De alteratione, concoctione, digestione, praeparatione, ac purgatione, ex Hippocratis et Galeni sententia methodus ... / [Donato Antonio Altomare]

101쪽

gationem concocliti debere saltem concoctione gerineraliter dictu, ut putet fecundo de ratione uictus in nrorbis acutis nam eleui tu ac permutatu a calido innutofucilius educitur.) quanto Νrtius negandum non si ita ac meatus, per quos transmittenda est, acamedicamento trahenda,recludendos ac reserandos esse, praecipue cum Hippocrates uniuersuti ter iubeat, apboriwmo non secundi libri, quae purgantur corporura cuncta prius fluida fieri debere prium purgentur.

ut non tu iussit concoitionem, cum perpetuo turgentium materiae ab ea exclusiit. Verum ut cunctis uerimias haec pateat placuit uerba Galeni octauo methodiportare, quae talia sunt cernimus enim liquando

etiam quod multum est, cum simul totum confluit, obstruendo haerere inligiq; non minusa ea quae gluti no a sunt e crajga quodsi per meus in angustos est transiit ita, multo pro ricto magis retineri. Si denique, multu est, praeter ida glutino uni sit, ac crufum ob αstruitur eret, inligitur,ac inutis retinetur: quis adeo erit insulsu/, ut pro eius faciliori purgatione eleuacuatio repurgato ac re eratio eoru meatuu, quos

purgari dybet prius no utatur, etsi lauae bilis fuerit

talis rediidatia nec minus placuit, uta proposuim si sex Galeni me te ueritus pateat, eius de uerba in libro de purgatiu medicum e toruficultatibus in mediis usa ferre, tuli sui: Ducat aliqs ad me quepia fine brecu in uniuersum corpus mura bili redundauerit J eracteis post liquos dies, cum homine si .eparauero. mi

hi l a lepus instare uis ι; fuerit ex bibe di medicum eti

102쪽

ulicum, quod bilem expurget, quo pacto naturalii ncorporis habitum eiusmodi potione ips restitum an quibus uerbis diserte Galenus, inflauae bilis redunα dantia, praeparatione usus est ante purgationem. hanc quoque sententium confirmauit libro primo de sanita, te tuenda circa sinem cum dixit, quod si uel cras tuis

dinis,uel abundantiae, uel lentoris excrementorum uitio obstructi meatus sunt: tenuatoria uictum ratio bis apta erit C paulo ante dicebat ut fluuibile retenita, si quidem obstructioni culpa id accidat eo qui extenuat uictu utendum praecipit ergo Galenus his quae bica1ferit uerbis, tenuatorium uictus rationem ἰ laua bilis propter obstructionem praeternaturaliter detineatur quo uictu praeparationem molimur ut diximus initimo, quis negabit eum praeparationem,qua Hippocrates commendat in praeullegatis ocis, corporum uidelicet prae humectationem ac laxationem,quae quiet alimentis humectantibus, ac dulcis aquae butaneis perficitur, ut facilior ueniat purgatio ac recte procedat nemo inquam, qui mentis sit compos. Remdundante denis flaua bile, modo non turgeat, sed obstruendo aliqua corporis parte haereat, ac retineam tur, siue per uniuersum corpus: liquet ex Galeni senistentia, ut facilius purgetur, ac d medicamento trabatur, eam praeparationem parari debere a medicis. quae se tenet ex parte meatuum, seu foraminum, per quae trut mittenda est, ea quidem recludere, resera re, seu extergendo repurgare nec minus C pur

randi corporis prae humetiatione,d laxatione, Hippocratis

103쪽

pocratis decreto, maximum ei comparatur commodi; . Ad ea autem authoritatem seni, qui mullerunt decimoquarto methodi medendi acilis est re )onsio ait enim. lauae bilis uacuationem, facilem est e,relatione

ad pituitam, et nigrum bilem nec propterea ante euacuationem praeparationem interdicit, immo si ea prueat, facilior futuacuatio aut ex sua natura, quia submstantiae a Ubentiae tenuis est, facile quidem uacuatur,

