장음표시 사용
481쪽
. Peccatum est cum quis adulango, seu laudando aliquem de furto, vel ede damno, scilicet quod si strenuus , &ex hoc inducit eum ad faciendum malum. quod alias non fecisset,& idem e cum detrahendo ad hoc inducit, Vt puta dicendo tu es pusillanimis, vel nihil vales,& timidus, & eiusmodi. s. Peccatum est cum quis receptat. fures , & damnificantes, & ex hoc sequuntur damna, vel etiam rem raptam cum quaeritur, ipse occultat, propter
quod non potest recuperari. Ossicialis autem qui potest sine periculo suae personae obstare ne fiat damnum, vel rapina vel manifestare fures, & ablata , α non facit, tenetur. De his omnibus Sanctus Thomas 2. a. quo uri T. Sanct. Anton. 2 p tit I. c p. 2. f. I 2.13. Lessius tib a. cap. I. s. 6. Manm Partieipatoria quinqua digi, iis, id est peecatu obligantibuου ad re. situtionem Partitipanrem
r. T Eccatum est participando de re A furata vel aliter iniuste acceptat Ppr donationem. Talis enim cui do is
482쪽
natur; cum hoc scit, tenetur reddere . Domino eius rem ablatam, donum autem datum ab usurario cinquit S. Ant. cum omnia bona sua sint obnoxia re- stitutioni, tenetur qui accepit reddere, vel ipsi usurario, vel potius his. quibus , usurarius habet restituere, sed hoc intellige , si donum sit de rebus alienis, quae in specie extent. Lessius lib. 2.
milia enim raptoris, vel 3 burarii, vel furis, ut uxor, filii, & alii, si habent etiam . alia bona comedendo , vel Vtendo Iebus male ablatis in propria specie peccant,& tenentur de eo, quod c5lumur. 3. Peccatum est per dotationem, .cum enim filia dotatur per eum , qui non habet nisi de usuris, vel alias male ablatis, maritus , qui hoc nouit, non potest recipere dotem , & receptam tene tur restituere creditoribus soceri,& ipissa etiam filia mortuo marito tenetu restituere dotem. ita S. Antonin. 2part. tit. primo. cap. 6. g. ia, sed ex Lessio si peta excipitur casus, quando usurarius . dat dotem de bonis quorum habet dominium. . Peccatum est participando de re
483쪽
rapta,vel furata pet emptionem. Qui enim emit talia scienter, vel ignorantia facti crassa , tenetur restituere cum iuuenerit dominum rei, vel erogare pauperibus , si illum ignorat. si etiam talia emit probabiliter existimans esse venditoris 3 postea sciens fuisse abIata, tenetur nihilominus Domino reddere si cognoseit, vel pauperibus res, vel pretium erogare, si non inuenit I. Antia. p. tit. I. I 2. I. ιε. Lessius lib. a. cap. I . dub. 4.
