De alteratione, concoctione, digestione, praeparatione, ac purgatione, ex Hippocratis et Galeni sententia methodus ... / [Donato Antonio Altomare]

131쪽

sunt pars una, qui praefiniuntur a mani stis ac per

seditis indicij concoctionss. hoc alite eius uerba ostendunt, cum dicat, Oulbus principio urina Crinebulosae crassae existunt: per pus urinas eu Galerius ιιια telligit,quae albas habent nebulus, quae conco tionis notae existunt hae autem conco tionses notae, seu tabae nebula, in morborum principi s apparere notos sunt, sumpto principio, prout unum est de quatuor morbi temporibus, ut putet Guleno tum in commenαto duodecim aphorismi primi libri, tum libro primo de cri ibus . pariter in commento uige infecundi phorismi quarti libri,circa finem, uiserit semper in morbi principio esse signa cruditatis sed per principium prinios dies aegritudinis intelligere uoluit, quos primus praefuit quaternarius quod autem principium posithoc modo summi, patet Guleno libro primo de crisimbus. Iubet ergo Hippocrates, inprimis morbi diebum eos purgari dcbere,quibus urina et nebulos ei crussa existunt: tanquam transacto uniuersali principio,

ac concoctione praecedente. quibus autem circa primos dies tenues fuerint urinae unquam summe crudo exim stente morbo, iubet non purgare esse concoctionem expectare, eorum s corpora quieti permittere, lingere, C aequaliter contegere, quo posit natura facit concoqucre. Immo haec bententi ultestatur sententiae

secundae partis phorismi p. secundi libri dicentis, cum uero con istunt, ac uigent, melius est quietem habere . quo enim tempore natura concoquit, alit vacare

concoctioni ecbet, super lium est eauci ure: in sicu

132쪽

to fioni uacare debemus, crios concoctionem euamcuare natura non iudicentur, aut iudicatu fuerurint integre quae concocta sunt. Et si cruditatis inridici in morborum inith apparere posunt, immo perpetuo appareant, ut superins diximum, tamen Hippocrates in textu praeallegato quarti de ratiorun uictu scin morbis cutis, de principio non loqui αtur , ut est unum de quatuor morbi temporibus:

alius, cum in usserat, quibus principio urinae Crnebulosae r cratis existunt c. fui umecti et,quod Gesenus gerit , semper in morbi principio se signa cruditatis qu)d perlecti principi murunifestum c firmum est signum coctio manifesta,

ut patet apud eum libro primo de rictibus . Nec conmsonum est, in uno eodemq; textu nos instruens, quando purgare conueniat, e quando non diu erras a ratione de principio loquutum uise ut ut ego en*tio, tu tem Hippocrates uoluit pro erre sententiam, in quibus circa initia hoc est primos morbi dies, transacto tumen uniuersali principio , urinae rugaec nebulosae existunt quoniam concoctionis notae

sunt caeteri s annuentibus, purgans medicamen

tum propinandum est . quibus uero circa primos morbi dies, urinae fuerint tenues quia cruditatem summam iudicant , morbi hi purgandi non sunt, sed quieti permittendi cyc. hoc est naturae pro morbi concoctione auxiliandum est, si eum conco

qui pose s erubis . ita quὸ Hippocrates uelit in t reicere purgationes inprimis diebus eius egritis

133쪽

64 diust, in qua summa ne 'cruditas: c: si eo tempore,

quo natura uacare concoctioni debeat, purgans adbibebis medicamentum, praecipue bi summe crudus fit morbus , praeter id quod ab eo aeger non iuuabitur,

