Christophori Forstneri In 16 libros Annalium, quatenus extant C. Cornelii Taciti notæ politicæ

541쪽

NOTAE POLITICAE sus quoque Pannonicarum legionum seditionem stispiciones serendo, legio nem a legione dissociando compressit Tac. I. an. Et Vitellius praetorianas cohortes, e quibus ipsi metus erat,s paravit. Sed quoniam ad librum prismum de seditionibus & conjurationubus dicere omisimus : operae precium erit nunc quaedam adnotare. Primum illudsciencium est,cum periculosa consilia, uo accuratius perpenduntur, eo segnius constitui atque expediri sol ant:fieri picrumque , ut omnes conju rationes,, quibus conficiendis aliquid spacii intercedit, evulgentur. Quod eo magis fit, si inter plures inita sit conjuratio.Cum enim cuncta praemio & metui pervia sint,dissicillime secretum inter tot homines reticeri potest;timidos maxime & imbelles : quippe & viros

inter armorum strepitum educatos,

caedibusque innutritos sepe in ejusmo di conatibus animum perdidisse accepimus ad etiam de conjurationibus no

542쪽

AD, Co RN EL.. TA CIT. IIIa tandum est,solere eas nundinarum,nui Ptiarum, feriarum aliarumque celebri. tatum tempore expediri. Ita Claudiusi Civilis. specie epularum sacrum in ne- , mus vocatos ad conspirandum contra .iRomanoS invitavit. rac. Hst. &Belgae Bruxellis in Montignit nuptiis in , Hispaniarum regem: conjurarunt. . Et Hugonotae specie nuptiarum. Nava

-.La.) Caeterum de instruendarum conjurationum ratione,earumque difficultate Florentinus in, disputationi bus ad Livium latedisserit: quibus autem consiliis cauti Principes illas represserint, neque Florentinus ibi tractat, nec ab iliis, quod ego quidem sciam, nisi leviter ostensum est. Quo diligentius nobis in hoc argumento e laborandum. Quanquam igitur vis interdum succedat' tamen &sepius ea rerum conditio est, quae violentum istud.

remedium non serat. Quid enim sim

543쪽

gna sit alicujus Catilinae potentiaῖ quid si ipsa plebs in pauciores concita insaniat,& plurium vecordia constantiam eximatΘBlaesus cum quosdam ad terrorem caeterorum adfici verberibus,claudi carcere jusisset, flagrantiorem inde vina secit,pluresque seditioni duces de dii. Ticit. I. Annal. D ux Athenarum,

Florentinorum tyrannus , cum in se conjuratum rescivisset, unum ex suspectis comprehendi jussit. Inde caete ri armis arreptis illum urbe ejecerunt. Guillelmus Paggus Florentinus, clim Aretinos dosectionem parare praesen sisset,non liberatis sitis aut rebollium viribus, inermis Arctiunt profectius,

cum ex conjuratis unum in carcerem

conjici mandasset,a caeteris ipse captus est.Necesse igitur est, mensurare vires suas,& ubi dubius esse potest cxitus, aliis, quam violentis insistere consiliis. Primum itaq; nihil omnino quantumvis leve videatur,spernendum est, unde Reip. bene vel male essc possit. Parva

544쪽

AD CORNEL. TACIT. Is scintilla contempta magnum sepe cxcitavit incendium , nhil tuto in hostedospicitur: quem spreveris , valentio rem negligentia essiciet. Viri sertis est,ia i nihil timer ita nihil contemnere. Elevissimis vaporibus nubes generantur; quae deinde atrocissimas cffundunt tempestates. Quare prudenter M. Cicero Fulviae eminae licet indicium,in Catilinaria conjuratione,minime reje'cit. Cat. de contra infeliciter iuxta ac imprudenter Philotas dete- cham sibi a vili scorto conjurationem contra Alexandrum celavit. uocu ra.

60 Nihil esst in districtis negotiis tam

leve, quod non interdum etiam contra sperata magnarum rerum momen ta afferat. In suo quemque periculo magnum animum habere decet: cum salute Principis aut Reip. timetur, cre dulum esse convenit; etiam vana deferentes admittere. Post, ubi fraus no dsi quide detecta, at suspecta tame es romnibus modis operam dare oportet,

545쪽

NOTAE POLITICAEutini penitiorem cognitionem venia

mus.Quod ubidactum, injicienda sedi

tio rum, aut conjuratorum i consiliis mora est; ut ita omnia deteg*ntur,no

bisque muniendi nostri tempus suppetat.Et pertinet huc, quod quidam ino net,objiciendam esse conjuratissalsami

occasione, qua alio tempore conurio dius,atque nunc conjurationem ex sibcare se posse autument: quo sophismate etiam Romani usi sunt. Nam cum duae legiones, quae Capuae in hybernis erant, contra Campanos coiij piastent; Romani. sparserunt famam legiones etiam sequenti anno, ibidem hyberna- turas.Inde conjurati spatium nactos serati maturius consultandi , distulere scelus,donec Rutilius Cosmederi ma lo potuit. JLM8. Hanc artem aliae excipiunt, quas per exempla docebimus. Romani ad motus extra urbem pro pellendos bellum aliquod simulabant, aut parabant. Hoc modo tribunitios iurores represserunt Plutarch. in

546쪽

i mist. & Sylla spectante ad seditionemi milite trepidum nuncium de hostis ad- ventu finxit. Front .I.c.9 . Et similis de Theagene Atheniensi extat historia 4 apud Polyenum. 7. a Q. , Constantius Caesar auro. per turbu-ὶ lentos seditioniim concitatores distri, buto rebellionem sedavit.. Amm. lib.. a xiv. EtJustinianus factiones ob colo, rum diversitatem ortas compressit,se- i ditionis auctoribus corruptis. ID r.

