Christophori Forstneri In 16 libros Annalium, quatenus extant C. Cornelii Taciti notæ politicæ

491쪽

NOTAE POLITICAE Collenucio dicitur homines in quibus

antiquam nobilitatem ingentes virtutes aequabant,qui altius in reginae consilia penetrantes, quare Caesaris cogitata aperuisset, conjecere. Inita situr in Regem conspiratione resti tuere Reginam priori libertati initituerunt. Caeterum in tanto facinore seminae conscientiam, deterriti recenti Caesaris exemplo,&innatam cum omni

sequiori sexui,thm ipsi Reginae, levitatem, Verebantur. Commodum Magister equitum cum resni viribus admotus Mosdam compescendos aberat, &quidam ex aulicis,in paucis Regi carus, adornabat nuptiarum festivitatem; cui ut Reginae quoque interesse liceret, orarunt conjurati, nec id Rex abnuit.

Ergo solemni pompa sero diei finita,

reversuram in palatium Reginam O 'racciolus & Mormiles in condita multitudine plebis stipati, circumdedere; monentes,nolle nobilitatem populuq; Neapolitanum, ut ipsa ad Regem, aut

492쪽

, verius in carcerem molestissimum re di deat.Ιret,&viris se permitteret assertula, ris illam in pristinum decus,& pro red- dendo regii capitis insigni nihil nonr ausuris.Improvisa haecReginae erat, sed, gratissima violentia. Versa igitur forti na illa sui nunc jurisRegem ea conditi is one habebat, qua ipse Regina ante.Sed

s no poterat ad bonam mentem reverti; a quae semel pudicitiam voluptatibus ima molaverat.Otium enim, & ex felicitate j licentia fecere,ut oculos primum, mox a' animum adverteret ad IoannemCarac-esolum,avita nobilitate,corporis deco- a re,denique militari laude in signom vi-- ι rum.Sod multa hominis virtus, & qua

et lescunque expirantis pudoris reliquiae s ruentem libidinem cohibeant quaes tamen postremo desiderii sui expli-j candi atque explendi hanc viam inve- sl nit. Noverat Regina , quod idem, de Ferdinando Gonetaga tradit Juliai nus Goselinus ) Caracciolum natura- i ii quodam horrore mures aversari. . V 6. Igib

493쪽

468 NOTAE POLITICAE Igitur quadam die cum latrunculorum ludo in conclavi, regio cubiculo pro

ximo se oblectaret, ex composito ancillarum una murem vestium plicis iam sinuavit: quem cum ille primo exculcre , dein fugere tentaret; omnes sibi praeter eam, quae ad Regina: cubicu tum aditum faciebat, portas. clausas Vi dit. Turbatus cubiculum regium i

rumpit,& petita praeda in casses incidit. Regina pavorem viri iocose exagitans,& ne scilicet vexationi se subducere posset, in illum invadens arctissimis ibgat amplexibus. Quid verbis opus estΘIntelligebat Reginae vota Gracciolus: placuit amantibus sequens nox amoris furto.Ea scena dum luditur, regina novis optimatum & populi seditionibus

agitatur. S mas maxime, vetus militiae,&Ottinus Caracciolus,liberatae reginae titulo superbus praereptum sibi principem gratiae locum dolebant. NaReginaJoannem Magnum regni S nes calcum , quae proxima a Regibus digni-

494쪽

AD CORNEL. TACIT. 4 dignitas est,secerat. Sed &hos motus immerita Reginae selieitas compos iit. Interim fama de illius impudicitia apud Italiae Principes,omnia,ut solet, in maius irOVexerat Quidam perditos feminae mores miserabantur: aliis inde contemptus ; Pontifici iusta indignatio Qui pacis artes, quam vim & arim v litura arbitratus convenit cum Regiana,ut marimm custodia eduetum reci peret. Joannes per speciem honoris

cium Pontificis hostem Ecclesiae Romanae Vexillifer dictus est.Ita dissociatis aemulis,& adultero procul relegato honori reginae & re ni saluti consul

tum videbatur. Verum S retias cum animadverteret, reginam parum aequo adversum se animo esse,ut quem absentiae Carraccioli causam putabat; omni ope adnisiis est, ut is reduceretur; satuus ratus aliquo esse apud Repinam loco,quam nullo,Quod& facile perfecit Caeterum quam ex amatoris reditu

495쪽

47o NOTIS POLITICAE hauriebat Regina voluptatem, eadem Resis mariti taedium& aversationem&postremo odium animo ipsius insinuavit. Unde ille ignominiae & ludibriorum, quibus seriebat quotidie infensa uxor, im patiens in Galliam abiit,ibiqu emonasticam vitam professus est. Jamque laeta viduitas Joannae contigisse vi de batutacum ecce denuo Pontifex illi succensens, quod Braccium Ecclesiae hostem ad sua stipendia accivisset, Ludovicum Andegavensem ad suscipiendum regnum vocavit. Unde Regina consiliorum egens in ultimum subsidium Alfonsum Aragoniae & Siciliae Regem filii loco adoptavit. Sed mox simultate inter illos orta, & irrita facta praetextu ingratitudinis adoptione, in

locum ejus evocavitLudovicum, quem

diximus.Opinio est, non magis ut ii beret quem Alfonso opponeret, quam ut Caracciosi nimios spiritus copescere animum adLudovicum paulo ante

