De quippe particula

31쪽

tionibi is quae sub eius n0mine traditae sunt maioribus bis),

min0ribus 00ties), in lini Caecili Secundi epistulis ter), in panegyric sun decies), apud Suetonium bis), Front0nem quater), Gaium quinquies , Minucium Felicem bis), Tertullianum septies). Plane desideratur apud Valerium

Maximum, C0rnelium et Sum, Scribonium Lurgum, Asconium Pedianum, in Petroni satirarum l0cis prosaicis, apta omnes grammaticos, quatenus e0rum seripta in manibus nostris sunt, ut Velium Longum, Flavium Caprum, Te rentium Scaurum, apud Se X tum Iulium Fr0ntinum,

Hyginum gr0maticum Balbum, pud hist 0ri eos Granium Licinianum, Lucium Ampelium apud iuris civilis Script 0re praeter Gaium, in Hygini libris qui inscribuntur fabulae et de astrologia, apud scriptores liristianos

praeter Irenaei interpretem, inuetum Felio em, Tertullianum. Inde apparet script0res artium hane partieulam fugisse, hist triarum persaepe adhibuisse. Reliquum est ut pauca dicamus de huius aetatis poetis.

Particula usi sunt Germanicus semel , Phaedrus ter , Persius semel , Seneca bis , Lucanus septies), et r0uius bis), auet 0r Aetnae bis), Valerius Flaccus 00ties), Silius Italicus terdecies , Homerus latinus, quem Silium Italicum esse nunc fere putant semel), Papinius Statius 23j''), Martialis semel) Iuvenalis duodecies , Terentianus Mauru S decies). Omnino quippe aspernati sunt C0lumella in decimo libr0 peris sui, Calpurnius Siculus aliique φ). Usque ad aequium tertium quippe partieulae historiam vel

vitam persecutus, ne l0ngius pr0grediar, impedi0 et 0pia Script0rum qui XStant magis magisque roscente et sinibus terminisque qui ui quaestioni o0nstituti sunt. In 0steriore ver latinitate n0vas vias inisse particulam quidem non puta-Verim. Id utem certum est quippe una cum lingua Latina interiisse, cum in nulla lingua Romanensi, quas miles e illa 0riginem duXisse constat, secundum grammati00s, qui illis lingui 0peram navaverunt, ullum huius vocabuli vestigium superSit.

E08 Script0res vel 900tas qui quippe particula Si Sunt, Omne enumeravi; 0rum qui particulam vitaverunt, eximio tantum attuli.

32쪽

Nilne quaerat quispiam, in quo dicendi genere quippe particula sit praecipue usurpata, in Sermone urbano an plebeio. Plautus qui sermon cottidian vel familiari usus est, multo

frequ0ntius 20''' particulum adhibuit quam Terentius ter '),

qui di ti0nem urbanam secutus est; aeSar AuguStuSque, quis drum Sermonem sectati SNnt, quippe particulam fugerunt ), Moderatus Columella, in uius loeutione seimu 110n pauca inveniri quae serm0nis Cottidiani pr0pria sunt'), persaepe particulam usurpavit Partieula etiamsi in sermone c0ttidian primariam sedem inbuisse videtur, tamen etiam a poetis satis frequenter adhibita est. Staceyus' autem, qui apud Livium adedade ad decredem particulam rarius apparere obserVaVit, On- eludendum esse putat particulam esse Col0ris vere poetici '). Quam sententium quis est lui plane e0mpr0bet Quippe n0n magis quam scilicet ne Dp utpote particula poetica est; nam hi script 0res qui et rationes et carmina fecerunt, velut Cicero, C0lumella, Apuleius ut in rati0n pr0Sa persaepe, ita in nrminibus particula omnin0 0n usi sunt q).

Ex his innibus eludet quippe et, lippini in prisca aurea

quo latinii ut 0Xstitisse in sermone et urbano et plebei i in posteri0re latinitate serm0nem plebeium vel c0ttidianum fugisse ')at que in Sermonem urbanum . . in libr0 se reoepisse ').

