장음표시 사용
91쪽
Hui ita plausum est ut salva re publica Pompeio plaudi Solebat. Tulit Caesar graviter Litterae Capuam ad Pompeium volare dicebantur. Inimi Ci erant equitibus qui Curioni stantes plauserant, hostes omnibus Rosciae legi,
etiam frumentaria minitabantur. Sane res erat Perturbata. Equidem malueram quod erat susceptum ab illis silentio transiri, sed vereor ne non liceat. Non ferunt homines quod videtur esse tamen serendum sed est iam Una VOX omnium magis odio firmata quam praesidio.
io Noster autem Publius mihi minitatur, inimicus est Im 4 Pendet negotium, ad quod tu scilicet advolabis. Videor
mihi nostrum illum consularem exercitum bonorum omnium, etiam sat bonorum habere firmissimum Pompeius signi ficat studium erga me non mediocre idem adfirmat verbum I de me illum non esse facturum in quo non me ille fallit sed ipse fallitur. Cosconio mortuo sum in eius locum invitatus. Id erat vocari in locum mortui. Nihil me turpius apud laomines fuisset neque vero ad istam ipsam ἀσφαλειαι/quicquam alienius Sunt enim illi apud bonos invidiosi,
et ego apud improbos meam retinuissem invidiam, alienam adsumpsissem. Caesar me sibi vult esse legatum Hone 5stior declinatio haec periculi Sed ego 'OC non repudio. Quid ergo est pugnare malo. Nihil tamen certi Iterum dico itinam adesses Sed tamen Si erit neCOSSe, arCeS- et semus. Quid aliud Θ quid Ho opinor. Certi sumus PeriSSO Omnia ; quid enim καιζόμ εθα tam diu ΘSed haec Cripsi properans et me herCule timide. Posthac ad te aut si perfidelem habebo Cui dem, Cribam plane Omnia aut, si obscure Cribam, tu tamen intelleges. In iis 3 epistulis me Laelium, te Furium faciam Cetera erunt ἐν α ιγμοις Hic CaeCilium olimus et observamus diligenter.
92쪽
II. xi M. TULLI CICERONIS Edi ta Bibuli audio ad te missa. dis ardet dolore et ira
CICERO ATTICO SAL. Ani Cato, ut te velle intellexeram, nullo loco defui. Numestium ex litteris tuis studiose scriptis libenter in amicitiam recepi. Caecilium quibus rebus possum tueor diligenter. Varro satis facit nobis. Pompeius amat nos Carosque habet. Credi. ' inquies Credo prorsus mihi persuadet; Sed quia volgo pragmatici homine omnibus historiis, Praeceptis, Ioversibus denique avere iubent et vetant Credere, alterum
facio ut caveam, alterum ut non Credam faCCre non POSSUm.
Clodius adhuc mihi denuntiat periculum Pompeius adfirmat non esse periculama, adiurat addit etiam se prius CCi- sum iri ab eo quam me violatum iri Tractatur res Simul 15 et quid erit certi, scribam ad te Si erit pugnandum, arCeS-sam ad societatem laboris si quies dabitur, ab Amalthea
De re publica breviter ad te scribam iam enim Charta ipSa ne nos Prodat pertimesco. Itaque posthac, si runt omihi plura ad te scribenda ἀλληγοριαι ObSCurabo. NUDC quidem novo quodam morbo Civitas moritur, Ut, Cum INDOS ea quae Uni Cia improbent, querantur, doleant, arietaS nulla in re it, aperteque loquantur et iam Clare gemant, tamen medicina nulla adferatur. Neque enim resisti Sine 25 internecione posse arbitramur nec videmus qui sinis cedendi praeter exitium futurus sit. Bibulus hominum admiratione et benevolentia in caelo est edicta eius et Contione describunt et legunt Novo quodam vienere in Summam
T OSSum ci parum Minci par est M' Io volgo fitcheler Volouci ut ideo Noui dolo coni. Orelli 1 Simul et quid coaed. Ut G. Cf. ad I ad X. q. I simul aliquid Mi iller 10 publica adae.
