장음표시 사용
641쪽
Quondam Consiliarii & Fisci patroni, ac urbis Arnhemiensis Consulis;& Illustrissi Scholae Gelro-Velavicae Curatoris,
Collatione Jurium & Consuetudinum , quae in
Getriae vicinis ditionibus obtinent.
naias inforo Budati versantibus, tum Paribus, tum c-isum Patronis a rimis utilis in necessarius.
Ex ipsius Authoris Scriptis recognitus, a multis mendis quibus scatebat eouectus , R Indice locupletissimo adornatus.
Cum Privilegio ad novem annos' Diuili so by Co le
643쪽
ILLUSTRIBUS , GENEROSIS, NOBILISSIMIS
iILITAREM Geborum virtutem, si non Diu historiarum proba-i r ni monumenta, utique abunia testaretur ingens copia clientesartim fiatalium, quin a vestro Ducatu, ac Comitatu recognoscuntur, atque depend M. Primam enim harum clienteliarum originem repetemi constat, ein Ust hias istamnas a Principibus primitus concedi Iolisin militibus in praemium auctoramentum serastrenuὸ in bello navata ut iide se deinceps D- . ciliores. ae meliores adusium militi prinstarent. De his autem clientelis, tis edi plerisque aliis etiam mancipi rebus nostrates consuetudinibus magis, quans Ieripto jure u unt. Godi m etiam; is commum fuit cum asiis gentius bel sies laude uaris, ac magis armorum, quam literarum peritu. Iemm fi Uquam alia, infudis maxime mores seu co uetudines variam. Irinde etiam Gebi μὰν in his eo uetudines habuere peculiares a moribuae Longosarditis mulium disserentes; ut forum nostrum ivgressuris frequenter sint deducendis quin insciatu ex illa Longobardui juru farragine didicerint. Tum enim his piam confluetudinum propria principia, ex quibus, eorumque consequentiis magis , quam ex peregrim isto jure occurrentes casuς definiri oportet. Cum -- is his G borum consuetudines publica aalboritate bacis vis non sui conscriptis , ideoque not paucis , qui earum peritiam longo usu sibi compararum; fit, ni e ligationibus O technis ex fit μι ca dicorum, qui etiam quandoqtie sartim ignorantiagraviter impingunt, dum iuris Romani in Longobardici priniudiciis occupan ex bis si consuetudiosius non satis expedire posunt,sed horam inritim commixtione sol cismos committunt, inque errores inextrica les in- ei ne , atque flui exoticis impertineutisus argumentaticinibus ex peregrino ju- reputiis sepe ipsis juavi ν negotium facessunt, ac tenebras omiatim. Quinctiis consuetudo, .ssit uotoria, probationem desideret, his confinitidines ob incertitudinem ac conuarietatem probationum sepe existunt vaga, ιncertis , eooue ipse judicia reddunt incerta, dum judices circumscriptis ac dete ministis definiendarum sitium regulin non adstricti, imae probationum inconstantia aestrahuntur ac fluctuant. tandemque quo ab assectisus rapiuntur,
inelinant. Quo nihil in judiciis potest esse periculosius. 'de Legi satis ab Ari-
sotele monetur, ut quam paucissima auctoritati ac libidini indicantium permit lat. Adhaec incommoda declinandis anti, ae maxime in inris Gallici regni pro
644쪽
Unciis. tra confiuetudinarisjure utuntur, consuetudinesscripto comprehensae, at re a auctoritate confirmaba sunt, adiuta plerasque hac cautione, ne praeire edi contrascriptum quiram quo conbueturinarium cuiquam Patrono liciat proponere, at Iud ci obtrudere. Idem ut vestro jusu in auctoritate dis nostratibus f uiarum conseuetudinibus aliquando fiat, tam expectatur , Fredericus a
Saode frater meus, p. m. ab eo tempore, quo ratione munerum suorum adpublica archisa ips aditis patuit, postpotu iis studiis , ex quibus plus emolum nite, compendi, sterare potuisset, omne otium, quod intercalares seriarum
di s ac bucre tuae fastorum bora fi tribuebant , perstru μ publicis char