Plautus in quindecim fabulis ex viginti una victus, Terentius in duabus fabulis e sex te particulam usurpavit. iii a cedit qu0 Plautus solus quippim o jψ usurpavit, qu0 Terentius fugit. y Auctor belli Africani semul itippe adhibuit. - Κotimannus . De el0cuti0ne L. Iunii 0 d. 0lumellae' Pr0gr. Rott-w0il 903 praef. p. III.

ε , Arch. s. at Lex. u. Grunam. X 20. β Nihil certi de particulae c0lore ex frequentissim apud Velleium, Curtium, Plinium mai0rem, Tacitum, Florum, Iustinum, Apuleium USU On- eludi poteSt.' Duobus exceptis Seneca qui in una fabula bis in prosa ratione 130vies, Petronioque qui bi in carminibus, in pro8a nusquam particula Sia S

est amborum tamen versus prope ad pro Sam ortati0nem accedunt.

' H00 inde intellegitur partim quod particula neque in iis libris qui

serm0n 00ttidiun conscripti sunt neque in ulla lingua Romanensi XStat. partim qu0 ab archaissantibus Front0ne, Aulo Gellio, Apulei frequenti8Sime adhibita St.' Praecipue a script0ribus rhet0ricis particula Surpatu St.

33쪽

De iisti quis e partielitne syni ueti eo Videamus nunc, qu0d caput est, qualis Herit USUS , Syntacticus quippe particulae quaque in progressus sit per ne cula. In prisere latinitate quippe particula parata et te sequenti enuntiationi anteesedit quippe fuit interr0gretivum ae valuit pr0 tot enuntiato. 0stquam a signi sentio quam vocabulum primum tabuit interrogativa in aur0a latinitate oblivi in obrutaeSt, paulatim q/tippe paratacticam vim amisit; qu temp0re particula non iam paratactio adiuncta, sed p0tius syntactice ut ita dicam e0niuncta est cum sequenti nuntiati0ne quippe erat confirmativum. 0ngius pr0greditur in argent0a latinitatellae particulae debilitatio; stippe typota otio sequenti enuntiati0ni subicitur. Ita faeillime ad enuntiati particulam quae V0catur pr0pius coedit p0strem0que plane ad enuntiati partissulam , quae persaepe loeum alterum sel tertium nuntiati b-tinet, declinat quippe deipit significationem explicativam. Talis est quippe particulae progressus syntacticuS quiquam artissime cum particulae significatione conectendus est. Quam sententiam secuti in animo habemus ab antiquissimis temp0ribus usque ad aequii alterius finem synta oti eum particulae usum persequi a primum quidem Xplorare, qualis fuerit in prisca latinitate.

Qualis in prisca latinitate usus quippe particulae, Syntacticus fuerit. pris00rum p0etarum latinorum numero usi sunt particula Plautus, Terentius, Ennius; semel etiam in ratione prosae0mparet. Xempla nutem quae Xstant, sufficiunt ut 0gn0scere p0ssimus qualis fuerit usus ).

Nunc Ceedam ad enumeranda atque explicanda singula

34쪽

qua sim apud Plautum ' Terentiumque exempla qui simul traetabuntur, quia in partieulae usu plane consentiunt.1 Partieulam interr0gativam quippe ra sequitur nuntiati primaria

Plaut. Amph. 3 Nam iniusta ab iustis impetrari non docet; Iusta autem ab iniustis petere insipientiast Quippe illi iniqui ius ignorant neque tenent. Trin. 049 Male fidem servando illis qu0quo abrogant etiam fidem Qui nil meriti quippe 00rum ex ingeni ingenium horum probant δ). Item Epid. 334 Merc. 381 Poen. 553. Ter Heaut 389 Phorm. G2.

b sequuntur pr0n0mina relativa e0niuncta a eum iudicativo

Plaut. Amph. 22 Pater huc me misit ad vos oratum meus, Tametsi r imperi vobis quod dictum foret Scibat facturos quippe qui intelle Xerat Vereri 08 se et metuere ita ut aequom S IOV m. Plaut. Epid. 18 Habe b0num aninium. Quippe ego, quoi libertaSin mundo sitast Θ

