Sancti Aureli Augustini Opera

241쪽

epistularum XL.

0rant, tamquam sine lege laetus est, ut 00s qu0que lucrifaceret, nisi quia et illud fecit ut natura Iudaeus et h0d t0tum dixit, n0n ut fallaciter Se fingeret esse, qu0d n0n erat, sed ut miseric0rditer ita subueniendum esse sentiret, ac si ipse 5 in 00dem err0re lab0raret, n0n scilicet mentientis astu sede0mpatientis affectu 3 sicut 00 ips0 l0c0 g0neraliter intulit: Faetus sum infirmis infirmus, ut infirm0s lucrifacerem, ut Sequens e0nelusi0: Omnibus 0mnia faetus sum, ut 0mnes lucrifacerem, ad h00 referenda intelle- 10 gatur, ut cuiusque infirmitatem tamquam in se ips0 miseratus appareat. Π0n enim et cum diceret: Quis infirmatur et 0g0 110n infirm0r 3 infirmitatem alterius simulasse p0tiusquam c0nd0luisse uiniebat inisellegi. 7 Quare arripe, 0b8eer0 te, ingenuam et uere Christianam 15 cum caritate seueritatem ad illud 0pus e0rrigendum atque

ra8. corr. lucrifacerem L lucrificarem A adhuc, corr. m. I adhoc Psreuerenda H referendam S refrenanda VC intellegamur KO m. 2 intellegamus) V intellegamus BSC 10 cuiuscumque UR infirmitatem, corr. m. I infirmitati E infirmitates P infirmitate B infirmitati sex m. 2 infirmitatem) OV postr. i in ras.) AC in om. QE se ips0 0 eae v m. I) P se ipsum QE m. I in nιarg. sibi ipsi) misereatus,nι. 2 miseratus S miserat0r QE 11 appareat, m. 2 supra aptaret Mexistat E et om. S ut BO infirmitatur P 12 simultas se Pysimulare B simulasse se m 13 doluisse HKKi m. 2 condoluisse)

242쪽

S. Aureli Augustini

emendandum et παλιυ ρδ αυ, ut dicitur, cane. ine0mparabiliter enim puleliri0r est ueritas Christian0rum quam Helena Gra000rum . pr0 ista enim Drtius n0stri martyres aduersus hane S0d0mam quam pro illa illi her00s aduersus Tr0ium dimicauerunt. neque h00 eg0 die0, ut 0cul08 00rdis recipias, qu0s babsit ut amiseris, sed ut aduertas, qu08 cum habeas San080t uigiles, neget 0 qua dissimulati0ne auertisti, ut n0u intenderes, quae c0n Sequantur aduersa, Si semel creditum fuerit p0sseh0neste ac pie script0rem diuin0rum libr0rum in aliqua sui 0peris parte mentiri. 10V 8 Seripseram iam hine aliquand0 ad te epistulam, quae Π0n perlata eSt, quia nec perrexit, cui perferendam tradideram. ex qua illud mihi suggestum est, cum ista dictarem, qu0d in hac qu0que praetermittere n0n debui, ut, Si alia e8t sen-

243쪽

epistularum XL.

tentia tua eademque est meli0r, tim0ri 11100 libenter ign0seas.

si enim aliter sentis uerumque tu sentis - nam nisi uerum sit, melius esse 110n p0teSt -, ut n0n dicam nulla, certe n0n magna culpa meus err0r Ueritati fauet, si recte in qu0 quam 5 ueritas p0test fauere mendaci 0.

VI 9 Do Origene aut0m qu0d rescribere dignatus es, iam sciebam 0n tantum in edelesiasticis litteris sed in 0mnibus recta et uera, quae inuenerimus, adpr0bare atque laudare, salsa uer0 et praua inpr0bare atque reprehendere. sed illud de prudentia 16 d00trinaque tua desiderabam et adhuc desider0 ut n0ta n0bis saetas ea ipsa eius errata, quibus a sde ueritatis ille uir

3-5 ep. XXVIII p. 112, 2-41 eademque sque eae qua) Π eadem quae, m 2 eademque P eademq; lin ras. 2 3 l.) E et eadem quae C melior est QE est in fine v. om. A et Η meli0r, in marg. m. I l melius O timore Pin Q corr. m. ut vid. I tim0ri) agnoscas PB 2 uerumque uerumque utrumque Stu sentis-certe non om. S 3 si B nullam H certe n0n certe m. 2 sed certe E 4 magna culpam eos P scf. ep. XXVIII p. II2, 3)magna culpa si meus QE ueritate BQ fabet H fauit. m. 2 lauet Brecta KΚλ corr. recte) BVUS m. 2 recte) C 5 facere, psSt. m. sa