s. Peccatum est per legatum, vel haereditationem : Intelligitur enim haereditas deducto aere alieno. Haerefie Igo , vel legatarius eius, cuius bona sunt obnoxia restitutioni, veI ex contractu, vel quasi contractu ex maleficio. furti, fraudis, usurae, & huiusmodi, vel quasi ex maleficio omnia tenetur restituere, quae recipit de tali haereditate,
, tutionem Saeratuum.1- DEccatum est, cum auferunxur sa- cra, o calice .paramenta, cruces,relia
484쪽
M. 7. De manu Sacrilega. reliquiae, & alia huiusmodi eap. quisquis
37- quast. I. 2. Peccatum est, quin auseruntur ais liqua, & si non sacra, tamen de loco sa- cro, ut de ecclesia; i T. q. De. Quisquis,
intellige si sit res ibi posita securitatis
causa alias est furtum, sed non videtur sacrilegium ex Lessio lib. a. ea 43- dub. v
3. Peccatum est, quando fit incendium , vel effractio in loco sacro iniurioisse, tenentur etiam satisfacere, quae inserunt alia damna ecclesiis, vel personis ecclesiasticis, ut exigendo gabellas , de pedagia. de censi. cap. xuanquam lib. s. iΛut imponendo collectas de immun. eccle. eap. Adversm, aut faciendo reprae salia contra personas ecclesiasticas, da iniur. Θdam. da. cap. ct ignorationes lib. s. . Pe atum est, cum clerici malὸ tractant bona ecclesiarum dilapidando, indebite alienando, in pompas, & lasciuias expendendo, consanguineos ditando I 2. q a. e. nulli, & bona debita pauperibus, vel clericis, vel reparationiecclesiae subtrahendo, debent restituere. ita S. Anton. Nauart. & alii qui tenent beneficiatos non esse dominos
485쪽
Buctuum sui beneficii. oppositum tamen tenet Lessius tib 2.e. . dub. 6. num. 43. & alii ab eo citati. 4. Peccatum, cum subtrahuntur legata facta ecclesiis 13. q 2.e Lui oblationes. Vel non soluuntur decimae, ubi consueuerunt solui, vel cum quis non est legitime in beneficiis constitutus, sed 'er intrusionem, vel per simoniam, vel habet aliquod impedimentum Ir- regularitatis, tenetur enim Ructus per ceptos restituere, de re g. iur. lib. s. eap. Beneficium, & de his omnibus S. Ant. 2δ.tνι. I, Ap. 2I. Lessiussura. s. g. De manus iniuste Iudicanths quing di. gittis, id es peccatis obligantibus ad Me - situtionem Iudicem iniquum.
a. D Eccatum est , quando ludo , seu quicunque officialis dat iniuste
Tententiam ex certa scietitia quacunque de causa, siue odio. siue amore, siue corruptione pecuniae, & talis tenetur de omni damno, & interesse parte Ia sae. M.quo. L c. quatuor. a. Peccatum est quando ex ignorantia crassa profert imustam sentcnriam ;Non enim debebat seponere ad id , ad quod
486쪽
, R IDe maηu iniusti iudicanti .
quod non erat idoneus cum periculis alterius ; secus si deceptus consilio a Dsessoris, qui putabatur idoneus ex ma- ilitia, vel 3gnorantia crassa male consulentis, tunc tenebitur assessor. Peccatum est, quando ex nota.
bili negligentia protulit iniustam sententiam, quia noluit laborare ad legendum in libris , quod potuisset inuenire.& videtur teneri, ut cap. si culpa de iniur. is dam. D. . 4. Est peccatum, quando accipit pecuniam pro iudicando, vel non iudicando, aut male, vel bene iudicando. Talem enim pecuniam, inquie Sanctus Anton. sibi retinere non potest. Sed debet pauperibus dare, vel reddere danti Quod certum est si pecunia fuit accepta pro ferenda iusta
sententia. tunc enim fit iniuria danti. acqui accipit pro sententia iniusta, nullam infert iniuriam danti . Huare noueenetur restituere. ira Lessius lib. 2. cap. I . dub. 8. num. U. br. s. Cum non vult iudicare, & dare sententiam prout potest, & debet. ne displiceat habenti iniustitiam , aut Vlldamnificet ius habentem , & talis renetus. . si pars postea amittat . iustam
487쪽
M. 9. De manu Iniqui assessoria.
causam. Vel si remittat poenas, vel diminuat iniuste, cum non posset,lenetur communitati, si auxerit poenam iniustὸ tenetur ei, qui soluit I. Thomas 2.2. quasi. 57. an. 4. S. Antonin. 2. parti
I. T' Rgo peccatum est Aduoeati,qui
si scienter assumit defensandam iniustam causam obtinens victoriam causae de omni damno tenetur aduersario, si clientulus non satisfecit, ita B. Thom. a. 2 quo. 71. aνι 3. Si non obtinet , tenetur clientulo de expensis,
quando videlicet dixit sibi causam esse iustam , alias ille non litigasset, si assumit causam iustam, & ex crassa Ignorantia, vel negligentia notabili perdit videtur teneri clientulo de damno suo. ext. de iniur. Θ dam. esiculpa. a. Peccatum est Iurisconsulti, si seienter praestat malum consilium , vel fraudulentum, unde ius habens perdit eausam, siue sit ille, cui contulit, siue alter tenetur de damnis inde secutis, si xero fideliter consulit, prout scit, non
488쪽
/eonsilio l. 6. 3. Peccatum est Actoris . aut Procuratoris, quia ac cuiat aliquem de falso crimine, vel petit indebitum scienter. teneturque de omni damno, quod in i recepit ad uel sarius, & etiam de expensis. Sanctus Thom. 2. 2. s. 63. a tie. 4. Si autem verὸ accusat, & postea preee , vel pretio desistit, vel prae--aricatur, tenetur communitati.
