De alteratione, concoctione, digestione, praeparatione, ac purgatione, ex Hippocratis et Galeni sententia methodus ... / [Donato Antonio Altomare]

121쪽

in arte desceret immo eum totum exigeret, ius itaphorismo uiget monon secundi libri, in reliquis acutis morbis, in quibus eadem pericula impendunt,

circa eorum initia medicum debere uti ut uenae semctione. aut purgatione, prout morbia cc eius caumsa expo tulerent. uer in cur illud in principio exequedum se praecipiunt ut bori sino. o sequenti Hippo

crates declarat . Gulenus autem in commento praediolius horismi uige iminoni, prieter eam quam Hippo crates Uignat, alium addit ausum , propter quam melium est circa quorundam morborum initia uacuam re . nam minorem iam uoltum materiam, uit, facilius inorbo consi tete natura coco uere ualet, ut aut coctio citius eueniat, bona est circa principia euacuare. Exc uibus Galeni uerbiis,facile quilibet pcipere valet, ex eiu mente, Ilippocrate eo phorismo aliora morborusent etia protulise, eoru quor: nlateria turget rei mturgens materia, nullo pacto,quoad turgeat concoq iub ipsa natura possit t. n. quae cocoquuntur, quicti permittenda sunt, praecepto eius de Hippocrates a GaI Iibro secundo de ratione uicitus in morbis cutis si ergo turgens materia concoqui ab ipsa natura non valet, e proptere statim medicundu circa initia est, praecepto eiusdem Hippocratis, tum aphorismo

vigesimo secundo primi libri, tum decimo quarti libri, Lustra Galentas retuli bet, propterea circa principia

euacuandum es quo minorem tum fuctum materium facilius possit natura concoquere, ciun concoqui ea

122쪽

cratis eodem apborstino uige monono, de turgenα te tantum materia terificaretur superfluum siquidem sui flet uphorismus,cum id praecepisset diserte uigerusim ecundo phorismo primi libri, vigesimoquarto eiu sdem ex Galeni mente, C decim apborismo

quarti libri Insuper si mens Hippocratis fui et tunt in , cum materia turgeat , uphorismum ueritatem habere cur nullam de turgentia mentionem licit,

prout in supradictis phorismis , aut saltem, cur Galenus nec istud explicuit , prout disertissime explim cui in commento phorismi uigelliniquarti primi limbri, in suo ippocrates ne uerbum nullum de turmgentia fecerat cim ergo nec Galenum de turgentia quicqua protulerint, audacter 1ferendum est, de aliis morbis eos uolus, intelligere in praedicto apboriis αε no s. quam de his in quibus muteria turget δε autem sunt, qui aut ex multitudine, aut prauu humorum qualitate, aut in praecipua liqua parte fiunt consentaneam nunque erat, postquesu in his quoque uerenα duin est, ne robur uiriam eis uigentibus dissoluatur, fibris caliditas augeatur, aut in aliqua parte principe decumbunt redundantes succi, circa eorum morborum initia uacuando. ἰ , dico medicamento purgantes, si morbum ex multitudine fiat, aut propter aeta tem , uel iniicitatem, ut quidus aliud, permittere se medico ad sanguinem ullo modo detrahendum nolit aut ualeat, praecepto Galeni quarto de sumtute tuerim da, CT quiuio eiusdem, utis exuperans quantitas

fucrit , quae purgatione austrendast clim non in

123쪽

nst uenae sectione auferatur eo nanque neglicto, cirri ea initia talium morborum, quis nam menti compos, non verebitur in eius morbi incremento, aut summo

uigore, uel uirium dissolutionem, aut febr augmentum Puel in aliqua principe parte decubitum Eudem quoque ratione si ex mala seu praua qualitate humorirum redundantiam morbi gignantur, C circa eortituinitia quis purgante medicamento non utatur, paria ac forte maiora pericula impendunt, ex ea licitius robur uirium ibo luetur, spiritus quidem prinio ex hummores: secundo loco pinguedinem ex carnes stertio solida membra corrumpendo: C propterea, Galenus

