Horatii Tursellini Romani e Societate Iesu Lauretanae historiae libri quinque. Ad illustriss. D. Petrum Aldobrandinum S.R.E. card

191쪽

176 LAURETANAE HIs ORIAE Caeterum ubi primum relati tam euidenti miraculo lapidis fama .percrebuit i cunctis oppidani s,aduenis que vilendi studio concurrentibus ad portam oppidi, supplicatio est indie a. ibi. Episcopi Conimbricensis litteris

hae rem totam ordine exponebat propalam recitatis n- signis miraculo lapis ornatistano impositus ferculo, quata maxima tum potuit pompa a Praeside , Canonicis, Sace dotibus circumfertur: prosequentibus amplius duobus hominum millibus in suum reponitur locum. Lapidi diis plex ferri retinaculum additum; quod monumentum rei ad posteros,eum temeritate laominum exemptum,Deil prouidentia restitutum. Ipsius quoque Episcopi litterae ad Pium Pontificem transmissae,tamquam miraculi testes:

quq hodie cum alijs litteris ast Pontifices pertinentibus,

Romae asseruantur in arce s. Angeli, unde nos exemplum habuimus, quod hoc loco visum est intexere. Epistola igitur totidem pene verbis in Latinum translata talis est . Da es Episcopus Conimbricensis Praesidi LaureIano S. D. Pro mea erga Lauretanam Virginem religisne, eius aedis iapira quo te non figit se mma ope, veraque curaueram. Ac δε- mam inurae,i Pontisti religione suiuu Pom. Iax. --

petraram, Cardinale vensi fiat en Par ono mon inuito. Sed Deus,ae Dei parens haud obscuris argumes s mihi denunciargi, ut a Vatum lapidem Laurettim remisierem. Id Zpe, et inusitatus morbus; pro peram meam valetudinem diuinitus aflixiter piorum, Deoque acceptorum h minum monitu hanc mo=bi causam es perspexi. Itaque ego nulla inre post a mora,veniam

ripias seuo reponas loco,et na cytis calce quae pariter remittimn rem oro, ut arculas arTenuas, quibus 1 nrm Iur, velut

192쪽

pantificem Max. de tota refeceris certiores, ut posthae Censeoras Ecclesiasticas in Aedis Lauretama violatores ratas esse, ae sanctas velint ; ne quid omnino illine in posterum auferatur. Orabis etiam cum sis sanctis sacerdotibus R. Vir nem , is hoc quicquidest, siue erroris,sae culpa clementer mihi condo--net. Data Tridenti VI. Id. Aprilis Am M. D. LXIL Subinde tam certi, exploratique miraculi fama per Picenum Italiamque vulgata, & loci religionem, cultumque plurimum auxit, & maximam vnδque peregrinorum milem cum donis excivit. Satis constat, intra unius mensis spatium, supra quinquaginta aduenarum millia coi suxisse Lauretum,studio celebrati fama lapidis visendi sculandique. Nec alia res illa tempestat sermonibus h minum celebratior fuit.

' Plures itis ruinae periculo liberantur

PER idem tempus De ara Virgo haud minus mom

talium salutem, quam domum suam sibi cordi esse claris indicijs ostendit. Troilus Ribera vir nobilis Laurerum voti causa petens, haud procul maritimo Piceni castello Cryptas vocant per abscissas rupes iter faciebat eques. Ibi fallente vestigio, ex praecipiti in subiectum maris littus, equo inhaerens deuoluitur, Lauretanam subitv- de Virginem inclamans . Nec defuitsi uinum auxilium, mira res di'u, visuque . Equus cum equite de rupe reuOlutusli sit in semita propter mare: ipseeis gladio ac pugione praecinctus, incohamis euasit ullaq. laesus ex parte. Ita Lauretum ad duplex votum ex luendum, Iaetus, fatque alacer tendit. Geminum ac par discrimen Salustius Turmae equitum Pij Quarti Ductor, ope B. Virginis effu-' . Is in altissima rupe Vmbriae iter faciens smul, cumo i Z equo