. Peccatum est Rei si negat verim- tem. de qua iuridice interrogatur.& negando debitum pecuniae tenetur actor , negando autem crimen, unde sequitur accusatoII mors, vel mutilatio, vel, alia poena, vel . fatigando scienter appellationibus, vel dilati unibus, renetvi satisfacere ad arbitrium boni viri. s. Peccatum est Testis , si enim ex falso testimonio eius scienter fi cto, ctor, vel reus incurrunt damnum aliis quod iniuste, tenetur testis insolidum. ραν. de iniur. Θ dam. da. cap. eulpa. Et si accipit pecuniam pro testimonio fe- redo etiam vero, tenetur illam pLupe- IIbuS erogare. 2 4. q. 1 .c. Nonsane ι Et de his omnibus S. Ant. 2 p. tis. 3. c. ι , Lex. Iaa. I Aub 9. n. 61, ct c. SO
489쪽
k Io. De Manus Fraudatoria quinque d ritis , id est pareatis obligantibus ad resimis sisnem, Venditorem, Emptorem, Θρabella Fraudatorem. Rimo peccatum est in rerum quid-ditate, dum scilicet una substantia venditur pro alia. ut vinum limphatum, pro puro. Vnum aroma pro alio, aurum vel argentum alchimicum pro puro, & huiusmodi. a. . Est peccatum in qHantitate, vecum datur mensura diminuta, vel ici pondetibus , ut cum da ur ii. Vnciae pro libra, vel in vasis de vino, oleo, tritico, & huiusmodi, via in cannis de panno laneo, lineo, 3 huiusmodi. 3. Est peccatum in qualitate, ut cum venditur res defectuolia, ut vinum, vel carnes corruptae, pro bonis, animal viciosum, & claudicans pro an O, onminuendo de pretio, dc multo grauius effet. vendendo rcm periculosam , Senocivam homini. A
Iitate, ut cum venditur res plus iusto pretio, quam valeat scienter, vel cum multo minori pretio emitur, quam Va-
lcat, quia xenditor non cognoscit '
490쪽
rem, vel quia ducitur maxima necessi
s. Peccatum est in gabellae debitae, vel pedagii subtractio ue, ut quando
occultὰ introducit rem ad ciuitatem, vel asserit unum pro alio , vel minoris quantitatIs, ut minus soluat, hi omnes tenetur satisfacere secundum S. Thom. a. a suasit 77. & S. An r. a. p. tit. I. cap. II.
Lessium lib. 2 . p. 23. ct 33. I. II. De Manus Falsificatoria quinqua digitis, id est pae tu obligantibuι ad rasitutionem Falsarios. I. DEccatum est in ponderibus , aemensuris faciendo, vel vifido falsis, s diminutis mensuris in vendendo,, α mensuris excessivis in emendo, tenetur etia talis de damnis inde secutis, ,
licet fabricando falsas monetas , vel in- cidendo eas, aut falsatis, aut diminutis i pro legitimis scienter utendo, & is vΙ- ua peccatum tenetur de damnis laesis. 3. Peccatum est in Bullis Apostolicis falsatis, vel per surreptionem obtentis, cum scilicet expressum est falsum in supplicatione, vel omissum illud exprimi, quo narrato non obtinuisset a be-l neficium enim vel stratia sic obtental si x non