, Pisander & Drusus suspiciones seret i; do periculum seditionis discusserunt. i , Et sane non exigua prudentiae pars est, i, etiam in justo bello, proditionis suspes ctumreddere illum, ut maxime publia in ca hostium res innititur, vel aliunde i

ii. si conflare invidiam; eamo; notam d ui cum artem Tacitus civ. HA), appellati. . Lacedaemonii,ci scirent,Periclis duit situ atque auspicioAtheniensesbellumi Peloponnesiacum gesturos, . & virtvir- tutem metuerent, crilegium hostibus ri exprobrarunt,ejusque se,ni expiaretur,

547쪽

22 NOTAE POLITICAE vindices professi sunt. Quod non eum in sine dicebant , quod Athenienses moveri posse sperarent, sed ut Pericle, cujus mater etiam sceleri, quod obj ctabatur, participaverat, invisi populo redderent. Thuyaelib. I. Eassem arte Hannibal, clim in agros Roma

vicinos ignem immisisset, &

bu segetes ventum esset, caeterIS OmnI-bus clade atque incendio vastatis, iis tantum abstinere jussit; ac etiam custodes adhibuit,qui inde capere quicquam prohiberent. Liv. I I. Plutaris. ut M. Cerialis quoque idem factum extat apud Tacitum in quinto Historiarum. Et clim Pericles ob hospitii &familiaritatis jus,quod sibi cum Archia damo hostiumRege intercedebat, vereretur , ne is, cum civium suorum agros ureret, suos intacuis sineret, seque in proditionis suspicionem adduceret : initio praemonuit populum,AN

chidami se olim hospitio usiam: neque sibi strudi esse debere,si ille fortassis &agris

548쪽

AD CORNEL. TACIT. 323r apris suis parceret; malle se publicos ibi los fieri, inque civitatis censunt redigi Thucyd. 11.Iustis III.)i Alfenus Varus in exercitu Vitelli

t Do castrorum praesedius seditionem l compescuit, vetitis obire vigilias centu': xionibus,omisso tubae sono,quo milesi ad belli munia cietur.Inde torpere cun i cti, circumspectare inter se attoniti, &i id ipsum,quod, nemo regeret, paVetes,

filentio, patientia, postremo procibusa ac lachrymis veniam quaerebant. Ia-ι cit. i i. hi st. Et quod occisi per insidias: Alexandro florentiae Duce populus a Florentinus pro recuperanda libertatet arma capere non potuit, ea inter aliasi causa fui quod jam ante Clemens Po- tifex Basilicam, ad quam in ejusmodit turbis plerumque concur sus fieri sele bat,militum praesidio munierat, & vexilla atque ordines , in quos urbana plebs describi solebat, adempti erant:

i ita ut nec caput turbandis rebus, nec

549쪽

num Cairum incolentium multitudinem suspectam habentes, praealtis v bem fossis distinxerunt; dempturi hoc modo infido populo coeundi faculta tem.Et inter eas causas, quibus Venetuarum per tot secula constantem pacem atque tranquillitatem nullae unqualm civium conjurationes sollicitarunt,eam vel praecipuam rubiciaturJo..Boterus , quod interfluentibus passim aquis cynales vocant in multas vcluti partes divisa sit civitas.

Super haec Romani plebem seditio-sam in colonias deducebant; tax.x. eique agros dividebant:quo ab seditio

sis consiliis, quae ex octo proveniunt, ,

ad agriculturam verteretur. Dio 38. Milite seditiosum per provincias spar sum externis bellis illigabant. Tac. I PI.,

histor. Et simile quiddam est,quod hodie quieti imperii Helvetiorum pia

L. ter

550쪽

AD CORNEM TACIT. 32ster democratiae morem turbis & sediationibus minime obnoxii, ea esse prae-αipuam causam quidam putant, quod 1lli stipendia apud cxteros Principes fa- cere soliti hoc modo egerere possint, quicquid in suis urbibus turbidum , RVam eandem ob causamMagnum Hetruriae Ducem classem perpetuo alere Traianus Boccilinus scribit , cui miliaus & remiges attribuat urbium suarum

Purgamenta.Paucos anto annos, Vie

nae Austriae nulla pone abibat septim na, Pa non Enus aut plures furtis & l trociniis insignes gladio percutere tu longave fierent ditera r Nec id mirum in urbe.magna, populosissima; omni mercimoniorum genere,& Caesaris aula sprendidissima; in qua non magis Virtutum, quam vitiorum collegia , ne parum dixerim , coelum cumia taro mixtum. Nunc in eadem urbe ferias agunt cruces & patibula, & omnis suppliciorum severitas in castra migravit. Cujua rei ego non aliam reddo