93쪽
gloriam venit Populare nunc nihil tam est quam odium Popularium. Haec quo sint eruptura timeo ; sed si dispi 5 Cere quid Coepero Cribam ad te apertius si me amastant in quantum pro Ct amas expeditus facito ut si si inClamaro ut accurras ; sed do operam et dabo ne Sit ne-CeSSe Quod scripseram eis Furio scripturum, nihil neceSSO CSt UUm nomen mutare me faciam Laelium et te Atticum ne Ue Utar meo Chirographo neque signo, si modo erunt eius modi litterae quas in alienum incidere nolim.
io Diodotus mortuus est; reliquit nobis HS fortasse Cen Gliens Comitia Bibulus cum Archilochio aedicto in ante diem XV Kal. Novembr. distulit Vibio libros accepi Poeta ineptus it tamen scit nihil, sed est non inutilis
Describo et remitto. i, XXI s, Noniae post iii K. Sext. anfe xv K. Nov. a. 69 D . CICERO ATTICO SAL.
De re publica quid ego tibi subtiliter Tota periit at-Ique o est miserior quam reliquisti, quod tum videbatur eius modi dominatio civitatem oppreSsisse quae iuCunda a esset multitudini bonis autem ita molesta ut tamen sine perniCie, nun repente tanto in odio est omnibu ut quorsus eruptura sit horreamus. Nam iracundiam atque intem-
Perantiam illorum sumus experti qui Catoni irati omnia perdiderunt, ses ita lenibus ruti videbantur venenis ita DPOSSe videremur sine Molor interire nunc vero sibilis
Vulgi, Sermonibus honestorum, fremitu Italiae vereor ne exarSerint. Equidem sperabam, ut saepe etiam loqui tecum Solebam, sic orbem rei publicae esse ConverSum Ut ViXSOnitum audire, vix impressam orbitam videre OSSemUS 3 et fuisset ita, si homines transitum tempestati exspeCtare
et me tibi ut com Meseliber fors me Io centum uisita 1 post libros ara Alexandri Mesenheri f. a. 7 I et nec vitis: est, et Eoo nihil non nihil coni MoenbOR Boot
94쪽
potuissent. Sed Cum diu CCulte suspirassent, Postea iam
gemere ad Xtremum Vero loqui omne et Clamare COOpe-3 runt. Itaque ille noster amicus insolens infamiae, Semper in laude versatus, Circumfluen gloria, deformatu Corporo, fractu animo, quo Se Conferat neSCit progreSSUm prae 5
cipitem, inconstantem reditum videt : bonos inimicos habet, improbos ipsos non amicos. Ac vide mollitiem animi. Non tenui lacrimas Cum illum a. d. VIII Kal. Sextilis vidi de edictis Bibuli contionantem. Qui antea solitus esset iactare se magnificentissime illo in loco summo Cum ioamore populi, Cunctis faventibus, ut ille tum humilis, ut demissus erat, ut ipse etiam ibi, non iis Solum qui aderant, 4 displicebati spectaculum uni Crasso iuCundum, Ceteris non item Nam quia deciderat ecastris, lapsu potita quam
progressus Videbatur, et, ut Pelle Si Venerem, aut Proto I 5 genes si Ialysum illum suum Caeno Oblitum Videret, magnum, Credo, aCCiperet dolorem, Si ego hunc omnibus a me
pictum et politum artis coloribus subito deformatum non Sine magno dolore vidi. suamquam nemo putabat Propter Clodianum negotium me illi amicum SSe debere, tamen o tantus fuit amor ut exhauriri nulla posset iniuria. Itaque
Archilochia in illum edicta Bibuli populo ita sunt iucunda
ut eum locum ubi proponuntur prae multitudine eorum qui legunt transire nequeamus, ipsi ita aCerba ut tabesCat dolore, mihi me hercule molesta, quod et eum quem semper dilexi 23 nimis excruciant et timeo tam vehemens Vir tamquo Cerin erro et tam insuetus Contumeliae ne omni animi impetu dolori et iraCundiae parent.