nec euratione incisione seu attenuatione indiget . at quoniam sua multitudine uulet obstruere, haeret, ac in igitur, C in viis retinetur ea praeparatione indigebit,quae penes meatuum referationem c repurga tionem se tenet si ea multitudo uinci ac superuri ab ipsa natura ualeat h. Et eadem ratione alteri Guleni authoritati rest ondetur cum ait tertio prognostico mn, humores corporis culidiores paratissimos se ad excretionem num licet laeua bilis ex fui natura, cum calidior ac tenuior fit, paratis ima ad excretio nem fiat: tamen, quia sui redundantia, ut diximus, obstruit, C in uiis retinetur, hac de re prium' purgetur, praedicta praeparatione indiget C propterea ad purgationem ineptos non tantum eos qui multa cruditate laborarit, aut ilia extetit habent, censet Galenus in cometriori .uphorismi primi libri uerum quibus igitea ac supra modum calida existulit nec paratos uritum existimat ubi humores fuerint tenuatia incisii, uerum etiam ubi aperta sint l*rumina ac nullum habeant obstructionem per quae purgatio fieri debet. Verum statim quaeret aduersarius, quibus me di

104쪽

cament talam praeparationem in flavae bilis reduntadantia purare Ae iis c in ere cunctu quae talem facultatem obtinent, ut supra annotauimus calida sinteoq; auam bilem adaugeant f Cui et Onsum uolo quod licet quandoque calidis uti pol unius Gul decretato, in commento apbo. 4. primi libri tamen ut unium id exequuntur nonnulla in arte medica reperiri, quae quidem facultatem habent extenuandi, a abstergenta di uias et poros repurgandi, ac reserandi, citra calorem obstructiones liberandi. nam quae detersoria facultatem obtinent, obstructiones soluunt, teste GuαIeno octavo methodi medendi inter quae primo in alimentorum genere, ptisana est,ut patet Galeno uipra allegatis locis. ut inter medicamenta,utrunque est cichorium, quod a Galeno octauo de compositione medicamentoru secundum locos, summopere extollitur, pro extersione ac reclusione osculorum,uenarum prae

cipue quae circa hepar siue Drupi, siue decocta, siue

quouis ullo modo ex eis medicamenta parentur et noest mirum, nam murum qualitatem participant, cum hoc si 'igida untinctumq; est authoritate eiusdem Galeni, quinto de simplicium medicamentorum fucuta tutibws,quaecunque reperiuntur tum nitrosa, tum amara, ad purgandos meatius omnes ualere e septimo de simplicium medicamentorum secultatibum, decreta reliquit,ctuta fere amara ab tergentia esse,uc expurganti in iocinore prouenientes obstructiones. Et pariter eodem tbro octauo de compositione pharmacomrum fecundum locos, ac iocinoris expurgationem,

105쪽

meatuum operationem,citra munis iam cassinionem aut refrigeratione, ueluti optimu pharmacri, Irticem laudauit uni praedominante qualitate habente mamra qualite. Ad haec a Dioscoride libro secundo. cap. a 3. puriter a Guleno libro secundo de limentorufacultatibus, e octauo de simplicium medicamentorarum fucustatibus, eminu peponum ac cucumerum vim quanda habere extergedi, cuius beneficio urina ciui, ponuntur. Idem pariter sentit Paulus Rgine tu libro primo de arte medendi cap h. communisq; usu praeticantiu est, hodiernses teporibus, eis uti. Nec minus meo iudicio inter cuncta,quae narrauimus, pro ea praeparatione perficienda, eligendi sunt fγrupi, tu aceto sus fimplex, tum x uccharum,quod prae omnibus trasDrupis, tum decocti s , tumuliorum gener u medicamentis, pro renducenseo. Qu)dsi cutis meatus referundi sint,aquae dulcis balneis , pariterq; medicamentis Turefacientibin extergent busq; utendum est . quam immoderate tum calida, tum C nonnulla frigida

possidere haud diffc eis streperire, clupud Galem

num C apud uiros artis medicae auctores. His deniq; auxith fluuibile redundante, si non turgeat, purgandi corporis praeparatio a medicis paranda est, ut in eis purgatio rei te procedat: cum hPs,quae non tantum

praeparant, quin immo C causae aduersantur iurim terq; et morbis ipsis qui ex laua bile gignutur hinc est quod alterabunt Cr gestioni opem strent , ac praeparationi, ueluti e nonnulla quae superium an notauinitu terationi cruraepar tioni praestant

