장음표시 사용
11쪽
: MUTII SCAEVOLAE AD PORSENAM.
PO ana Clusinorum Rex Romam obsidebat . Caius Mutius Romanus adolescens ejus eastra i iam interfecturus ingreditur . At eum eum minimens et , Scribam pro Rege obtruncast . Compre
hanos quid animi Mibuerit impavide Porsena ρη ietur. Romaniis sum ei vis: C. Mucimn vocant. Η stis hostem occidere volui . Nec ad mortem minus animi est , quam fuit, at caedem . Et facere de pati sortia , Romanum est. Nec unus in te ego hos animos gessit longus post me ordo est idem petentium decus . Proinde in hoc discrimen , si juvat , accingere, ut in singulas et horas capite dimices tuos ferrum hostemque in vestibulo habeas Regiae . Hoc tibi Iuventus Romana indicimus beLIum. Nullam aciem, nullum praelium timueris, Uni tibi, di eum singulis, ares eri L.
ORATIO III. . VETUIUAE AD FILIUM CORIOLANUM '
Patriam Volscorum armis obsidentam.
SIne, priusquam complexum accipio, sciam , ad
hostem , an ad filium venerim: captiva , materne in castris tuis sim . In hoc me longa vita,& infelix senecta traxit , ut exulem te, deinde 'iostem viderem Potuisti populari hane terram , quae te genuit atque aluit i Non tibi, quamvis inrisesto animo & minacii perveneras, ingredienti fines ira cecidit Non , quum in conspectu Roma
12쪽
. o Livio excerpta. 'suit, Reeurrit, intra illa moenia domus ae Penates mei sunt , mater, conjux liberique t Ergo ego nisi peperiss em, Roma non oppugnaretur . Nisi filium haberem, libera in libera Patria mortis essem. Sed ego nihil jam pati , nec tibi turpiusquam mihi miserius postlim: nec ut sint miserrima, diu futura sum. De his videriso quos, si pergia ,
aut immatura mors, aut longa servitus m1net.
ORATIO IV. T. QUINTII CAPITOLINI AD POPULUM.
Cum Patrum, ae Plebis discordia Citiitatem dia, praherent, AEqui, rit eiquo Romam populabun di aeeessere . Tribunis d.sactum militum nihi Iominus impediantibus Ruintius Consul Populum ad concionem vocavia, eumque ita objur
ETsi mihi nullius no nec nscius, Quirites, sum.
tamen cum pudore summo in concionem vestram processi. Hoc vos scire , hoe posteris memoriae traditum iri. AEquos Ec Volscos vix Her nicis modo pares, T. Quintio-quartum Consule ad incinia urbis Romae impune armatos venisse. Hanc
ego ignominiam quanquana jamdiu ita vivitur , is status rerum est, ut nihil boni divinet animus si huie potissimum imminere anno scissem , vel exilio, vel morte si alia suga honoris non esset vitassem. Ergo si viri arma ilέa habuissent, quae in
portis fuere nostrisi, capi Roma me Consule po--tuit ' Satis honorum , satis superque vitae erat. Mori Consulem tertium oportuit. '- Quem tandem ignavissimi hostium eontemsere rNos Consules, an vos, Quirites λ' Si culpa in no
bis est, auferto imperium indignisn de si id parumast, insuper pεenas expetite . Sia in vobis, nemo A s Deo,
13쪽
Deorum nee hominum sit , qui vestra puniat peecata, Quirites : vosmet tantum eorum poeniteat .