Bibuli qui sit exitus futurus nescio. nunc res Sehabet admirabili gloria est Qui cum comitia in mensem o Octobrem distulisset, quod solet ea res populi vo intatem
95쪽
offendere, putarat Caesar oratione sua posse impelli contio nem ut iret ad Bibulum multa Cum seditiosissime diceret, VOCem exprimere non potuit. Quid quaeri. sentiunt se nullam ullius partis voluntatem tenere. Eo magis vis nobis est timenda. Clodius inimicus est nobis Pompeius confirmat eum si nihil esse facturum Contra me Mihi periculosum est Credere, ad resistendum me Paro. Studia per me Summa habiturum omnium ordinum Cum ego desidero, tumio vero res ad tempus illud vocat. Plurimum Consili, animi, praesidi denique mihi, si te ad tempta Videro, CCeSSerit. Varro mihi satis facit. Pompeius loquitur divinitus Sperono aut Cum Summa gloria aut Certe Sine moleStia disCessuros. Tu quid agas, quem ad modum te obleCtes, quid Cum Sicy-
CICERO ATTICO SAL. Quam vellem Romae mansisses anSisses profecto sicia hae fore putassemus. Nam Pulchellum nostrum facillime teneremus aut Certe quid OSSet facturus Cire OSSemus. Nun Se res sic habet. Volitat, urit nihil habet certi, multis denuntiat; quod fors obtulerit id acturus videtur; cum videt quo sit in odio status hic rerum, in eos qui haec 23 egerunt impetum faCtUru Videtur Cum autem UrSu opes eorum et Xercitu reCordatur, Convertit Se in bonos, nobis autem ipsis tum vim tum iudicium hinatur Cum hoc a Pompeiu egit et, ut ad me ipse reserebat alium enim habeo neminem testem , vehementer egit, Cum di Ceret in Summa
96쪽
se persidiae et sceleri infamia fore, si mihi periculum crearetur ab eo quem ipse armaSSet Cum plebeium fieri passus esset fidem recepisse sibi et ipsum et Appium de me hanc si ille non servaret ita laturum ut omnes intellegerent nihil sibi antiquius amicitia nostra fui SSe. Hae et in eam 5 Sententiam Cum multa dixisset, aiebat illum primo sane diu
multa Contra, ad extremum autem manus dedisse et adfirmasse nihil se Contra eius voluntatem esse faCturum. Sed postea tamen ille non destitit de nobis asperrime loqui. Quod si non faceret, tamen ei nihil Crederemus atque Omnia, Iosicut faCimus, ParnrCIMUS. Nunc ita nos gerimus ut in dies singulos et studia in nos hominum et opes nostrae augeantur rem publicam nullae parte attingimus, in ausis atque in illa opera nostra forensi summa industria versamur quod egregie non modo I 5 iis qui utuntur opera, sed etiam in vulgus gratum OSSO Senti-mUS. Domus Celebratur, CCurritur, renoVatur memoria
Consulatus, studia Significantur in eam Spem adducimur ut nobis ea contentio quae impendet interdum non fugienda
Nunc mihi et consiliis opus est tuis et amore et fide. Qua re advola. Expedita mihi erunt omnia si te habebo. Multa per Varronem nostrum agi poSsunt quae te urgente erunt firmiora, multa ab ipso Publio elici multa CognosCiquae tibi occulta esse non poterunt, multa etiam-Sed 25 absurdum est Singula explicare Cum ego requiram te ad 5 omnia. Vnum illud tibi persuadeas velim, omnia mihi fore explicata si te videro sed totum est in eo si ante quam ille ineat magistratum. Puto Pompeium Crasso Urgente, Si tu aderis qui per βοωταν ex ipso intellegere OSSi qua fide oab illis agatur, nos aut sine molestia aut Orte Sine errore futuros Precibus mostri et Cohortatione moti indiges;
97쪽
quid mea voluntas, luid tempus, quid rei magnitudo postulet intellegi S. De re publica nihil habeo ad te scribere nisi summum Godium omnium hominum in eos qui tenent omnia. Muta-5 tionis tamen spes nulla. Sed, quod faCile sentias, taedet ipsum Pompeium Vehementerque paenitet. Non Provideo Satis quem exitum futurum putem : Sed Certe identur haec aliquo erUPtUra.