io laciis impendit, tuisque summa industria ac labore erint, atque collegit tonsiti itidines nostratium studales, collisin quasque ad suas sedes retulit , at-Bue accurato ordine dissoluit, AEligentique iudagine facta in earum rationes aeprima principia , inde multin illustres , ac tu foros dati quotidian, quaestio ne, discussi atque resiluit suamque sententiam subina auctoritate rerum jussi catarum confirmavit. Praterea ostendit in quibus hin consuetiarne, di frausa iura setidorum scripto, item a jure municipali praesertim Zmphanico O Uel ico, cui utrique in pluribuo articulis lumen adferre conatus est. Nec hic A. stitit is industria; sed cum magnam Unitatem, ac cognationem his consuetudinεs habeant, cum iacinarum ditionum juribus sudalibus , proind/que ex his potius, quam ex jure Longobardico longius remoto commodam interpreta. tionem recipiant, plerarumque Belgicarum Provinciarum ut in totius μινὶ urisIphaliae itita seudotum hoc Commentario complexus est. in cum nomnullis smia iὸ Ducatu Getria reperiantur concesa secundum iura imperij, quae sunt jura Imperii Germanici in seudorum successione explicauit. mea ginus alia hoc commentario comprehensia omnibus in Curia fudisti versantibus με raribus sis causerum patronis apprimi utilia fore, nemo alieni Imboris aequus ac intelligens infimator negaverit. sua fratre non in latenti reti nere uel sileἡtio quas tenebris involvere , sed juris publici fatere in animo habuit, haud nescius hominis es invidentis, parumque in humana solistate offiriosi , sibi boli saper , ac operam navare, in qua sue detrimentosius, atque
hon se possi, nolle aliis impertiri. Quod Frater voluit, morte autem intere*tus non potuit nuuc exequor, in hunc Commentarium in apricum profero. Atis ηυε hoc opus a Fratre meo Patria sua destinatum, atque devotum, suis mistriae Proceribus Ofero ae dedico, haud dubitans, quin, cujus υiventis operam
in rebus Iape graislsimis utilem in gratam experti estis , ejusdem demortui hunc partum Osthumum benevolistis accepturi. Rogo Deum ut vestras Gram rosissim. Nobiliti in amplitudiner diutissime incolumes, florentesque tueatur. ae conservet. Datum D ardi 8. Ianuarii, Anno I 627.
645쪽
Ducatus Geldriae & Comitatus Zut phaniae Consiliari j, &c.
Hagae Comitis defuncti, Anno CΙ ae. ID. C. xv II. AUCTORE
Nunc mihi, Cotyeia si quid Tymbraeus
Si quid ab limariis monstravit eodibus Euan, Aut ficiles quondam dictarint ore Camaenae. Excidit,heu l sine te, rerum dulcissime SANDI.
Ipse lyrae laevae pulsumque & flebile carmen
Extreici de nube setas; erit haec mihi Cyttha Hie hedera,& tristi cinget mea tempora taxo. Unde prius trepidans exordiarioraque solvam
Quid loquar ut quali rumpaconvicia planctu Qui miratus fetusque meo quae vetia dolori Suffieient Oix est tantis quod luctibus aeque nil Alter ab Octavo iam terras lampade Phoebus Lustrat, & igni vagil percurrit sideia biga,
Cum mihi senestus percussit nuncius aures, Et dirae mortis glaciavit pectora sima , Inlperata amans nostris incommcida rebus. Certὰ ego,qui Coeli tractus,terruque rutexens, Et quaecunque polo splendenti sidera surgunt, Ibam altu spvaris gaudensqι hec tradita chartis, Quas meus arti si i ea laverat Hon Aius aere, M, Sed mage quod sANDI pr ferret pagi na nome f. irrita nunc video. quamvis non irrita prorsus et M Dum to corporeo emissis modo carcere, Coeluta Fulgentesiue globos, rerumque elementa re n. . Hare proprius spectas,humana i te gaudia rides. Sed tua te virtus licet altis asserat astris, m M At properata nimis . nimis hie sestina suisse ν. - Fata dolet, cunctosque angit lachrimabile senus, . --. In primis thalami sociam & pia pIgnora natas.