106쪽

duxilium in muls nutriunt ac concoquunt utili dona. Quaedam concoctioni , digestioni, C praepararationi in unu opitulantur,ut uinum modice calfaciens moderate bibitum ad haec nutrit udorem, urinum spromo et, ac somni conciliat, teste Galeno lae unim tute tuenda non tumensi rasum fit C nigru Alta alterantigerunt, C praeparant,cum extenuationeta incillione ac excretionem promouent, ut aqua mulsu, mox mel: eos magis, in eis C praeeipue in mulsa concoquantur' optos, aut calaminia, origanu apium,serpillum aut iris . Verum perpetuo menti tenendum, priusquam obstructionibus liberandis uuis caueris, cum bis quae uehementer aperiunt aut deterrigunt, studeas uacuare redundantis succi maiorem partem ac demum ualenter aperientibu uel detergenti

bis utaris, alioquin ipsas magi s impingens, praecep to Guleni octauo methodi medendi, crisii febris adinsu, praesertim ualida, pro liberandis obstructionibus utaris bis quae citra calore liberare obstrue tiones uarilent, eiu3dem Galeni praecepto undecimo methodi medendi. At o tempore pro expellendis excrem metis ac redundantibuό succis praeparatione utendumst, nondum liquet ex dictis inerum hoc perpetuo obseruandum est,si ante concoctionem purgandi unt,ut si urgeant, quocunque tempore medicus potest, eam occasionem arripere ac exequi praecepto Guleni in commento Aphorismi in primi libri si concoractione prius egeant, quam expurgentur, illud persi cere, prisisquam concostionis inditia appareant, mi

107쪽

nini tentandum est. nam nec natura ipse, nisi post ducoctionem,secernensa bonis mesu, ad excernendum praeparat . aut boritate Galenim commento i .apho arismi secundi libri supra allegati. C haec de praepararatione satis sint.

Actenus quo pacto ante purgationem pamrandi in corpora, ut eis facilius ueniant, ac recte purgationes procedant, uerba cimus restat modo de purgatione ac purgantibus memdicamenti diisserere,ut eis quoque recte uti ualeatis. Cnam neces uriae autem ac perutiles sint quibwsdam corporibus purgationes, purgantiaq; medicamenta cructis liquet a quo pacto a uenae sectione discrepent, bellissime a Galeno in eo commenturio quem aduer sus Iulianum copilauit, authoritate Chrsippi, Theophrasti, Hippocrat B, Plutonis,uc Aristotelis demonstrauit. Insuper libro de purgantium medicamentoratrumfacultatibus, nec minth ub eodem Hippocrateuphorismo secundo primi libri, secundo C terratio quarti libri qui uis percipere potest. Galenta quo αque eodem libro de purgantium medicamentorum aracultatibus asserit, quini admiranda operia purgati

tibi in medicumenidis absolui quare de eorum medica inretitorum necessitate, ac utilitate, scribere non me

intromitto Versen primo de eis digerendum est,cur pGrgantia dicantur medicamentu quod quidem nos

108쪽

propter aliud, ut Geseima erit libro de purganistium medicamentorum facultatibus quam pod sanguinem a redundantibus in eo humoribus seu excre iptis, purum constituant, quouis modo ista excremen tu expurgent, ut patet quinto desimplicium meditacumentorum facultatibus: C propterea in commen αt aphorismi fecundi primi Cr quarti libri, purgarationem, beluinorum qui sua qualitate mola stant evacuationem asserit. Qua de re cunctarum euacuatiorinum, saepe pharmacu purgatoria fiunt, unam se communem intentionem retulit ut humor uidelicet redundans euacuetur hinc Hippocrates eis, qui sum lubritatem corporis bilent, omnino medicationes istupurgationes prohibiuit .aphorismis 36. Cro I. semcundi libri nam purgans medicamentum propriunt attrabere humorum appetens , cum is non adsit, funiguinem c carnes colliquat,ut ex ipsis proprium attrahat humorem C propterea Galenum in commento apborismi b. terti libri decretum reliquit,purgan