non methodi medendi, quod corruptum est, cum id alienum a natura fit, mox torrendum se praecipit. e libro quarto de sanitate tuenda asseruit,quod igiαtur omnino alienum est, nulla fieri ratione potest ut id naturae suae gratiam recipiat, sed educere id quam primum est tentandum. Idem esticiet, si absq; nimia

multitudine, aut praua qualitate aliquis succus circa quampiam principem partem, aut in earum aliquidem cumbat, quod si haec tria, aut duo simul, hominem in Utarent, purgationem circa initia praecipere quis vereatur C propterea in horum morborum in iiijs purgante medicament, licet materia non urgeat utendum es e cenbeo: uelut in eis in quibus urget, clim eadem pericula impendant , aut iri in eorum aliquo longe maiora, C citius expectanda sunt Comnia inspiciens Hippocrates in ephorismo 9. μ prius allegato, purgationes circa initia praecipere

124쪽

uoluit , fines atque Gile ius in eius commento nam de turgentibi: C prius loc uret erunt, e posterius

mentionem facere debebant, apborismo uidelicet decimo quarti libri. Ad haec si de morbis in quibus mutem: ibi turget, tantior aphorismis ipse intestigatur, prassimq; Hippocratis ac Meni mens ebbet, in hic morbis tantior utiliter purgare,circa eorum initia praeci pere: pugnantia uiri algereret Hippocrates nanque secundo de ratione uicta in morbis cutis, decretum

reliquit in pleuritide,ci sub septo ruri uerso par

te dolor intestat, uentrem uel nigro erutro, vel perapti mollire, cum haec dolorem sedant. Sedant quoque C alia quae expurgant medicamentis. At nemini dumbium est, cum Hippocrates pro pleuritidis cura ad uenae sectionem seu purgationem deuenit, prius fine timiis usum fui be, pro materiae eius in balitum digestio ine: quibus si dolor non diminuatur, non propter aliud

id esci Galenus declarauit, in commenturio primi textus eiusdem secundi libri de ratione uictus in morbis acutis . nisi propter humorum redundantiam, P uin toto corpore est: e Tiropterea, corpus totum inspgni aliqua euacuatione praeuacuandum est . quae in morbis acutis ut ipse iserit,aut per uentrem, aut puellae, edtionem fit. Ex quibus, tum Hippocratis tum Galeni uerbis iquet, in acutis morbis ex multitudine dem pendentibus,absque hoc quod materia turgeat, circa initia debere uti purganti medicamento, cam timor uoi eorum, quae supra retulimus . uelut de pleuri

tide , in qua materia non turget, sed ex multitudi

125쪽

3ie, seu immorum, undantis gignitur, Ilus pocruites ipse decretum reliquit. At dicet quispi m proripterea Hippocratem purgationem praecipere nam Crin ipsa pleuritide materia turgens est cui restin αsum uolo, longe hoc ab Hippocratis Galeriis en αte ubelbeu aueritate num umores turgere alimnus uppe ut octauo de composivione medicamentorarum secundum locos, eos qui non dum firmam altriquam inclinationem ac stationem ad unum partem habeant C libro quos purgare conuenit , quibus

uredicamentis, et quando, ait, tunc humores turgere ac concitatos se, cum motu uehementi agituntur, acu uno loco in alium confluentes, homincinueraxant olores s ac titillationem allerendo egi rem quiescere non permittunt quod quidem fectu esse in plauii ritide, quis inquam non lucide in 1lpiciat est enim ea

in fluminatio succingentis membranae , in qua hummor decumbit inclusus in uno loco, ac circumscripα tus, non trans luens uelut in inguinum in luminaritione Galenus asseruit libro primo de dii erenti ssebrium e secundo de arte curativa ad Glaliconem, circa principisim, inflammationem feni dixi sunmguine ad particulum aliquam uniuersiim luente, atquc ob multitudinem ibi conculcato, qua de re nemo aura debit humores in aliqua corporis parte firmatos,conraculcatos, ac praeter naturam detentos,cm ex eis aliqua determinata pars usticitur, Userere , turgeant: quinimmo ipsis turgentibus defacto pugnant Et ἰ