Non i Ili vestram ignaviam contemsere , nec suae virtuti confisi suiit : quippe toties sisi segatique , castris exuti, agro mulctati, sub jugum missi , de
se dc vos novere. Discordia ordinum est venenum urbis hujus a Patrum & plebis certamina: dum nec nobis imperii, nec vobis libertatis est modus, dum taedet vos Patriciorum, nos plebeiorum Magistratuum, sustulere illi animos. Pro Deum fidem, quid vobis vultis y Τribunos plebis concupistis. Concordiae causa concessimus . Deeemviros desiiderastis. Creari passi sumus . Decemvirorum vos pertaesum est . Coegimus abire Magistratu . Manente in eosdem privatos ira vestra. mori atque exulare nobilissi inos viros honoratissimosque passi sumus . Tribunos plebis creare iterum voluistis. Creastis. Consules facere vestrarum partium , et si Patribus videbamus iniquum :Patricium quoque Magistratum plebi donum seri
vidimus . Auxilium tribuni m,i provocationem ad
populum, scita plebis injuncta Patribus, sub titulo aequandarum legum nostra jura oppressa tulimus, deferimus . Qui finis erit discordiarum Ecquando
unam urbem habere, ecquando communem hanc e se Patriam licebit y Victi nos aequiore animo quiescimus, quam vos Victores. Satisne est, nobis vos metuendos esse λ Adversus nos Aventinum capitur, adversus nos sacer occupatur mons . Esquilias quidem ab hoste prope captas, & scandentem in adigerem Volscum hostem nemo submovit . In nos uiri, in nos armati estis. Agite dum, ubi hic curiam circumsederitis, & serum infestum seceritis , carcerem impleveritis principibus f iisdem istis ferocibus animis egredimini extra portam Esquilinam: aut, si ne hoc quidem audetis, ex muris via site agros vestros. serro ignique vastatos , praedam ιbigi, sumare uuensa passina tςct . . . At
14쪽
At enim communis res per haec loco est pejorer ager uritur , urbs obsidetur, belli gloriae penes hostes est. Quid eandem privatae res vestrae quo in
statu sunt 3 Iam unicuique ex agris sua damna num elabuntur. Quid est tandem domi , unde ea exapleatis Tribuni vobis amissa reddent aerestituentyVocis verborumque , quantum voletis , ingerent de eriminum in principes, & legum aliarum supedalias, de concionum. Sed ex illis concionibus nuna quam vestrum quisquam re sortuna domum aua ctior rediit. iEcquis 'retulit aliquid ad eonjiugem reliberos, praeter odia, offensiones, simultates, publicas privatasque a quibus tempe non vestrii triuia te innocentiaque, sed auxilio alieno tuti sitis . At hercules, quum stipendia: nobis Consulibus , non Tribunis ducibus, de in eastris, non in foro facimbatis , 8c in acie vestrum clamorem hostes, non inconcione Patres Romani horrebant : praeda parta , agro ex hoste capto, pleni fortunarum , gloriaeque simul publicae, simul privataeo triniphantes donium
ad Penates redibatis: nune oneratum vestris fortu-
nis hostem abire sinitis . Haerete affixi coneloniis bus , de in foro vivite . Sequitue vos necessitas militandi, quam fugitis. Grave erat in AEquos &Volscos proficisci y Ante portas est bellum . Si inde non pellitur, jam intra moenia erit , de arcem di Capitolium scandet, de in domos vestras vos persequetur . Biennio ante Senatus delectum t haberi , de educi exercitum in Algidum jussit . Sedeamus desides domi, mulierum ritu inter nos alteris cantes, praesenti pace laeti, nec cernentes ex otio
illo brevi multiplex bellum rediturum. illis ego gratiora dictu alia esse scio: sed me vetara pro gratis loqui, etsi meum ingenium non moneret , necessitas cogit. Vellem equidem' vobis placere , Quirites: sed multo malo vos salvos es, qualicunque erga me, animo futuri estis. Natura.
hoc ita comparatum est , ut qui apud multitudi-A6 nem
15쪽
nem sua causa Ioquitur, gratior eo sit, cujus mens nihil praver. publicum sommodum. videt e nisi sorte assentatores publicos, plebi eolas istos , qui vos
me int armis, nec in otio, esse sinunt , vestra vos causa incitare stimularu putatis . Concitati . aut honos i ,' aut quaestui illis estis : & quia in concordi, Ordinum nullos se usquam esset: vident , nisi aerei se, quam mallius, turbarum ac seditionum , duces esse volunt. Quarum rerum si vos taedium lai sedem queret potest , .dc patrum vestrosque antiquos motiis vulais, pro his novis sumere i nulla supplicia recuso, nisi paucis diebus hos . populatores agrorum n0strorμm. fusos fugato ite castris .e uero , dc a portis no stris. moenibusque ad illorum urbes hunc belli terrorem, . quo vos nunc attoniti eris , tra stulero. - . i , o R Α T I O v.
aerit, ,ἐum Camillus Faliscos obsidabat , Priscia ρωn Civitatis tiberos poditorio. animo ad eum
Non ad similem tui nec populum . nec. Impe
ratorem scelestus ipse cum scelesto munere venisti e Nobis cam Faliscis, quae pacto fit hum no , societas non est , quam , ingeneravit natura utrisque, est, eritque . Sunt di belli, sicut pacis, ura et justeque ea non minus quam sortiter didiciamus gerere . Arma habemus non adversum eam aetatem . . cui etiam eaptis urbibus parcitur sed adversus armatos & ipsos, qui nec laesi, nec Igeessicia nob; s, eastra Romana ad Uejos oppugnVunt zEo tu, quantum in te sitit, novo scelere vicisti . ego, a manis artibu , virtute, opere, armis, sicci Veio , Vincam. ' ORA-
16쪽
Camillios his dictis i ρνεέitorem vinctum ad Fa Des rami . Ea re commoti Falisci Legatos Ro- mam mbera, qui urbem Romonis dederent. . , t 1 Attes Conscripti, victoria, cui nec Deus, Ma
i 1 homo quisquam invideat, victi a vobis & Im
peratore vestro, dedimus nos vobis rati , quo nihil victori pulchrius est, melius nos sub i imperio vestro , quam legibus nostris ivicturos . Eventa 'hujus belli duo salutaria exempla'. prodita humano generi sunt . Vos fidem in bello , quam praesentem
victoriam, maluistis : nos fide provocati , victo.