193쪽

1 8 LAVAETA NAEVISTO IMAE equo corruit pr ceps.Sed in ipso periculo memor B. Vir nis Lauretanae, quam ante adierat, eam lacrymabundus implorat. Adsuit ruenti B. Maria, & pr Icntem strenue opem tulit. Itaque ille, etsi ad imam usque vallem deuo lutus tamen sine ullo grauiore incommodo surgite &erat altitudo rupis unde exciderat, passinam circiter qu, draginta, ne quis eam rem miraculo eximeret. Parem inpari periculo B.Virginis opem expertus est Iosephus a M5 te Felirio. hic edita conscenderat turrim ea mente, ut ibi statueret trabem. Caetersi vestigio fallentedelapsus serebatur praeceps. Ibi tum Virginem Lauretanam inuocans ea templo visus sibi caelesti quadam vi, &quasi manu susticieri ac paulatisne molestia periculoque demitti. Igitur solum attigit integris non solum membris, sed etiam temsbus. Illud autem admirabilius. Augustinus Cremensis Catari rat in Urbe Palmatiae an. M.L . LX l. Iunio ineunte, qtio tempore ingens terraemotus bonam urbis partem hausit, strauitve: λ Franciscum Privium Praetorem urbis cum uniuersa familii oment, haud miserabili magis , quam memorabili clade. Tum igitur Augustinus, & ipse communis periculi particeps, B. Marias Lausettuor implorauit opem. nec frustra. Illi subita parietis ruina obruto, vestimentis dilaceratis, summa duntaxat cutis pc stringitur. Ita omnium opinione mortuus,repente B. MD riae praesidio exsistit incolumis. Cuius incolumitatem illuustriorem fecit aliorum, qui par discrimen labierunt, faeda

ac miseranda mors. Φ

NEC minor in maris tempestate sedanda, quam in

. terraemotu B. Virginis Lauretanae vis exstitit . Sa

das crat quidam Nauarchus peritus, & grauis. quic Con

194쪽

T . I TIB CRI AEVA 'Rτrs 'stantinopoli onustam mercibus adducebat navim. Haec annQ huius seculi LX. ipse pei uigilio S. Andreae Apostoli, cum iam Miletus Asiae minoris Vrbs in conspectu esset, repente aditersa tempc state iactata , & validis verbera ta fluctibus satiscere demum coepit.Praecisa erat portus capiundi spes:& iam magis ac magis dehiscens carina stertim admittebat aquam . Ergo Nauarchus; nautae auctu mana ope damnata , Virginem: Lauretanam inuocant iussplices. Nec surdis auribus adhibitae preces. Iam prope erat, ut nauis paulatim demersa hauriretur fiu bus, cum nautis, vectoribusque veniam exposcentibus a Deo, ei paraeque auxilium certatim impIorantibus . repente intecnocturnas tenebras lux coelestis affulsit , quς trepidis , animos addidit , & viam ostendit is vlutis . Protinus sca pham vident in medijsfluctibus pene immotam V v lut ad effugium diuinitus paratam. Itaque cuncti castre a me conscensa,c testem lucem prςeuntem y quasi Ducer' timeris sequuntur, La stet am esse Virginem rati. Patiaiulum prouecti erant, cum respinantes, navim quam reliquerant, haustam fluctibus cernunt. Deo igitur De que parenti gratias, laudesque iterantes,coelestis luminis. ductu in Adriaticum sinum deseruntur et ac tandem Italiae, oram legentes Anconae portum capiunt, ipse Apostoli Aadreae solemni die. In terram egressis haud minori miraculo itineris celeritis, quam Ducis benignitas fuit. Com

pertum quippe est paucarum horarum spatio millia pas. uium amplius mille scapham peruolasse. Itaque c vestigio Iauretum profecti , sacrisque mystcrijs rite expiati. Deiparae Virgini vota e bluunt , miraculum enunciant ,