tia pharmacu, non nisi ualde indigentibus,c ex lolimgi interuallis utilia esse Veris in liquet, Hippocratatem c Galenum in phorum P. sexti libri,corporibus paratis incidere in morbos,quamuis nondum iis eos inciderint, redundantis succi purgationem praecipere, praecipve in lim,veluti uenae fectionem bis, qui plenitudinis passionibus subiiciuntur insuper Crhoc idem ostendit Galenus in eo commentario qui in scribitur, io purgare conueniat,quibus medicamenris, a quando, ta libro de curandi ratione per sati :

109쪽

guinis mis onem, in quibus locst, ex uobis et ipsis

potestis inspicere,quibus corporibus purulis in morra bos incidere, ineunte uere: C quibus in ne ueris, purgatio uel uenae sectio adhibenda sit,ut ab eis morbis praeseruentur, in quos incidere parati sunt nam non cuneti,qui ab aliquibus praeter naturam fle usuere praeferreantur, eodem tempore purgandi sunt, aut ei uena incidenda est, ut vidum iuniores nostri temporis medici ad pauca est,icientes indilberenter

praecipiunt,ac non parum in buc re ballucinatur. His ergo corporibus paratis in morbos incurrere, pro raratione redundantis succi, prius ultu aegroterit, par

gantibus medicamentiis utendum est,si liquid aliud non prohibeat. Quae uero purgationes prohibeant, stis dilucide a Galeno prefertim libro non methodi medendi, libro primo de arte curativa ad Glaucomnem ostensa sunt. quare eadem hic enarrare super luto est in i per quod aegris corporibus saepe numero alim quo redundantes succo seu putrescet purgationes quoque competant, patet apud is pocratem libro secundo de ratione uidius in morbis acutis, C quarto eius de e apborpsin rc .secundi libri. r. primi Cr. 3squarti ac nonnullis uti in loci s. patet etiam Galeno in commentariis praediisorum aphordismorum, cribro de purgantium medicamentorum facultatibus, Crio commentario qui in cribitur, quos purgare conuenia: σύ. ac in libro aduersum Iulianum sexcentis aliis in locis . Qualitas autem medicamenti eligenda est,

pro ratione redueatis succi, ut flaua uel pallida bi*

G iiij

110쪽

rs redundet, quae fluum uel pallidam bilem purgat adhibenda sunt barmacuis pituita, uae pituitam pariter de sero is humoribus succo melancholico uel atra bile dicendum erit. Quod uero quibwsdum pur guribus pharmacis facultas quaedam attractrix insit: qua media quemlibet sibi proprium ac familiarem eliriguntsuccum, Grattrahunt, licet aliquibitis, ut Era αἱ irato ac Asclepiadi, incognitum fuerit, satis pertumcide a Galeno libro depurgantium medicamentorum facultatibus C libro tertio e quinto de simplicia medicamentorum fucultatibus, sub eodem Galeno simulet Hippocrate libro primo de natura humana osten uni est. At perpetuo, quoad feri possit,sArgans eligendum est medieamentum, quod praeter ida, redundantem eliciat humorem,alijs quae praeter natu rum unt aduerseturcillud quod Galenum praecipit primo de arte curativa ad Glauconem cupite de cura tertianae his uerbis, Semper enim oportet contrarias realitates opponere bis quae praeter nuturum inualuerint

cum hoc multo meliussit, quomodolibet euacuare. e libro decimo methodi medendidoquens de febriuputridarum curatione tu retulit, Ac liquidem in de consentiant, e quae ebrem extinguunt, C quae cali sum oppugnant, in quod utraque cor pirant cum unum sit, ne cunctatione agendum est. Illud quod perpera tuo in omnibum morbis ipse uelut in febrib iubet Galanus quoad fieri possit exeque ducenseo. na contrarioru perpetuo contrariae se auxilia omniu quae nclter natura sunt praeceptu coe est, ut sexcetiis in locis