Libros Alexandri, neglegentis hominis et non boni poetae I sed tamen non inutilis, tibi remisi. Numerium Numestium libenter accepi in amicitiam et hominem gravem et rudentem et dignum tua Commendatione OgnOVi. XXIII Sor Romae ante xv K. Nov. a. 69 V ἰ
i5 CICERO ATTICO SAL. Numquam ante arbitror te epistulam meam legisse nisi Imea manu Criptam. EX eo Colligere poteris quanta OCCU- patione distinear. am cum vacui temporis nihil haberem, et Cum OCreanda Voculae Causa necesSe esset mihi ambulo lare, haec dictavi ambulans. Primum igitur illud te scire Volo. SampSiCeramum nostrum inmiCum Vehementer Gui status paenitere restituique in eum OCUm Cupere e quo decidit, doloremque suum impertire nobis et medicinam interdUm aperte quaerero, quam ego POSSUm inVenire nula lam deinde omnis illius partis auctores a SOCios nullo
Nos autem nam id te scire cupere certo scio publicis 3 consiliis nullis intersumus totosque no ad forenSem operam 3o laboremque Contulimus. Ex quo, quod facile intellegi pos-II pudentem aerarat a poSSe in Ueniri nullam puto Laiiab. e. Z sed is post pro puto , teque aliteri Sere hi posse vel possum pro puto possem invenire nullam OPII iiii ie OsAum invenire nullam Gra viris V. Lehi Marin Ait p. 75
98쪽
Sit, in multa Commemoratione earum rerum qua geSSimVS desiderioque versamur. Sed βοωπιδος OStrae OnSanguineUS non mediocris terrores iaCit atque denuntiat et Sampsiceram negat, Ceteri Pra Se fert et ostentat. Quam ob rem si me amas tantum quantum ProseCto amas, Si dormi eXPergiSCere, si stas ingredere si ingrederis Curre, Si Curris advola. Credibile non est quantum ego in Consiliis et prUdentia tua, quodque maXimum St, quantum in amore et fide ponam Magnitudo rei longam orationem fortasse desiderat, ConiunCtio Vero nostrorum animorum brevitate IoContenta est. Permagni nostra interest te, si Comitiis non potueris, at declarato illo esse Romae Cura ut valeas.