195쪽

18α LAURENNAE HISTORIAE Duo viri a fulminibus luerantur. Duae item

Aud praesentior aduersus fluctus, quam aduersu

fulmina tutela exstitit B. 1ariae Lauretanae. Ani mus a Sancto Stephano castello Lucensis ditionis, atrociprocella ingruente, turrim ascenderat, campanuni res de more pulsaturus . tibi fulmen e coelo ruens turrimcnm Antonio deijcit, qui fulmine afflatus, ruinaque o Ecsus,quatqor horas iacuit exanimis brutusque ingenti cumulo saxorum. Plura eodem tempore pro Anto nil silute vota a propinquis Lauretanae iurginiquae haud irrita ceciderunt. Remoto lapidum aceruo, An tonius vivus, valensque inuentus est. Qui breui receptis viribus,Lauretum venit anno Deiparae vota reddit, expertam eius opem impensi praedicans. Huic aliud simile eodem sere tempore . Marcus Antonius Ficinus a Monte Felirio Carpentans Parceciae Sacerdos turri conscensa,aere campano sacrifici, signum dabat. Caeterum sibito ictus fulmine tauretanam inclamat Virginem. Ergo affatis dumtaxat humeris , vestituque ambusto, ipse haud dubia B. Mariae ope saluus euadit. Propere igitur- Lauretum accurrit, vota Deiparae reddit,votivam tabella nobilem, miraculi ad posteros restem relinquit. Nec minus abolita diarissimis seminis sterilitas Lauretanam Virginem cadem tempestate nobilitauit. Iulia Roburea Aia fonsi Estensis Ferrariae Ducis uxor complures in matrimonio annos cum viro transegerat prolis expers. Ad vitiamum damnatis medicorum remedijs, ad diuinum se conuertit auxilium. Itaque Lauretum venit, animoque rite expiato, Virginem implorat, stirpem virilem exposcens.

Addit precibus votum, si filioli compos fiat, se ad Laur

feminae Arrius fecundantur

Cap. VII.

196쪽

ZIBER a VARTVS. . Igntanam Aedem cum muneribus redituram , aut si quis c sus obstet, pios viros suo loco cum donis esse missuram. Concepto voto domum reuersa prolem concipit; se liciq. enixa partu pulcherrimum edit infantem. Protinus voti memor infantis eis giem egregie pictam in argetea lamina pondo librarum octo: donum Virgini misit, de additus dono titulus accepti beneficii testis. I

ALPHONSUS EST ENSIS ALPHON SI F. ALPHONSI DUCIS FERRARIENSIS N.

ORTUS IDIB. NOVEMB. A. MDL.MHuius miraculi fidem aliud consimile adfirmauit . Bem nardinus Sanseuerinus Bisiniani Princeps huius,qui nunc

est, pater plurimis iam annis cum coniuge exactis, nullos ex ea liberos genuerat. Igitur medicorum, medicamentorumque spe diu frustratus moerebat non modo expers, sed etiam expes pro is, quam relinqueret tantae ditionis haeredem . Ad ultimum, quod natura negabat, sibi a Deo , Deiparaque precibus exposcendum ratus est. Voto nuncupato, Lauretum cum uxore contendit. B. Mariam ambo enixe orant, optatam se Iem exposcunt. Nec diu B. Virgo eorum spem morata est. Enimuero priusquam Laureto discederet Princeps, uxorem uterum ferre certis indicijs comperit. Ac breui constitit,eodem illam tempore, quo votum domi conceperat, optatam sobolem concepitie. Caeterum nescio quo casa id beneficium breue, in fugax fuit.Princeps paucis annis, quam pater factas erat unico orbatur filiolo. Nec tamen Bo Virgo eius sesellit

si em , votumque. Haud ita multo post alium genuit Glium , qui patri superstes , nunc Bisiniani obtinet Prim

