Empirica Benedicti Victorii Fauentini, medici clarissimi, necnon Camilli Thomaii Rauenatis morbum humani corporis curandorum rationalis methodus, ac Trotulae antiquissimi authoris Compendium, de passionibus mulerium curandis. His accesserunt morborum

781쪽

flatione matricis, sed ex ventostate: secto hoc modo ei fieri balneηm, in quo coquebantur malua & parietaria :& eam intromisit: has eas partes frequenter & fatis pla-ue tractauit mollificando:& diu fecit eam in balneo commorari : dc post exitum a balneo faciebat ei emplastrum de succo lapsi barbati, & rapistri, & farina hordei: & totum illud ad ipsam ventositatem consumendam calidum apposuit: & iterum balneo praedicto insistere fecit, & sic cur ta remansit. Quibusdam post partum accidit immoderatus fluxus sanguinis. Quibus subueniendo extrahimus succum artemisiae Diuiae, pulegij, persicariae, & aliarum herbarum nutus modi: & facimus eii .sipellas , damus ad comedendum: & collocamus eas frequenter ad balnea: & hoc modo restringendo sanguinem eis subuenimus. Vel aliter. Accipe argillam,&distempera cum aceto: & nat euiplasti um ad hepar in dextro latere. hi si fluxerit sanguis per nares , de hoc emplastro ponimus iupra frontem & tempora, ex transuerso tempora de frontem attingendo. Et nota quod fluxus per nares non fit, nisi quando peperit filium. Sunt & aliae quae laborant exitu matricis sost partum. Quibus bene succurrendo, Recipe arte

782쪽

PAssIONI B. MVLVER. 7oymisiam , pulicariam , iuniperum , camphoram , absinthium : decoquantur in aqua, & fiat balneum, in quo sedeat usque ad mammillas. Postea suauiter ponatur ad lectum : & iaceat suspensa pedibus , ut

matrix conuertatur in locum suum. Intromissaque matrice , Recipe puluerem

- pera cum oleo muscellino, vel pulegino. Et accipe pannum lineam Veterem inra

rum, & subtilem, & intus liga hos pulueres , formando ad modum pilae. Et matrice intromissa , os vulvae cum dicta pila obstrue , ut matrix iterum non exeat: & pilam ibi cum fascia superliga, ut non possit exire: di facias transire retro usque ad renes & intra ilia, & ibi liamtur . Sed antequam ibi ligetur , fiat

tale emplastrum super renes. Recipe na sturti j, baecharum lauri , rhuris , cinna

momi , ana q. si. Omnibus puluerietatis,& ad ignem calefactis, distemperatisque cum melle fiat emplastrum . quod adhue calidum super renes ponatur, ligando fascias,cum qua ligata est pila vulvae, firmando emplastrum & pilam sortiter . Ut moueat. Et ipsa iaceat supina per nouem dies& amplius si fuerit uocesse.Neqtie se mo

783쪽

m, ΥRoΤVLA DEueat, nisi causa magnae necessitatis. Et daei talem diaetam, ut per decem dies no eat ad sellam , vel ad urinam faciendam saepe. Item in exitu vulvae post partum imponimus plumaceolum , comprimen o Yt non exeat, nisi cum mingit. Tertio vero die facimus balneum: & in posterioribus facimus insufflati sequentes pulueres ne tumescant. Recipe etinetis inris,pΤre ethri, cinnamomi ana. fiat pn tuis. Ad hae morrhoides innatas vitio partus, Recipe absinthium abrotonum , cassiam ligneam, corticem cassiae fistulae: . oquantur fortiter in vino: & inde fiat balneum. Et cium exlexit de balneo, accipe puluerem aloes: eonfice cum oleo muscellino , vel pulegino,& intinge bombace, & suppone. Quibusdam accidit dolor mam miliarum ex lacte. Accipe argillam distemperetur in aceto, & fiat emplastrum : dolorem sedat,&lac constringit. sed prius locum aqua calida sementabis. Item nota quod dolor, qui accidit in mammillis puellarum, de facili transit. ipniam haec passo menstruis er pentibus sanatur,quoa in quibusdam puelus morbo caduco laborantibus , fit ex iuia socatio ne matricis compressis spiritualibus. Contra apostema autem mamillarum