CICER ATTICO SAL. Quas Numesti, litterat dedi, sic te iis evoCabam ut 3 nihil acrius neque incitatius fieri posset Ad illam celeri tatem adde etiam si quid iotes Ac ne sis perturbatus novi enim te et non ignoro quam sit amor omnis sollicitus
atque anxius)-Sed res est, ut Pero, non tam exiti molesta
quam aditu. Vettius ille, ille noster index, Caesari, ut operSpiCimus, pollicitus est sese Curaturum ut in aliquam suspicionem facinoris Curio filius adduceretur. Itaque insinuavit in familiaritatem adulescentis et Cum eo, ut CS indiCat saepe Congressus rem in eum locum deduxit ut diceret ibi Certum esse cum suis servis in Pompeium inal C 25 tum faCere eumque occidere. Hoc Curio ad patrem detulit, ille ad Pompeium. Res delata ad senatum St. IntroduCtus Vettius primo negabat se umquam Cum Curione ConStitiSS', neque id sane diu : nam statim fidem publicam
99쪽
postulavit. Reclamatum St. Tum Xposuit manum fuisse iuventutis duce Curione, in qua Paulus initio fuisset et Q. Caepio hic Brutus et Lentulus, flaminis filius, Conscio Patre postea C. Septimium scribam Bibuli pugionem sibi a Bibulo attulisse. Quod totum inrisum est, Vettio pugionem defuisse nisi ei consul dedisset, eoque magis id eiectum est quod a. d. III Idus Maias Bibulus Pompeium fecerat Certiorem ut averet insidias in quo ei Pompeius gratias egerat. Introductus Curio filius dixit ad ea quae Vettius aio diXerat, maximeque in eo una quidem Vettius est reprehensus quod diXerat adulescentium consilium ut in foro
cum gladiatoribus Gabini Pompeium adorirentur in eo
principem Paulum fuiSSe, quem Constabat eo tempore in Macedonia fuisse. Fit senatus consultum ut Vettius, quod1 Consessu OSSO SQ Cum telo fui SSe in vinCula Coniceretur; qui emisisSet, eum Contra rem publiCum CSSO a Cturum. Res erat in ea opinione ut putarent id esse Clum ut Vettius in foro cum pugione et item Servi eius Comprehenderentur Cum telis, deinde ille se diCeret indicaturum. a Idque ita factum esset nisi Curiones rem ante ad Pompeium detulissent. Tum Senatus Consultum in Contione reCitatum est. Postero autem die CaeSar, is qui olim praetor cum esset Q. Catulum ex inferiore loCo iusserat dicere, Vettium in rostra produxit eumque in eo loco Constituit quo Bibulo a Consuli adspirare non liCeret. Hi ille omnia quae voluit de re publica dixit, ut qui illuc faCtus institutuSque Venisset. Primum Caepionem de oratione Sua SuStulit, quem in SenatuaCerrime nominarat, Ut appareret OCtem et OCturnam deprecationem intercessiSse Deinde quot in Senatu mea tenuissima quidem SuSpiCione attigerat, eos nominavit, L. Lucullum, a quo Olitum Sse ad Se mitti C. Fannium,
100쪽
illum qui in P. Clodium subscripserat, L. Domitium, CuiuS domum Constitutam fuisse unde eruptio fieret. Me non nominavit sed dixit Consularem disertum vicinum consulis sibi dixisse Ahalam Servilium aliquem aut Brutum OPUS esse reperiri. Addidit ad extremum, cum iam dimissa Con 5tione revocatus a Vatinio fuisset, se audisse a Curione
his de rebus conscium OsSe Pisonem generum meum et M. LaterenSem.
4 Nunc reus at apud Crassum Divitem Vettius de vi et, Cum Sset damnatus erat indicium Ostulaturus. Quod si oimpetrasset, iudicia fore videbantur Ea nos, aitpote qui nihil contemnere soleremus, non conmunebamus Sed non pertimescebamus Hominum quidem Summa erga mos studia significabantur; Sed prorsus vitae taedet ita sunt omni, omnium hi seriarum Ilenissima. Modo Caedem 5 timueramus que oratio fortissimi senis, Q. Considi, discusserat ea inquam cotidie timere potueramuS', Subito exorta est Quid quaeri. nihil me in fors tua ius, ni is sortunatius est Catulo Cum splendore vitae tum hoC' tempore Nos tamen in his miseriis ereCto animo et minime perturbato et osumus honestissimeque et dignitatem noStram magna Cura
5 Pompeius de Clodio iubet nos esse sine Cura et summam in no benevolentiam omni oratione significat Te habere Consiliorum auCtorem, solii Citudinum socium, omni in cogi a 5tatione Coniunctum Cupio. Qua re ut Numestio mandaviteCum ut ageret, item atque eo, si potest, Criu te rogo Ut plane ad nos advoles. Respiraro si te videro.