ii bub stituit L .ri iluinari uolt et Multis

197쪽

Multis desperata favisas restituitur. Cop. VIII

Card.Moroni votum. Iulian. Caesar.mortire,

m. ita. . Vitis quoque per eadem tempora salus quamuistio M. Lamri l VI desperantibus medicis diu in itus reddita. Cardio. Mohonus periculo amplicitus morbo, Lauretanao, Virgine implorata, repente conualuit. Itaque damn tus voti Lauretum protinus venit:& gratijs B.Mariς actis, critare voluit diuini muneris monumentum. Proinde -tiuam in bi tabella suspendit hoc maxime titulo insigne MiIOANNES CARD. MORONVS EpISCOP. PORGO GRA ISSIMA INFIRMITATE OPPRESSUS, . A DEO. INTERCESSIONE B. MARIAE SEMPER VIRGINIS LIBERATUS, VOTI COMPOSi voTUM PERSOLVIT. AN: DOM. M. D. LXV.

' Aliud admirabilius,sed paulo antiquius. Iulianus Ca framoiboe' sarinus ex Romanis pro ribus, de quo ante diximus,an Gno huius seculi LX. dissicit diutinaque dysenteria conse .ctus iacebat. Exhaustariam erant cum cruore vires: nec magis ta medici, qua eius domestici, ac propinqui actum de eius salute credebant. At illle os pertae alias Lauretanae opis memor Deiparam inuocar. I tinus cunctis stuporei atronitis,persculo eximitur. Qis propior morti erat, hoc, euidentius miraculum fuit.Sequitur aliud genere dispar, euidentia par. Ioahes Baptista Asculanus multos iam an Aeger e, νε-l borabat ex pedibus adeo grauiter, ut 'per se ipse inudibus sana- gredi haudquaquarisublatet. Igitur da lanata in icora spe, Lauretanae Virginis opem implorat. Conscii immit vectus Lauretum venit. Quo post quam ventum est a duo ibus familiaribus in augustillima in cellam delatus, simul B. Mariam venerabundus salutauit, extemplo prilii nam valetudinem recuperauit pedum, sic prorsus,ut per se suis pedibus rcgrederetur ad hospitium, unde cum in sacr rix. A sanctam

198쪽

ii En reuis Ini a vegatoribus: Diabolis liberautu '

Ar in Diabolis,atque in morbis depellendis, B.Mariae ii virtus enituit. Illyrica subinde mulier Paula nomine, - diu multumque a maloru Darmoμ manu, quibus obsessa irenebaturi vexata,ssane mirabile, ac .multiplex Lauret -nis incolis, aduenisque spectaculum praebuit. Quippe caue teris humanis, diuinisque remedijs frustra tentatis,statuit adi auretanam Virginem , certissimum aerum soru 2perfagium , consare sese . Ergo i Daemones salubri conmlio, itinerique obstare summa ope: &Lauretanumitcr. in gressain modo fremitu , & clamoie horrendo in fugam auerteret imod' obfirmato pergentem animo prosternere humi; alias is lana Tnstigantes in 'iiineris comites , socios. que incitare adco, ut latratibus, inscitisque dentibus cunctos a comitatu absterreret suo. Vicit tandem siue. hominum pietas',siue diuina Tri diabolicasaries. It uc a M. uis obluctans mulier a valida,minimeque timida virorum manu abripitur in faciam Virginis cellam .. Pius, ac peri tus talium rerum Sacerdos adhibetur, a qua per incarna ti inibi Verbi mysterium iussi facessere , tandem Diaboli scedunt muliere exanimi relicta. Caetcrum ilIam de iii de xcceptis viribus , actisque gratiis abeuntem hales pri cui Laureto rursus inuadimi. Icitur rettacita ad B. Vargianis Aedem,mira quaedam edere coepit, inticinar arcana patefacere multorum, peregrinis ubinde lingumcloquii: Mirari primo qui aderant; inde admiratio inmiscrictbrilia verti. Horumprecibus exorata Virgo. cxagitato os illas denuo exegit. At simul Laureti portas mulier pedem: eratulcrat, consestim importunulli v atbres aderanti Ec in