Nee non & Patriam di sublimi sede solatum lQui juvenemque, senemque in te sibi perdi
Nam si annos numeremus, erant v Ih octo peracta Lustra, sed annorum numerum benefacta reis pendoni rasta senem faciunt. has erebro euria laudes Edidit, & grata celebravit voce senatus. Quis tua non veritus venerandi iudicis orat seu tibi ad excelsam vivacia dicta cathedram, Sive etiam in nodum constHctas cogere voces Curae erat, aut grandi iaculati fulmina lingua: Vis Laert; adem . brevitat vicisset Atridem: 'Seu malles dulci liquidoque suentia eursu Verba , nee incluso sed aperto picta colore, Mellis Nestoreae cessisset gratia suadae. Et super ista fuit plenus gravitate serena Vultus ,A heroa decoratus imagine visus. Tali erat specie, qualem nec dicet e moestum Nee fluidum , lxta sed tetricitate henignum Possumus; accessit constans, & pressa pudore
Libertas, animusque omnis lothinis expers rIngenio ingenuo , postoque per omnia fastu Ousequium obsequiis,& amicos secit amando. Et quamvis titulus plenis iam fascibus auctus Inde fori,hine pacis merito: tamen haec quoque crevit Pt se non passa est tua virtus elaudier isto Τram ire, sed ductus studioru versus in omnes Et sophiae doctat hausisti gnaviter artes. Et quidquid sancto sapientia protulit Ore, Quidquid & Λusoniae, aut Graiae monumen ra loquelae Vel veterum historiae vel motum censibus adodunt.
Cuncta reclussi Patriae tabulatia priscae. Sed legum ti se praeses, Frisis qui clarus in oris, Fiater loHANNEs, quod publica commoda poscunt, Proseret in Iueem, noseenda nepotibus olim.' Denique &Αonias duxisti in carmina nymphas: Seria iucundis & miscens utile dulci. Obtigerat simul his indeIassabile corpus
Usbus, & magnis animus par , vitaque rebus Seu curam impendis populis, aut Otia Musis. Quis dignὸ relerat, qua tu , poscente senatu, Arctoas nuper Legatus micts ad oras, Et cura atque fide: mandatum munus obissit Nam tua ouae suetit claros spectata per actus Sedulitas, sensit princeps, Hansaeque probarunt: Isti e te rerum moderantem serna suevis
rabis , & ationiti vidit domus ydu Brenni. Quin Btunsviga inter praeclaras nobilis urbes Bellum dum i pirat, te pacatore , remist. nictea erat det diris Ecclesa faminis Quas novus incendit suror.& male suada libuo Res, bene quae positae, perversa ad sensa trahendi.
Hi e medio e procerum cae tu deposteris inter Praecipuos tantis sedandis moribus aptus. Mitteris ad Batavos: ubi dutua cura moratur, Et iam eoMeniunt ecllegia caetera patrum, .mam nescio sers tam magnis rebus iniqua Ta rapiti atque suum patriae decus invidet orae. At vos 5 tenerae lecta cum toriiuge natae. Cumquosorore tua frater germane,nep tes ille 'Et qkioq; nos unum soletur,quod mod4 rerum Lubrica praegressus .cacaeque incommoda vitae. Et iam Coelieolis heroumque additus astris Egregium terris nomen, famamque relinquit
Atque sui desderium. Sat profuit orbi Qui patriae se impendii . ei quosd4buit annos Qui bene consecit, laude omni maior habetur.
646쪽
647쪽
Tractatuum,Titulorum, Capitum, & Paragraphoru, quae in his Commentarijs explicantur.
Praemiuiuum Tractatus Priaminaris, de vario rerum, α pes qnarum jure, d Uinctus in tria Capita.
Cap. 1. De vario praediorum iure ae condiatione, Fol. imp. 2. De diveris personarum iure ac conditione, s
p. 3. De Nobilitate Geldriea, 6Ι. Trachatus Primus dividitur in tres Titulos. Titulus primus es d primi acquire. di fudi causis, habetque duo capita.