riani ultro detulimus. Sub ditione I vestra . sumus . Mittite , qui arma, qui obsidea, qui urbem patentibus portis accipiant .: Nec Vos fidei Rostrae inmnos imperii vestri poenitebit . . I
Annibal superatis Alpibus militum animos o ctaculo incitaret eupians , σπιλώs ali t iniars, depugnare iust , libertate victori proposita . Dum dimicarent, ss habitus animorum: inter pectantes Poenos vulgo erat , ut non vincentium magis , quam bene mονientium fortuna Iaudaraiatur ia Tum Annibal, advocata concione , Ma ιμ
SI Mem animum in alienae sortis exemplo pa lo ame habu a, eodem mox in 'aestimanda
17쪽
fortuna vestra habueritis; vicimus, milites. Neque enim spectaculum modo illud, sed quaedam veluti
imago vestrae conditionis erat . Ac nescio an ina-jora vincula, maioresque necessitates vobis , quam captivis vestria sortuna circumdederit . Dextra laevaque duo maria claudunt nullam , ne ad effugium quidem , navem habentibus d circa Padus amnis major ac violentior Rhodano , a tergo Alpes urgent, vix integris vobis ac vigentibus transitae. Hic vincendum aut moriendum , milites est , ubi primum hosti occurristis . Et eadem fortunaquae necessitatem pugnandi imposuit , praemia vobis ea victoribus proponit, quibus ampliora homines ne a Diis quidem immortalibus optare solent. Si Siciliam tantum ac Sardiniam parentibus nostris ereptas nostra virtute recuperaturi essemus , satis tamen ampla Vpretia essent . Quicquid Romani tot riumphis partum congestumque possident , id mmne vestrum cum ipsis dominis suturum est . In
hanc tam opimam mercedem agite : cum Diis be--,juvantibus arma capite. Satis adhuc in Lusitaniae Celtiberiaeque montibus' pecora consectando , nullum emolumentum tot laborum periculorumque vestrorum vidistis. Tempus est jam . opulenta vos ac ditia stipendia sacere, & magna operae Pretia mereri; tantum itineris per tot montes fluminaque , tot armatas gentes emensos . Hic vobis terminum Iaboram fortuna dedit : hae dignam mercedem emeritis stipendiis. dabit.. Nec quam magni nominis bellum est , tam dissicilem existimaveritis victa
viam fore. Saepe & eontemtus hostis eruentum ce
tamen edidit. dc inclyti populi Regesque perlevi momento victi sunt. Nam demto hoe uno fulgore nominis Romani, quid est, cur illi vobis comparandi sint I Ut viginti annorum militiam vestram eum illa virtute, cum illa sortuna taceam, ab Herculis columnis, ab Oceanos terminisque ultimis temrarum , per tot ferocissimos Hispaniae de Galliae
18쪽
populos , viseentes hue pervenistis. Pugnabitis cum exercitu tyrone, hac ipsa aestate caeso, victo , circumsessa a Gallis, ignoto adhue daci suo , igno rantique ducem . Λα me, in praetorio patris, elarissimi Imperatoris , prope natum, certe eductum , domitorem Hispaniae Galliaeque., victorem eundem non Alpinarum modo gentium, set ipsarum, quoa multo majus est, Alpium, eum semestri hoc conseram duce, desertore exercitus sui Cui si quis demtis signis Poenos Romanosque hodie ostendat ignoraturum eertum habeo , utrius exercitus sit Consul . Non ego illud parvi aestimo, milites, quod nemo vestrum est, cujus non ante oculos ipse saepe militare aliquod ediderim saeinus a cui non idem
ego virtutis spectator ae testis , notata temporibus locisque referre sua possim decora. Cum laudatis arne millies donatisque, alumnus prius i. omnium vestrum, quam Imperator , procedam 'acie adversu ignotos inter se, ignorantesque . Quocumque eiv-- cumtuli oculos, plena omnia video animorum ac roboris : veteranum peditem s generosissimarum gentium equites fraenatos di infraenatos s vos socios fidelissimos. sortissimosque vos , Carthaginienses , tum ob patriam, tum ob iram justissimam pugnaturos . Inserimus bellum, infestisque signix descendimus in Italiam s tanto audacius sortiusque pugnaturi , quanto major spes majorque est animus inserentis vim, quam arcentis. Accendit praeterea animos & stlinulat dolor, injuria, indignitas. Ad si priplicium depoposcerunt me ducena primum , deindα vos omnes, qui Saguntum oppugnassetis r deditoa ultimis cruciatibus astecturi fuerunt. Crudelissimae acisuperbissima gens, sua omnia suique arbitrii ficit: cum quibus bellum , cum quibus pacem habeamus , se 'modum imponere aequum . censet : circumscribit includitque nos terminis montium fluminumque , quos ne eacedamu1 s neque eoa, qUOI statuit , ter