sec emplastrum de mal Histo. absinthio,

arie co

784쪽

Et cum caput at paruerit, contere nucleos,& appone. & si non rumpitur, cum phlebotomo aperiatur: & exprime parum in principio, ne ex subita euacuatione fiat peius. Et tunc impone licinium singulis di e-bus bis uel ter illini tum vitello ovi, aut& melius, vi guento facto ex butyro Maii, vitello ovi,& terebinthina: quod est mirabile , or benignum. Quod si locus iste fuerit fistulatus, cum cura hac poterimus subuenire: Recipe radicem mundatam hellebori nigri, & intinctam oleo , vel melle impone , & puluerem de lappa combusta superasperge : id enim omnem fistulam inundat,& mortificat, dummodo inter ossa non fuerit. Ide6que ibi debet poni, quousque mortificetur, & desiccetur. Postea

vulnus curetur.

De Mala complexione cali' ida,ctfrigida matricis,

Vt igitur a nobis de curatione mulierum compendiosa fiat traditio notandum est quod quaedam mulieres sunt calidae , quaedam frigidae. Ad quod tale fiat experimentum. Licinium cum oleo pule-gino,vel laurino,vel alio oleo calido inuu-

785쪽

TROTULA DEgamus : & illud in quantitate parui digiti vulvae intromittamus de nocte quando vadit dormitum:& ligetur cum filo forti circa crura. Quod si intus attractum fuerit, datum est nobis indicium, quod laborat frigiditate. Si vero expulsum fuerit, sei mus eam laborare caliditate. Sed in utraq; causa subueniendum est hoc modo. Si de causa Iaborat calida, supponatur suffum,gium de herbis frigidis in hunc modum.

Quoniam contraria contrariis curantur. Ponamus agitur maluas, violas,& rosas in

r . . . ne fumigemus.

kvem frigiditate laborat, quod melius e ', foliis lauri, ει persicaria mulieri faciamus fumisium , similiter pessiarium : & sit abutus nesa humorum

mundificata, habilis erit ad concipiendum. Postea faciamus fumigium foeminis, quod miro modo confortat. Recipe garyophes spicae nardi, storacis, calaminthae, nucis muscatae,& ponantur in testa oui superi carbones vivos paucos, & paretur 1eIIa perforat'Vt totus fu- rmus ad interiora

red de Pe

786쪽

r Ass IONIA. MULI EIUDe Dolore matricis.

ma luam, radicem sparagi: omnes herbas coque in aqua fortiter, fac in his sedere patientem, usque ad mammillas.Et cuna exierit: pista maluam, artemisiam, camphoram, & eas pistoratas in olla calefacias : & informa magdaleones cum pauco oleo laurino, vel pulegino: & suppone.CO tinrut & dolor matricis ex ab orsu , Vel

ante tempus ex retentione menstruorum.

Quod fit saepius ex frigiditate, raro autem ex caliditate. Si ex frigiditate , signum est dolor & punctura sinistri lateris. Tunc accipe pulegium, origanum, nepitam, lauti frondes, vel grana, & maluas , in aqua bene fac bullire: & inde patientem somenta. Postea accipe garyophyllos, spicam nardi, nucem muscatam, g tangam: ὁc fiat sussum igatio, & per emb

tum fumum recipiat. Deinde triferam magnam , vel potionem S. Pauli in modum auellanae, suppone cum bombaee. Si a tem .ex calore fit, tunc usu Veneris ma

trix desiccatur, &calefit. signu huius es

A n dolorem matricis prouenientem duritie ipsius, Accipe saxifragiam, cre-U marinam, caules veteres, artemisiam,

787쪽

qu bd dolor nimius circa partes illaς est. Ideo accipe maluam , herbam violarum, flores rosarum, radices iunci: coquantur fortiter in aqua, & in eis fomentetur patiens ,-eidem trifera Sarracenica omni die upponatur.