Cap. r. De prima laudi concessione, It p. 2. De longa possessione, 18
Titulus fecundus, de successione tostata, habet tria capita,
Cap. t. De provisione vasalli in genere, aciCap. 1. De dispositione Codicillati, a iCap. 3. De suecessione conventionali, aa
ntulus tertisu e nassione legitiam, habet duo capita,
p. r. Quibus nudorum Successiones legitimae deserantur divisum in 12. Paragra- Phos, a sq. I. Tractat communia de heredibus seudalibus, 16 . a. De seudis concessis Coirethtenman-letu.
6. . De Rudis Ecclesiasticis, Coloniensibus, Monacteriensibus, di aliis, sqq. 8. De seudis concessis Cen Cleessthen
6. 9. De se is Brabanticis, 186. io, De seudis concessis Sen Diprstit
h. ii. De nudis Mechliniensibus, 396. ia. De seudis Flandrieis. 6oq. is. De seudis Hollandicis, 6i
6. 17. De seudis concessis Cen montis; to
q. 2 o. De beneficiis eoneesiis Cen Talidiu
q. 22. De teudis concessis secvadum jura oppidi Insulae Dei, 68 Cap. a. Quo iure legitimae seu eum succeia sones deserantur , divisum in septem Par
graphos, . : - . 69 . l. De haeredItarii, ae non haereditarii seudi differentiis, aediise nitarum causis secun dum Doctorum traditiones, Tos. 2. Utrum Doctorum traditiones nostrati bus ac vieinarum ditionum seudis applicari queant, TIF. 3. Resutatio traditionum Doctorum de dii-
serentiis Ludi haereditarij Se non haeredi ratii, T F. q. De veris haereditariae , ac non haereditariae successionis differentiis, scis. si sanguinis jure postremi desuncti descendentibus delata seudorum successio sitne haereditaria, vel non haereditaria, R F. 6. Feudorum Longobardicorum siccessio, delata collateralibus postremi defuncti, utrum sit hqreditaria,vel no hqreditaria, 8s I. I. Collatera es postremi desu eti q'io jure succedant in Geldriae , Zutphaniae, ac vicinarum ditionum seudis, 88II. Tractatus secundus, de variis seudorum juribus &. consequentiis, divisus in duos titulos. Titulus primus, .le juribus dominicis , habet quinque capita.
Cap. i. De jure domini in tem se alem, so
648쪽
Cis L De personalibus praestationibus, ataque obsequiis seudalibus, si cap. 3. De dominicis ac laudatis euriae hon
Can De dominica manu, inlectione, SsCap. s . De seudorum commissis, atque aper- Iuris, ys
Titulas pecundus, de jure infasi habιi si liter β. capita.
Cap. I. De vasalli iure sive utili dominio, 98 Cap. t. Quaenam dominus vicissim debeat
vasallo, . Cap. 3. Quatenus seudorum habeatur ratio in coniugalis communionis separatione, loci Cap. 4. De iure vasalli respectu creditorum, habet tres s. Io k. t. An di quatenus haereditariae creditorum actiones adversus haeredem seudalem comis petama . . . Jq3s. 1. An de quatenus utile vasialli dominium ereditoribus tacitε, vel expressὸ censeatur
s. 3. De seudi pignoratione ste manus uti ctione ex actione personali, III Cap. 3 . De jure haeredis se alis resipectui haereditatis allodialis in separatione patrimo. niorum , atque in familia erciscunda, habet tres paragrapho ν . ly3s. I. Quaenam hona comprehendantur lub hereditate sodali, HIL 1. Quando aequarum expensarum, meIiorationum ac deteriorationum non seudalesae allodiales haeredes invicem ad collati nem vorare possint, . 3. s . t. De divisione onerum haereditariorum inister haeredes seudales ει altodiales, ris
III. Tractatus tertius, de iudiciis
seudalibus, habet unum tituislum , divisum in septem capita.
