquam eorum quae mitigant caliditatem, ut est succus morellae, plantaginis, semperuiua cassilaginis, mandragorae, Sc similium. Fiat etiam emplastrum quoὁ mitiget dolorem , & confortet virtutem, ut de succo portulacae, semperuiuae, psidiae, plantaginis , scariolae, & oleo rosato. Postea apponantur maturativa, ut semen lini cum bu-ayro , malua, & ει nugraecum, cocta cum adipe anseris , vel gallinae, album en oui, melilotum. De his simplicibus,vel compositis fiat pessarium. Item dicit Galenus, quod multum prodest sedere in aqua, ubi cocta sit spica. paulus docet fieri pessarium
ad duritiem matricis, & inversionem eiusdem, & inflationem, & ventositatem a corpore eiiciendam. N.Medullae vituli, adipis caponis,meliloti, taxonis ana ad pondus xij. denario
757쪽
ceroti ad pondus vii .denariorum. Omnia terauetur, & commisceantur, & distem perentur cum lacte mulieris,& oleo rosaceo,& iniiciatur per pessarium,& fiat inde e plastrum. Si frigidum sit, & generatum ex grossis humoribus. Re . Foenugraecum, melilotum, semen tiani,& rutam: coquantur in aqua, & de substantia fiat emplastrum, & succus pessarietetur.Saepe utatur balneis & emplastris.Dicta sit subtilis, ut grossities humorum alterinetur. Et si ad saniem volueris apostema ducere , apponantur maturatiua , & cutem rumpentia, ut sanies effluat: sicut semen- lini, foenugraecum, farina hordei, cocta Gmul cum rarina tritici, vel fabae cum fimo eolumbarum sylvestrium coctae. Si autem apostema crepuerit, M sanies inde effluxerit in vesicam, bibat lac caprinum, vel asi- ninum:& fiat pessarium de ptisana,& mellet, α iniiciatur in matricem.
De V cmb. matricis. C A P. IX.
V L cpRATVR quandoque matrix de acumine medicinae , vel materiar. andoque ab exorsu, quod cognoscitur
758쪽
per saniem egredientem , & dolorem, &punctionem matricis . Si vulnera sint exsanie, vel corrosione venae, sanies vergit aliquantulum in nigredinem cum Derore horribili.Primo ergo debent apponi mundificativa saniel, & dolorem mitigantia, vi est succus moliellae, & plantaginis, cum oleo rosaceo, de albumine ovi, cum lacte mulieris , & cum succo portulacae, vel lactucae, quae sint frigidae naturae. Diaeta sit frigida . Balneetur in aqua ubi cocta sint rosae, myrtus, foenumgraecum, psidia, lenticula, galla, bala ustia, & uiuilia. Si vero venae putrefacta sint, detur sanguis draconis , vel myrrha, vel bolus, vel thus, vel aristolochia long & de his simplicibus, aut compositis fiat clystere, vel pessarium Nec minus valet acacia, cum lino per pos- sarium iniecta.
De Pruritu vulvae. P. X. PR v R. I τ v s vulvae si fuerit, accipe
camphoram,lithargyrium, baccas lau-.ri,&album en oui, & fiat pessarium , vel Mystere. Galenus dicit, quod puluis foetiu-,
graeci eum sanguine anseris, valet ad duritiem matricis,licut testatur Hippocrates . ,
759쪽
ω TROTULA DE De Impedimento conceptionis,
OV A 3 o A M mulieres sunt inutiles ad
concipiendum: vel quia nimis tenues sunt &imacrae: vel quia sunt nimis pingues, in quibus caro circunuoluta orificio matri cis , constrinsit eam, nec permittit semen viri in ipsam intrare. Quaedam habent matricem ita lenem & lubricam, quod semen receptum nequeat in ea retineri. Quod c6- tingit quavidoque vitio viri, qui habet semen nimis tenue,quod infusum matrici,li quiditate sua foras labitur. Quidam etiam viri testiculos habent valde frigidos,siccos: illi raro, aut nunquam generant: quia semen eorum est inutile generationi. Manifestum est igitur quod conceptio impeditur tam vitio viri, quam mulieris. Si vitio mulieris, hoc dupliciter eontingit: vel ex nimia matricis caliditate, vel humiditate. Matrix enim quandoque sua lenitate prae
ter naturam sperma iniectum tetinere non
potest. Et quandoque prae nimia sui humiditate sperma suffocat.Et quandoque ex nimia caliditate matricis semen comburen- te,nequit concipere.Si ergo prae nimia caliditate
760쪽
PAss Io NIB. MULIER. Iiditate & siccitate matricis mulier non posset concipere , haec erunt signa. Labia
vulvae apparent Vlcerata,& tanquam Boreali vento excoriata cum maculis rubeis:
adest & sitis assidua, & casus capillorum. Haec ergo cum videris, & mulier 3o. annos habuerit, in curabilem iudicabimus. Si autem fuerit iuueneula , neque passio diurna, sic ei subuenias. Accipe maluam, artemisiam,& in aqua decoque, & cum tali decoctione ter vel quater fumiges patietem: inter quas fumigationes, suppositoria, α etiam pessaria vulvae eum oleo mustellino,& modico musco facies, & matrix confortetur. Sed in die septimo post purgationem, vel fumigationem factam, accipe de trifera magna ad modum glandis, &inuolue in bombace, & inde suppositoriu facies vulvae,ut beneficio talis suppositorij & toti fumigationibus recipiat aliquam confortationem, lenitatem, & sanguinem. In sequenti vero die eam facies cnm viro conre. Eadem quoqae cura sequenti septima.
na, si expediat, utaris, faciendo suffumigationes praedictas,& alia, ut diximus,beneficia adhibendo .Hoc facies quousque prςdicta symptomata remittantur , & eam bis vel ter facies coire in hebdomada, quia ficcitius poterit impraegnare. Si vero prae nimia