Plaut. Pers. 99 Atque d0pol tu me commonuisti hau male Videor vidisse hic forma persimilem tui. Eadem statura. Quippe qui frater siet h). Item Asin. 66 Men. 586β).' Bec . . G00tgius o F Sch00llius quam editionem comparavi cum Ritscholiana maiore ceteriSquo. Rec Carolus glutχko l88 l); simul adhibui ditionem Umps0n-bachinniam. δ Hod 000 tomph 32 0 abula eorum et illi stendunt, quae cum e n0n congruunt qu0 post quippe usque ad Livium nullo sequenti enuntiati0nis loco pr0nomen dem0nstrativum exstare observavi Hic tamen SuSe Syntacti e particulae pr0gressu Xplicari potest: itippe in prisca latinitate paratactice, ut Supra commemoravimus, adhibitum est neque quicquam in sequentem enuntiati0nem valuit. ε Cf. Ditimarum l. c. p. 126. - Causa interna, cur lio loco coniunCtivus adhibitus sit, statui non p0test; 0rtasse metro coactus est poeta Coniunctivum 90nere, praesertim cum in prisca latinitate nondum tam subtile discrimen inter indicativum et c0niunctivum fuerit quam in aurea latinitate. A viris doctissimis haec duo exempla ut prius seclusa sunt, ita certe nunc Sermoni Plautino tribuuntur; neque enim aut quippe particulae igni-

35쪽

Plaut. Capt. 886 Quid tu per barbaricas urbes iuras uia enim item asperno Sunt, ut tuom victum autumabas esse. Vae aetati tuae lQuippe quando mihi nil credis quod go dico sedulo

si quom c0niunctio quae enuntiati0nem compositum introdueit

Plaut. Rud. 29 Ne inpudenter inpudens γΝam si istud ius sit qu0 mem0ras, piscat0re perierint Quippe quom extemplo in macellum pisces pr0lati sient, Nemo emat Suam qui8que partem piscium poscant sibi ).

2 Quippe 00nectitur cum in particula adverbiali' cf. p. 2 l)

Plaut. Amph. 45 An etiam id tu scis Quippe qui ex te audivi

Ter Heaut 538 El, quaeso laudas, qui ros fallunt j In loco Ego vero laudo. Recte sane. Quippe qui ); Magnarum saepe id remedium aegritudinumst.

ficatione usuque syntactico aut Singulari versu mensura cf. p. 12Sq. locus datur Suspicioni. Num licet sic argumentari ut angenus Plautin Studien p. 302: Die rklarun is so sach und nichis sagendi das si nichi onPlautus horrithren anny Illud autem ipsum est proprium quispe particulae, ut aliquam rem quae ne explicatione quidem eget atque luce clarior est, accuratiu planiuSque X90nat.' M. Lindsa interpunxit: Vae aetati l uae uippe quand . . cui coniecturae nescio an nemo assentiri 088it. y De Ussingli 0niectura Plaut Truc. 828 888 Sch. cf. p. 12 adnot. 2.- G. Η0lige l. c. II 16 qui particulam habuit pronomen relativum; cf. Brixium ad Capt. 553' Seh0lia c0d Bombini adnotationem praebent: paretc0n abundat qui . Eandem sententiam secutus est ra0g0r l. c. II 536 esterti0vius autem et talibaumius scripserunt quipi e quia sic pr0xim temp0re rursu Deileb Senu l. c. p. 10, qui eodem modo etiam Plaut. Aul. 348 et Truc. 68 0rrigi vult), quae lectio iam ex metricis causis probari non poteSt. MadVicuS Advers. crit. II 16 qui Cavallinus Ν0rdisti idskris for Philolog. 0 Paedag0g. 1874 p. is et O. lenit l. c. p. 561 assentiuntur, commendat uilippini. Hac tamen mutatione pus non st; nam qui1 se qui idem Significat a quippini f. p. 20 110t. 2.

36쪽

Plaut. Aul. 348 H0rum tibi istic nil eveniet quippe qui; Ubi, quid subripias, nil est λ).