Cap i. De iudicio eompetenti , habet tres
par gr. rig . i. minam sint audices in iudieio seu.dali. I igo. 1. De qua re iudicet consessus seudalis, lao . 3. An legitimae laudorum successiones eonis sideremur in domo mortualia eiusque possessorio interdicto, a L
Cap. Quibus denegetur in jure postulandi sis
Cap. s. De loco Ac tempore iudicii, i 29 p. q. De serma iudiciorum seudalium, tio Cap. s. De Oficio ludicis. 138 Cap. 6. De provocationibus. IAE Cap. 7. De excutione rei iudicatae. x ιGelliae Descriptio, rq
Commentatis in Consuetudinem Getriae de usuratione, tu
Cap. I. Quae res per essest Micitiem transferantur, ε 3ICap. II. Qui formula peragatur, quemfehabeat effectum effestucatio, is εCap. III. Ubi ει coram quibus inestueatici peragatur, i εο Cap. IV. Quae requirantur in essestucante, usi p. V. Quae requirantur in aequirente, is Cap. VI. Quae requirantur in aestucationis actu, ass
649쪽
o varios 'adiorum jure ερο conditione.
. Censerari brea aliae nis pateram alienari ac trans ferri. mkeoram Dominio censi in s. Censualia ιο hace postum transfeνri teram reus a
3α Dominilinam bonorum posse res quidam flum,
R ης pio praedia in hae ditione,
ae personae quam vario ae diverso iure censeantur . noscere haud absurdum reor. Primum ex iure primaevo ad praedia omnia libera, atque immunia in posses tum suere dominio, nec servitici, nee eensui, sue
vectigali, sue ea ni obnoxia , quae Romanis res mancipi atque optimo iure teneri dicebantur, Min Longobardicis legibus alladia . quasi sine hominio vocantur, quae cui definit Guido Papae istis. 66 . n. 1. nemine re moliuntnr nisi 1 Deo. Atque huius etiam sent generis eastra illa ac iurisdictiones, quae ineptὀae barbarὸ nostra-
650쪽
clientelam, ae nullius hominis beneficio teneantur. Ei. obtinent quidem n nnulli sua imperia vacua, solutaque ae sne patrono, ut inter alios Baro Bronthhorstius ae Dominus in Aersen , sed ex eo non sunt exempti a Principis, amus uni-
.versorum ordinum imperio, unde haud obiὸ' tanquam 1 fonte in privatos ista imperia, ac ju-
risdictiones fuerunt derivatae. Primaeva autem
y illa praediorum libertas, deinceps in varili praediis varie mutata est,m A traditionibus .anoda concessionibus, modo constitutionibus, modo
recognitionibus, quas possetares aliis secete retistis testibus, & alias quidem sola lege pnnuae prae- sationis , alias sola lege servitii, alias lege annuae praestationis, & servitii, alias lege annum praestationis , ae meliorationis, ali s denique lege annuae praestationis, meliorationis, ae serviiij. Atque ex hisce diutiss traditionum, prose L sonum ae reeognitionum legibus, ae formis, diversa qaoque orta suἡt praediorum iura , ae conis c ditiones. Praedia subjecta soli legi annuae praeis stationis census vige licet, vel vectigalis, vel ea- nonis nummarii, vel specierum; ex illa praesta. tionis lege speciale nomen obtinent ι ae censua. lia allina-guentren vorantur. Hare veteri iu-7 re alienari, ae transferri, sive ut nostri motis verbo utar, essestucari non poterant nisi eoram censuali Domino, venditione ips pro pretio convento primum oblata. Deinceps autem savore commerciorum invaluit eorum abdicatio, ac
transsatio Gram solis patibus, quos rensuales a Chins genui en voeamus: se tamen, ut eminior essesturatione coram illis sbi facta, eensuals domino, ejusve proe ira toti sese offerre, suumque nomen in tantialibus libris venditoris nocmini subrogari petete debeat. Interim enim d nee illud suetit obtentum, censuali Domino prae dii retractus emptionis plet O resusci, competit. o Venditor quoque enius nomini in censualibus li- hiis census adhaeret, eiusue haeredes rensui praestando interim manent obnoxii, s dubitetur, ex
quo praedio census debeatur, vel ad quem illud possessbrem migia verit, uti in Re visitio Vela, o viae iudicio pronunti tuae fuit Anno i ci. Insuper horum pixdiotum eensus, s sua die post solemnia edicta non suerit solutus, sequenti die duplicatus debetur. Item censuali Domino prcieensbus mss pignoranti post pignoratio is denuntiationem pes tari filum, censua in finguis 1os gies progressione Geometrica dolicant via donec pridii pretium aequaverint, vel censuali domino fuerit satisfactum. Atque hye homine in etiam variis in hae μου incia locis introducta est iurisdictio censualis', qud huiusmodi praediorum
possess,et ad eorum prosessonem, censuumqueeetatum soluti his adiguntur, ex Parium cognitione , ae decreto. Atque hie summatim sunt axiomata iuris nostrἱ censualis , quod in more
magis , quam ectra lege scripta postum, a reliquis pridiorum iuribus semper fuit distinebim. , , Sunt insuper aliae duae species praedialium pens-tationum, annui viduicet reditus, & quae no
vocantur. Quae praedii quidem aestimationem minuunt , sto natutam elus priorem non alterant.