gphorismo vigesimoquarto primi libri, ruris ius ii iiq

126쪽

serit in principijs acutorum morborum medicinis purgantiba suti, non propter aliud est ut Galenus in eis; commento decierauit, nil quὸd omnia id generi yn medicamenta sunt potentia culida, febrems dum gent. At nostris temporibu3, nonnulla eiis generis reperiuntur, C remit, calida, si sigida, quae βαbrem augere non valent, ac ab Hippocrate,ctisuperstes esset , minime damnarentur ' propterea cum tale non ulterant nocumentum in febribum uitanda non sunt, ubi eis uti oportet. Sunt praetere corpora adeo ingluuiosa, aceto mala uictum ratione bifice tempori bum utuntur homines ut si eos circa initia acutorum inorborum, qui ex multitudine, seu praua qualitate aut in aliqua praecipua parte fiunt, non purgabis, ve rendum sit, ut diximus, ne eorum uires ui morbi dissoluuntur, aut in aliqua parte principe, qui in eorum

corporibu s redundant fucci, praecipue si uitios Deo

vini, protinus decumbant. Praeterea idem Galenus

in pestilenti aeris statu, corpora in quibi super luim tutes redundabunt, sanabat purgationibus, nulla quidem concoctione praecedente , ut ipse testatur primo

de di irentque febrium e quinto methodi medendi aferuit, ex pestilentia propterea fui, quo dum a

cile sanatos, quod praeexiccatum hic repurgatum stolum corpios fuerit, uippe cum ciuomuerint ex his nonnulli, Cr omnibu suenter pro luxerit . Qua de re non verendum est, in eorundem morborum inithsutendum es medicamento purgante, praecipue Amualde periculos sint, atque admodum mortituri er

127쪽

ni taliter est circa initia accurratur, natura prorsu sfuccumbet,prout optime Galenus declarauit in comtamento' .apboris misecundi libri. Vtendum est errigo medicamento purgante in aliorum morborum inimique in quibu4 ersi materia non turgeat aut multitudo, i mala qualitas manifesta, seu occulta, ut in nonnullis putridis febribrus est,aut circa aliquod princeps nrembrum decumbit, prout Hippocratis ex Galeni authoritatibus optime,ac nonnullis rationibus superiusdemostrauimus. Et scilicet illud experientia comprobare, ine, qui sexdecim fere annos, medendis aegris uacaui, adeo nullum ex buirusmodi purgationibus in praedictis morbis, i quid aliud non prohibuit incomta modum reperi,quod maximum perpetuo commodum eis comparaui, praecipue in putridis ac malignis febribus, quae saltem citra in lanetinationem ex putredine ortum habent. Nec minitis illud expertuis sum, in maxiinis doloribus, iis tu concoctione praecedente, praecim pue uentriculi C intestinorum, adhibito prius dilirigerit examine, quod purgatione Cr non sanguinismi fione indigebunt, purgans propinando medicamentum, Cis eius materia minime turgeret ex quo mam ximam perpetuo utilitatem aegro adeptio sum: instructu si quidem a Galeno in commento et 3 apborismi primi libri. At quoniam in morborum mih purgantia medicamenta adbibenda esse diximus, non de moramentaneis, cro que latitudine eorum init s intelligendum se uelim: ed de eis intelligendum est sua: partes sunt totius morbi ira finiunturq; a mam i*

128쪽

stis ac per rct signis concoctionst, de quibus Hippo

crates intellexit uphorismo uiges monono fecundi livibri, prout Galento diserte expo ui libello de totiuis morbi temporibum . uel de principio intellige dum, h, ut Galenus intellexit in commento phorismi uiget iniquarti primi libri, ut se extendit ad primum, uel secundum diem Illud quoque uel me lucente uos percipere uelim,cum hic de purgante medicamento metiritionem scimum, de eo quod per aluum istu inferiorem

uentrem Cr non per alius corporis partes, quocunque modo redundantiu excremeta purgat; intelligendum