De Fluxu masticis. CAP. LII.

Sunt quaedam mulieres, quae fluxum patiuntur matricis instar spermatis , ut sunt quaedam vetula: fluxum saniosum emittentes. Quibus prouocando menstrua subueniendum est , cum sunt steriales.Sut & aliae steriles, simili modo saniem

educentes. Hoc itaque est in consueto temporc eis adueniente. Cum enim eis menstrua negantur,loco menstruorum; propter

earum frigiditatem saniem emittunt , ac si ab hepate nurus descenderet. Quibus 1ic subueniendum est:Faciamus eis fumigium ex vino vel aqua, in qua coctae sint herbae calidae, quales ponemus infra de stranguria & lapide. Postea distem peremus tris ram magnam in oleo pulegino vel mustellino, & in panno lineo, vel lana succida, vel bombace Inuoluamus, & vulvae imponamus.Sunt & aliae iuuenes,quae eodem

Modo laborant, propter defectum men- struo

788쪽

ΡAs no N. MULIER. resstruorum , sed istae liberantur menstruis prouocatis. Et notandum quod qu dammulieres calidae steriles factae sunt, nec laborant huiusinodi fluxu, sed siccae tanquam. viri permanent. Sunt item quaedam ouae fluxum saniosum habent simul cu menstruis Quas facimus sedere super massam erucae agrestis coctae in vino , panno lineo interposito: dummodo sit calida. Ad idem recipe pulegium puluerigatum , S in saccula ponatur, qui in tantum longus & latus fiat, ut utraque udibunda ligari possint : quem patiens ferre debet super vulvam ad fluxus prohibitionem. Et priusquam ligetur debet ad ignem calefieri, ut confortetur tam anuS,quam vulva.

De Came in matrice exorta.

P XXIIII.

SvNT quaedam mulieres quibus stu. sta carnis pendent in matrue. Et nota quod hoc eis contingit ex spermate intus retento, & inuuscato: quia post coitum se mundificant .Has igitur semper cum decoctione cista herbarum fomentamus. De tus

789쪽

CAP. XXV.

PAssIONI puerorum,quae est quasi tussis acerrima. sie subuenimus. Accipe hysopum, serpillum, & in vino decoque, di da ad bibendum. Vel grana iuniperi distemperamus cum vino , & damus ad bibendum.

De Sudore foetido. CAP.XVI.

SVN T quidam qui habent sudorem scelidum ultra modu. Istis facimus pannum in vino intinctum , in quo bullierint f

lia myrtilli, vel ipsa herba, vel ipsi myr-.tilli. De Dolore oculorum. CAP. VII.

CONTRA dolorem oculorum accipe maluam , herbam violariam , summitates rubi, rosas siccas,verbenam, silerem montanum: & oculos inde fomenta tu sero, α fac emplastrum de eisdem herbis cum abbumine ovi,& superpone.

S i tela sit in oculo, accipe concham marin

790쪽

ΡAssION. MULIER. yi marinam , & olibanum,ana aequalibus partibus:combure,& os sepiae non combustum puluerieta:& oculis impone bis vel ter in hebdomada. Si de phlegmate fuerit, accipe polium montanum, pulegium , folia lauri, origanum, carui, & inde oculos fomenta. Vnguentum ad idem. Accipe aloe hepatici duas partes, olibani, gypsi,ma:de his duobus quantum de aloe hepatico, puluerietasubtilitet, 3c conssee cum axungia receuthα locum inunge.

De Maculis oculorum.

P. XXIX.

A D maculas oculorum , quae remanent

Post ruborem,M carnis marinet S ij olibani. assis sepiae,an a I. v.catnem marinam, & olibanum in puluerem redige,& os sepiae subtiliter rade. fiat puluis,& oculis imponatur. Si patiens esset puer, distemperetur cum qua rosacea, & oeulic immittatur. Vnde quae oculis praecipue valent, his versibus habes: Foeniculus, verbena, rosa, chelidonia, ruta: ex his fiet aqua, quae lumina

reddit acuta.

De Exitu matricis propter di pro

portionem vi a virilis.