199쪽

eam velut in antiquam possessionem suam remigrabant. Id cum iterum , ac tertio euenisset, sensit aliquando mulier, se extra Lauretum saluam tutamque ab illis monstris esse non posse. Constitvit ergo Laureti vitam degere: &sub umbra tutelaque B. Virginis latere, eius semper os sequijs addicta. Ibi inter talia annis aliquot absumptis, selici exitu , supremum expleuit*iem. Aliud eodem fere tempore acae idit huic haud sane absimile. Alexander Ga- Iiardinus Bononiensis caupo suit non ignobilis, is carissimam habebat filiam a quatuor teterrimis diabolis vexatam miseris modis. Hanc igitur magna spe,ac fiducia Lauretanae Virginis fidei, tutelaeque commendat. nec se stra id fuit. paulopost excussis insessis illis vexatoribus, tiaberam & incolumem filiam recipit. Voti compos eam Lauietum adducit, Dei parae Virgini gratias acturus,&Lauretani auxilij testis futurus. 'caecis duobus iidendi facultas redditur. i Aecis quoque per idem tempus videndi facultas reddita. Petrus Romanius Faventinus erat Neophylus , qui utroque captus lumine multos iam annos in perpetua nocte moestam trahebat vitam. Ad ultimum fama de Lauretanae Virginis miraculis Fauentiam perlata ad 0em visus recuperandi torpentem eius animum creXita Lauretanam itaque Virginem bonae spei plenus implorat. Mira dictu res . dum magna spe insistit precibus, repente discussis tenebris, optatam recipit lucem. Res satis testata. Lauretum is venit anno M. D. LXIIII. Annibalis C

salij Protonotaris Apostolici,& Vicarij Faventini testes miraculi litteras protulit. Aliud huic simile. Thomas Parmensis ex lCnginquo, atrocique oculorum morbo,lumina

prorsus amiserat. Dchaerata igitur humana ope, ad diui-

. . nam

200쪽

nam spectare coepit. Nocte quadam acri oculorum dolore excitus e somno, in ipse grabato, ubi iacebat,submittit

senua venerabundus: param Lauretanam enixe inui secat veniam a Deo, luminumque sanitatem peream ese

poscit .s voti compos fiat, se Aedem Lauretanam adituru uouet. Et votum Deo,Deiparaeque cordi fuit. Cum re cubuisset Thomas,dulci correptus somno paulisper quio uit. Inde euigilans ortitam solis lucem sanis, ac vegetis oculis laetus hausit . ,

Mutis duobus subuenit , alteri linguae: sim, alteri exsectam linguam restituens. X I. NEc in caelos B. Virgo benignior, quam in mutos fuit.

Ioannis Vbaldi Patauini clarissimi copiarum Ducis parinis filius comitiali oppressus morbo,vsum amiserat linis

guae . Iam triennium mutus atque aeger iacebat,cum eius

pato desperata medicorum ope, Lauretanae Virginis im- plorauit auxilium. Et auditae paternae pro filio preces. Extemplo puer pristinam non tantum linguae, sed corpo tis quoque diuinitus recuperat sanitatem. Igitur anno M. D. LXIII. Lauretam L patre adductus: Dei parae Virgiani ab utroque grates actae: vota impense reddita stolares Lauretano Praesidi, alijsque compluribus enarrata. aet rum illud, vel maxime admirabile. Samnitum Praetor Lauretum petens Ciuitellam diuerterat. Ibi nefarium homi nem deprehendit assiletum in Deum, ac Virginem Laur tanam, impia subinde verba iactare Ergo insensiis ira a protinui exempli prodendi causa , vaesanam magniloqui tiam exsecta sacrilego lingua vindicauit. Neque hoc con tentus, eundem in custodiam tradisum asseruari sedulo iubet, quoad ipse Laureto regressus decerneret, an esset poena grauiore multandus. Itaque miser ille supplicio

A a sumpto