hostem vertisse. Quippe is ex familiari

tate

496쪽

AD CORNEL. TACIT. 47Τii ' late sumpta arrogantia& mox contem l ptu reginae parum ejus dignitatis reverens videbatur.Et aderant callidi in au- . 1a homines, qui adhuc dubitante irasci Propellebant.Nondii odio erat illo, sed amari desierat:cum tandem supervenit, quod exitium maturavit. Vetus illi cupido erat,silium suum evehendi ad SD Icrnitani principatus dignitatem ; qua, de re cum appellasset Reginam; certus, ut Opinabatur,haut refragaturam: illa, cin us an mut diximus, Caraccioli su perbia,& invidorum sermones mutaverant, repulit nimia retentem. At)b te non asperitate modo verborum, &, intemperantia linguae; verum etiam, ut ferebatur , alapa repulsam ultus est. Quare Regina ingentem animo , iram coquens cum fidissimis consili- . um iniit capiendi hominis. Commi titur negotium quibusdam ex praeciapua nobilitate:qui,ne regina insita levi tate animum mutaret; & Senescalli, si pristinum gratiae locum reciperet ;

497쪽

q72 N OT E POLITICAE vindictam veriti,tutius esse statuerunt occidere.Praemittitur quidam Germanus Reginam ex 'Austria secutus: qui aedium roribus immaniter pultatis re ginam ex catharro in vicinia mortis a gere nunciat: Reserata porta irrupunt conjurati; & ostratum humi Carac-ciolum aliquot vulneribus conficiunt.

Hic fuit exitus hominis, qui dum per flagitium parta potentia seperbe ,& in illius, cujus eam beneficio habebat,

contumeliam utitur,non magis, alieno

stetere, quam sua stultitia periit. Domitius Corbulo Praetura functus de 1 Susia nobili juvene questus est apud mnatum, quod i interspectacula gladiato rum loco non decessisset.J Otiosa quaestio est,uirtus nobilitati,an haec illi praestetὸ

Nec enim vera nobilitas alia quam vim tutis nota a plebe discriminari debet. Et antiquitus honor & cultus & nobilitas in virtute praecellentes delatus ab

iis, qui ad tam sanctum splendorem obstupescebant. Hoc priscis tempori

498쪽

AD CORNEL. TACIT. 473bus unum erat remedium emergendi clatebris vulgi, clim omnes initio pares esse naturajussisset Idem deinde honos nobilium filiis habitus; primum a pa ternis clientibus,deinde ab omnibus, qui inesse in iis semina paternae virtutis

arbitrabantur.Ita virtus crat, quae no

biles faciebat.Nunc qui propria destituti virtute nihil aliud ad sui commen-

mendationem habent quam inanem majorum memoriam,quem honorem, quem cultum merentur λ Venerabilis ista majorum virtus ex qua praeter memoriam nihil in posteris sperest, si

milis est magnificentissimis aedibus,ex quibus praeter atrinam nihil ruina aut incendium reliquum fecit. Illud etiam h1c notandum venit, aemgre seniores iuvenibus cedere; adeoque imprudenter juvenos admoveri muneribus,& dignitatibus, quibus etiam senes subjecti sunt.Novimus quam bene Sebastiano Venerio cum Joanne Austriaco convenerit: cum ille hunc

499쪽

74 NOTAE POLITICAE puerum,hic illum importunum senem appellarent.Pro Venerio aetas,pro Austrio impolita dignitas erat. . ILAm. Gratian .de bel Cypri Pu etiam interdum, ut senes parere indignentur ; &juvenes jubere erubescant &c.

Haud perinde publice Uui habitum , quam exitiosium multis. J dixi ad lib. 1.verb. Granium Marcellum s c. Ne quem maoistratum sua uxor comi

taretur ore. J de hoc consilio aliisq;,quiabus corruptionibus sordibusque jus dicentium obviam iri possit, plene dixi ad lib. H.verb. Inter qua L. Pise ambit m fori

Bellum formidine morentur Ridiculum est, quod cum in exercitibus bellisque omnia in horrorem terrorisque imaginem composita sint; videanturq;& audiantur ubique arma, Viri, equi, turbae, tympana; ultima in vilia scorta desinant. In castris Romanis capitale erat esse feminam: sicut demonstrat in

Antiquitatum libris Thomas Demp-

500쪽

AD CORNEL. TACIT. q7 I ncrus:cujus viri nuperrimae morti non possum,quin luc ingemiscam. Saevum,ambitiosium potestatis apirii. JEgregia encomta mulierum a viro prosecta,cui concors conjugium,& sex

cx una liberi. Quia Socrati similis de Xantippe aliqua diceret pCasitigatis oblique patribus, quod cum eZa curarum ad Principem rejicerent.J E -rat hoc dominationis arcanum;Sena' tum privatarum causarum judicatu ob tinere ; quo Principes dominatu liberius fruerentur.Tac.infr.hoc libro. Sed

Tiberius vim Principatus sibi firmam immonem antiquitatis Senatui praebebat, postulata provinciarum ad disquisitionem

patrum mittendo.

Arunculum ese Sejani Tlasum, atque eo pravalidum. J Digna Manio Lepido, quem Augustus capacem imperii Tmcit. T. Annal.) haud vane dixerat, prudentia,cedere majori, & donare, quod bonis conditionibus vendi nequit.Stolidae prasumptionis est,copetere cu iis, qui potentioru favore nituntur. Ne