Bacoli. 369 Pandite atque aperite propere ianuam hanc Orci, opsecro Nam quid om haud aliter esse duco quippe qui nemo advenit Nisi quem pe reliquere omnes, esse ut frugi 40ssiet ).Mil glor. 604 am bono consultum consilium Surripitur saepiSSume, Ni minia cum cura aut cautela l0cu loquendi estius est Quippe qui '); si re sui ver inimici consilium tuom, Tu0pt tibi q0nsilio occludunt linguam et c0n Stringunt manuS.Iiud. 384 Cur tu istud dicis Res palamst. Scin tu etiam qui it lavatum In balinuas quom ibi sedulo Sua veStimenta erunt, Tamen Surripiuntur quippe qui; quem illorum observat falsust. Truc. 68 am nusquam alibi si unt circum argentarias Scorta et lenones qui sedent cottidie, Ea nimiast ratio quippe quiq); certo Sci0For i plus scortorum esse iam quam p0nderum.

Interdium quippe a qui Separatur ego pron0men metri causa interponitur. Sie laut Epicl. 36 i. sevcl. 2J4β). Atque ut breviter c0mpreliendamus, quae de quippe particula apud Plautum Terentiumque usu syntacti Q 0 di X inius, apud h0s script0res quorum alter vicies, ulter ter particulam adhibuit, invenimus 1 ippe s itum p0situm, ubi partim nun

tiatum primarium apud Plautum quinquies, Terentium bis par tim pronomilia relativa quae t eum indieati apud lautum bis et eum c0niunctivo apud Plautum ter coniunguntur ), par-

y Cf. Ussingium et agnerum ad h. l. ' Recentiores editores sexcepto in il sayo innos ambinum secuti quo pro it Scripserunt. Primus Flecheisenus i. c. p. 33 defendit 0nam legii0nem qui, quam B habet reliqui cui) ., Alter dings vermisse chlangerii in me: als W0hi quippe qui huc nemo advenit de huc quippe qui nemo adrenit'. Sed neque quippe qui p08tp0nendum est nequ0 accurata loci determinatione opus est; nam in ad enio veri, ipso haec significati inest ei Amph. 149. 214. Trin. 989). Eadqui de causa etiam quo c0niectura repellenda St.

ad Pseud. 1224. De inius versus mensura cf. kutSchium l. c. p. 95 Ol. 2

37쪽

tim oniiunctiones semel quando et cum apud Plautum sequuntur. Invenimus quippe etiam cum iri particula adverbiali 0niunctum, quae v icabuli Significati0nem interr0gativam in Confirmativam mutavit haec coniuncti quippe qui et in resp0nsi inibus apud Ρlautum et Terentium semel et media in orati0ne apud Plautum septies compnret.

Hostat ut tria exempla quae Enni ' Sunt asseram quae, si d syntaxi iudicamus, parvae Sunt utilitatiS, quia praecedens

enuntiati deeSt.

Anii 355 Quippe γ' 80lent reges omnes in rebus secundisib. 10 Quippe vetusta virum non est satis bella moveri. Sat. 14 Quippe γη sine cura laetus lautus cum adveniS, Infertis malis, Xpedit brachio, Alager celSus lupin ex8pectan impetu M0 cum alterius abligurria bona, Quid censes domin esse animis

Satis frequenter apud 0eta q/ιippe c0mparet, ut cognOSCR-mus qualis fuerit usus partieulae, cum rati s0luta priscae latinitatis 110bis exemplum praebeat mi eum

Dum eunt, nulla est in angip0rt amph0ra, quam n0n impleant quippe, qui vesicam plenam vini habeant β). relativum praeeipue cum indicativo coniunctum, p08tea in aurea latinitate coniunctivum maxime adhibitum esse, retineri non p0test. Me quidem ententia p08 quippe huius usu pr0greSSus omnino statuendus non est. Apud Plautum vero pronomen relativum post iι se cum c0niunctivo coniunctum praevalet ter , cum indicativo bis tantum exstat ac ne discrimen quidem huius usu statui p0test . , Quippe tvote ut haben ben80Weni die rast, 0hne eiterses en Indicati in doli 0njuncti guberWandein te quidem oder modi si gesell0n sicli dem an sicli 0tw0ndigen M0dus et Ditimariis l. c. p. 126. Itaque errant qui se g. Draegerii l. c. II 536 dicunt Sallustium qui p08 quippe pr0n0men relativum Semper cum indicativo 00niungat, hunc usum e prisca latinitate hausisse. Ed Ioannes aliten Lips. 1903. ' D significati0n iam dictum S p. 14 Sqq. ' Cf. p. 12 adn0t. 1. Oratorum Roman frag. y ed. H. Meyer Turici 1842 p. 204. ' Habeant milibus codicibus traditum est. Ioannes autem Sarisberiensis