Siste enim praedium mancipi, sive censuale, sive euiuscumque alterius Retit conditionis, nἱhil in eo mutat ut , si hisce stabilimentis, vel mitibus reddatur obnoxium. De reditibus annuis hoc in motibus nostris habemus singulare, quod pers halis obligatio ad eos constituendos contracta: earuis in initione pet essessurationem in iura
solem initi super emis aequivalentibus praediis sacta, dissolvatur atoue evanescat, nulla inde re manente personae obligatione , nisi quoad erictionem. Nam pro obtinenda citarum redituum solutione, ipsa praedia, non personae conveniuntur , ut de te non parum simili refertur in L. Imperatores D. de Publican. Non aliud itaque, euiteditus 'te gebetur , hein, lut consequi potest, mora in solutione facta , quam uti ex suae constitutionis lege, mobilia laudi, vel ipsum iandum
pignoret, ae per imaginariam in iure emptionem ad se transserat, vel distrahat, nee praedio ad anis notum quibus cessi reditus soluti non sunt, mi.
nore vel impare reperto, ex redituum constituatione actio, aut regressus ullus in personam dantur, etiam feci tempore sol te possedit vel Rictus eollegit. Ex quo primo nostri redit uarii tu ris enunciato pleraeque singulares constituuntiuillationes a Romano iure penitus diversi,in quiabus nonnulli . iudicio per extranea jura os scato, ad principia non satis advertentes, magna subindε elientum suorum damno I miros com mittunt soloecismos. Porro praestationes illae sim
biles . quae a te digiltpden vocati diximus, ea , a
conventione debent ut vice maiorum decimarum,
quibus surrogatae sunt; unde ptadia isti praesta intioni obnosia I majoribus decimis libera praeri mi, in nostris iudiciis sapita pronuneiatum i fimus. Ea quoque in parte praestationes sabiis .es, a que annui reditus digerunt a pensionibus Seensualibus, quod hae certo die, ae loco eorum dominis ae coactoribus praestari, atque afferri debeant, quod item in penso nibus emphyleut cis est receptum i illos vern illorum domini, aeeoactores detentoribus pridiorum exigere deis beant. Atque haee de sola lege annuae praestatim is nis. Alia insuper pradia habent, uti diximus,
solam legem servitii, di quidem divini . vel militaris, vel utriusque. Et primum, qa Mem lese in servitii diὐini possidentur praedia tuti humano,
at commerci :exempta, beneficia videt ieet ει
cle fassi ea , quorum nae lege facta e rem pr earia vocatur , T letant Concilii cap. s. servitii militaris legem habent rex eliente stet, quae in Jute Longa,atdico seuda appellantur, v c Germanica 3pricli uel hebb. quod bellum publico
vel privato consito susceptum inniseat; bellorum namque necessitas seuda peperit .lege Lo gob. ιιI. 3o. Et se id a quod est inimicilia post aeceptam compostionem poli ponatur.,lem Franisciae II. q. sis. -9. a,uansis talpa conligeri/, finia Fon crescere poets. Vocantur & praestaria nobi