244쪽

S. Aureli Augustini

praetermittere u0lueris, Subiungeres etiam, in quibus cauendi essent, quamquam Π0nnull08 etiam praeterieris. qu0d scire cuperem, qu0 00n Sili0 factum sit, aut, si illud u0lumen 1 0rt0 0nerare n0luisti, ut e0mmem0rutis ha0retieis n0n adderes, in quibus e08 cath0lica damnarit a uet0ritas, quae 80, ne bgraue sit litterari0 lab0ri tu0, qu0 110n medi0eriter per d0minin0stri gratiam in latina lingua sanet0rum studia et accendisti

t adiuvisti, id qu0d tibi per humilitatem meam fraterna

earitas indicit, ut, si 0ecupati0nes tuae sinent, 0mnium haere lic0rum peruersa d0gmata, qui reetitudinem fid0i Christia ad iuusque ad h00 tempus uel inpudentia u0l peruleaeia deprauaree0nati sunt, un0 libell0 breuit0r digesta edas in n0titiam e0rum, quibus aut n0n vadat pr0pter alia neg0tia aut n0n ualent pr ter alienam linguam tam multa legere atque c0

in latinam linguam HKKiBOVU C studi0, corr. m. I studia K8 adlubisti H adluis suisti eae ras. et corr. m. 2 Ki adiuvasti B adinve

245쪽

epistularum XL. XLI.

gn0scere. diu te r0garem . nisi h00 80leret esse indidium minus de caritate praesumentis. hunc interea Paulum fratrem nostrum in Christ0 multum c0mmend0 benignitati tuae, cuius in n0stris regi0nibus existimati0ni b0num e0ram d00 testim0nium 6 perhibemHS. XLI. DOMINO BEATISSIMO ET VENERABILITER SUSCIPIENDO SINCERISSIMEQUE CARISSIMO FRATRI ET CONSACERDOTI ΡΑΡΑΕ AURELIO ALYPIUS ET AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM.1 16 Impletum est gaudi0 08 nostrum et lingua nostra exultati0 ne nuntiantibus litteris tuis sanetum c0gitati0nem tuam adiuuante d0 min0, qui eam in Spirauit, ad effectum esse perduetam de 0mnibus 0rdinatis fratribus 110stris et praecipue de Serm0ue pre8byter0rum, qui te praesente

10 Ps. 125, 21 solerit Q solet E indiciumJ indicium nisi H 2 praesumentis

R cod. Mus. Erit. Reg. 5 D UI s. XI XII. Inscriptionem om. I T suspiciend0 PiS sincerissimeque carissim0que fratri A sincerissimo fratri Pi sm. 2 sincerissim0 que fratri) S

246쪽

82 S. Aureli Augustini

p0pul0 infunditur. per qu0rum linguas clamat earitas tua mai0re u0ee in c0rdibus h0minum quam illi in auribus. deo gratias . nam quid meliu8 et anim0 geramu8 et 0re pr0mamus et datam0 exprimamus quam 'de0 gratias 'Θ h0e nec dici breuius nee audiri laetius nee intellegi grandius nec agi fruc- s

qu0 humanus oculus 110n penetrat, eduxit in ludem d0nando tibi, n0n 80lum ut bene uelle8 uerum etiam in quibus p0sset apparere, qu0d Helles. ita plane fiat, fat. luceant ha00 100pera c0ram h 0minibus, uideant, gaudeant, gl0rificent patrem, qui in caelis est; talibus delect0ris in domin0, ipse tu pr0 eis 0rantem dignetur exaudire, quem tu per 008 l0quentem n0n dedignaris audire; eatur, ambuletur, curratur in uia d0mini; benedicantur pusilli cum magnis 15

iue undati in his, qui dicunt uis: In d0mum d0mini ibimus; praecedant illi et sequantur isti imitat 0ros facti 00rum sicut et illi Christi; Drueat it0r sanctarum Drmi

carum, fraglent 0pera sanetarum apum, feratur fructus in 10 Matth. 5. 16 16 Ps. 121, 1 17 I Cor. 11, 1

247쪽

epistularum XLI.

t0lerantia cum salute perseuerandi usque in finem nec sinat d0 minus temptari Supra, qHam 90SSUm HS ferre, sed faciat, cum temptati0ne etiam exitum ut p0ssimus sustinere.

2 5 0rate pr0 n0bis digni exaudiri; cum tant0 quippe saerifici0aeceditis ad deum sincerissimae dilecti0nis et laudis eius in

quia ita pr0missum est; ita erit. qu0d restat. Sicut pr0missum est. 0bsecramus te per eum, qui tibi ista d0nauit sit p0pulum, qui seruis, hae per te benedicti0ne perfudit, ut iubeas

dat0s mitti n0bis . nam et eg0, qu0d iu88isti, n0n negleg0 et de Tych0nii septem regulis uel clauibus, sicut saepe iam Scripsi, c0gn08cere, quid tibi uideatur, expect0. Fratrem Hilarinum, Hipp0niensem ardhiatrum et principalem,