38쪽

Nuno iusterat qui Spiam, num particulae Sus quem Supra C0mmem0ravimus etiam in aurea ut ita dissam latinitate inve niatur. Fatendum 110bis est nullo fere l000 quippe interrogativum XStare, quippe qui c0niunctionem plane brutam esse oblivi0110 quo munere iam quippe Solum p0situm unotur. Manet Sus quippe particulae, quam mod simple enuntiatio modo pron0mina relativa Vel 0niunctione Sequuntur.

qui hunc l0cum excerp8it, e codie quo usu est habent praebet Fortasse coniunctivus praeceden in leant multum valuit in habeant quippe quidem nihil valet. - 0mparandi causa h00 000 utpote uinatur; utpote ut possunt implere cliti vesicam plenam vini habeant. Ennius nescio an hune usum deseruerit; nam fieri n011 0tuit ut quippe qui cf. Opsini hexametr aptaretur cf. p. 20 0t 2 . Quare etiam apud eum s0lam p08itam particulam invenimuS.

Reliqua propediem in commentutionum quae inscribu tur res iuuer Philoloo ische Abhundiungensu sciculo II edentur.

39쪽

l. io de rat. I 59 genuina lecti si videtur restituenda N quum enim negabo esse artis quasdam partis proprius eortim, qui in iis cmnoscendis atque tractandis studium suum

omne 9Suerunt.

quasdum partes sic uelle et illiins. artes quasdam L quasdam artes iderit-Αdier. 2. id de orat. I 45 inserendum est si Singulari que rerum praeceptu cognorum. Quin tium si quuemuXime propria essent naturae, tamen his ipsis artem adhiberi

sideram.

3. Veli Patere. II 88, 2 se Maecenas . . . non minu AyrippuCaesari curus, sed minus honoratus - quippe viii angustiolani us bene paene vel penes e P contentus - nec minora consequi potuit, Sed . . .

4. Quidni quid nisi se quid deinde porro separandum est a quidni quare non se certo particula eundem S0num habenti. 5. Apuleium iuvenem ad eo scribendum opusquium quod vocatur de Plutone et eius dogmate unum vel complura pera XCeΓpsisse atque du0s priores pusenti libros ceu ratius elaboravisse, tertium adumbratum reliquisse pin0r. 6. Omnia fere insignia quae Petro ap0stot tribuuntur originem ceperunt non e Iudaica vel Graeca religi0ne, Sed e lan0,

i. Multum 90000ntis statua in Christi repraesentatione valuit. 8. Narratio rerum in SaX0nia gestarum quae apud Widui indum III 454 46 subit descripti0nem pugnae in flumine Lech 0mmissa interrumpitis Widui ind0 ips in margine facta p08tea a seductore falso l000 inserta est. 9. Incertus Henrici I vitae auctor multo minus quam recenti0res affirmant antiquos imitatus est script0reS.

40쪽

vit n.

Natus sum uri ercti Les nae in urbe P0Snaniensi a. d. VIII Kal. Aug. anni 1884 patre Gulielm quem praematura morte mihi ereptum maXime luge0, matre Mallii lde e gente Sc lim id quam adhuc vivam summa cum pietate colo Fidem Sequor Vangelicam Litterarum elementis imbutus inde aba. 1895 ad a. 904 patria urbis gymnasium regium n0mine C0menii nuncupatum frequentavi, quod nunc oret auspiciis Alfr0 dira Sanden Maturitatis testimonium adeptus ratis-laviam me contuli studiis phil0l0gicis hist0ricisque peram

Si ut seli, studia nil per du0 semestria 401100sSerunt. Praeterenad exercitati0ues seminarii archae il0gici me admiserunt Foersi er,

hist0rici Cichorius, rem pers, aut mann Zie kUr Sch, phil080phici ueline mann psych0l0gici Ebbing hau S. Quibus viris uinibus optime de me meritis gratias ag quam maximas, imprimis vero Richard Foerster et Francisc0Skut Sch, qui me ut in ceteris studiis, ita sitiam in h0 libello c0mp0nend0 0nsili atque per benigne adiuvare 11011 deSierunt.