maximo erit impedimento nempe corpuis uehemenα ter moAens, ac humores agitans , concoctionem immpedit ut si adiuuanda erit natura, aliquibus extermnis auxilijs, ea eis debent quae coditioni opitullantur. hoc modo Hippocratis authoritas erit extra prompositum . Vel si forte eius aut boritas de principio uniuerses morborum esset intelligenda,quod expres se negamus, dicendum erit, Hippocratem prohibem re purgationem, quibae inter initia morborum uritariae fuerint tenues, hoc est in quibus sumina inest cruditus C hoc modo illud exponit Galenus iucommento sequentis textus, in quibus morbis neque ipse in morborum principijs purgans medicamenα tum exhiberem . fiunt nunque hi ex crufis, rigimdis , ac lentis humoribus : quales uni suapte natura ru, pituita, Crinigra bilis , in quibus semper pormiet cocticnem expectare , velut tenues si fuerinter quo i, inter initia euacuandi sunt, decreto Gum leni libro quos purgare conueniat rc. 4 sum

pra retulimum hos quoque concoquendos ac pracra

purandos quodammodo esse , i in in aliqua partis fuerint firmatici illud profecto intelligendum erit,

ubi ipsa natura ualeat eos concoquere ac uincere, secus utem ubi non uuleut.

Tertia Hippocratis authoritas et , quarto oratio

134쪽

ne uictus in morbis acutPs,quae talis est, quicunque dutem ea quae inflammantur, statim morborum inter initia, medicamento soluere conantur, hi non solum ab intensa inflammataq; parte nihil adimunt, clim non cem

dat nequaturq; quae adhuc cruda est flectio,verum quoque e quae morbo aduersa e sana sunt,ub umunt

contabefaciuntq; ductoq; ad imbecistitutem corpore morbii superior euadit,qui ubi morbus uicerit, remedium non babet. Cui aut horitati , si quis piam Hippocratis C Galeni uerba in eodem textu ac praecedenαti instinicia facillim crestpondere ualet. num ci in Hipαpocrates in praecedenti textu catalogum conscripsit αset omnium praeter naturum alle ilium, pro quorum curatione sanguinis mi ἰione ac purgatione indigem sunt, uenael seditio purganti medicamento erat praefrenda: uncis et , post sanguinis θῖionem purαgans medicamentum porrigendum isse, mox in praeallegato textu subdit,quod si quis relicita uenae seditiorine purgatione inter initia eorum morborum utatur,

ea incommoda quae ipse narrat, necessario expectabit. nam tu bis priusquam sanguis mittatur, purgationes interdicere oportet,prout optime Galenus in fine comenti illius textus declarat, hunc si ut be Hippocru tis mentem in textu superitvi duis usserit. Hinc expossitione eiu sdem texis redite ait, ad sanguinismijsionem propius deuenire praecipit ippocrates, ubi uitiosi aliqui humores in partem aliqua confluant atque in ea aceruentur demum concludens ubi erit, in

tota dictione Hippocratem praecipere ad anguinis in ionem

135쪽

1uylknem esse ueniendum, deinde ad medicamentum, altas praedicta incomoda quae ab ipsi narrantur u q;

dubio egr euenient. Erit ergo haec Hippocratis authoritas extra chorum , clim nos purgationes inter

initia non his morbus adhibendas se, quiba prae r ατenda est uenae seditio, ea neglecta, praecipimus,sed eis,quibam aut tantis purgatio conseri, ut si utrunmque auxilium competit, ipsa uenae sectio prius fuerit

exhibita non enim nos praeterit, Hippocratem hoc loco,acculenti sexto de morbis uulgaribus,praeci

pere,qu)d si utroque auxilio quispiam indigeat, a uenae sectione incipiendum Ait M s notifimum esse reα

tulit. Quod autem l ecfuerit mens Hippocratis, limcet ex Galeni uerbis in elius dem textu expositione admodum liqueat, si quis tamen redi in exerit eiusdem Hippocratis uerba libro secundo eiusdem de ratione ut tus in morbis acutis facile percipere ualet. num pugnantia utique sereret, si hic uolui et in ciuietis instaminationibus inter initia medicumenditu interdicere, cum ipse me dolore partes sub septo traii uerbo intestante in pleuritide,circa initia,purgationem e non uenae sed tionem praecipiat, eodem loraco secandideratione uictus in morbis acutis . At si pleuritis ipsa, inflammatio est succingentis membrumnae,cui uenerit in dubium, Hippocratem uno loco in inflammationum initi spurgantia medicamenta dammnare C alio loco tanquam utilia praecipcre, et ita pugnantia agereret. Quot simpliciter de cunctis in