est: quod quidem quid sit, supra definitum 1ὶ Restae

modo cum ad authoritates quibus iuniores illi medici suam haeresim tueri conantur restondere tum eorum rationes diluere. Prima, quum in medium a terunt utboritatem, Hippocratis est libro de medicamentora facultatib- ubi habet, qu)d bis qui ualidis ac magnis fibribus corripiuntur, medicamentu purgantia danda non fiunt. Cui rest on uni sit, me nunquam praecipere, ea medicamenta purgatoria, in morborum initi s quae M u erat tempore Hippocratis, erant nunque ea ualde calida, e propterea, non tantsem in magnis Irbribus,uerum C aestiuo tempore, ub canem ante canem, ab Hippocrate erant interdictu num in febribus , praecipue mettiis, necessum erat ab igne eorum caliditate euaugeri, uelut aestiuo tempore naturum abii ce medim camentis purgantibus adeo di, ut non ualeret eo

rum acritudine ferre ut dilucide Galam declarauit

129쪽

in commento uigesimis arti ut bori in primi libri,

e quinti quarti libri. Veri approbo, quae adeo

aut remige uniculida aut frigida cri calida intadeo a stigidis, crium stigidi sint quodammodo ulteratu, permixta, ut bris caliditate augere niualeant immodi aut generis sunt manna, custa fistuti, tamaritidi, accus o aru uel uiolarum, aut aqua iussa ea diluta seu infusa fuerint,in rubolatiora nonnultu genera,rbabarbarum in aliqua stigida aqua in μα uni, ac uir. edictorum aliquo permixtum. Quod si dem licet ab aliquibus ualde in probetur serpetuo ipse in morborum iniths, in quibus oportet, praecipue in putridis ac malignis bribus,utendi censeo, ac consulo est an purgans absque uiolentia,cuiuslibet magni excelgus expers, ns, calidum est et siccubat mixtione Crinfulsione aliori instigi dantium id corrigitur

adeo,ut ab eo bris no augeatur . ab eo praeter purgatione illud bubetur, nec uentriculo, aut alicui alij principi me bro nocumentu aliquod coparatur, prout a quibus da describitur, ac experientia copertum est: qain potiκ praedictae partes ab eo roborantur, ua adstringendi, qua pollet, nec eius purgandi uis ex inuistigidantium mixtione labefactatur, aut imbecilliori redditur,ut quida male bentiunt. na a totusubstantia, et non quia calidum purgat, uelut nonnulla ulla medim camenta purgantia Insuperi tristra est,qua persi cum nominamus,uc inum diacatholicon inter comporasta pharmacu haec bunt eu purgantia medicam cta liui

out stigida urit aut modice sua, praesertim si

130쪽

cum frigidis mi eantur, quibuscum fibri, ipse nouaugeatur,ubi oportet, in morborum initiis subrites purgare praecipimus: nec ippocrates ipse, si nouisse se ea amna se utique,cum ex eis ebris ut diximus

non augeatur. maximum s aegris paretur comodum:

nam si Hippocrates C Galenus sua tempestate in quorundam init imorborum acutorum purgantia medicamenta quae calida C acria funt, propinabant, non uerentes quod ebribus comparabatur detrimen αtum pro maiori utilitate percipienda ex humorum uidelicet noxiorum euacuatione quanto magis sumpra notauimus in tali periculo uacent, ii prohibuissent, imo saepirus uti iuri sent.

Secun a Hippocratis authoritus est quarto de ruritione uidius in morbis acutis, quae talis eis. Quibus principio urinae nebulos cir cralga existunt, hos annuentibus ex caeteris purgare conuenit quodsi urinae inter initia tenues fuerint tales non purgabis, at si uideatur cisterem exhibebis. Cui reston um uomio,prim) Hippocratem bis uerbis uelle,cum urinae tenues fuerint, inter initia, si quid aliud non urgeat, ac concoctio infuturum expectabitur, tales non purgambiis, nec ego contrarium fientio: ut si multitudo, mala qualitus, uel locus instet, hos purgare consulo. nam ex noxiorum humorum euacuatione,maior fiet utilitas, quam id quodpo fit expurgante medicamento equi detrimentum de quibus morbis nequaquam Hippocrates ibi intelligere uoluit. Ad haec eo loco per morborum initia noluit intelligere de eis, quae totius morbi