248쪽

S. Aureli Augustini

110uimus nihilque petendum est, nisi ut te pr0 ill0 adiuuet

XLII. D0MINIS LAUDABILIBUS IN CHRISTO SANCTISSIMIS FRATRIBUS PAULINO ET THERASIAE AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Num etiam h0c sperari aut expectari p088 et, ut per fratrem Seuerum rescripta flagitaremus tam diu tam ardentibus h0bis a uestra caritate n0n reddita Θ quid e8t, qui duas aestates easdemque in Afrissa sitire c0gamur 3 quid amplius dieam 3 0 qui res nestras e0tidie d0natis, debitum reddite. an Drte,

qu0d aduersus daem0ni00las te scribere audieram atque id 0pus uehementer desiderare me 08tenderam, u0lens perficereae mittere tant0 temp0re ad n0s epistulas distulisti γ utinam saltem tam 0pima mensa iam ann0sum ab stil0 tu0 ieiunium meum tandem aedipi 98l quae Si n0ndum parata e8t, n0ndesinemus c0nqueri, Si n08, dum illud perfidis, n0n interim reficiS. Salutate fratres, maxime R0munum et Agilem. hinc, quin0biscum sunt, u08 Salutant et parum n0biscum irascuntur,

si parum diligunt.

1 est Om., m. 2 add. PiP cod. Parisinus II6 I s. VILE - cod. Cheltenhamensis 2 73 s. X. Haec epistula eae cod. P primum edita est a Maurinis. 6 Sperare aut exspectare PE sperari aut exspectari m 8 uram Equi quod=λι aetates, corr. aestates P 12 desiderare mel deside

249쪽

epistularum XLI. XLII. XLIII.

XLIII.

DOMINIS DILECTISSIMIS ET MERITO PRAEDICANDIS FRATRIBUS GLORIO; ELEUSIO, FELICIBUS, GRAMMATICO ET CETERIS; QUIBUS HOC GRATUM EST, AUGUSTINUS.s Dixit quidem ap0st0lus Paulus: Haereticum h0minem

p 0st unam c0rrepti0nem de uita sciens, quia SHbuersus est eius m0di et peccat et est a semet ips0 damnatus. sed qui sententiam Suam quamuis salsam atque peruer8am nulla pertinaei anim0sitate d0Dndunt, praesertim 10 quam n0n audacia praeSumpti0nis suae pepererunt, Sed a seductis atque in err0rem lapsis parentibus acceperlint, qHae' runt autem cauta s0llicitudine ueritatem e0rrigi parati, cum inuenerint, nequaquam sunt inter haeretic0s deputandi. tales erg0 U08 nisi esse crederem, nullas Drtass0 u0bis litteras 15 mittegem, quamquam et ipsum haereticum quamlibet 0di08a superbia tumidum et p0ruleaeia malae c0ntenti0nis insanum Sicut uitandum 1110nemus, n0 infirm0s et paruuJ0s fallat, ita Π0n abnuimus, quibuscumque 1110 dis p0ssumus, c0rrigendum. unde saetum est, ut etiam ad n0nnull0s D0natistarum prima-20 ri08 Scriberemus 11011 00mmunicat0rias litteras, quas iam 0lim pr0pter Suam peruersitatem ab unitate cath0lica, quae t0t00rbe dissus a est, n0n aecipiunt, sed tales priuatas, qualibHSn0bis uti etiam ad pagan0s licet. quas illi etsi aliquand05 Tit. 3, 10 11

250쪽

S. Aureli Augustini

legerunt, resp0ndere tamen ei8 Sive n0luerunt siue, ut magis creditur, nequiuerunt. ubi n0bis Satis uisum est impleuissen08 0fficium caritatis, quam n011 80lum 110stris Sed et 0mnibus 1108 debere sanctus spiritus d0det, qui n0bis ait per ap08t0lum: V08 autem d0 minus multiplicet et abundare faciat in caritate in inuicem et in 0mne S. 1110net etiam ali0 l000 in 1110 destia c0rripiendos diu0rsa sentientes: Ν0 f0rte, inquit, det illis deus paenitentiam ad e0gn0scendam ueritatem et resipiscant

de diab0li la iustis captiuati ab ips0 in ipsius

u0luntatem.

2 Haest prael0cutus sum, ne quis me existimet inpudentius u0bis quam prudentius scripta misisse et h00 1110d0 110bis eum de neg0li 0 animae uestrae aliquid agere u0luisse, quia n08traec0mmuni0nis n0n estis, cum tamen, si de neg0li 0 fundi aut aliquius peduniariae litis dirimendae u0bis aliquid scriberem,

dus h0minibus et sibimet ipsi uiluerunt. erit igitur mihi ad defensi0nem testis haec epistula in iudici0 dei, qui n0uit, qu0 anim0 fecerim, et qui dixit: Beati pacifici, quia ipsi filii dei u0cabuntur.

II 3 Erg0, ut meminisse dignamini, cum essemus in uestra ciuitate et n0nnulla u0biscum de c0mmuni0ne Christianae unitatis ageremus, pr0lata sunt a partibus uestris gesta quaedam, quibu8 recitatum est, qu0d septuaginta ferme epise0pi Cae stilianum qu0ndam n0strae c0mmuni0ni8 epi800pum Carthaginiensis ecel08i90 cum suis e0ll0gis et 0rdinat0ribus damnauserunt. ubi otiam Felicis Apiungitani causa mult0 prae