136쪽

Iammatiostibus Hippocrates sermonem protulisset, damna betq; in earum inith purgantia medicamenta quod tamen pro albo habemus quis nam negaret in

eorum morborum initiis, qui aut a multitudine, aut a mala qualitate dependent, eor vis causa in aliquo loco citra phlegmonem aceruata ac ii muta, e praesertim in quibuadam putridis ac malignis febribus, purαgationes ipsus,cam ex eis ea pericula quae in in lamminutionibu ab Hippocrate narrantur ii immineant, causa ipsa non adeo ualenter inclusu ac circunscripta, ut purgationibus omnino non assequatur, uelut in vita flammationibus tenaciter non detineturi de quibus Hippocratis sermo tantam ibi est,uidelicet de inflammationibus ipsi s qu)d autem putridas humor in una quapiam parte citra blegmonem contineri posit, ac ueluti in sco quodam principium ebris e se, patet Galeno libro undecimo methodi medendi. Ad quartam Hippocratis authoritatem, quam in medium 4 Prunt, C apborisinu uige unus fecundus primi libri,concoctu uidelicet medicari Crc. ex his quae bupra retulimus, facilis est reston o num licet ippocrates in ea sententia, purgationem praeci pia in initi s morborum, in quibus materia turget, tanquam in his in quibus praecipue exhibenda fit non tamen negat, in inithiuliorum quoque morborum , in quiba medico mouere uidetur ei purgare, purgatione uticin quibui si materia non urgeat, superari et ac euinci ab ipsa latura non ualet linino ni me

137쪽

veritatem obtinent. nam eadem ratione, ut diximus, qua turgens materia in morborum initi s uacuanduest in quibusdam alijs morbis, tu quibus eadem pericula impendunt, uerilitari debet in his uidelicet, quos supra narrauimus, de quibus uoluit quoque Hippocra tes ipse sententiam ferre eodem phorismo uige imo nono fecundi libri clivi ibi de turgentia uerbum nunium nec Hippocrates nec Galenus in commento furiciat non sunt ergo dictae sententiae una, nec ibi inuicem aduersantur, quare ambae sempiternae ueraritatis iurem similitudinem quoque in Hippocram iis phorismis est inuenire nam in eodem aphoris αino uige imo sicundo primi, concoctu medicuri praeescipit ut phorismo nono secundi libri iubet, ubi qui spiam corpora purgare uoluerit, ea prius prae paranda ebbe . non est idem concoctio C praepararatio non ibi ipsi: apborum isti aduersantur , Varembae sententiae uerae sunt. Ad haec non est dicendidum, Hippocratem praedicto aphorismo uige imo semcundo primi libri, quae fieri non ualent, praecipere. Cum ergo nec in morbis, qui a multitudine fiunt, nec in his quae a mala seu praua qualitate dependent, aut in ualde periculosis locis gignuntur, natura ipsa eorum causa concoquere ualeat, ni prius ab eu,ri spremitur uelut sarcina quadam,surgunte medicatac

138쪽

to leuetur, quin pol succumbet, inec prorsu eosdem morbos superure ualebitreobonum II, in eisdem morbis aphorismum ueritatem non habere, cum dixit conco tu medicari, nec de eisdem morbis Hippocratem

nolui se pro ei resententiam,sed tantam de his, quom rum imiteria a natura ipsa concoqui ac euinctio fit. insuper quandum afferunt Galen authoritatem, quarto de sanitate tuenda,quae incipit dis in eodem homine reliqua eadem sint,caeterum in alno corpore sanguis bonum exiguus sit, crudi humores plurimi, huic nec sanguis mittendus, nec alui deiectio Crc. Cui resi)on uni uolo, primo Galenum eo loco non de morraborum curatione sed spontanearum ηὐitudinum lora qui, in quibus corpora nondum sens biliter se sunt, nec a solitis munJ impedita nos autem perpetuo de