19쪽
minos observat. Ne transieris Iberum: ne quid rei. tibi sit cum Saguntinis . Ad Iberum est Saguntum: nii'uum te vestigio moveris. Parum est, quod veterrimas provincias meas Siciliam de Sardiniam adimis: etiam Hispanias de si inde cessero , in Africam transcendes. Transcendes autem dico duos Consules hujus anni , unum in Africam , alterum in Hispaniam miserunt. Nihil usquam nobis relliactum eis, nisi quot armis vindicaverimas . Illis timidis de ignavis licet esse, qui respectum habent , quos suus ager, sua terra, per tuta ac pacata itinera sugientes accipient : nobis necesse est sortibus viris esse , dc omnibus inter victoriam mortemve certa desperatione abruptis, aut vincere , aut , si fortuna dubitabit, in praelio potius , quam in suga mortem oppetere . Si hoc bene fixum omnibus destinatumque in animo eth ε iterum dicam , vicistis nullum incitamentum ad vincendum homini a Diis immortalibus acrius datum est.
Gad eum Annibale Gngredi recusaret.
SPectatumne huc, ut rem fruendam oculis, Diaeiorum caedes de incendia venimus nee si nullius alterius nos, ne civium quidem horum pudet, quos Sinuessam colonos patres nostri: miserunt , ut ab Samnite hoste tuta haec ora esset quam nunc non vicinus Samnis urit, sed Poenus .advena , ab extremis orbis terrarum terminis, nostra cunctationere socordia jam huc progressus Tantum pro ι in dreeneramus a parentibus nostris ut i praeter quam oram illi Punicas vagari classes, dedecus esse Imperii sui duxerint , eam nos nunc plenam hostium
20쪽
e Livis iste fa . t Numidarumque ac Maurorum 1am factam videamus Qui modo . Saguntum oppugnaturi indie nando, non homines tantum , sed foedera εe Deos ciebamus , tendentem ad moenia Romariae coloni e Annibalem lenti spectainus Fumus ex incendiis vilistarum agrorumque in oculos atque ora venit :srepunt aures clamoribus plorantium iociorum, De Pius nos ., quam Deorum invocantiam Opem . Nos
hic pecorum modo per aestivos saltus deviosque cal les exercitum ducimus, conditi nubibus sylvisque . Si hoc modo peragrando cacumina saltusque Furius recipere a Gallis urbem voluisset quo hic novus Camillus, nobis Dictator unicus in rebus affectis
quaesitus , Italiam ab Annibale, recuperare parat , Gallorum Roma esset: quam vereor ne , sic cum-ctantibus nobis, Annibali ae Poenis toties r. servaverint majores nostri. Sed vir. , ac vere Romanus , quo die Dictatorem eum ex auctoritate Patrum iussu Populi dictum, Veios allatum est, quum essetatis altum Ianiculam, ubi sedens prospectaret hostem, destendit in aequum ; atque illo ipso die media in urbe, qua nunc busta Gallica sunt , de pollero die, citra Gabios, eecidit Galloram legiones. Quid Z post multos annos, , quum ad Furculas Caudinas ab Samnite hoste sub jugum mrssi sumus i utrum tandem L. Papirius Cursor, juga Samnii perlustrando, an Luceriam premendo obsidendoque , di laeessendo victorem hostem , depulsu in ab Romanis cervicibus jugum superbo Samniti imposuit λ Modo Consuli Lutatio quae alia res quam celeritas , Victoriam dedit quod postero die quam hostem vi
dit classem gravem commeatibus , impeditam suo. met ipsam instrumento atque apparatu , OppressIt . Stultitia est , sedendo aut votis debellari credere posse: armari copias oportet, deducendas in aequum, ut vir cum viro congrediaris. Audendo atque agen do res Romana crevit, non his segnibas consiliis , quae timidi cauta vocant. ORA-