inorum morborum curatione uerba facimus. Secundo qui non percipiat, eum authoritatem extra propossim

tum esse: cum Galenus supponat, in eodem homine sanguinem bonum exiguum esse, crudosq; humores plurimos quo coit nec ipse sanguinem mittere, aut

purgare auderem. immo praecepto eiusdem libro duodecimo methodi medendi, in crudorum humorum compse,praecipue umoris uentris o lentione, nec sanguinis mi)fionem,nec purgationem praeciperem, cum eas non sustineant, nec strant tertio quis adeo imbecillis erit ingemi,ut non percipiat Galenum,per crudos humores plurimos pituit os uolui, intelligere cum paulo superius dixiset,uno uocabulo appellure lice

139쪽

re,vel cratum succum,ue pituitam, quae ex nondum per xcto sanguine gignitur . eiusq; innumerae sunt purticulares disjerentiae, ut ne retulit. Cum ergo mutata copia crudorum humorum, hoc est pituitosorum, in aliquo reperiatur corpore, sanguisq; in eo bonus ac exiguus fit: nulli in dubium ueniet, nec sanguinem mittendum esse, nec assuum dei ciendam ut si tenues cribitiosis fuerint, inter initia exacuandi sunt illidem Gari leni praeceptouibro quos purgare oportet πc. praemcipue s eorum multitudine,aut praua Palitate,concoqui ac euinci ab ipsa natura non ualeant. Aliuduthoritas est Galeni eodem libro, Quos purgare conuenit,quae tuli s est: qui uero humores aliqua parte corporis consederunt,neque ullo alio auxitatio, neque medicamento prius mouendi unt quam conco tifuerint cui breuiter dicamus, uerum e se quod

Galenu praecipit, I humores qui in aliqua parte fixi sunt,crujsi,stigidi,ac scidifuerint non autem, temimes e biliost eorum multitudine ea mala qualitam te,aut utroque modo infestantes. quiuere crudi appellari nonio sunt,uelut nec proprie cocti, cor a natura fuerint uicti. Vel clarius dicendum est, Galeni sententium uerum 1se,cim medicus certo sciat, naturaram eos succos, qui in aliqua parte fixi sunt ac consederunt, po feci ualere concoquere, seu uincere, hi enim neque ullo alio auxilio, neque medicamelo primmouendi sunt, quam concocti fuerint, segregati, ac pr arcti,ut supra,cam de digestione, concoctione,

I iij

140쪽

Cr praeparatione uerba fecimum osten uni est . at si

percipiat,artificio a qua sim coniectura, naturam prasam prius succumbere, quam eos succos concoquere possi, nudus equidem uerebitur,eos in morborum principio preetare, Hippocratis oraculo instruetus,ci morbi inchoant,si quid uidetur mouendum, moue . tales etenim purgationes, non tanti it illi asserunt,conmcoctionem non impediunt, immo in opitulantur, ex Galeni mente in commento praediati aphorismi uigesimilioni fecundi libri. si naturam eo tempore noadmodum euacuationi adiutricem habemus, maius tammen ex hisce purgationibus,quibus er quando opor

tet, noxiorum humorum euacuatione tarps commodα comparatur, cimi ex hoc mortem euitemss)quam inricommodum, ex aliquorum frie bonorum succorum αmul eductione .ers Galenus libro primo de arte cum ratius ad Glauconem, in exqui ita tertianae febrks curatione,parum purgantia medicamenta probaret, limcet C haec quoque probet, non propterea dicendum crit, purgationes usi esse probandas, in praedictorum a nobis morborum aliquo haec etenim fibris ad

summum in septemperiodis praefiniri solet causam scius natura ipsa, praebertinis a medico parum fuerit

adiuta acile Cr concoquere,c separare, ac expetilere potest. quoru neutrum perlicere ualet in praedictis morbis,si ea circa eoru initia,cum oportet, purgante medicamento, exoneretur. At mox obhciunt dicentcs, no tutis in morbis, in quibus materia turget,